Bestuurlijke reactie initiatiefvoorstel Blom en De Fockert scholing docenten.pdf

Raadsinformatiebrief

Aan: Datum Portefeuille(s) Portefeuillehouder(s): Behandeld door Onderwerp

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 22 maart 2022 Onderwijs Marjolein Moorman OJZD/onderwijs, onderwijs@amsterdam.nl Bestuurlijke reactie op het initiatiefvoorstel van raadsleden Blom en De Fockert (GroenLinks) getiteld ‘Individuele bijscholing in het onderwijs’

Geachte leden van de gemeenteraad, Op 17 januari 2022 hebben raadsleden Blom en De Fockert (GroenLinks) een initiatiefvoorstel ingediend getiteld ‘Individuele bijscholing in het onderwijs’. Met dit voorstel wordt het college gevraagd om: 1.

2. 3. 4.

Te onderzoeken welke obstakels docenten belemmeren om gebruik te maken van hun recht op bijscholing en/of te onderzoeken of docenten en leraren op scholen met veel achterstanden en in kwetsbare buurten minder gebruik maken van hun recht op bijscholing. In gesprek te gaan met scholen waar het wel en niet goed gaat, teneinde meer docenten en leraren aan te moedigen hun bijscholingsuren te gebruiken en hierbij samenwerkingen tussen de verschillende scholen te stimuleren. In samenwerking met betrokken onderwijspartners een overzicht op te stellen van bijscholingsmogelijkheden en/of bestaande initiatieven te versterken, teneinde de toegankelijkheid te bevorderen. Bovengenoemde punten voor het primair onderwijs uit te voeren door een koppeling te maken met de afspraken uit het ‘Noodplan lerarentekort’.

Het college waardeert de inzet van raadsleden Blom en De Fockert voor het indienen van dit initiatiefvoorstel. Per onderdeel treft u in deze brief een reactie van het college aan. 1. Te onderzoeken welke obstakels docenten belemmeren om gebruik te maken van hun recht op bijscholing en/of te onderzoeken of docenten en leraren op scholen met veel achterstanden en in kwetsbare buurten minder gebruik maken van hun recht op bijscholing. Het college erkent het belang van bijscholing voor leraren en zou niets liever willen dan dat alle kinderen, en met name kinderen in kwetsbare wijken, onderwijs krijgen van leraren die continu blijven werken aan hun professionele ontwikkeling. Dit is belangrijk, omdat we weten dat de mogelijkheid tot professionalisering en loopbaanontwikkeling van cruciaal belang is om leraren te behouden voor het vak. Ook het nieuwe kabinet erkent dit probleem en heeft bijscholing in het nieuwe regeerakkoord opgenomen als prioriteit. Het behouden van leraren is ook een van de doelen van de Amsterdamse aanpak van het lerarentekort. Hiervoor werken schoolbesturen, kennisinstellingen en de gemeente Amsterdam

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

22 maart 2022 Pagina 2 van 4

samen in de Taskforce Lerarentekort Amsterdam. In de Amsterdamse Lerarenagenda 2019-2023 en het aanvullende Noodplan Lerarentekort (gericht op primair onderwijs) is professionalisering een belangrijke pijler in het behoud van leraren. Het project Leraar in Amsterdam, een kleurrijk beroep geeft hier invulling aan door middel van kennisdeling tussen schoolleiders en hrprofessionals om ontwikkelmogelijkheden voor leraren te bevorderen, leergangen voor leraren en een loopbaanoriëntatietraject. Wat de leergangen betreft, geldt dat er vanuit leraren vraag naar is, maar dat het aantal deelnemers helaas tegenvalt. Leraren lijken deze bijscholing wel te willen volgen, maar maken vooralsnog weinig gebruik van de geboden mogelijkheden. Interessant is dat leraren die wél gebruikmaken van de aangeboden leergangen meer werkplezier, waardering, afwisseling en vertrouwen in eigen kunnen ervaren. Dit blijkt uit het monitoringsonderzoek dat André Koffeman van de Universiteit van Amsterdam heeft gedaan in opdracht van de Taskforce Lerarentekort Amsterdam.1 Ook neemt de (ervaren) autonomie van de leraar toe door de leertrajecten, wat een factor is die van invloed is op werkplezier en daarmee op behoud.

Het college herkent de verklaringen die de indieners van het initiatiefvoorstel schetsen voor het niet volgen van bijscholing: leraren hebben geen tijd of kunnen geen tijd vrijmaken (vanwege het lerarentekort), krijgen geen steun of begeleiding van hun bestuur of zijn niet op de hoogte van hun recht op bijscholing en/of de verschillende mogelijkheden hiervoor. Deze verklaringen sluiten aan bij de omschrijving van werkdruk in het zojuist genoemde onderzoek van André Koffeman: veel leraren ervaren een disbalans tussen hun taakeisen (dat wat van een leraar gevraagd wordt) en de regelmogelijkheden (de mogelijkheden die een leraar heeft om aan die vraag te voldoen). Ook sluiten ze aan bij het beeld dat leraren en schoolleiders schetsen in de gesprekken met de gemeente. De voorzichtige aanname op basis hiervan is dat leraren op scholen met veel achterstanden en in kwetsbare buurten minder gebruik maken van hun recht op bijscholing, omdat de werkdruk er (nog) hoger is. Op dit moment onderzoekt Regioplan in opdracht van de gemeente Amsterdam de ervaren effecten van de aanpak van het lerarentekort. De doelgroep bestaat uit leraren, oud-leraren, leraren in opleiding, schoolleiders en schoolbestuurders.

Over dit onderzoek bent u geïnformeerd in de meest recente raadsbrief over de actuele cijfers met betrekking tot het lerarentekort.2 Het is aannemelijk dat ervaren belemmeringen met betrekking tot bijscholing uit dit onderzoek naar voren komen. Het college wacht de resultaten van dit onderzoek af voordat er wordt besloten tot een verdiepend onderzoek naar specifiek obstakels die leraren belemmeren om gebruik te maken van hun recht op bijscholing en de vraag of leraren op scholen met veel achterstanden en in kwetsbare buurten minder gebruikmaken van hun recht op bijscholing. De onderzoeksresultaten zijn naar verwachting in mei 2022 bekend. Het college is van mening dat gezien het bovenstaande reeds is voldaan aan het verzoek van de leden Blom en De Fockert. Het college laat eventuele vervolgstappen naar aanleiding van de onderzoeksuitkomsten en de kabinetsplannen aan een volgend college.

1 Koffeman, 2021. Verslag monitoronderzoek Leraar een kleurrijk beroep. 2

Raadsbrief ‘Actuele cijfers lerarentekort Amsterdams basisonderwijs’, 14 december 2021

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

22 maart 2022 Pagina 3 van 4

2. In gesprek te gaan met scholen waar het wel en niet goed gaat, teneinde meer docenten en leraren aan te moedigen hun bijscholingsuren te gebruiken en hierbij samenwerkingen tussen de verschillende scholen te stimuleren. Het college is groot voorstander van samenwerking tussen scholen om van elkaar te leren. Binnen het project Leraar in Amsterdam, een kleurrijk beroep is veel aandacht voor het zogenaamd bovenschools samen leren. Hierbij gaat het om verschillende niveaus: leraren, schoolleiders en hrprofessionals. Ook in het Onderwijskennis Netwerk Amsterdam (ONA), dat komend jaar start, staat samenwerking tussen schoolteams centraal.3 Het doel is om een kennisinfrastructuur voor duurzame verbetering en innovatie van het Amsterdamse basisonderwijs te realiseren. Een belangrijk onderdeel zijn vier onderzoeksscholen in de stad die nieuwe kennis ontwikkelen over effectieve aanpakken voor de uitdagingen van Amsterdamse basisscholen. Deze scholen nemen een mentorrol op zich voor omringende basisscholen. Zo zijn de scholen een leerplaats voor onderwijs in de wijk. Dit draagt bij aan de professionalisering van de verbonden schoolleiders en leraren (formeel en via peer-to-peer learning). Ook komt er een breed aanbod en overzicht van leergangen en lezingen over hoe bewezen interventies in het onderwijs kunnen worden toegepast.

Er is daarnaast regelmatig contact tussen de gemeente en de schoolbesturen voor primair onderwijs, verenigd in het Breed Bestuurlijk Overleg (BBO), en de schoolbesturen voor voortgezet onderwijs, verenigd in het OSVO. Ook de thema’s professionalisering en samenwerking komen hier aan bod, en hoe deze zich verhouden tot het grote tekort aan leraren. Het college ziet het als zijn taak om met bestuurders in gesprek te gaan over het dilemma van kortetermijnoplossingen versus de lange adem die nodig is voor het behouden van leraren voor de stad. Ook spreekt het college schoolbestuurders aan op hun verantwoordelijkheid in het stimuleren en faciliteren van professionalisering. Het is echter aan de schoolbestuurders om te oordelen over en in gesprek te gaan met scholen over de exacte mate en vorm van bijscholing. Het college is de indieners Blom en De Fockert zeer erkentelijk voor het schrijven van dit initiatiefvoorstel. Dit houdt het college scherp op het belang van professionalisering van leraren en biedt een aanknopingspunt in gesprekken met bestuurders over het realiseren van een lerende organisatiecultuur. Op basis van bovenstaande inzet is het college echter van mening dat reeds voldaan is aan de aanbeveling van de leden Blom en De Fockert. 3.

In samenwerking met betrokken onderwijspartners een overzicht op te stellen van bijscholingsmogelijkheden en/of bestaande initiatieven te versterken, teneinde de toegankelijkheid te bevorderen. Zoals gezegd zet het college zich samen met schoolbesturen en kennisinstellingen in om leraren voor Amsterdam te behouden. Ook deze Taskforce Lerarentekort heeft de wens om een overzicht op te stellen van bijscholingsmogelijkheden. Daarom onderzoekt de projectgroep Leraar in Amsterdam, een kleurrijk beroep op dit moment hoe het scholingsaanbod op één centrale plek verzameld kan worden. Idealiter vindt een leraar immers op één plek zowel het aanbod van huisacademies van besturen, lerarenopleidingen als extra opleidingsmogelijkheden vanuit de gemeente. Waar mogelijk trekt de projectgroep hier samen in op met het Onderwijskennis Netwerk Amsterdam (ONA). Mooie bijvangst hiervan zou zijn dat leraren op deze manier nog meer in aanraking komen met leraren van andere scholen en met hen kennis en ervaringen uit

3

Raadsbrief ‘Inzet Nationaal Programma Onderwijs’, 12 oktober 2021

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

22 maart 2022 Pagina 4 van 4

kunnen wisselen. Het college is dan ook van mening dat met bovenstaande inzet reeds voldaan is aan de aanbeveling van de leden Blom en De Fockert en houdt u op de hoogte over de voortgang. 4. Bovengenoemde punten voor het primair onderwijs uit te voeren door een koppeling te maken met de afspraken uit het ‘Noodplan lerarentekort.’ Het college gaat ervan uit in de reactie op de eerste drie verzoeken duidelijk geschetst te hebben dat de afspraken uit het Noodplan Lerarentekort niet los gezien kunnen worden van de Amsterdamse Lerarenagenda 2019-2023 met bijbehorende Taskforce Lerarentekort. Hierbij bevindt het zwaartepunt van de aanpak zich in het primair onderwijs. Er is zowel sprake van overlap als overleg tussen de verschillende onderdelen. Het college beschouwt dit punt daarom als ondersteuning van de bovenstaande punten. Het college ondersteunt het belang van bijscholing voor leraren. Dat een leraar zich professioneel kan blijven ontwikkelen is immers cruciaal voor het werkplezier en goed onderwijs voor onze Amsterdamse kinderen. Aan het merendeel van de verzoeken uit het initiatiefvoorstel van raadsleden Blom en De Fockert wordt, in al dan niet aangepaste vorm, reeds voldaan binnen de huidige aanpak van het lerarentekort. Het college waardeert de aandacht voor bijscholing van leraren en de tijd en inzet die in het voorstel is gestoken.

Het college hoopt dan ook dat het volgende college zich hiervoor blijft inzetten en deze inzet afhankelijk van de onderzoeksuitkomsten en de plannen van het huidige kabinet uitbreidt.

Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam,

Marjolein Moorman Wethouder Onderwijs

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl