Bestuurlijke reactie Ciebrief rapport Ondermijning NZKG DEF.pdf

Bezoekadres Amstel 1 1011 PN Amsterdam Postbus 202 1000 AE Amsterdam Telefoon 14 020 amsterdam.nl Retouradres: Postbus 202, 1000 AE Amsterdam

Aan de leden van de Commissie AZ

Datum:

30 september 2021

Onderwerp:

Bestuurlijke reactie rapport ‘’Van verhalen naar verbalen’’ inzake ondermijning NZKG

Geachte leden van de Raad, In opdracht van het onderzoeksprogramma van Politie & Wetenschap heeft de Vrije Universiteit samen met het Verweij-Jonkers instituut onafhankelijk wetenschappelijk onderzoek gedaan naar de aanpak van ondermijning in het Noordzeekanaalgebied (NZKG) en de haven van Amsterdam. Dit onderzoeksrapport Van verhalen naar verbalen is op woensdag 2 juni jl. uitgekomen. Wij danken de leden van het onderzoeksteam, Yarin Eski, Mauro Boelens, Amella Mesic en Hans Boutellier, voor het zorgvuldig en omvattende rapport. Dit onderzoek komt voort uit het reeds opgestarte programma rondom het NZKG dat tot doel heeft het havengebied schoon te houden van criminaliteit. In de commissie Algemene Zaken van donderdag 3 juni 2021 hebben wij kort gesproken over de komst van het rapport en heb ik u de toezegging gedaan van een bestuurlijke reactie namens de driehoek op het rapport. Met deze brief informeer ik u over het rapport en de zienswijze van de driehoek hierop. Het onderzoek Het NZKG is de grootste benzine-opslaghaven en de tweede kolen- en cacaohaven van de wereld. Ook accommodeert het veel agrarische bulkgoederen (zoals cacao) die afkomstig zijn uit ZuidAmerikaanse bronlanden of transitohavens, en daarmee ongewild de cocaïnetransport faciliteert, blijkens het rapport.

Het onderzoeksteam heeft de aanpak van ondermijnende drugscriminaliteit in het NZKG kritisch bestudeerd tussen februari 2019 en november 2020. Er zijn interviews met politie en veiligheidspartners afgenomen en er is participerend veldwerk verricht, onder andere tijdens zogenoemde ‘actiedagen’. Daarnaast is een enquête gehouden onder de havenbedrijven en is er een politiedossieranalyse gemaakt. Bevindingen uit het rapport Het onderzoek heeft geen aanwijzingen opgeleverd over de aard en omvang van het ondermijningsvraagstuk in het NZKG. De onderzoekers zijn van mening dat de aanhoudende onduidelijkheid van het begrip ondermijning ervoor zorgt dat er geen focus is in de aanpak van ondermijning in het NZKG . De onderzoekers stellen dat door het ondermijning(on)begrip, de samenwerking tussen politie en de betrokken partijen binnen het NZKG wordt bemoeilijkt.

Een routebeschrijving vindt u op www.amsterdam.nl.

Gemeente Amsterdam

Datum 30 september 2021 Kenmerk Pagina 2 van 4

De concrete aanbevelingen uit het rapport zijn erop gericht om de complexiteit van de aanpak te reduceren:  Begripsverduidelijking over ondermijning zou plaats moeten vinden in het NZKG.  Maak voor het havengebied een onderscheid tussen het maritieme landschap (met maritieme drugs, - wapen- of mensensmokkel en onder druk staande gesloten visserijgemeenschappen) en de (vaak anonieme) industriegebieden in het havengebied.  Geef vorm aan de regionale regie.  Stel een ‘ontkleurde’ Havenmarinier in (naar voorbeeld van stadsmarinier in Rotterdam) om de samenwerkingen ten aanzien van deze vorm van criminaliteit te bevorderen. Deze Havenmarinier dient hoog opgeleid te zijn, de haventaal te spreken en is ontkleurt en onafhankelijk. Een havenmarinier kan de regie en het overzicht bewaren.  De betrokken organisaties moeten kennis en vaardigheden rond informatiedeling verbeteren, zodat men beter in staat is te bepalen én te beargumenteren wat er wel of niet aan informatie wordt gedeeld met andere partijen. Onvoldoende kennis over privacywetgeving leidt tot teveel terughoudendheid.

Huidige samenwerkingsverbanden  RIEC Amsterdam-Amstelland en RIEC Noord-Holland Binnen het RIEC Amsterdam-Amstelland ligt de focus op verschillende vormen van ondermijnende criminaliteit. In het bijzonder wordt aandacht besteed aan het risico op cocaïnehandel en witwassen, omdat de signalen vanuit de partners voornamelijk over deze vormen van ondermijnende criminaliteit gaat. Er wordt een integrale geo-analyse uitgevoerd door de projectgroep Misbruik Ondernemingen binnen het RIEC, waarmee inzicht wordt verkregen in hoeverre er aanwijzingen zijn voor ondermijnende criminaliteit in het Westelijk Havengebied en vaststellen om welke vormen van ondermijnende criminaliteit het specifiek gaat. Daarnaast wil de projectgroep specifieke locaties identificeren waar mogelijk sprake is van een verhoogd risico op ondermijnende criminaliteit. Om de gegevensuitwisseling mogelijk te maken is een handhavingsknelpunt ingesteld onder de vlag van het RIEC waar de integrale geoanalyse het startpunt van is. Tevens is een goede afstemming van de risicolocaties en rechtspersonen met RIEC NoordHolland, noodzakelijk om elkaar in de aanpak te versterken en te voorkomen dat er dubbel werk wordt verricht. 

DOVN Het DOVN is een strategisch netwerkorganisatie bestaande uit vertegenwoordiging van directeuren OOV van de Noordzeekanaalgemeenten Beverwijk, Haarlemmermeer, Velsen en Zaanstad, de directeur OOV gemeente Amsterdam, de directeuren van de drie veiligheidsregio’s Kennemerland, Zaanstreek-Waterland en Amsterdam-Amstelland, het hoofd Centraal Nautisch Beheer/de Rijkshavenmeester (verbonden aan Port of Amsterdam), directeur Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied, directeur Rijkswaterstaat, het Openbaar Ministerie (plv. Hoofdofficier, arrondissement Amsterdam) en de politie-eenheden Amsterdam en Noord-Holland. Diverse (veiligheids)knelpunten worden in dit overleg besproken en vertaald naar acties voor de diverse deelnemende partijen.

Gemeente Amsterdam

Datum 30 september 2021 Kenmerk Pagina 3 van 4

Parallel aan het onderzoek waaruit het rapport Van verhalen naar verbalen tot stand is gekomen werd in opdracht van het DOVN de speelveldanalyse ondermijning uitgevoerd, waarbij naast de DOVN-partners ook de RIEC’s Amsterdam Amstelland en Noord-Holland zijn betrokken. De directeuren zijn o.b.v. het verschenen onderzoek en de speelveldanalyse ondermijning tot de volgende afspraken gekomen:  De volgende projecten worden uitgewerkt: misbruik ondernemingen, toezicht en handhaving op jachthavens, impactanalyse (nieuw) Zeesluis IJmuiden en samenwerken op milieu: e-waste.

 Verhogen (publiek en private) awareness; optimalisering meldroutes, versterking informatie



uitwisseling. Bestendiging samenwerking tussen DOVN- beide RIEC’s met strategisch vraagstuk ondermijning.

Veiligheidsoverleg Havengebied Amsterdam De ondernemersverenigingen ORAM en Westpoort, het Centraal Nautisch Beheer (namens Port of Amsterdam), OOV gemeente Amsterdam en politie-eenheid Amsterdam zijn eind 2018 een Veiligheidsoverleg gestart. Een overleg dat zich in onderlinge verhoudingen en aanpak van onderhavige onderwerpen positief heeft ontwikkeld. De eerste, succesvolle, stappen zijn o.a. gezet met het onderwerp ‘publiek-private samenwerking bij (dreiging van) crisis’. Het eerstvolgende (standaard) onderwerp op de agenda is ondermijning, met als start awareness.

Reactie van de driehoek op het rapport Van verhalen naar verbalen De aanbevelingen uit het rapport zijn van toegevoegde waarde om de aanpak van ondermijning in het NZKG en de haven van Amsterdam verder te ontwikkelen. Op welke wijze we dit exact gaan doen zal de komende periode verder vormgegeven worden door beide RIEC’s in samenwerking met alle partners. In het havengebied bevinden zich geografisch twee RIEC’s, die op dit moment bezig zijn met onderzoek naar de verschillende vormen van ondermijnende criminaliteit in het NZKG. De integrale geo-analyse die hierbij wordt opgesteld biedt een overzicht over de aard en omvang van het ondermijningsvraagstuk in het Westelijk Havengebied. Volgens de driehoek is de komst van een Havenmarinier op dit moment niet noodzakelijk om ondermijning en drugscriminaliteit in het NZKG aan te pakken. De komst van een Havenmarinier zou een extra schakel in de keten betekenen terwijl de 2 RIECS’s die in het NZKG gebied vallen ook beter in positie gebracht zouden kunnen worden. Het probleem zit niet in de onderlinge afstemming, maar in de verschillende sturingslijnen en prioriteringsvraagstukken die een dergelijk uitgestrekt havengebied met zich meebrengt. Eerst dienen de feiten boven tafel gehaald te worden over de problematiek in het havengebied voordat er gekeken kan worden naar vervolgstappen.

Gemeente Amsterdam

Datum 30 september 2021 Kenmerk Pagina 4 van 4

Het maatschappelijk en economisch belang van het NZKG is groot en dit private én publieke belang is gebaat bij veiligheid en integriteit. De aanpak van ondermijning is een gezamenlijke verantwoordelijkheid en vergt een lange adem. Inzet van PPS is daarbij gericht op verhogen awareness1[], verlagen van kwetsbaarheid en verhogen van weerbaarheid[2]. Dit vereist onder andere goede lokale contacten/verbindingen en een meer eenduidige aanpak binnen en tussen zeehavens. Tot slot Het rapport van de onderzoekscommissie biedt goede handvatten om verbeteringen aan te brengen in de wijze van samenwerking in het NZKG en de haven van Amsterdam. We zijn er van overtuigd dat dit rapport opening voor gesprek heeft geboden en ons helpt bij de ontwikkeling van een stevige en duurzame aanpak van ondermijning in dit belangrijke gebied. Hoogachtend, Mede namens de driehoek,

Femke Halsema Burgemeester van Amsterdam

[1]

Bewustzijn en daardoor (kunnen) herkennen signalen. Zorgdragen dat, potentiele, partners oog krijgen voor ondermijnende activiteiten en het (eigen) belang/de noodzaak van, gezamenlijk, optreden. [2] O.a. maatregelen en procedures (b.v. inrichting terrein, logistiek proces), personeelsbeleid (b.v. integriteitsbeleid, screening, melden).