Beantwoording_SV_leden_Rooderkerk_en_Wehkamp_inzake_Tekorten_kinderopvang.pdf

Raadsinformatiebrief Beantwoording schriftelijke vragen

Aan: Datum Portefeuille(s) Portefeuillehouder(s): Behandeld door

Onderwerp

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 16 mei 2023 Onderwijs Marjolein Moorman Directie OJZ en GGD, bestuurszaken.ojz@amsterdam.nl Beantwoording schriftelijke vragen van de leden Rooderkerk en Wehkamp inzake Tekorten kinderopvang gemeente Amsterdam.

Geachte leden van de gemeenteraad, Op 27 maart 2023 heeft het college schriftelijke vragen ontvangen van de leden Rooderkerk en Wehkamp inzake Tekorten kinderopvang gemeente Amsterdam. Onderstaand treft u de beantwoording van deze vragen aan. Toelichting door de vragenstellers De werkdruk en het ziekteverzuim in de kinderopvang is toegenomen concludeert het CBS1. Dit betekent dat er meer werk op de schouders van huidige medewerkers is komen te liggen en zij dit niet altijd kunnen bijbenen. En dat terwijl de stad al jaren kampt met grote tekorten in de kinderopvang. Momenteel is het personeelstekort in de Amsterdamse kinderopvang dusdanig groot dat kinderopvangmedewerkers lang niet altijd meer het vierogenprincipe kunnen handhaven2. Dit principe gaat uit van altijd meer dan één pedagogisch medewerker voor de groep, zodat er controle is. Het is noodzakelijk om de veiligheid van alle kinderen te kunnen waarborgen, echter door personeelstekorten komt het in het geding. Sommige kinderopvangcentra staan voor de keuze om het veiligheidsprincipe niet te garanderen aan ouders of moeten de groep voor een dag sluiten. Niet alleen aan personeel is er tekort. Al voor de fusie tussen Weesp en Amsterdam, stuurde Actiegroep Kleine Weespers een brief naar de gemeente Amsterdam met de roep om meer plekken voor kinderopvang3.

Maar nog steeds kampt het stadsdeel met een schrijnend tekort aan kinderopvangplekken. Sommige kinderen staan hier op de wachtlijst en kunnen geen plek krijgen omdat er te weinig locaties en plekken voor opvang zijn, terwijl er met de komst van buurt Weespersluis juist kinderen in Weesp bijkomen.

1 https://www.cbs.nl/nl-nl/nieuws/2023/06/ziekteverzuim-en-werkdruk-in-kinderopvang-toegenomen-na-coronaperiode 2 https://www.parool.nl/nederland/vierogenprincipe-in-kinderopvang-in-de-knel-zeer-zorgelijk~b7ddd697/ 3 https://www.nhnieuws.nl/nieuws/279168/helpt-de-gemeente-weesp-zelf-nog-bij-het-kinderopvang-probleem

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 16 mei 2023 Pagina 2 van 4

Gezien het vorenstaande stelt ondergetekende, namens de fractie van D66, op grond van artikel 84 van het Reglement van orde gemeenteraad en raadscommissies Amsterdam, de volgende schriftelijke vragen: Het college kan de gestelde vragen als volgt beantwoorden. 1. Kan het college de raad informeren over het naleven van het vierogenprincipe door Amsterdamse kinderdagverblijven? Het naleven van het vierogenprincipe laten we niet los. Van essentiële kwaliteitseisen wordt niet afgeweken. Het college verwacht van ondernemers in de kinderopvang dat de pedagogische kwaliteit en basale veiligheid niet in het geding mag zijn, anders treedt de gemeente op. Kinderopvangorganisaties kunnen het vierogenprincipe op verschillende manieren invullen. Als de GGD hier veel afwijkingen ziet, vermelden we dit in het jaarverslag toezicht en handhaving. 2. Wat zijn de huidige stand van zaken omtrent het toezicht en de handhaving van de GGD in de Amsterdamse kinderopvang? Juist wanneer de kwaliteit onder druk staat, is het belangrijk om hier goed toezicht op te houden. De GGD houdt daarom toezicht op alle kwaliteitseisen. De GGD is daarbij wettelijk verplicht om alle overtredingen te rapporteren. Dus ook als een overtreding te maken heeft met het personeelstekort. Wel weegt de GGD verzachtende omstandigheden mee bij het advies aan de gemeente of handhaving nodig is.

Echter van essentiële kwaliteitseisen wordt niet afgeweken. Als dit in gevaar komt, treedt de gemeente op. In 9,3% van de rapporten (82 van 847 jaarlijkse inspecties) heeft de GGD in 2022 een advies tot handhaving gegeven. Dit is nagenoeg gelijk gebleven ten opzichte van 2021 (9%).Het college ontvangt in juni 2023 het jaarverslag toezicht en handhaving over 2022 en daarna wordt de raad geïnformeerd. 3. Wat zijn de risico’s voor kinderen op kinderdagverblijven die niet kunnen voldoen aan het vierogenprincipe maar wel de groep voor die dag openhouden? Kan de veiligheid van kinderen nog gegarandeerd worden? De GGD Amsterdam geeft als toezichthouder op de kwaliteit van de kinderopvang aan dat het vierogenprincipe een essentiële kwaliteitseis is, waar geen ruimte is voor afwijking. Daarbij wijst de toezichthouder erop, dat het niet de enige maatregel is om risico’s op grensoverschrijdend gedrag te verminderen. Even belangrijk is een goede aanspreekcultuur binnen het kindercentrum, structurele aandacht voor de gedragsnormen binnen de opvang, voldoende zicht op het functioneren van medewerkers en voldoende deskundigheid om signalen van ongewenste situaties te herkennen en aan te kaarten. 4.

Kan het college onderzoeken en in kaart brengen welke noodoplossingen er kunnen worden gegeven bij aanhoudende tekorten in de kinderopvang? Nee, alleen de minister van Gennip (SZW- Kinderopvang) kan als wetgever ruimte creëren voor noodoplossingen. Zij heeft hiervoor ook een aantal voorstellen gedaan (denk o.a. inzet zijinstromers en groepshulpen). De kinderopvangbranches zelf spelen hierin ook een rol, ook in het aantrekken van nieuw personeel, behouden van werkplezier en voorkomen uitstroom. Het college

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 16 mei 2023 Pagina 3 van 4

kan wel stimulerende maatregelen uitvoeren. Zo is in januari 2023 in samenwerking met de kinderopvangbranche, de ROC’s en het Regionaal Werkcentrum een campagne gestart om mensen te interesseren voor een baan in de kinderopvang. 5. Hoeveel opvangplekken komt stadsdeel Weesp momenteel tekort en hoeveel verwacht het college tekort te komen met de komst van de nieuwe wijk Weespersluis? Dat is niet precies aan te geven. Het college heeft alleen inzicht in het bestaande aanbod en niet in de vraag naar kinderopvang. De gemeente is niet verantwoordelijk voor voldoende aanbod van kinderopvang en heeft geen harde cijfers over het tekort. Periodiek brengt het college een capaciteitskaart uit, waarop het gemiddeld aantal kinderen per kindplek staat. Die cijfers zeggen iets over de druk op de kinderopvang. Over de vorige kaart heeft het college in januari 2021 de raad geïnformeerd. Toen was Weesp nog geen onderdeel van Amsterdam. In de volgende actualisatie (na de zomer) wordt Weesp wel toegevoegd. Dit neemt niet weg dat het duidelijk is, dat er in de wijk Weespersluis een fors tekort aan opvangplekken is. 6.

Wat zijn de alternatieven voor ouders die geen opvangplek voor hun kind in Weesp kunnen vinden, nu en straks? Ouders in Weesp hebben dezelfde alternatieven als ouders in de rest van Amsterdam, namelijk hun zoekgebied uitbreiden naar andere buurten in Weesp of omliggende plaatsen, of gebruik maken van gastouderopvang. 7. Wat zijn de gevolgen voor kinderen en ouders wanneer er geen alternatieve opvang gevonden kan worden? Dan zijn ouders aangewezen op informele opvang of vangen zij zelf hun kinderen op, wat mogelijk gevolgen kan hebben voor hun (ouder)participatie. 8. Kan het college in kaart brengen welk gemeentelijk vastgoed in Weesp bestaat en welk vastgoed daarvan kan worden gebruikt als kinderopvangplek? Binnen de gemeente is iemand aangewezen die ondersteunt bij het zoeken naar passende huisvesting voor kinderopvang in Weesp. Dit wordt in nauwe samenwerking gedaan met de kinderopvangbranche en de georganiseerde ouders. Zij kijken daarbij niet alleen naar gemeentelijke vastgoed, maar ook naar andere opties. In de Weespersluis staan er 2 nieuwe Integraal Kind Centra’s op de planning met hierin standaard een kinderopvang. 9. Neemt het college kinderopvanglocaties mee in de bestemmingsplannen voor nieuwe woningen? Zo nee, waarom niet en kan zij dat doen? Ja, het college neemt kinderopvang en andere maatschappelijk voorzieningen mee in de bestemmingsplannen voor nieuwe woningen.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 16 mei 2023 Pagina 4 van 4

10. Welke andere mogelijkheden voorziet het college om meer kinderopvanglocaties te creëren in stadsdeel Weesp? Geen, andere mogelijkheden zijn aan de markt zelf. Kinderopvangorganisaties zijn zelf verantwoordelijk voor hun huisvesting en ongeveer de helft van de locaties is particulier eigendom (naast locaties in scholen en gemeentelijk vastgoed). Op dit moment is er een inkrimping van de agrarische sector, dat biedt wellicht mogelijkheden voor extra kinderopvang. De gemeente benadert ondernemers (agrarisch en anders) om hen uit te nodigen in gesprek te gaan over de mogelijkheden. Wij verwachten u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd. Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam, Marjolein Moorman Wethouder Onderwijs

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl