Beantwoording_sv_Rooderkerk_en_Hofland_zaken_door_politie_terzijde_geschoven_waaronder_mogelijk_meldingen_van_verkrachting_en_seksueel_geweld.pdf

Raadsinformatiebrief Beantwoording schriftelijke vragen

Aan: Datum Portefeuille(s) Portefeuillehouder(s): Behandeld door Onderwerp

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 27 oktober 2022 OOV Femke Halsema Directie Openbare Orde en Veiligheid Beantwoording schriftelijke vragen van de leden Rooderkerk en Hofland inzake zaken die door de politie terzijde worden geschoven, waaronder mogelijk meldingen van verkrachting en seksueel geweld

Geachte leden van de gemeenteraad, Op 25 juli 2022 heeft het college schriftelijke vragen ontvangen van de leden Rooderkerk en Hofland inzake zaken die door de politie terzijde worden geschoven, waaronder mogelijk meldingen van verkrachting en seksueel geweld. Onderstaand treft u de beantwoording van deze vragen aan. Toelichting indieners: Op 24 juli 2022 berichtte de NOS1 dat het aantal zaken dat zonder onderzoek door de politie terzijde wordt geschoven sinds 2018 meer dan verdubbeld is. Een van de redenen is capaciteitsgebrek; bijna 32.000 zaken werden in 2021 vroegtijdig beëindigd door een gebrek aan personeel. Welke zaken prioriteit krijgen bij schaarse capaciteit verschilt per regio: prioriteiten van een eenheid worden regionaal bepaald door de politie, het OM en de burgemeester. In het artikel worden voorbeelden gegeven van zaken die vaak blijven liggen zoals cybercrime en online fraude, mishandelingen en bedreigingen. Het niet opvolgen van een zaak kan grote impact hebben op het slachtoffer. Zoals Slachtofferhulp Nederland aangeeft2 Wat in de samenleving een licht vergrijp is gaan heten, kan voor het slachtoffer enorme impact hebben en erg pijnlijk zijn. Als zij dan te horen krijgen dat het strafbare feit niet verder onderzocht of vervolgd wordt, worden zij opnieuw slachtoffer.

Gezien het vorenstaande hebben de leden Rooderkerk en Hofland op grond van artikel 84 van het Reglement van orde gemeenteraad en raadscommissies Amsterdam de volgende schriftelijke vragen aan het college gesteld:

1 https://nos.nl/artikel/2438144-politie-stopt-steeds-meer-zaken-door-scherper-kiezen-en-vanwege-krapte 2 https://nos.nl/artikel/2438179-post-van-politie-sorry-maar-andere-misdrijven-krijgen-voorrang

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Pagina 2 van 6

1. Welke prioriteiten hebben de politie, het OM en de burgemeester geformuleerd voor de regio Amsterdam-Amstelland? Antwoord De prioriteiten op het gebied van veiligheid zijn in het Regionaal Veiligheidsplan 2019-2022 vastgesteld, te weten: 1 zorg voor sterke en veilige buurten; 2. aanpak jeugdoverlast en jeugdcriminaliteit; 3. toenemende drukte en groei; 4. tegengaan van georganiseerde, ondermijnende criminaliteit; 5. voorkomen en bestrijden van (dreigend) terrorisme en radicalisering; 6. bestrijding discriminatie en tegengaan van intolerantie; 7. cybercrime en gedigitaliseerde criminaliteit; 8. blijven voorkomen en opsporen van High impact Crimes; 9. zorg voor slachtoffers en kwetsbare groepen. In het Regionaal Veiligheidsplan 2023-2026 zijn de nieuwe prioriteiten op het gebied van veiligheid opgenomen.3 2. In hoeverre speelt het slachtofferbelang een rol bij de afweging of een zaak wel of niet wordt opgevolgd? Antwoord Voor de politie en het Openbaar Ministerie (OM) speelt slachtofferbelang een grote rol bij de afweging of een zaak wel of niet wordt opgevolgd. Dit is met name het geval bij ernstige delicten, zoals zeden, geweld, moord. Daarnaast zijn de volgende indicatoren van belang: de impact die een zaak heeft, de haalbaarheid van een zaak en het beoogd effect dat het doorzetten van een zaak kan hebben (gebaseerd op het landelijk toewijzingskader in de Opsporing). 3.

Welk type zaken is in Amsterdam het afgelopen jaar blijven liggen in verband met het personeelstekort? Om hoeveel zaken gaat het? Antwoord Op gemeenteniveau is geen informatie beschikbaar. Op eenheidsniveau zijn er in 2021 in de politie eenheid Amsterdam 1375 zaken wegens capaciteitsoverwegingen blijven liggen. Het ging om de volgende type zaken (50 zaken of meer): horizontale fraude, vermogensdelicten, cybercrime, diefstal (brom-, snor-, fietsen), vernieling, winkeldiefstal, mishandeling en bedreiging. Vergeleken met andere delen van het land zijn deze type zaken in de eenheid Amsterdam niet vaker blijven liggen.

3 In het najaar 2022 worden de gemeenteraden in de regio Amsterdam gehoord over het eindconcept Regionaal Veiligheidsplan

2023-2026 waarin de prioriteiten staan voor de komende vier jaar zijn. Dit zijn: Georganiseerde, ondermijnende (drugs)criminaliteit en het effect op wijken, Cybercrime en gedigitaliseerde criminaliteit, Kwetsbare groepen, Discriminatie, Radicalisering en extremisme; Jeugdoverlast en –criminaliteit.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Pagina 3 van 6

4. Hoe wordt omgegaan met slachtoffers wiens zaak niet wordt opgepakt? Hoe gaat de politie om met zaken die op basis van het strafbare feit geen prioriteit krijgen, maar waar bij de slachtoffers zelf al het bewijs aanleveren, waardoor het een hapklare zaak is? Antwoord Wanneer het slachtoffer zelf bewijs aanlevert, dan wordt gekeken of het bewijs toetsbaar en bewijsbaar is. Wanneer een zaak niet verder wordt opgepakt, wordt het slachtoffer hierover geïnformeerd. Het is belangrijk dat de politie naar slachtoffers transparant is over de keuzes die worden gemaakt en dat slachtoffers zich gehoord voelen. Een slachtoffer kan altijd een heroverweging van het OM vragen indien het gaat om een beslissing van de politie. Als het een beslissing van het OM betreft, dan kan het slachtoffer een klacht indienen op grond van artikel 12 Wetboek van Strafvordering. 5. Hoeveel capaciteit gaat er op aan het opsporen en vervolgen van hennep kwekerijen? Antwoord De politie deelt mee dat het opsporen van hennepkwekerijen in eerste instantie bij het basisteam waar de kwekerij is aangetroffen, is belegd. De capaciteit die hiermee gemoeid gaat wordt niet geregistreerd.

Toelichting indieners: Naast zaken die blijven liggen in verband met capaciteitstekort, zijn er afgelopen jaar ook 26.000 zaken terzijde geschoven omdat ze volgens de politie niet kansrijk genoeg waren om onderzoek in te stellen. Volgens de politie heeft di t te maken met scherper kiezen in welke zaken het zinvol is om tijd en moeite te investeren en in welke niet Zo moeten er aanknopingspunten zijn die naar een verdachte kunnen leiden en moet de tijd en energie die een onderzoek kost in verhouding staan met het misdrijf. Ongeveer de helft van de zaken wordt na initieel onderzoek alsnog afgewezen omdat er geen sprake blijkt te zijn van een strafbaar feit of omdat er bij nader inzien onvoldoende aanknopingspunten zijn. 6. Er bestaat een grote discrepantie tussen het aantal meldingen van verkrachting en het aantal aangiftes (3). Het aantal meldingen neemt snel toe, maar het aantal aangiftes blijft achter. Slachtoffers krijgen vaak te horen dat er geen sprake is van een strafbaar feit, of dat er geen onderzoeksmogelijkheden zijn. In hoeverre wordt aangifte van verkrachting, zoals omschreven in artikel 242 en 243 van het Wetboek van Strafrecht, ontmoedigd omdat de zaak niet als kansrijk wordt ingeschat? Antwoord Er zijn verschillende redenen waarom slachtoffers geen aangifte doen.

Er kan bijvoorbeeld sprake zijn van hoge lijdensdruk waardoor er primair behoefte is aan trauma behandeling. Een kenmerkende reactie op een traumatische gebeurtenis is vermijding; er niet aan willen denken of over willen praten. Het doen van aangifte wordt dan als grote belasting ervaren en kan contraproductief zijn in het verwerkingsproces. Immers er moet (soms meerdere keren) tot in detail worden verteld wat er is gebeurd. Daarnaast kan angst voor gevolgen van het bekend worden van seksueel geweld een rol spelen; denk hierbij aan victimblaming of verstoting uit de familie. Tot slot zijn er ook slachtoffers die in het kader van hun eigen traumaverwerking of

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Pagina 4 van 6

bescherming van een eventueel volgend slachtoffer alleen een melding bij de politie willen maken. Mocht er in de toekomst nog een melding over de desbetreffende dader(s) komen dan is de politie daar in ieder geval van op de hoogte. Ook kan uit een informatief gesprek met een slachtoffer volgen dat er geen sprake is van een strafbaar feit waardoor er geen aangifte kan worden gedaan. Dit wordt dan ook aan het slachtoffer medegedeeld. Daarnaast kan het zo zijn dat er onvoldoende bewijs is en de kans op een succesvol onderzoek als gering wordt ingeschat. Dit wordt zorgvuldig besproken met het slachtoffer en toegelicht waarom verder onderzoek niet mogelijk is. Dit kan als ontmoediging worden ervaren. Alle slachtoffers die zich bij de zedenpolitie melden worden gewezen op de mogelijkheid tot het verkrijgen van hulp bij Slachtofferhulp Nederland en/of het Centrum Seksueel Geweld. 7. Hoeveel meldingen van verkrachting zijn de afgelopen twee jaar binnen gekomen bij de Amsterdamse politie? Antwoord De afgelopen jaren zijn bij de eenheid Amsterdam de volgende meldingen van verkrachting gedaan: Aantal meldingen verkrachting per jaar Jaar

Aantal

2020

270

2021

313

2022 (t/m juli)

248

8. Hoeveel aangiftes van verkrachting zijn er de afgelopen twee jaar gedaan bij de Amsterdamse politie? Antwoord Slachtoffers hebben vaak een (goede) reden waarom ze geen aangifte doen. Zie ook het antwoord op vraag 6. De volgende aangiftes zijn bij de eenheid Amsterdam gedaan: Aantal aangiftes Jaar

Aantal

2020

94

2021

81

2022 (t/m juli)

56

9. Bij hoeveel van deze aangiftes hebben slachtoffers te horen gekregen dat hun zaak niet kansrijk genoeg is en niet wordt opgepakt? Antwoord De cijfers van vroegtijdig beëindigen van verkrachtingszaken worden niet bijgehouden door de politie. Bij alle zedenzaken die in behandeling worden genomen wordt ongeveer 15% vroegtijdig beëindigd. Ongeveer 60% daarvan omdat het geen kansrijke vervolgbare zaak betreft (bijvoorbeeld door gebrek aan bewijs) en ongeveer 40 % daarvan omdat een niet-

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Pagina 5 van 6

strafrechtelijke afdoening, zoals een hulpverlenings- of herstelbemiddelingstraject, effectiever is. 10. Hoeveel van de verkrachtingszaken zijn na onderzoek als nog afgewezen omdat er geen sprake blijkt te zijn van een strafbaar feit of omdat er bij nader inzien toch te weinig aanknopingspunten zijn? In hoeveel van deze gevallen was er reeds sprake van een strafrechtelijke verdenking jegens een specifiek persoon? Antwoord Zie antwoord op vraag 9. 11. Kan het college vragen 6 tot en met 10 ook beantwoorden voor andere vormen van seksueel geweld? Antwoord Seksueel geweld kan door het slachtoffer zelf maar ook via een meldcode door Veilig Thuis gemeld worden. Ook geldt voor seksueel geweld dat veel incidenten die in eerste instantie als melding van seksueel geweld worden geregistreerd en na het eerste onderzoek toch geen seksueel geweld blijken te zijn doordat bijvoorbeeld dwang ontbreekt. De wens van het slachtoffer en de bewijsbaarheid van een zaak zijn, net zoals bij verkrachtingszaken, belangrijke factoren bij het bepalen of een zaak strafrechtelijk wordt opgepakt. Incidenten 4

2020

2021

2022 (t/m juli)

Seksueel misbruik (incest) afhankelijkheidsrelatie/ wilsonbekwame

47

55

24

Seksueel misbruik kinderen (geen incest) Grooming

53 11

64 6

38 10

Overige meldingen zeden

141

205

171

2020

2021

2022 (t/m juli)

Seksueel misbruik (incest) afhankelijkheidsrelatie/ wilsonbekwame

11

20

7

Seksueel misbruik kinderen (geen incest)

25

20

10

Grooming

3

0

2

Overige meldingen zeden

2

0

1

Andere vormen van seksueel geweld Aangiftes

4 Een melding wordt als ‘incident’ met bijbehorende code geregistreerd in het politiesysteem

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Pagina 6 van 6

12. In het artikel van de NOS wordt aangegeven dat ‘grote zedenzaken’ voorrang krijgen. Wanneer wordt een zedenzaak als ‘groot’ aangemerkt? Wat betekent dit voor ‘kleinere’ zedenzaken? Antwoord In de eenheid Amsterdam wordt geen onderscheid gemaakt tussen grote en kleine zedenzaken. Iedereen die met een seksueel misdrijf te maken heeft gehad kan altijd een informatief gesprek met een zedenrechercheur hebben waarna, indien sprake is van een strafbaar feit en conform de wens van het slachtoffer, aangifte gedaan kan worden. Wij verwachten u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd. Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam,

Femke Halsema Burgemeester

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl