Beantwoording sv Von Gerhardt inzake wachtlijsten overstap Amsterdamse middelbare scholen

Raadsinformatiebrief Beantwoording schriftelijke vragen

Aan: Datum Portefeuille(s) Portefeuillehouder(s): Behandeld door Onderwerp

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 8 juli 2022 Onderwijs Marjolein Moorman Onderwijs, Jeugd & Zorg, bestuurszaken.ojz@amsterdam.nl Beantwoording schriftelijke vragen van het lid Von Gerhardt inzake wachtlijsten overstap Amsterdamse middelbare scholen

Geachte leden, Op 20 mei 2022 heeft het college schriftelijke vragen ontvangen van het lid Von Gerhardt inzake wachtlijsten overstap Amsterdamse middelbare scholen. Onderstaand treft u de beantwoording van deze vragen aan. Toelichting door de vragenstellers Wanneer je de basisschool verlaat voor de middelbare school regelt de gemeente deze overgang centraal via loting en matching. De VVD is geen voorstander van de huidige systematiek omdat helaas steeds minder Amsterdamse leerlingen terecht komen op de school van hun keuze. De VVD ziet echter wel dat leerlingen hierdoor tijdig weten op welke school ze terecht komen. Dat is anders voor leerlingen die op een later moment van school willen wisselen. Bijvoorbeeld omdat ze verhuizen of omdat ze naar een lager of hoger niveau willen instromen. Deze leerlingen weten soms pas op de laatste dag van de zomervakantie naar welke school ze kunnen. Het Parool van 20-05-20221 beschrijft hoe dit proces er in de realiteit uitziet en het beeld dat opdoemt is volgens onze fractie verre van fraai. Wachtlijsten zijn niet transparant en er is niets centraal geregeld. Ouders worden er wanhopig van. ‘Het voelt alsof we aan het solliciteren zijn’ stellen een aantal die anoniem wilde blijven in het stuk omdat zij bang zijn dat het hun kind benadeeld.

Op sommige scholen moeten leerlingen van 12 (!) of hun ouders zelfs een motivatiebrief schrijven waarom zij op hun potentieel nieuwe school zouden moeten komen. Daarnaast is er weinig transparantie omtrent de wachtlijsten en wachten leerlingen soms tot de laatste dag voor de zomervakantie op uitsluitsel over op welke school ze terecht komen. De fractie van de VVD wil dat dit proces veranderd ten behoeve van deze Amsterdamse kinderen en hun ouders en stelt daarom de volgende vragen; 1

https://www.parool.nl/amsterdam/wachtlijsten-voor-overstap-naar-andere-amsterdamsemiddelbare-school-niet-transparant-voelt-als-solliciteren~b2e0aee1/

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 8 juli 2022 Pagina 2 van 4

Gezien het vorenstaande stelt het lid Von Gerhardt op grond van artikel 84 van het Reglement van orde gemeenteraad en raadscommissies Amsterdam, de volgende schriftelijke vragen: Het college kan de gestelde vragen als volgt beantwoorden. 1. Is de wethouder, net als de fractie van de VVD, van mening dat de huidige gang van zaken onwenselijk is voor ouders en kind? Zo ja, wat gaat de wethouder hier aan doen? Ja, ik vind het belangrijk dat er voor kinderen die van school moeten wisselen en hun ouders duidelijkheid is over het proces. Ik kan mij heel goed voorstellen dat zij stress kunnen ervaren als er onduidelijkheid heerst en ze zoekende zijn. Een schoolwisseling kan een ingrijpende gebeurtenis zijn in het leven van een leerling. Soms moeten leerlingen van school wisselen, bijvoorbeeld door een verhuizing of wisseling van niveau. Ik vind het belangrijk dat deze leerlingen zich goed kunnen voorbereiden op het wisselen van school en dat ze ruim voor het nieuwe schooljaar horen of ze worden toegelaten op de school van aanmelding. Heldere communicatie van schoolbesturen is hierbij cruciaal. Daarnaast hebben scholen een zorgplicht voor hun leerlingen en dienen te faciliteren in de overstap naar een andere school. Ik vind het belangrijk dat scholen dit naleven.\ Het is echter goed om te beseffen dat het plaatsen van schoolwisselaars een zeer complex proces is.

Ieder jaar zijn er leerlingen die van onderwijsniveau wisselen, blijven zitten, verhuizen of om een andere reden van school moeten wisselen. Daarnaast zijn er ook leerlingen die liever naar een andere school gaan. Dit alles bij elkaar zorgt ervoor dat er plekken vrij kunnen komen op een school. Hoeveel plekken dit zijn, wordt echter pas helemaal aan het einde van het schooljaar duidelijk. Scholen kunnen dus vaak pas aan het einde van het jaar echt inzicht bieden in welke plekken op welke scholen beschikbaar zijn en leerlingen dan pas plaatsen. De schoolbesturen tezamen dragen verantwoordelijkheid voor het proces van schoolwisselingen. Ik neem dit onderwerp mee in mijn gesprekken met het OSVO om te kijken waar er ruimte is voor verbetering. 2. Is de wethouder, net als de VVD, van mening dat leerlingen tijdig duidelijk dienen te krijgen over de toelating tot een andere school? Zo ja, hoe reflecteert de wethouder op de berichtgeving dat deze duidelijkheid soms pas op de laatste schooldag gegeven wordt? Ik ben het ermee eens dat leerlingen tijdig uitsluitsel dienen te krijgen over hun toelating. Van school wisselen, bijvoorbeeld door verhuizing of doordat een leerling naar een ander niveau moet, kan grote impact hebben. Een leerling moet zich dan ook rustig en goed kunnen voorbereiden op de overstap.

Ik kan mij echter ook voorstellen dat schoolbesturen voor een grote uitdaging staan als het gaat om het plaatsen van schoolwisselaars. Sommige scholen krijgen meer aanmeldingen dan dat ze plekken beschikbaar hebben en ze weten pas aan het einde van het schooljaar hoeveel plekken er precies beschikbaar zijn. Dat maakt het voor scholen

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 8 juli 2022 Pagina 3 van 4

lastig om al vroeg in het jaar uitspraak te doen over of er een plek vrij zal komen. Maar in principe zijn er genoeg plekken beschikbaar op elk niveau in de stad voor alle leerlingen, ook voor de schoolwisselaars. 3. Is de wethouder het met de VVD eens dat de huidige gang van zaken doorgroeien binnen het onderwijs belemmerd? Zo nee, waarom niet? We weten dat het wisselen van school een vervelende gebeurtenis is voor leerlingen. Bij mij zijn echter geen signalen bekend over hoe dit doorgroeien verhindert. Het kiezen voor een school met meerdere onderwijsniveaus kan overigens ook een schoolwisseling voorkomen. Brede brugklassen en brede schoolgemeenschapen bieden meerdere niveaus binnen de school aan. Schoolwisselingen zijn hier minder snel nodig. Leerlingen kunnen namelijk vaak op de school blijven, wanneer zij van niveau moeten of willen wisselen. 4. De Onderwijs Consumenten Organisatie (OCO) pleit al langer voor stedelijke afspraken om de overstap tussen middelbare scholen te reguleren. De fractie van de VVD onderschrijft dit pleidooi gezien de huidige gang van zaken. Is de wethouder bereid om gehoor te geven aan deze oproep? Zo ja, op welke manier gaat de wethouder dit doen? Zo nee, waarom niet? De scholenbesturen zijn uiteindelijk tezamen verantwoordelijk voor het proces en scholen gaan zelf over de manier waarop zij de aanmeldingsprocedure van schoolwisselaars vormgeven.

Begin 2022 is er een aangescherpte procedure omtrent schoolwisselaars gepubliceerd. Het Samenwerkingsverband Amsterdam-Diemen kreeg de opdracht van de schoolbesturen deze te verbeteren. Zo is er nu een digitale tool voor matching van beschikbare en gezochte onderwijsplekken, scholen hebben een overstapcoördinator en besturen organiseren een zogenaamde plaatsingstafel voor leerlingen van de eigen scholen. In de praktijk zien we echter dat het proces nog niet goed geregeld is. Ouders moeten nog te vaak zelf uitzoeken hoe een schoolwisseling werkt en achter de scholen aanbellen. Ik zal de komende tijd in gesprek gaan met het OSVO over hoe de zij-instroom kan worden verbeterd en hoe de gemeente hierin kan ondersteunen 5. Is de wethouder bereid om meer regie te pakken op dit onderwerp? Zo ja, kan de wethouder concrete acties delen met de raad die zij wil gaan ondernemen? Ik acht het nodig om dit onderwerp goed onder de aandacht te brengen bij de scholen en schoolbesturen. Desalniettemin is het niet mogelijk om als gemeente beslissingen te nemen over dit proces. Als gemeente kunnen we bijvoorbeeld ondersteunen in het beter in kaart brengen van het proces en de verschillende soorten schoolwisselaars. Besluitvorming over het proces ligt bij de scholenbesturen zelf. 6.

Is de wethouder bereid om ouders en leerlingen te betrekken bij het opstellen van een plan om wisselingen tussen scholen beter mogelijk te maken? Betrokkenheid van ouders en leerlingen bij het opstellen van een plan van aanpak is volgens mij wenselijk. Ik zal dit dan ook als optie bij de scholenbesturen neerleggen. Het

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 8 juli 2022 Pagina 4 van 4

maken van een dergelijk plan is echter de verantwoordelijkheid van de schoolbesturen zelf. Wij verwachten u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd. Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam, Marjolein Moorman Wethouder Onderwijs

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl