Beantwoording sv Von Gerhardt, Heinhuis, Van Renssen en Ahmadi schimmel in woningen in Wildemanbuurt

Raadsinformatiebrief Beantwoording schriftelijke vragen

Aan: Datum Portefeuille(s) Portefeuillehouder(s): Behandeld door Onderwerp

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 24 mei 2022 Wonen, Ontwikkelbuurten, Grondzaken, Ruimtelijke Ordening en Duurzaamheid Jakob Wedemeijer, Marieke van Doorninck Directie Wonen, bestuurszaken.wonen@amsterdam.nl Beantwoording schriftelijke vragen van de leden Von Gerhardt, Heinhuis, Van Renssen en Ahmadi inzake schimmel in woningen in de Wildemanbuurt

Geachte leden van de gemeenteraad, Op 7 april 2022 heeft het college schriftelijke vragen ontvangen van de leden Von Gerhardt, Heinhuis, van Renssen en Ahmadi inzake schimmel in woningen Wildemanbuurt. Onderstaand treft u de beantwoording van deze vragen aan. Toelichting door indieners De Wildemanbuurt in Nieuw-West wordt al jarenlang geteisterd door allerlei problematiek. De buurt kent een veiligheidsprobleem en is één van de armste buurten van de stad. De schokkende en schrijnende staat van de woningen in de Wildemanbuurt is een van de onderliggende oorzaken. Al in 2008 werd er door Stadgenoot, de eigenaar van de woningen, de eerste plannen gemaakt voor grootschalige renovatie en herontwikkeling van de buurt. In verband met een gebrek aan financiën vanwege de financiële crisis werden de plannen toentertijd in de ijskast gezet. Sindsdien zijn er tot op de dag van vandaag geen concrete stappen gezet om de woningen te verbeteren. De buurt lijkt keer op keer te worden vergeten door Stadgenoot. Een deel van de bewoners leeft ondertussen in huizen vol met schimmel. Zoals onder andere blijkt uit een reportage van AT5. 1 De huizen zijn daarnaast slecht geïsoleerd waardoor de stookkosten van de bewoners bovengemiddeld hoog zijn. Met de stijgende energieprijzen en de toch al kleine beurs van de bewoners zorgt dat voor energiearmoede in de buurt.

De fracties van VVD, PvdA en GroenLinks vinden dit onacceptabel. Deze onleefbare situatie heeft gezondheidsklachten tot gevolg hebben, zorgt ervoor dat bewoners al jarenlang in onzekerheid leven. Het is hoogtijd dat Stadgenoot haar verantwoordelijkheid pakt en de buurt de broodnodige verbeteringen krijgen die ze verdienen. Hierom stellen onze fracties de volgende vragen. Gezien het vorenstaande hebben de leden Von Gerhardt, Heinhuis, Van Renssen en Ahmadi op grond van artikel 84 van het Reglement van orde gemeenteraad en raadscommissies Amsterdam de volgende schriftelijke vragen aan het college gesteld:

1

https://www.at5.nl/artikelen/214490/huizen-vol-schimmel-in-wildemanbuurt-onze-kinderen-zijn-ziek

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 24 mei 2022 Pagina 2 van 6

Het college kan de gestelde vragen als volgt beantwoorden. 1. Is het college, net als de indieners, van mening dat het onverantwoord is om Amsterdammers in beschimmelde woningen te laten wonen zonder uitzicht op een oplossing? Zo ja, is het college dan voornemens om Stadsgenoot hierop te wijzen? Antwoord: Ja, het college deelt de mening van de indieners dat het onverantwoord is mensen in beschimmelde woningen te laten wonen zonder uitzicht op een oplossing. Stadgenoot is hierop gewezen bij de verschillende overleggen:  op 7 april 2022 heeft er een bestuurlijk overleg plaatsgevonden met Stadgenoot. In dit overleg zijn concrete afspraken gemaakt over de aanpak van de Wildemanbuurt;  op 13 april 2022 heeft een volgend bestuurlijk overleg plaatsgevonden in aanwezigheid van wethouder Jakob Wedemeijer, stadsdeelbestuurders Emre Unver, Ronald Mauer en Stadgenoot. Stadgenoot is gevraagd om bij de spreekuren van bewoners in de buurt aanwezig te zijn. Hieraan is gehoor gegeven en Stadgenoot is, net als de gemeente, aanwezig bij deze spreekuren. Er zijn, in samenwerking met Stadgenoot, een stuurgroep en werkgroep Vernieuwing Wildemanbuurt ingesteld om sturing te geven aan de planvorming en participatie. 2.

Welke middelen heeft het college om Stadgenoot te bewegen om te starten met het maken van plannen voor een renovatie/herontwikkeling van de Wildemanbuurt? Antwoord: Het middel wat de gemeente heeft is om in gesprek te gaan met Stadgenoot en afspraken te maken. In de bestuurlijke overleggen in april 2022 hebben Stadgenoot en gemeente besloten om te komen tot concrete planvorming. Een bureau wordt betrokken bij de participatie van de vernieuwing om zodoende de omgeving/bewoners vanaf de directe start van de planvorming te betrekken bij de ontwikkeling van het stedenbouwkundig plan. Er is hiervoor, in samenspraak met bewoners/omgeving, een uitvraag met selectiecriteria en stemrecht voor bewoners opgesteld. Er zijn vier bureaus gevraagd om met voorstellen voor het participatieonderzoek te komen. Deze uitvraag is vrijdag 20 mei 2022 verstuurd. In samenwerking met bewoners/omgeving wordt er in juni a.s. een bureau gekozen. Het doel van deze onderzoeksfase is te komen tot één of meerdere door de buurt gewenste ontwikkelrichtingen op hoofdlijnen voor de Wildemanbuurt (bijv. ruimtelijke en sociaalmaatschappelijke uitgangspunten, woningbouw(programma), openbare ruimte, voorzieningen etc). Daarbij is inzichtelijk waar de participanten het over eens zijn en waar de verschillen zitten.

Als de uitkomsten van dit onderzoek gereed zijn en als daar aanleiding toe is, zal een stedenbouwkundig bureau, met de gemeente en Stadgenoot als gemeenschappelijk opdrachtgever, de opdracht krijgen tot het onderzoeken van de mogelijkheden van sloop/nieuwbouw en renovatie om zodoende tot een stedenbouwkundig plan te komen. Parallel aan dit stedenbouwkundig traject starten Grond & Ontwikkeling en Stadgenoot, gezien de omvang en urgentie van de opgave, het gesprek op over het programma en het te hanteren grondprijsregime.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 24 mei 2022 Pagina 3 van 6

De belangrijkste rechten en plichten bij renovaties zijn geregeld in Huurrecht en de Overlegwet. De Amsterdamse kaderafspraken bij vernieuwing en verbetering zijn aanvullende afspraken tussen huurderskoepels, corporaties en de Gemeente Amsterdam. Deze afspraken bieden de huurders een betere positie dan wettelijk geregeld is. Bij de ontwikkeling van de Wildemanbuurt worden de kaderafspraken gevolgd. 3. Uit het artikel van At5 blijkt dat het college in samenwerking met Stadgenoot een integraal plan aan het opstellen is voor de Wildemanbuurt. Wat is de huidige stand van zaken van deze gesprekken? En is het college voornemens om rekening houdend met de urgentie voor o.a. de gezondheid van de bewoners dit proces te versnellen? Antwoord: De gemeente, Stadgenoot en de bewoners trekken samen op in de richting van oplossingen. Er is afgesproken met Stadgenoot om de planvorming voor gebiedsontwikkeling direct te starten en een stuurgroep op te richten. Daartoe hebben de gemeente en Stadgenoot stedenbouwkundig vooronderzoek in gang gezet. Ook wordt onderzoek gedaan door een participatiebureau om te komen tot één of meerdere door de buurt gewenste ontwikkelrichtingen op hoofdlijnen voor de Wildemanbuurt. Daarnaast heeft Stadgenoot een bouw- en woon technisch onderzoek opgestart om de bouwkundige staat van de bestaande woningen in beeld te brengen.

De verwachting is dat uiterlijk eind september 2022 het bouwen woon technisch onderzoek is afgerond. Met de uitkomsten van de onderzoeken kan worden gewerkt aan een plan voor de verbetering van de woningen in de Wildemanbuurt. In schrijnende gevallen waarbij de gezondheid van bewoners in het geding is, kan een woningcorporatie in de eigen vrije ruimte aan bewoners vervangende woonruimte aanbieden. Daarnaast kan in het geval dat een woning ongezond is en de bewoner daar last van heeft en de corporatie die klachten niet kan of wil verhelpen, de gemeente de woning inspecteren op handhaafbare gebreken. 4. Is het college bereid om met Stadgenoot duidelijke afspraken te maken over hoe de bewoners betrokken kunnen worden bij het creëren van een oplossing? Antwoord: Ja, er is afgesproken om gezamenlijk een participatiebureau te selecteren en in te schakelen om te onderzoeken wat de gewenste ontwikkelrichtingen zijn van en voor de buurt. Stadgenoot en gemeente zijn ervan overtuigd dat goede planvorming alleen samen met bewoners kan worden opgepakt. Stadgenoot is, met de gemeente en de federatie van Amsterdamse huurderskoepels, medeondertekenaar van de Amsterdamse Kaderafspraken bij vernieuwing en verbetering, waarin de regels voor participatie zijn vastgelegd.

Stadgenoot en gemeente hebben afgesproken dat er een bureau wordt betrokken bij de participatie van de vernieuwing om zodoende de omgeving/bewoners vanaf de directe start van de planvorming te betrekken bij de ontwikkeling van het stedenbouwkundig plan. In samenspraak met bewoners/omgeving is de opdrachtformulering voor het bureau opgesteld en is er overeengekomen dat er vier bureaus gevraagd zijn om met voorstellen te komen. Naar

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 24 mei 2022 Pagina 4 van 6

aanleiding van pitches door de bureaus zullen de bewoners/omgeving in samenwerking met gemeente en Stadgenoot een bureau kiezen. 5. Is het college, net als de indieners, van mening dat er ook op korte termijn oplossingen moeten komen voor de bewoners van de Wildemanbuurt die kampen met schimmel? Zo ja, welke mogelijke oplossingen heeft het college? Zo nee, waarom niet? Antwoord: Ja, het college is het er mee eens dat er op korte termijn de leef- en woonomstandigheden verbeterd moeten worden van de bewoners. Er is afgesproken om een interim beheergroep samen met Stadgenoot te faciliteren om leef- en woonomstandigheden op korte termijn te kunnen verbeteren. Deze interim beheergroep wordt binnenkort opgestart, in de tussentijd wordt er bijna een op een, samen met bewoners en Stadgenoot op het wekelijkse spreekuur gesproken over klachten en worden klachten en opmerkingen via formulieren binnengehaald. Tijdens de spreekuren is de gemeente ook aanwezig en wordt bijv. de beheerder openbare ruimte uitgenodigd om de leefomgeving te bespreken. Stadgenoot gaat op korte termijn met schimmelcoaches huisbezoeken doen. De gemeente vraagt aan Stadgenoot een verslag van deze bezoeken. Als er sprake is van een overtreding van de eisen die de wet aan de kwaliteit van woningen stelt, dan kan de gemeente overgaan tot handhaving om tot deze wettelijke ondergrens te komen.

Hiertoe moet aan de eigenaar wel een redelijke termijn voor herstel worden gegeven. Stichting !Woon heeft in april 2022 bij een drietal woningen gecontroleerd. De bewoners hebben zelf aangegeven, naar aanleiding van de aanbieding hiervoor tijdens een overleg actiegroep Wildeman, dat zij controle op vocht en schimmel wilden hebben. In 2 van die woningen zijn tekortkomingen geconstateerd. Deze meldingen zijn doorgestuurd aan Stadgenoot. Stadgenoot wordt nu in de gelegenheid gesteld de onderhoudsproblemen op te lossen. Zaken die door Stadgenoot niet afdoende worden opgelost kunnen conform huidige werkwijze woningkwaliteit ten behoeve van handhaving doorgestuurd worden aan de gemeente. 6. Hoe reflecteert het college op de gang van zaken in deze casus? Zowel vanuit het handelen van de gemeente als van het handelen van Stadgenoot. Zijn er lessen te leren voor mogelijk andere, gelijksoortige problematiek elders in de stad? Antwoord: De Gemeente en Stadgenoot hebben de afgelopen jaren geen verontrustende stijging aan klachten betreffende schimmel uit de Wildemanbuurt ontvangen. Mogelijk dat niet alle klachten Stadgenoot en de gemeente tijdig en voldoende bereikt hebben. Hierover zullen gemeente en Stadgenoot een gesprek hebben om in het kader van het integraal plan te komen met passende maatregelen.

In zijn algemeenheid, zonder op individuele gevallen in te gaan: de aanpak van vocht- en schimmelproblemen is vaak lastig. Het komt regelmatig voor dat in hetzelfde bouwblok de ene woning wel last van schimmel heeft en de andere niet, terwijl de constructie identiek is. Het is vaak een combinatie van bouwtechnische oorzaken en het gebruik van de woning.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 24 mei 2022 Pagina 5 van 6

Het college realiseert zich dat het voor bewoners van de Wildemanbuurt teleurstellend is geweest dat in 2010 door de financiële crisis de plannen voor verbetering van de woningen zijn stil gelegd. De stedelijke ontwikkeling met inrichting openbare ruimte is ook stilgevallen. Bewoners hebben in deze periode te lang te weinig gehoord en gezien van gemeente en corporatie. Inmiddels wordt er vanuit de corporatie en gemeente hard gewerkt aan opstarten van de plannen. Het college beseft dat dit soort processen tijd nodig hebben en dat uitvoering niet zo snel gaat als voor bewoners gewenst zou zijn. Door middel van goede communicatie met de corporaties sluit de gemeente snel aan bij het starten met de plannen en neemt zitting in stuurgroepen en de overleggen over de programma’s en grondprijzen. Om in de toekomst vergelijkbare situaties te voorkomen is het belangrijk de bekendheid met beschikbare ondersteuning voor huurders (!Woon en Meldpunt woningonderhoud) verder te vergroten. 7. Veel huizen in de Wildemanbuurt zijn slecht geïsoleerd. Door de stijgende gasprijzen en de kleine beurs van veel inwoners neemt de energiearmoede in de buurt toe. Welke middelen heeft het college om deze bewoners te ondersteunen? Antwoord: Het college heeft in 2021 jaar een eenmalige uitkering van het Rijk van bijna 6 miljoen euro aangevraagd en verkregen.

Deze zet het college in om zo veel mogelijk bewoners in Energiearmoede te helpen. Over hoe het college deze gelden inzet is de raad op 18 mei 2021 geïnformeerd. Hiernaast heeft het college voor 2022 en 2023 een eenmalige uitkering van het Rijk van 8 miljoen ontvangen om energiearmoede te bestrijden, het college zal dit gebruiken om bestaande projecten door te zetten en de aanpak uit te breiden. Over de precieze besteding wordt de raad dit jaar geïnformeerd. 8. Kan een deel van de Renovatiemotor uit het Duurzaam Herstelfonds ook worden gebruikt voor de aanpak van de schimmelwoningen? Zo ja, is Stadgenoot daar door het college al op gewezen? Zo nee, waarom niet? Antwoord: Nee, hiervoor wordt de Renovatiemotor niet ingezet. Binnen de Renovatiemotor richt de isolatietrein zich op corporatiewoningen. De isolatietrein beoogt in buurten waar de warmtemotor wordt uitgerold (waaronder de Wildemanbuurt), versneld de energievraag van de woningen te beperken middels kleine energiebesparende maatregelen die vooral zorgen voor betere kierdichting. De isolatietrein richt zich niet specifiek op het aanpakken van schimmelwoningen. Bij het installeren van de maatregelen zullen bewoners wel zo goed mogelijk geïnformeerd worden over de noodzaak van ventileren om schimmel te voorkomen en de relatie met de maatregelen die worden uitgevoerd.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 24 mei 2022 Pagina 6 van 6

9. Kan het college de raad een overzicht doen toekomen met alle buurten waar schimmelproblematiek speelt? Antwoord: Er is geen apart overzicht van buurten waar schimmelproblematiek speelt. De ernst van de schimmelproblematiek is alleen per geval te duiden. Schimmelproblematiek heeft verschillende oorzaken en soms is dat terug te herleiden naar bouwwijze. In de gezondheidsmonitor uit 2012 is voor het laatst uitvoerig gevraagd naar vocht en schimmel in woningen. Toen gaf 13,4 procent van de Amsterdammers aan dat er vocht en/of schimmelplekken waren in de woon- of slaapkamer. Verder is door het Rijk onderzoek gedaan naar schimmel in woningen. In de regio groot Amsterdam zegt 35,8 procent van de van de corporatie huurders en 31,9 procent van de particuliere huurders last te hebben van schimmel. Wij verwachten u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd. Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam,

Jakob Wedemeijer Wethouder Bouwen en Wonen

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Marieke van Doorninck Wethouder Ruimtelijke Ordening