Bestuurlijke reactie - Het Grote Amsterdamse Buitenspeeladvies

Bezoekadres Amstel 1 1011 PN Amsterdam Postbus 202 1000 AE Amsterdam Telefoon 14 020 amsterdam.nl

Retouradres: Postbus 202, 1000 AE Amsterdam

Sportraad Amsterdam T.a.v. dhr. B. Benjamin Amstel 1 1011 PN Amsterdam Datum

14 april 2026

Geachte heer Benjamin/Beste Brian, Hartelijk dank voor uw advies 'Het grote Amsterdamse buitenspeeladvies voor de kleine Amsterdammers' van 7 mei 2025. Wij hebben grote waardering voor het warme hart dat de Sportraad Amsterdam uitdraagt voor het buitenspelende kind. Wij delen uw visie op het belang van buitenspelen en de noodzaak om te zorgen voor voldoende speelruimte en gelijke kansen voor spelende kinderen, zeker in een stad als Amsterdam die steeds verder groeit en verdicht. Helaas speelt de woonomgeving nog steeds een rol in de mogelijkheden die kinderen hebben om buiten te spelen. Elk kind heeft het recht op een veilige en toegankelijke speelomgeving, ongeacht de buurt waarin ze opgroeien. Uw advies biedt waardevolle handvatten waarmee wij graag aan de slag gaan. Hieronder gaan wij puntsgewijs in op de aanbevelingen die u in uw brief heeft genoemd, verdeeld over de vier thema's. Aanbeveling 1. Borgen van voldoende speelplekken in nieuwbouwprojecten • Maak de norm van één speelplek per 300 woningen en één speelveld per 1000 woningen bindend. Deze norm dient verplicht te worden opgenomen in bestemmingsplannen. • Introduceer een kwalitatieve norm voor de inrichting van speelplekken. • Maak schoolpleinen groter en richt ze zodanig in dat ze na schooltijden en in het weekend toegankelijk zijn als openbare speel- en ontmoetingsplekken.

Dit bevordert niet alleen buitenspelen, maar versterkt ook de sociale cohesie in de wijk. Het bouwen aan een complete en gezonde stad begint bij het bieden van voldoende speel-, sport-, en beweegruimte. Met speelplekken die veilig en tegelijkertijd leuk en uitdagend zijn voor elke leeftijd, met een openbare ruimte en routes die verleiden tot bewegen. Voor een beweegvriendelijke ruimte bij gebiedsontwikkeling zijn de bestaande planologische referentienormen1 uitgangspunt, die onder andere voorschrijven hoeveel ruimte voor sport en spelen moet worden gerealiseerd, zoals de in uw advies genoemde norm voor speelplekken en speelvelden. Uitgangspunt daarbij is om dit altijd binnen de grenzen van het project op te lossen, zodat spelen dooradert tot elke buurt. Wijken projecten af van de speelnorm, dan moet dit 1

Deze normen staan in het document De Amsterdamse referentienorm voor maatschappelijke voorzieningen, groen en spelen

Gemeente Amsterdam

Datum 14 april 2026 Pagina 2

gemotiveerd worden voorgelegd worden aan de raad bij besluitvorming over gebiedsontwikkeling. Het ruimtelijk beschermen van de aangewezen speellocaties is ontzettend belangrijk, zeker gezien de druk op ruimte in een verdichtende stad. Uw advies om daarom speelplekken in bestemmingsplannen (wat nu het omgevingsplan heet) op te nemen hebben we met interesse gelezen: we gaan verkennen of en hoe dit vorm kan krijgen. De norm voor spelen is bewust kwantitatief ingestoken: het schrijft het aantal speelplekken voor, gedifferentieerd in buurtspeelplekken gericht op de kleinste kinderen & speelvelden waar alle kinderen in de wijk naartoe kunnen. Zo geven de normen ruimte aan projectteams om vanuit gebieds- en locatiekenmerken een leuke speelplek te ontwerpen, samen met de buurt. Uw aanbeveling voor een meer kwalitatieve norm hebben we desondanks met veel interesse gelezen: sturing op inrichtingsprincipes & op het soort aanbod helpt absoluut om gerichter op de behoefte en vanuit een meer integrale kijk op sporten en spelen ruimte in te richten, aanvullend op de speelplannen van stadsdelen. Scholen zijn de plek waar kinderen een groot deel zittend doorbrengen. Dat moet veranderen. Het college heeft als ambitie dat in 2030 alle basisscholen in Amsterdam werken met een Dynamische Schooldag.

Tijdens een Dynamische Schooldag wisselen kinderen elke 30 tot 45 minuten het zittend leren af met bewegen, zodat ze daarna met een fris hoofd verder kunnen met hun leerwerk. Momenteel wordt bij zo'n 40 scholen dit concept uitgerold (of al toegepast). Schoolpleinen zijn een essentieel onderdeel van de dynamische schooldag. Om hier extra impuls aan te geven is bij het impulsbudget sporten en spelen (subsidie voor stadsdelen om speelplekken leuker & uitdagender te maken) van 2025 en ook dit jaar, de beweegvriendelijke inrichting van en rondom schoolpleinen één van de focuspunten waar we extra prioriteit aan geven bij verdeling van het budget (10 schoolpleinen zijn/worden tot dusverre aangepakt met deze budgetten). Voor schoolpleinen die na 2017 zijn gerealiseerd (bij nieuwe scholen) is het uitgangspunt dat het schoolplein openbaar is, dus dat het onderdeel uitmaakt van de openbare ruimte na schooltijd. Ook de verkeersveiligheid rondom schoolpleinen is een belangrijk thema. Scholen en ouders een aanvraag doen voor een zogenoemde schoolstraat. Een schoolstraat is een straat die tijdens haalen brengtijden (met fietspaaltjes) is afgesloten voor gemotoriseerd verkeer. Hierdoor ontstaat ruimte voor kinderen om veilig naar en van school te lopen en fietsen. Er gelden een aantal voorwaarden om een schoolstraat in te kunnen stellen.

Als een schoolstraat niet mogelijk is, dan wordt gekeken naar andere mogelijkheden om de verkeersveiligheid rondom de school te verbeteren. Aanbeveling 2. Behoud en verbetering van bestaande speelplekken • Ken speelplekken een (juridisch) beschermde status toe, zodat deze niet opgeofferd kunnen worden aan andere stedelijke functies. • Neem expliciet in de Algemene Plaatselijke Verordening op dat geluid van spelende kinderen op officiële speelplekken niet als overlast mag worden beschouwd. • De gemeente dient in haar communicatie het geluid van spelende kinderen te positioneren als een positief en gezond aspect van de stad. De voetbalkooi aan de Jeltje de Bosch Kemperpad laat zien hoe onenigheid in een buurt over spelende kinderen en overlast kan leiden tot een splijtzwam tussen bewoners. Het spelende kind mag hier nooit de dupe van zijn. Juridisch kunnen we overlast van spelende kinderen niet

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam

Datum 14 april 2026 Pagina 3

uitsluiten: in Amsterdam delen veel mensen een klein oppervlakte om te wonen en leven, enige mate van hinder is onontkoombaar maar mag niet leiden tot lawaai/overlast. Maar, het spelende kind mag hier nooit de dupe van worden en moet beschermd worden: speelplekken in een buurt zijn niet optioneel, ze zijn een basisvoorziening. Vaak valt met de inrichting of kleine ingrepen een situatie al te verbeteren. Uw advies voor een zorgvuldige belangenafweging bij een speelplek waar overlast wordt ervaren en een handelingskader met mogelijke interventies dragen hieraan bij. We nemen uw advies graag ter harte en verkennen hoe dit vorm te geven, als ook hoe het omgevingsplan kan bijdragen speelplekken beter te beschermen. Via meerdere acties dragen we het belang van het buiten spelende kind uit. Zo gaan we samen met Jantje Beton ons dit jaar inzetten voor de grootse Amsterdamse versie van de Nationale Buitenspeeldag. En, in samenwerking met de HVA en ROC werken we aan een plan om speelplekken in Noord, Nieuw-West en Zuidoost te activeren, met als doel meer kinderen in beweging te brengen en buitenspelen aantrekkelijker te maken voor kinderen van 6–10 jaar en hun ouders. Aanbeveling 3. Creëren van informele speelruimte in de buurt ▪ Trek lering uit de voorbeelden in Barcelona, Bern en Mechelen en geef bewoners eigenaarschap over hun eigen straten.

▪ Start een pilot voor speelstraten waarbij straten tijdelijk worden afgesloten voor verkeer en ingericht als speelruimte in de schoolvakanties. ▪ Richt een minimaal percentage van de straten in nieuwbouwgebieden in als sociale ontmoetingszones, waarbij ruimte voor spelende kinderen prioriteit krijgt boven autoverkeer. In oktober 2023 heeft het college het ‘Koersdocument Amsterdam Maakt Ruimte’ vastgesteld. Deze koers geeft richting aan een verandering in de stad, waarmee we meer ruimte maken voor opgroeien, voor ontmoeten, voor gezond leven en ruimte blijven maken voor verplaatsen. In het gesprek met de stad (waaronder kinderen) i.h.k van dit koersdocument, is gevraagd waar we mee aan de slag moeten gaan, spelen kwam hier veelvuldig naar voren. De aanpak hiervan loopt via meerdere acties: zo voegen we aan onze sportparken speelruimte toe en zorgen we dat sportparken zo veel mogelijk openbaar toegankelijk zijn, als onderdeel van een beweegvriendelijke omgeving. Ook het autoluw maken van woonbuurten maakt dat kinderen veiliger kunnen buitenspelen. Sinds 2024 zijn autoluwe buurtstraten als standaard opgenomen in het handboek Rood van de Puccinimethode. Om ruimte te maken voor speelplekken, brede stoepen en andere functies (fietsparkeren, groen, klimaatadaptatie nutsvoorzieningen, etc.) gaan we de komende jaren door met het herbestemmen van parkeervakken.

Voor Amsterdammers is het nu al mogelijk om tijdelijk een ‘leefstraat’ in te stellen, waarbij een straat (plein, hof of laan) voor minimaal 4 en maximaal 6 weken verkeersvrij wordt gemaakt.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam

Datum 14 april 2026 Pagina 4

Aanbeveling 4. Participatie en conflictoplossing rondom speelplekken • Ontwikkel een handelingskader voor bestuurders en ambtenaren bij klachten en conflicten over speelplekken. • Zorg dat kinderen en jongeren structureel worden betrokken bij de ontwikkeling van speelplekken en speelstraten. • Betrek externe kennis en expertise op buitenspelen structureel door een speelexpertiseteam op te richten. Speelplekken moeten voor en door kinderen zijn gemaakt. Om te zorgen dat zij op een goede manier en op het juiste moment betrokken zijn, is participatiebeleid opgesteld. Specifiek voor de (her)inrichting van speelplekken doorlopen projecten een vast stappenplan2, waar vanaf de eerste stap (uitgangspunten) participatie onderdeel van is. Zo denken buurtkinderen niet alleen mee over het ontwerp, maar ook over wat ze graag willen in de speeltuin aan speel- en sportmogelijkheden. Betrokkenheid gaat ook over dat het stem van het kind wordt gehoord bij situaties waar overlast/conflicten ontstaan: zoals onder punt 2 aangegeven nemen gaan we een handelingskader voor zulke situaties verder verkennen. Speelplekken moeten voor elk kind leuk zijn, met en zonder beperking. In 2025 is daarom de samenspeelbelofte ondertekend: een publieke belofte waarin de gemeente inzet op buitenspelen voor élk kind, met en zonder beperking.

Om speelplekken ook echt inclusief te ontwerpen, is eind 2025 als één van de acties de Amsterdamse Speeltuinbende opgericht: dit is een club kinderen met en zonder beperking, met ouders, die spelenderwijs speelplekken toetsen en adviseren hoe deze inclusief te maken. Steeds meer georganiseerde speeltuinen verdwijnen. Zorgelijk, want kinderen hebben veilige, groene en avontuurlijke plekken nodig om te spelen. Daarom bouwen we aan speeltuinverenigingen, zoals de ´Speeltuin van de Toekomst´ op sportpark Ookmeer en speelpark Blijdag als onderdeel van sportpark Drieburg. De Speeltuin van de Toekomst is een concept in samenwerking met Jantje Beton voor sterke, levendige en toekomstbestendige speeltuinen. Met én door de buurt, door o.a. verhuur, activiteiten of steun van lokale bedrijven. Van dit project willen we leren en uiteindelijk breder toepassen in de stad. In uw conclusie doet u een oproep tot het ontwikkelen van een integrale visie en bijbehorende doelen voor buitenspelen in de hele stad. Wij onderschrijven dit volledig. Hoewel er al veel waardevolle initiatieven plaatsvinden op het gebied van buitenspelen, kan een centrale visie bijdragen aan een betere samenhang tussen de onderliggende aspecten, zoals inrichting, programmering en onderhoud.

Dit vraagt niet alleen om expertise & samenwerking binnen de gemeentelijke organisatie, maar (juist) ook om een intensievere samenwerking met het bredere speelnetwerk in de stad, waaronder bewoners, welzijnsaanbieders en maatschappelijke initiatieven, zoals speeltuinverenigingen. Wij gaan aan de slag met het inventariseren van de doelen en opgaven die als basis kunnen dienen voor een dergelijke visie en maken daarbij dankbaar gebruik van de aanbevelingen uit uw advies. Met het oog op de 2

Plan en Besluitvormingsproces Infrastructuur en Openbare Ruimte (PBI)

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam

Datum 14 april 2026 Pagina 5

gemeenteraadsverkiezingen op 18 maart jl. en de daarmee gepaard gaande bestuurlijke wissel, zullen wij bij onze opvolgers het belang van buitenspelen, de noodzaak van een overkoepelende visie en uw advies nadrukkelijk onder de aandacht brengen.

Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam,

Sofyan Mbarki Wethouder Sport en Bewegen

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl