Begeleidende brief onderzoek inzake vertrouwen in de toekomst.pdf

Raadsinformatiebrief

Aan: Datum

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 3 juni 2024

Portefeuille(s) Portefeuillehouder(s): Behandeld door

Burgemeester Halsema Onderzoek en Statistiek, Directie Data (bestuurszaken.dii@amsterdam.nl)

Onderwerp

Kennisname vervolgonderzoek geluk en vertrouwen in de toekomst

Geachte leden van de gemeenteraad, In uw vergadering van 20 september 2023 heb ik op een vraag van raadslid Rooderkerk (D66) toegezegd om Onderzoek en Statistiek (O&S) opdracht te geven om vervolgonderzoek naar het afnemende geluk en vertrouwen in de toekomst te doen. Ook de raadsleden Heinhuis (PvdA), Ernsting (GroenLinks) en Van Schijndel (FvD) hebben vervolgvragen gesteld over de uitkomsten van het onderzoek. Dit vervolgonderzoek is inmiddels door O&S afgerond, middels dit onderzoek en deze brief gaan we ervan uit dat de vragen hiermee zijn beantwoord. De aanleiding voor de vragen in de raad en dit vervolgonderzoek waren resultaten uit het onderzoek De Staat van de Stad van O&S dat op 19 september 2023 is gepubliceerd (De Staat van de Stad Amsterdam). Het geluksgevoel en het vertrouwen in de toekomst van Amsterdammers zijn gedaald. Zo had in 2010 nog acht op de tien Amsterdammers vertrouwen in de toekomst, tegenover zes op de tien in 2022. Voor geluk geldt dat voor respectievelijk acht en zeven op de tien. Bij vrouwen en jongvolwassenen (18 t/m 24 jaar) zijn de dalingen het grootst. O&S is het onderzoek gestart met een literatuuronderzoek naar de factoren die bijdragen aan het geluksgevoel en het vertrouwen in de toekomst.

Vervolgens zijn data uit De Staat van de Stad enquête nader geanalyseerd en is nagaan of de in literatuur gevonden factoren ook voor Amsterdam gelden, speciaal voor vrouwen en jongvolwassenen. Hieronder volgen de resultaten in het kort. Groot belang van goede (mentale) gezondheid en bestaanszekerheid Een goede (mentale) gezondheid heeft de sterkste relatie met ervaren geluk van Amsterdammers: hoe beter de (mentale) gezondheid, hoe meer geluk zij ervaren. Ook de tevredenheid met de woonsituatie heeft een positieve relatie met geluksgevoelens. Andere factoren op het gebied van bestaanszekerheid (zoals kunnen rondkomen) dragen ook bij aan het geluk, maar wel minder sterk. Wekelijks contact met familie en het doen van vrijwilligerswerk dragen in beperkte mate bij aan het geluksgevoel. Verder hangt het ervaren geluk samen met leeftijd: hoe ouder de Amsterdammer, hoe minder geluk zij ervaren. Voor het vertrouwen in de toekomst is de invloed van leeftijd het grootst: hoe ouder de Amsterdammer, hoe minder vertrouwen in de toekomst. Bestaanszekerheid speelt bij dit vertrouwen een vergelijkbare rol als de factoren die gaan over (mentale) gezondheid. Op het

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 3 juni 2024 Pagina 2 van 3

vertrouwen in de toekomst zijn meer van de onderzochte aspecten van het leven van invloed dan bij geluk. Uit de eerste fase kwam al naar voren dat er weinig beschikbare literatuur is over relevante factoren voor vertrouwen in de toekomst. Ook in het onderzoek van O&S blijft met de onderzochte factoren een groter gedeelte van het vertrouwen in de toekomst onverklaard dan van ervaren geluk. Mentale gezondheid en woonsituatie van groot belang voor jongvolwassenen Ook onder jongvolwassenen hebben (mentale) gezondheid en tevredenheid met hun woonsituatie de sterkste positieve relatie met ervaren geluk. Daarnaast ervaren jonge vrouwen minder geluk dan jongvolwassen mannen. Voor jongvolwassenen zijn het kunnen rondkomen en gevoelens van somberheid het meest relevant voor hun vertrouwen in de toekomst. Ook overige gezondheidsaspecten zijn hierop positief van invloed, net als de tevredenheid met de woonsituatie. Jongvolwassenen met een hbo/wo opleiding ervaren ook meer vertrouwen in de toekomst dan zij die dat niet zijn. Wekelijks contact met familie heeft daarentegen een negatieve relatie met het vertrouwen in de toekomst van jongvolwassenen. Dit kan samenhangen met het feit dat jongeren (ongewild) langer bij hun ouders blijven wonen.

Bij vrouwen naast (mentale) gezondheid ook bestaanszekerheid van belang Voor vrouwen speelt (mentale) gezondheid de grootste rol bij de mate van ervaren geluk en daarna factoren van bestaanszekerheid. Daarnaast zijn vrouwen die gemakkelijk rond kunnen komen, gelukkiger dan zij die dat niet kunnen. Bij vrouwen heeft leeftijd de grootste invloed op vertrouwen in de toekomst en daarna ervaren kalmte. Ook bestaanszekerheid (zoals het hebben van betaald werk en kunnen rondkomen), opleidingsniveau, zorgen om het klimaat en het doen van vrijwilligerswerk zijn enigszins van invloed op het vertrouwen in de toekomst van vrouwen. Dalingen in geluk en vertrouwen mogelijk gevolg van achteruitgang in gezondheid en bestaanszekerheid Juist de factoren die sterk samenhangen met geluksgevoelens en vertrouwen in de toekomst laten voor jongvolwassenen en voor vrouwen de afgelopen jaren een negatieve ontwikkeling zien: gevoelens van somberheid nemen sterk toe voor deze groepen terwijl gevoelens van kalmte juist afnemen. Ook het ervaren van een goede gezondheid onder jongvolwassenen en vrouwen is de afgelopen vier jaar sterker gedaald dan onder andere leeftijdscategorieën en dan onder mannen. En vrouwen en jongvolwassenen kunnen in vergelijking met 2018 vaker moeilijk rondkomen.

De negatieve ontwikkelingen op het gebied van (mentale) gezondheid en bestaanszekerheid, voor zowel vrouwen als jongvolwassenen, kunnen dus hebben gezorgd voor de sterke afname in geluk en vertrouwen in de toekomst onder hen. In de raad is ook aandacht geweest voor verschillen in de mate van geluk tussen gebieden in de stad. Deze verschillen zijn te duiden door verschillen tussen inwoners van verschillende gebieden in de factoren die geluk verklaren. Cijfers over o.a. gezondheid en bestaanszekerheid (wonen, werk, inkomen e.d.) in verschillende gebieden in de stad, en de verschillen en ontwikkelingen daarin, zijn te vinden in het dashboard kerncijfers van O&S (https://onderzoek.amsterdam.nl).

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 3 juni 2024 Pagina 3 van 3

Vervolg De resultaten van dit onderzoek raken mij en daarom heb ik opdracht aan O&S gegeven voor een vervolgonderzoek onder Amsterdamse jongvolwassenen over hun welzijn (o.a. geluksgevoel, vertrouwen in de toekomst en eenzaamheid) met de volgende hoofdvragen: • Wat is de invloed van sociale media op het welzijn van jongeren en jongvolwassenen? • Wat is de invloed van geopolitieke conflicten en mondiale problemen (klimaat/oorlog) op het welzijn van jongeren en jongvolwassenen? Ook vraag ik hen de resultaten in een Europese context te plaatsen. Daarnaast zal het college een plan uitwerken waarin we komen met activiteiten voor jongeren die erop gericht zijn maatschappelijke betrokkenheid te vergroten en de lokale identiteit van jongeren te versterken. Ook de daling van het welzijn van vrouwen verdient verdiepende aandacht. O&S wil dat in komende edities van bijvoorbeeld de emancipatiemonitor of de Staat van de Stad doen en zal in voorbereiding daarop met een aantal experts op dit gebied gesprekken voeren over de wijze waarop dat het beste vorm kan krijgen. Wanneer het onderzoek gereed is, zal ik uw raad informeren. Ik hoop u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd. Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam,

Femke Halsema Burgemeester

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl