Bestuurlijke Reactie Initiatiefvoorstel Ruimte voor waardevol ondernemerschap getekend.pdf
Tekst van het document
Raadsinformatiebrief
Aan: Datum Portefeuille(s) Portefeuillehouder(s): Behandeld door Onderwerp
De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 12 december 2024 Gemeentelijk Vastgoed en Economische Zaken Rutger Groot Wassink en Sofyan Mbarki Gemeentelijk Vastgoed (bestuurszaken.gv@amsterdam.nl) Bestuurlijke reactie op het initiatiefvoorstel Ruimte voor waardevol ondernemerschap de raadsleden Minderhoud (PvdA) en Namane (PvdA)
Geachte leden van de gemeenteraad, Op 6 november 2024 hebben de raadsleden Minderhoud (PvdA) en Namane (PvdA) een initiatiefvoorstel ingediend getiteld ´Ruimte voor waardevol ondernemerschap´. Het college heeft op 1o december 2024 ingestemd om deze bestuurlijke reactie voor de raadscommissie SED van 22 januari 2024 te agenderen. Met dit initiatiefvoorstel wordt de gemeenteraad gevraagd om: 1) In te stemmen met genoemd initiatiefvoorstel 2) het college van burgemeester en wethouders te verzoeken: a) Kaders en uitgangspunten te ontwikkelen voor het bepalen van maatschappelijke meerwaarde van commerciële voorzieningen, in lijn met de waardentafel zoals genoemd in voorliggend initiatiefvoorstel; b) Een pilot te draaien waarbij het zorgen van ruimte voor deze voorzieningen wordt belegd bij gemeentelijk vastgoed in samenwerking met de stadsdelen, waarbij deze; i. De gewenste commerciële voorzieningen in een pilotgebied zo integraal mogelijk in kaart brengt in samenwerking met bewoners en andere stakeholders door middel van een waardentafel (binnen de kaders van de Participatieverordening en andere geldende gemeentelijke kaders); ii. Bestaand en eventueel nieuw (strategisch) vastgoed exploiteert ten behoeve van de gewenste voorzieningen binnen het pilotgebied; iii.
Aanvullend onderzoekt welk (ruimtelijk) instrumentarium ingezet kan worden om lokaal te sturen op commercieel vastgoed met maatschappelijke meerwaarde. c) Indien er onverhoopt tot de verkoop van gemeentelijk vastgoed wordt over gegaan, te komen tot een kettingbeding waarin de invulling van het object doorgaand op basis van de waardentafel wordt bepaald. Zo wordt ook bij het doorverkopen van vastgoed gegarandeerd dat de stem van de buurt gehoord wordt en commercieel vastgoed blijvend maatschappelijke meerwaarde toevoegt; d) Dit initiatiefvoorstel onderdeel te maken van de nieuwe Gemeentelijke Vastgoedstrategie.
Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief
12 december 2024 Pagina 2 van 6
Het college waardeert het werk dat de indieners hebben verzet om dit voorstel te schrijven en uw betrokkenheid tot dit onderwerp. Per onderdeel van het voorstel treft u hieronder een reactie van het college aan: 1. In te stemmen met genoemd initiatiefvoorstel De voorstellen die worden genoemd in het initiatiefvoorstel sluiten goed aan op bestaand beleid. Het college realiseert zich terdege de maatschappelijke waarde die commerciële partijen voor een buurt kunnen hebben. Het initiatiefvoorstel biedt een waardevolle toevoeging op de vastgoedstrategie en specifiek op de procedure voor vrijkomend gemeentelijk vastgoed. Alvast vooruitlopend op de adviezen zoals beschreven in deze brief, verzoekt het college de raadsleden Minderhoud (PvdA) en Namane (PvdA) een gewijzigd initiatiefvoorstel in te dienen. 2. het college van burgemeester en wethouders te verzoeken: a) Kaders en uitgangspunten te ontwikkelen voor het bepalen van maatschappelijke meerwaarde van commerciële voorzieningen, in lijn met de waardentafel zoals genoemd in voorliggend initiatiefvoorstel; Het college onderschrijft het belang van ruimte voor commerciële ondernemers in de buurt waar de Amsterdammer iets aan heeft. Ook commerciële ondernemers kunnen van maatschappelijke meerwaarde of zelfs van cruciaal belang zijn voor de stad.
U vraagt het college om kaders en uitgangspunten te ontwikkelen voor de maatschappelijke meerwaarde van commerciële voorzieningen voor de buurt en in de stad. Het college is het eens met het ontwikkelen van deze kaders en uitgangspunten, tegelijkertijd constateert zij dat er al veel kaders en uitgangspunten zijn, dan wel, dat deze verder worden ontwikkeld. Zo worden in de ´Ontwikkelstrategie 2035´ en het ´Nieuw Amsterdams Economisch Peil´ onder andere het belang van nabijheid van voorzieningen, lokaal ondernemerschap en winkeldiversiteit onderschreven. Daarnaast kent de procedure vrijkomend gemeentelijk vastgoed als onderdeel van de ‘Actualisatie Vastgoedstrategie’ een vergelijkbare methodiek zoals de waardetafel. De waardetafel is een initiatief van het Rijksvastgoedbedrijf en is een methode om gestructureerde interactie tussen de relevante spelers die bij een investeringsbeslissing rondom overheidsvastgoed te betrekken. De waardetafel helpt bij het benoemen en in kaart brengen van de maatschappelijke waarde(n) die een investeringsbeslissing in vastgoed versterkt of verzwakt. Met de procedure vrijkomend gemeentelijk vastgoed zorgen we dat elke nieuwe verhuring de beste maatschappelijke waarde biedt voor de stad.
In deze procedure wordt beleidsmatige invulling en advies gevraagd aan de stadsdelen (oren en ogen in de buurt) en aan verschillende afdelingen binnen de gemeente: Maatschappelijke Voorzieningen, Jeugd, Zorg, Basisvoorzieningen & Democratisering, Ruimte & Duurzaamheid en Economische Zaken & Cultuur. Daarmee wordt enerzijds het buurtperspectief meegewogen en anderzijds het perspectief van de kennis over 'vitale buurten’. In de integrale adviestafels op stadsdeelniveau wordt afgewogen wat de optimale invulling is van voorzieningen in de buurt. De gemeente bepaalt voor welk beleidsdoel een vrijkomend object of verhuurbare eenheid zal worden gebruikt. Vervolgens bieden we het object publiekelijk aan potentiële huurders aan of via een publicatie bij een voorgenomen
Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl
Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief
12 december 2024 Pagina 3 van 6
één-op-één verhuring, waarbij duidelijk is aangegeven om welke invulling het moet gaan Belangrijke kanttekening hierbij is dat gemeentelijk vastgoedbezit in de stad is beperkt qua omvang en dat de beschikbaar verhuurbare ruimte binnen het gemeentelijk vastgoed beperkt. Nagenoeg al dit gemeentelijk vastgoedbezit is verhuurd, grotendeels aan maatschappelijke partijen. Het resterende deel dat leegstaat heeft doorgaans geen commerciële bestemming en kent een ongeschikte staat van onderhoud. Leegstaand gemeentelijk vastgoed wordt tijdelijk zo maatschappelijk mogelijk ingevuld. Bijvoorbeeld door verhuring aan maatschappelijke initiatieven of door onderdak voor economisch daklozen. De methode van de waardetafel helpt bij het benoemen en in kaart brengen van de maatschappelijke waarden waarbij de relevante spelers worden betrokken. De methode van de waardetafel sluit goed aan op onze methode voor vrijkomend gemeentelijk vastgoed. Het college onderschrijft het belang om maatschappelijke waarden mee te wegen bij nieuwe verhuringen en zal de adviezen voor de waardetafel meenemen in een volgende evaluatie van de procedure vrijkomend gemeentelijk vastgoed. Gezien het bovenstaande adviseert het college de raad het voorstel van de raadsleden Minderhoud (PvdA) en Namane (PvdA) op dit punt over te nemen.
b) Een pilot te draaien waarbij het zorgen van ruimte voor deze voorzieningen wordt belegd bij gemeentelijk vastgoed in samenwerking met de stadsdelen, waarbij deze; i De gewenste commerciële voorzieningen in een pilotgebied zo integraal mogelijk in kaart brengt in samenwerking met bewoners en andere stakeholders door middel van een waardentafel (binnen de kaders van de Participatieverordening en andere geldende gemeentelijke kaders); Zoals hierboven benoemd is het gemeentelijk vastgoedbezit in de stad beperkt qua omvang en is deze grotendeels verhuurd aan maatschappelijke partijen. Het commercieel verhuurde deel van de gemeentelijke vastgoedportefeuille is klein en bevat gebruiksfuncties die niet voor andere bestemmingen geschikt zijn , zoals bijvoorbeeld tankstations of opslagruimten voor markten. Een pilotgebied is met deze vastgoedportefeuille dan ook lastig werkbaar. Bovendien is vrijkomend vastgoed gekoppeld aan het einde van een huurcontract en niet aan een gebied waar het vastgoed gaat vrijkomen. Desalniettemin achten wij de denkrichting van dit voorstel interessant. Wij stellen voor om een stadsdeel hiervoor te benaderen en te onderzoeken hoe we samen een pilot voor deze commerciële voorzieningen met een maatschappelijke waarde kunnen organiseren. Het gebruik van een waardetafel is daarbij mogelijk ook interessant voor stadsdelen.
Gezien het bovenstaande adviseert het college de raad het voorstel van de raadsleden Minderhoud (PvdA) en Namane (PvdA) op dit punt over te nemen. ii Bestaand en eventueel nieuw (strategisch) vastgoed exploiteert ten behoeve van de gewenste voorzieningen binnen het pilotgebied; Met het beperkte vastgoedeigendom in de stad sturen we op huisvesting van
Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl
Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief
12 december 2024 Pagina 4 van 6
wettelijke taken, beleidsdoelen en ook op commerciële voorzieningen die formeel geen gemeentelijk beleidsdoel dienen maar wel van maatschappelijke waarde zijn, zoals huisartsen of kinderopvang. De stad is nooit af en kent steeds weer nieuwe maatschappelijke opgaven. Deze opgaven nemen we mee bij het verhuren van ons bestaand en ons nieuwe vastgoed. Gezien het bovenstaande adviseert het college de raad het voorstel van de raadsleden Minderhoud (PvdA) en Namane (PvdA) op dit punt over te nemen. iii Aanvullend onderzoekt welk (ruimtelijk) instrumentarium ingezet kan worden om lokaal te sturen op commercieel vastgoed met maatschappelijke meerwaarde. In de actualisatie vastgoedstrategie (zie paragraaf 4.9) worden reeds de instrumenten benoemd die, naast de inzet van gemeentelijk bezit, de mogelijkheid bieden om te sturen op voldoende maatschappelijk vastgoed in de stad. Zo wordt hier genoemd; het omgevingsplan, erfpacht- en anterieure overeenkomsten, samenwerking met marktpartijen en maatschappelijke partners én de optie om te subsidiëren of inkopen van maatschappelijke activiteiten. Het college beschouwt dit punt ondersteunend aan bestaand beleid, dit is meegenomen in de actualisatie van de vastgoedstrategie. c)
Indien er onverhoopt tot de verkoop van gemeentelijk vastgoed wordt over gegaan, te komen tot een kettingbeding waarin de invulling van het object doorgaand op basis van de waardentafel wordt bepaald. Zo wordt ook bij het doorverkopen van vastgoed gegarandeerd dat de stem van de buurt gehoord wordt en commercieel vastgoed blijvend maatschappelijke meerwaarde toevoegt. Een kettingbeding is een afspraak die de verkoper met de koper bij de koop van een gebouw maakt. Deze afspraak houdt in dat de koper een verplichting heeft en dat hij deze verplichting ook aan een volgende koper moet opleggen. Een kettingbeding is in principe ongewenst als vastgoed wordt verkocht. De basisgedachte is dat wij alleen vastgoed verkopen dat geen maatschappelijke waarde heeft voor de stad en het om die reden verkopen. De gemeente kent beleid voor vastgoedtransacties gericht op integriteit, zoals de Bibob, BIO en Van Traa-bepalingen. Tevens maken we bij verkoop van vastgoed gebruik van kettingbedingen in het kader van de Van Traa-bepalingen. Deze leggen we op bij winkels en horeca-vastgoed en vastgoed dat we verkopen in het postcode 1012-gebied (Centrum).
Deze bepalingen verbieden een aantal ongewenste functies (waaronder een souvenirshop of laagwaardige horeca), kennen een eerst recht van koop voor de gemeente en geven de gemeente het recht de koper (als wij het niet willen hebben) te screenen in het kader van de wet Bibob. Een kettingbeding buiten deze Van Traa-bepalingen raden wij niet aan. Als het vastgoedobject belangrijk is voor de gemeente en ze blijvend op het gebruik wil sturen, dan moet het vastgoedobject niet verkocht worden. Het gebruik in een kettingbeding vastleggen borgt niet de controle en handhaving zoals dit wel bij een bestemmingsplan of
Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl
Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief
12 december 2024 Pagina 5 van 6
erfpachtvoorwaarden is georganiseerd. Indien sturen het uitgangspunt is, dan is de beste manier het vastgoed in eigen bezit te houden en zelf te verhuren. Gezien het bovenstaande adviseert het college de raad het voorstel van de raadsleden Minderhoud (PvdA) en Namane (PvdA) op dit punt niet over te nemen.
d)
Dit initiatiefvoorstel onderdeel te maken van de nieuwe Gemeentelijke Vastgoedstrategie.
Het initiatiefvoorstel om kaders en uitgangspunten te ontwikkelen voor het bepalen van maatschappelijke meerwaarde van commerciële voorzieningen beschouwen wij als een zinvolle aanvulling die aansluit op de uitwerking van de actualisatie vastgoedstrategie. De vastgoedstrategie is op 14 november 2024 door de gemeenteraad vastgesteld. We zullen in de evaluatie van de procedure vrijkomend gemeentelijk vastgoed als onderdeel van de vastgoedstrategie de waardetafel als nuttig instrument meenemen. Het college beschouwt dit punt ondersteunend aan de actualisatie van de vastgoedstrategie en zal het initiatiefvoorstel in de uitwerking hiervan meenemen.
De voorstellen die worden genoemd in het initiatiefvoorstel sluiten goed aan op bestaand beleid. Het college waardeert het werk van de indieners en realiseert zich terdege de maatschappelijke waarde die commerciële partijen voor een buurt kunnen hebben. Daarmee onderschrijft zij het belang voor de ruimte voor waardevol ondernemerschap zoals verwoord in dit initiatiefvoorstel. Wij danken de indieners voor deze waardevolle toevoeging op de vastgoedstrategie en specifiek op de procedure voor vrijkomend gemeentelijk vastgoed. Zo werken we met deze procedure aan onze eigen waardetafel, waarin we ook commerciële partijen met een maatschappelijke waarde meewegen. Het college stelt dan ook voor dat het meewegen van maatschappelijke waarden als onderdeel wordt meegenomen in de evaluatie van de procedure vrijkomend gemeentelijk vastgoed.
Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl
Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief
12 december 2024 Pagina 6 van 6
Op grond van de adviezen genoemd in deze brief verzoekt het college de raadsleden Minderhoud (PvdA) en Namane (PvdA) een gewijzigd initiatiefvoorstel in te dienen. Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam,
Sofyan Mbarki Wethouder Economische Zaken
Rutger Groot Wassink Wethouder Gemeentelijk Vastgoed Bijlagen: Initiatiefvoorstel Ruimte voor waardevol ondernemerschap van de raadsleden Minderhoud en Namane van 5 november 2024
Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl