Bestuurlijke reactie 1 juli vieren we samen DEF18062021

Raadsinformatiebrief

Aan:

Portefeuillehouder(s): Behandeld door

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 18 juni 2021 Diversiteit Rutger Groot Wassink OJZD, Diversiteit

Onderwerp

Bestuurlijke reactie initiatiefvoorstel ‘1 juli vieren we samen’

Datum Portefeuille(s)

Geachte leden van de gemeenteraad, Met deze brief reageert het college van burgemeester en wethouders op het initiatiefvoorstel d.d. 1 juli 2020 van de leden La Rose (PvdA), Blom (GroenLinks), Taimounti (DENK), Simons (BIJ1), Flengte (SP), Ceder (CU) en Bakker (PvdD), getiteld ‘1 juli vieren we samen’ (TA2020-000769). Het initiatiefvoorstel verzoekt:  Keti Koti,1 juli, voor te dragen als Algemeen Erkende (Nationale) Feestdag;  Aan te sluiten bij het collectief dat dit onder de aandacht brengt van de Nationale Regering;  In gesprek met de ondernemersraad, vakbonden en andere vertegenwoordigers van ambtenaren alle opties te onderzoeken hoe aan 1 juli als vrije dag, verplicht of niet, vorm te geven. De indieners verwijzen naar de ontwikkeling die Keti Koti in Amsterdam heeft doorgemaakt. Zij betogen dat Keti Koti voor veel Amsterdammers inmiddels meer is dan een herdenking van de afschaffing van het slavernijverleden, maar is uitgegroeid tot een moment om de vrijheid te vieren en een gezamenlijke toekomst vorm te geven. De roep om van deze dag een nationale feestdag te maken klinkt volgens de indieners steeds luider, en met goed recht.

Bestuurlijke reactie: Op 1 juli wordt de afschaffing van (Trans-Atlantische) slavernij binnen het Koninkrijk der Nederlanden herdacht. De herdenking markeert deze geschiedenis als onderdeel van de Nederlandse geschiedenis, een onderdeel van het collectieve geheugen. Door de afschaffing van de slavernij te gedenken legt de samenleving verantwoordelijkheid af, maar committeert zij zich ook aan een samenleving en een toekomst zonder onderdrukking en racisme. Samengevat is de bestuurlijke reactie van het college als volgt: Het college onderschrijft het belang van een dag waarop we rouwen en vieren, naar geleerde lessen uit het verleden en een gedeelde toekomst kijken, net zoals we dat doen op 4 en 5 mei. Dit is van belang voor alle Amsterdammers en Nederlanders. Het college is het met de indieners eens dat een nationale feestdag daarvoor een zeer passende vorm is. Wij bepleiten dan ook bij het Rijk

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 2 oktober 2020 Pagina 2 van 4

het belang en de meerwaarde van het uitroepen van een dergelijke nationale feestdag, bijvoorbeeld op 1 juli. Een andere dag dan 1 juli om breder stil te staan bij de slavernij in de oost en in de west daarbij is wat ons betreft ook bespreekbaar Om dit pleidooi kracht bij te zetten, bepleiten wij dit in het kader van onze bredere lobby voor inclusie en tegen discriminatie, waarin wij gezamenlijk optrekken met de G4. Vanwege deze bredere en integrale afstemming heeft de bestuurlijke reactie op dit initiatiefvoorstel ook langer op zich laten wachten dan wenselijk is. Het college betreurt dit. Hieronder gaan wij puntsgewijs in op uw voorstel. 1. Voordracht van Keti Koti (1 juli) als een Algemeen Erkende (Nationale) Feestdag In uw voorstel verzoekt u om te bekijken of 1 juli als algemeen erkende vrije dag opgenomen kan worden in de Algemene Termijnenwet. Dit blijkt niet mogelijk. De Algemene Termijnenwet ziet enkel toe op hoe de overheid dient om te gaan met termijnen bij de uitvoering van wet- en regelgeving, maar legt niet vast welke dagen algemene nationale feestdagen zijn. Vrije dagen voor werknemers zijn het resultaat van cao-onderhandelingen met sociale partners. De rijksoverheid treedt niet in deze bevoegdheid. In dit opzicht is ook de beantwoording op de Kamervragen inzake 5 mei door minister Plasterk (BZK) van 6 juni 2017 illustratief.

Kamerlid Van Dijk vraagt hierin of bij wet geregeld kan worden dat 5 mei een verplichte vrije dag wordt voor alle Nederlanders, en of het kabinet bereid is om daarover afspraken te maken met de sociale partners. Het antwoord luidt: “Aangezien afspraken in cao’s tot stand komen in onderhandeling tussen sociale partners, is het hun bevoegdheid om hier afspraken over te maken. Als sociale partners het belangrijk vinden dat 5 mei een vrije dag is, kunnen (en moeten) ze dat dus aan de cao-tafel regelen. Gelet op deze eigen bevoegdheid, is het niet aan het kabinet om te treden in de afwegingen die sociale partners maken om van Vijf Mei een verplichte vrije dag te maken.” Het is wel mogelijk om bij het Rijk de pleiten voor een algemene nationale feestdag, bijvoorbeeld op 1 juli. Daarom heeft het college ervoor gekozen daarop in te zetten.

2. Aan te sluiten bij het collectief dat dit onder de aandacht brengt van de Nationale Regering Het college constateert net als de indieners met instemming dat er een groeiend maatschappelijk draagvlak is voor een nationale feestdag. Verschillende politieke partijen hebben dit onderwerp opgenomen in hun verkiezingsprogramma’s. Er zijn verschillende maatschappelijke initiatieven die die aandacht vragen voor dit onderwerp. In het Zwart Manifest wordt bijvoorbeeld in het nazorgpakket nazaten gepleit voor het uitroepen van 1 juli tot een nationale vrije dag. In het veld gebeurt bovendien het nodige langs politieke lijnen. Vanuit de gemeente is het meest geëigende collectief van waaruit dit punt onder de aandacht van het Rijk kan worden gebracht het samenwerkingsverband tussen de G4. Vanuit dit initiatief hebben wij ook landelijk bestuurlijk overleg en werken wij al aan een gezamenlijke inzet ten aanzien van het bestrijden van discriminatie en het bevorderen van inclusie, waar dit initiatief goed bij aansluit. Het college bepleit dan ook het uitroepen van een nationale feestdag bij het rijk in G4-verband, zowel ambtelijk als bestuurlijk. Dit gebeurt in de vorm van een gezamenlijke lobbybrief, waarin dit punt als volgt wordt verwoord:

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 2 oktober 2020 Pagina 3 van 4

Nationale dag ter herdenking van het slavernijverleden Aanvullend acht de G4 het van belang jaarlijks landelijk aandacht te schenken aan het Nederlands slavernijverleden. Bijvoorbeeld op 1 juli als we de afschaffing van de Trans-Atlantische slavernij herdenken. De herdenking markeert deze geschiedenis als onderdeel van de Nederlandse geschiedenis, een onderdeel van het collectieve geheugen. Door te gedenken legt de samenleving verantwoordelijkheid af, maar committeert zij zich ook aan een samenleving en een toekomst waarin geen ruimte is voor racisme en kansenongelijkheid. Het zou een dag moeten zijn om te rouwen en te vieren, om naar geleerde lessen uit het verleden en een gedeelde toekomst te kijken. Een nationale feestdag is daarvoor een passende vorm. Een andere dag dan 1 juli om breder stil te staan bij de slavernij in de Oost en in de West is wat ons betreft ook bespreekbaar. Bij onze bestuurlijke reactie vindt u een afschrift van de lobbybrief, die naar het Rijk wordt verzonden. Ook in haar verdere contacten met het Rijk zal Amsterdam bepleiten dat de afschaffing van de slavernij van een zodanige betekenis voor onze gedeelde geschiedenis is, dat het niet meer dan logisch is om die dag tot nationale feestdag uit te roepen.

Daarbij zullen wij tevens benadrukken dat het in brede zin van belang is om te zorgen dat de nationale kalender van feestdagen eigentijdser en inclusiever wordt gemaakt, zodat meer Nederlanders zich daarin herkennen. Daarnaast is er vanuit de gemeente contact met de opstellers van het Zwart Manifest. De gemeentelijke reactie op het Zwart Manifest zal, zoals eerder gemeld, nog voor de zomer aan u worden toegezonden.

3. In gesprek met de ondernemersraad, vakbonden en andere vertegenwoordigers van ambtenaren alle opties te onderzoeken hoe aan 1 juli als vrije dag, verplicht of niet, vorm te geven Tenslotte is onderzocht wat de huidige mogelijkheden zijn om voor de herdenking van de slavernij een vrije dag in de cao van de gemeente Amsterdam op te nemen. Een extra vrije dag opnemen in de gemeente cao is op dit moment niet haalbaar. Deze afspraken worden immers landelijk gemaakt voor de hele sector gemeenten. P&O zal dit punt ambtelijk inbrengen in het overleg tussen G4 en de VNG, en bestuurlijk in het College van Arbeidszaken. Hoewel wij op dit moment dus geen algemene vrije dag mogelijk kunnen maken, vindt het college het wel belangrijk dat mensen in de gelegenheid zijn om op deze belangrijke dag vrij te nemen als zij dat wensen. In artikel 6.6.1 van de Personeelsregelingen Gemeente Amsterdam (PGA) staat dat de werknemer zoveel mogelijk de gelegenheid krijgt om vakantie op te nemen op officiële feestdagen die samenhangen met geloof of culturele achtergrond (anders dan de vastgestelde feestdagen). In de dagelijkse praktijk wordt er zo goed mogelijk rekening gehouden met de wensen van medewerkers om vrij te krijgen voor het vieren van (religieuze) feestdagen. Dit gebeurt in goed overleg tussen medewerkers en leidinggevenden.

Gezien het bovenstaande adviseert het college de initiatiefnemers het voorstel licht gewijzigd in te dienen door de verwijzing naar de Algemene Termijnenwet te schrappen.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 2 oktober 2020 Pagina 4 van 4

Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam,

Rutger Groot Wassink Wethouder Diversiteit

Bijlagen 1. G4 lobbybrief

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl