Bestuurlijke reactie IV Bentoumya Onmisbaar in Amsterdam - Versterk de positie van arbeidsmigranten.pdf

Raadsinformatiebrief

Aan: Datum Portefeuille(s) Portefeuillehouder(s): Behandeld door Onderwerp

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 10 juli 2025 Economische zaken, Sociale zaken, Opvang, Volkshuisvesting, Dienstverlening, Zorg en Maatschappelijke Ontwikkeling, Openbare Orde en Veiligheid, Onderwijs Sofyan Mbarki en Rutger Groot Wassink Directies EZC, WPI en JZD (bestuurszaken.wpi@amsterdam.nl) Bestuurlijke reactie op het initiatiefvoorstel ‘Onmisbaar in Amsterdam - Versterk de positie van arbeidsmigranten’ van het lid Bentoumya (TA2025-000720)

Geachte leden van de gemeenteraad, Op 25 maart 2025 heeft raadslid Bentoumya van GroenLinks een initiatiefvoorstel ingediend getiteld ‘Onmisbaar in Amsterdam - Versterk de positie van arbeidsmigranten’. Het college waardeert de betrokkenheid voor het onderwerp en het werk dat de indiener heeft verzet om dit voorstel te schrijven. Het college adviseert de raad om met het initiatiefvoorstel in te stemmen, met inachtneming van enkele voorbehouden en aanvullingen bij onderdelen 2, 3 en 6. Het college adviseert de raad om onderdeel 1 niet over te nemen. Arbeidsmigranten in onze stad verkeren te snel in een kwetsbare positie, of dreigen daarin terecht te komen. Het college ziet de noodzaak om arbeidsmigranten beter te ondersteunen en misstanden en kwetsbaarheid te voorkomen. Het huidige initiatiefvoorstel geeft een impuls aan de brede ‘Aanpak Arbeidsmigratie Regio Amsterdam’, en de regionale ‘Work in NL’(WIN)-aanpak die we afgelopen maanden hebben ontwikkeld. Over de brede aanpak ontvangt u separaat een raadsinformatiebrief. Per onderdeel in het voorstel treft u hieronder een beknopte reactie van het college aan, waarbij ook verwezen wordt naar de genoemde integrale aanpak, en de WIN-aanpak. 1. Een campagne gericht op Amsterdammers te starten om bewustwording rondom arbeidsmigratie te vergroten en hierbij in ieder geval te focussen op: a.

het belang van arbeidsmigranten voor onze stad; b. signalering en herkenning van misstanden en het bieden van een handelingsperspectief aan Amsterdammers (zoals het melden); en c. de plichten van particulier werkgeverschap. Reactie college: We zien het als prioriteit om omstandigheden en randvoorwaarden voor de arbeidsmigrant zelf te verbeteren vanuit de rol en het mandaat dat we als gemeente hebben. Daarbij betrekken we ook o.a. de doelgroep, professionals, werkgevers en verhuurders in de regio. We zijn van mening dat een campagne exclusief gericht op bewustwording over arbeidsmigranten

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 10 juli 2025 Pagina 2 van 6

een activiteit is die onvoldoende aan dit doel bijdraagt. Dit ook met oog op de aanzienlijke kosten die met een kwalitatief goede campagne gepaard gaan. Gezien het bovenstaande adviseert het college de raad het voorstel van raadslid Bentoumya op dit punt niet over te nemen. 2. Een samenwerkingsverband op te zetten met werkgevers en uitzendbureaus om goed werkgeverschap voor arbeidsmigranten te bevorderen, goede voorbeelden te delen en knelpunten te agenderen en op te lossen. Reactie college: We zijn positief over het verkennen en ontwikkelen van een ‘Coalitie goed werkgeverschap’. Zie ook pijler 4 in de Aanpak Arbeidsmigratie, over een betere arbeidsmarktpositie voor arbeidsmigranten. Wel verwachten we naar aanleiding van de eerste verkennende gesprekken over een dergelijke coalitie, dat het tijd kost om een betrokken en proactief werkgeversnetwerk op te bouwen, waarin nut en noodzaak van samenwerking wordt gezien. Gezien het bovenstaande adviseert het college de raad het voorstel van raadslid Bentoumya op dit punt over te nemen, met voorbehoud dat aanpassing - zoals een lichtere vorm van samenwerking- mogelijk moet zijn als de verkenning hiertoe reden geeft. 3. Met complexe cases van arbeidsmigranten aansluiting te vinden bij het doorbraakteam Sociaal met een tweeledige doelstelling. Enerzijds om op casusniveau complexe problematiek rondom arbeidsmigratie op te lossen.

En anderzijds om het Amsterdamse en regionale beleid rondom arbeidsmigratie door te ontwikkelen. En hierbij: a. Vanuit de gemeente in ieder geval de gemeentelijke directies Wonen, OOV, Zorg, Werk en Inkomen, Economische Zaken en Onderwijs te betrekken; b. Afhankelijk van de casuïstiek partners zoals (zelf)organisaties voor en door arbeidsmigranten, Stichting Fairwork, Stichting !WOON, het RIEC, Koninklijke Horeca Nederland, Juridisch Loket en Vrouwenrechtswinkel, Comensha en ambassades van herkomstlanden te betrekken; c. De casuïstiek en hieruit volgende inzichten tevens te gebruiken als actieonderzoek om gemeentelijk beleid te verbeteren; d. Mogelijkheden te onderzoeken en benutten om op meer laagdrempelige manier signalen uit te wisselen tussen gemeentelijke afdelingen en Amsterdamse, regionale en nationale organisaties en instanties. Met als doel om verkokering tegen te gaan en te kunnen handelen naar aanleiding van signalen die door instanties als de Arbeidsinspectie niet opgepakt (kunnen) worden. Reactie college: De Amsterdamse Maatwerk Methode (AMM) wordt meegenomen bij de opleiding en de dienstverlening van het WIN-team en ook de verbinding met het Doorbraakteam wordt gelegd.

Zie ook pijler 1 in de Aanpak Arbeidsmigratie: Verbeteren van de informatiepositie van- en dienstverlening aan arbeidsmigranten, zodat zij beter op de hoogte zijn van hun rechten en plichten en de weg naar voorzieningen beter vinden. Vanuit casuïstiek die wordt opgehaald door het Doorbraakteam kunnen lessen worden getrokken door de werkgroep Arbeidsmigratie die tot aanpassingen leiden in de aanpak en het beleid. Genoemde directies zijn betrokken, en daarnaast ook de directie Dienstverlening. Hoewel we het nut zien van aansluiting zoeken bij het

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 10 juli 2025 Pagina 3 van 6

Doorbraakteam, denken we dat m.b.t. signalering en leren van casuïstiek in de praktijk een nog belangrijkere rol weggelegd is voor het WIN-team. Dit team staat met genoemde partijen en netwerken in de stad en regio in verbinding, en heeft nauwe afstemming met de brede werkgroep Arbeidsmigratie, die voorstellen kan doen tot aanpassing van beleid. Dit is nadrukkelijk een van de doelen van het lerende karakter van de Aanpak Arbeidsmigratie. Er is met representatie van zeven directies in de brede werkgroep Arbeidsmigratie een brede betrokkenheid vanuit de gemeentelijke organisatie. Via het Regionaal Werkcentrum (RWC) en de regionale WIN-samenwerking is er een goede verbinding met regio Groot-Amsterdam. Ook de Metropoolregio Amsterdam (MRA) staat positief tegenover samenwerking op het thema arbeidsmigratie. Gezien het bovenstaande, en met inachtneming van de aanvulling dat signalering grotendeels via de WIN-aanpak loopt, adviseert het college de raad het voorstel van raadslid Bentoumya op dit punt over te nemen. 4. De informatievoorziening en faciliteiten voor arbeidsmigranten uit te breiden, gericht op zaken zoals het kennen van rechten en plichten, betrouwbaar en goed werkgeverschap, flexen zzp-constructies, zorg, onderwijs en huisvesting. En hierbij: a.

Passende informatiepunten (WIN) op te richten, gericht op specifieke doelgroepen en hierbij te zorgen dat informatie beschikbaar is in verschillende talen; b. Een sociale kaart (in verschillende talen) te ontwikkelen voor arbeidsmigranten en deze bekend te maken via de informatiepunten en bij (gemeentelijke) organisaties zoals Buurtteams, Huizen van de Wijk en stadsloketten die met internationale werkers te maken hebben; c. Formele en informele netwerken met betrokkenheid bij de groep arbeidsmigranten en juridische organisaties zoals Juridisch Loket en Vrouwenrechtswinkel te betrekken bij het opzetten van de informatiepunten en bij de inhoudelijke uitvoering van de informatiepunten; d. Organisaties zoals FairWork te betrekken bij het opleiden van ambtenaren die zich bezighouden met het maken en doorontwikkelen van beleid rondom arbeidsmigratie en voor ambtenaren die in contact staan met arbeidsmigranten. Bijvoorbeeld vanuit stadsloketten en buurtteams. Met als doel om cultuur-sensitieve en passende dienstverlening te ontwikkelen. e. Te onderzoeken hoe de gemeentelijke website toegankelijk gemaakt kan worden voor mensen die geen Nederlands of Engels spreken. Bijvoorbeeld door een vertaalfunctie toe te voegen. Reactie college: We zetten in op een WIN-aanpak die per januari 2026 operationeel is en de doelgroep in meerdere talen van informatie voorziet.

Als onderdeel van de WIN-aanpak worden gedurende najaar 2025 een uitvoeringsplan en sociale kaart ontwikkeld, in samenwerking met o.a. de in het voorstel onder a en b genoemde partijen. Een aandachtspunt bij eerdere initiatieven tot sociale kaarten was het actueel houden ervan. In onze brede aanpak heeft het WIN-team hierbij een belangrijke rol. We staan verder positief tegenover het voorstel over cultuur-sensitieve

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 10 juli 2025 Pagina 4 van 6

dienstverlening en training van ambtenaren. Zie ook pijler 1 over een betere informatiepositie, en pijler 2 over optimaliseren van de registratie van arbeidsmigranten, in de Aanpak Arbeidsmigratie. Op basis van de huidige regels van de gemeentelijke website is alleen Nederlandstalige content mogelijk. Maar ook wij zien het belang van online informatieaanbod in meerdere talen voor deze doelgroep, en willen onderzoeken of uitzonderingen, of mogelijkheden tot vertaalfuncties kunnen worden gemaakt. Ook binnen de regionale WIN-aanpak en communicatiekanalen zal de informatievoorziening ook zoveel mogelijk in verschillende talen worden aangeboden. Gezien het bovenstaande adviseert het college de raad het voorstel van raadslid Bentoumya op dit punt over te nemen. 5. De ervaringen en behoeften van de doelgroep centraal te stellen in het (door)ontwikkelen van het gemeentelijke beleid rondom arbeidsmigratie. Doe dit door: a. Samen met de (zelf)organisaties een netwerkstructuur op te zetten van sleutelpersonen; b. Deze sleutelpersonen contact te laten leggen en onderhouden met arbeidsmigranten, zowel vanuit de WIN punten als op een outreachende manier; c. Sleutelpersonen en (zelf)organisaties signalen en ontwikkelingen te laten inventariseren, waarmee het (gemeentelijk) beleid beter aansluit op de behoeften van arbeidsmigranten.

Kijk hierbij ook naar de noodzaak voor aanvullende faciliteiten op buurtniveau in wijken waar veel arbeidsmigranten wonen; Reactie college: Bij de netwerkvormingsactiviteiten van de WIN-aanpak wordt gebruik gemaakt van sleutelpersonen en actieve netwerken in de stad en regiogemeenten. Het WIN-team wordt opgeleid in het zo optimaal mogelijk samenwerken met sleutelpersonen. Zie ook punten 6.3 met de uitgangspunten voor WIN, en 7.1 over het WIN-team, in de WIN-aanpak. Gezien het bovenstaande adviseert het college de raad het voorstel van raadslid Bentoumya op dit punt over te nemen. 6. Te onderzoeken hoe bestaande netwerken met de G4 en andere gemeenten met een grote populatie internationale werkers, zo goed mogelijk ingezet kunnen worden om: a. Signalen, trends en effectief beleid uit te wisselen; b. Contacten en samenwerkingsverbanden op te zetten met andere Europese steden waar veel arbeidsmigranten wonen en met Europese netwerken zoals Eurocities en Efus; c.

Richting het Rijk en de EU te lobbyen voor betere wetgeving en bescherming van internationale werkers;

d. Te onderzoeken hoe contact kan worden gelegd en kan worden samengewerkt met ambassades en gemeenten in de landen van herkomst van internationale werkers. Met als doel om de voorlichting voor vertrek te verbeteren, om trends in kaart te brengen en om de informatievoorziening en ondersteuning van internationale werkers in Nederland te verbeteren.

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 10 juli 2025 Pagina 5 van 6

Reactie college: We vinden het belangrijk om regionaal en landelijk met gemeenten op te trekken bij vraagstukken rond arbeidsmigratie. Tegelijkertijd zijn we van mening dat we voorzichtig moeten zijn met nieuwe tafels optuigen, wanneer er al een infrastructuur bestaat om deze uitwisseling goed te organiseren. Landelijk worden vanuit het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW) en het Aanjaagteam Bescherming Arbeidsmigranten periodieke bijeenkomsten belegd met focus op de regionale WIN-aanpakken. Deze aanpakken vormen naar verwachting per januari 2026 een landelijk dekkend netwerk, waarlangs informatie, signalen en methodieken landelijk en regionaal kunnen worden besproken. Ons recente voorstel in de MRA, tot meer samenwerking op het gebied van arbeidsmigratiebeleid, is positief ontvangen. Er zijn daarnaast korte lijnen met o.a. de G4-gemeenten over de aanpak arbeidsmigratie en de lobby naar het Rijk. Dit heeft bijvoorbeeld al tot meerdere gezamenlijke lobbybrieven geleid, en een werkbezoek van de minister aan Amsterdam afgelopen voorjaar. We staan verder positief tegenover het beter onderzoeken van meer samenwerking binnen de Europese Unie.

Er zijn al verkennende gesprekken geweest met de Europese koepelorganisatie voor dakloosheid Feantsa en we zijn ambtelijk goed aangehaakt op het EuroCities netwerk waar Amsterdam voorzitter is in de werkgroep Migratie en Integratie. We onderzoeken daarnaast mogelijkheden voor inzet van ESF-middelen op dit thema. Het college beschouwt dit punt als ondersteuning van bestaande binnenlandse samenwerkingen. Het onderzoeken van meer samenwerking binnen de EU verdient de aandacht en staat opgenomen in de Aanpak Arbeidsmigratie Regio Amsterdam. 7.

Te onderzoeken hoe internationale werkers die hier behoefte aan hebben, omgeschoold kunnen worden naar sectoren waarin zij een betere arbeidspositie hebben. Heb hierbij nadrukkelijk aandacht voor de drempels die internationale werkers kunnen ervaren, zoals gebrek aan tijd of geld naast een zware baan. a. Koppel dit onderzoek aan de acties rondom toeleiding naar tekortsectoren, zoals ‘Banen met toekomst’; b. Betrek onderwijsinstellingen bij dit onderzoek, zowel op het gebied van inhoudelijke opleidingen als taalonderwijs; c.

Ontwikkel op basis van dit onderzoek beleid op het toeleiden van arbeidsmigranten naar duurzaam baanperspectief met nadruk op tekortsectoren.

Reactie college: De WIN-aanpak zal worden ondergebracht bij het Regionaal Werkcentrum GrootAmsterdam. Dit maakt een soepele samenwerking mogelijk met regionale arbeidsmarktorganisaties, (om)scholingsinitiatieven zoals Ongekend Talent en Banen met Toekomst, en zowel lokale als regionale netwerken. In het uitvoeringsplan WIN zullen deze samenwerkingen uitgewerkt worden. Ook de werktoeleidings-activiteiten in de ketenaanpak voor dakloze EU-migranten worden hierop aangesloten. Het WIN-team zorgt hierbij voor cultureel-sensitieve bemiddeling en houdt zoveel mogelijk rekening met specifieke factoren die voor veel arbeidsmigranten gelden. Inzetten op omscholing

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 10 juli 2025 Pagina 6 van 6

naar tekortsectoren en banen met een fatsoenlijke arbeidspositie als onderdeel van de Aanpak Arbeidsmigratie, sluit aan op onze stedelijke economische en arbeidsmarktvisie ‘Een nieuw Amsterdams economisch peil’. Deze visie is gericht op een brede welvaartseconomie en een sociaal rechtvaardige, ecologisch duurzame en economisch vitale samenleving. Gezien het bovenstaande adviseert het college de raad het voorstel van raadslid Bentoumya op dit punt over te nemen. Advies van college aan de raad m.b.t. initiatiefvoorstel en afdoening toezegging (TA2025-000720) Gezien het bovenstaande adviseert het college de raad om met het initiatiefvoorstel in te stemmen met uitzondering van punt 1 waar het college niet achterstaat. Bij de punten 2, 3 en 6 adviseren we de raad in te stemmen met inachtneming van de genoemd voorbehouden en aanvullingen. We vertrouwen erop toezegging TA2025-000720 aan lid Bentoumya middels deze bestuurlijke reactie te hebben afgedaan. Het college is blij met de belangrijke bijdrage die het initiatiefvoorstel heeft geleverd aan de Aanpak Arbeidsmigratie Regio Amsterdam.

Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam,

Sofyan Mbarki Wethouder Economische Zaken, MBO en toeleiding arbeidsmarkt

Rutger Groot Wassink Wethouder Sociale Zaken, Opvang, Volwasseneneducatie en Democratisering Bijlagen 1. Initiatiefvoorstel Onmisbaar in Amsterdam - Versterk de positie van arbeidsmigranten’ van het lid Bentoumya (TA2025-000720) 2. Aanpak Arbeidsmigratie Regio Amsterdam 3. Aanpak Work in NL (WIN) Groot-Amsterdam