Beantwoording sv Khan inzake gemeenteijk toezicht op misstanden in de jeugdzorg

Raadsinformatiebrief Beantwoording schriftelijke vragen

Aan: Datum Portefeuille(s) Portefeuillehouder(s): Behandeld door Onderwerp

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 8 juni 2026 Jeugdzorg Alexander Scholtes Directie JZD + bestuurszakenojz@amsterdam.nl Beantwoording schriftelijke vragen van het lid Khan inzake Gemeenteijk toezicht op misstanden in de jeugdzorg.

Geachte leden van de gemeenteraad, Op 30 maart 2026 heeft het college schriftelijke vragen ontvangen van het lid S.Y. Khan van DENK inzake gemeentelijk toezicht op misstanden in de jeugdzorg. Onderstaand treft u de beantwoording van deze vragen aan. Toelichting door de vragenstellers De fractie DENK heeft kennisgenomen van berichtgeving over mogelijke misstanden binnen de forensische jeugdzorg in Amsterdam, in het bijzonder rondom de aanbieder Boomerang Zorg en gelieerde partijen. Uit de berichtgeving ontstaat het beeld dat signalen over integriteitsrisico’s en onduidelijke geldstromen over een langere periode bij verschillende instanties bekend waren, maar niet tijdig hebben geleid tot ingrijpen. Tegelijkertijd gaat het hier om de zorg voor een uiterst kwetsbare groep jongeren, waarbij kwaliteit, continuïteit en rechtmatige besteding van publieke middelen essentieel zijn. Dit roept vragen op over de informatiepositie, het toezicht en de bestuurlijke regie van de gemeente. Het college kan de gestelde vragen als volgt beantwoorden. De afgelopen periode is, op basis van de Beleidsmaatregel Integriteit en Overeenkomst (BIO), een integriteitsonderzoek uitgevoerd naar de Amsterdamse zorgaanbieder Boomerang Zorg. Deze organisatie, onderdeel van Stichting Verenigd Jeugdhulp (SVJ), was gecontracteerd binnen de Hoog Specialistische Jeugdhulp (HSJH) voor de forensische doelgroep.

Het onderzoek en de heel beperkte medewerking van deze organisatie daaraan, hebben geleid tot het opzeggen van de overeenkomst met SVJ door de gemeente. SVJ (bestaande uit Multi Plus Zorg en Boomerang Zorg) heeft een kort geding aangespannen tegen deze opzegging; de rechter heeft hen daarbij niet in het gelijk gesteld. Omdat deze juridische procedure nog niet geheel is afgerond en vanwege de vertrouwelijkheid van het BIO onderzoek, kunnen geen details uit het onderzoek of de rechtsgang worden gedeeld. Sommige vragen kunnen daarom niet volledig worden beantwoord. 1. Kan het college een volledige tijdlijn geven van de casus Boomerang Zorg, inclusief het eerste moment van signalen, aard van de signalen, betrokken gemeentelijke onderdelen en het moment waarop deze het college bereikten? De casus Boomerang Zorg speelt over een langere periode.

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

•

•

•

•

Datum 2 oktober 2020 Pagina 2 van 6

2017: De screening van Boomerang Zorg, voorafgaand aan de contractering van jeugdzorgaanbieders van 2018 t/m 2020, leverde enkele signalen op met betrekking tot de bedrijfsvoering en kwaliteit bij Boomerang Zorg. De signalen waren niet concreet genoeg om daarop te acteren. 2020: In de aanbestedingsprocedure voor het contract Hoog Specialistische Jeugdhulp (HSJH) 2021 zijn alle beoogde kernpartners door Bureau Integriteit (BI) op basis van de BIO gescreend op integriteit. De BIO screening van Boomerang Zorg leverde een negatief contracteringsadvies op omdat er integriteitssignalen waren waarover binnen de onderzoeksperiode onvoldoende duidelijkheid kon worden verkregen. Vanwege het beperkte aanbod van forensische zorg en de uitgesproken intentie om te verbeteren, is Boomerang Zorg (als SVJ, in combinatie met MPZ) wel gecontracteerd. Een deel van de voorgestelde beheersmaatregelen uit de BIO screening zijn contractueel vastgelegd in een addendum. De monitoring op opvolging van deze beheersmaatregelen was onderdeel van de periodieke contractmanagement gesprekken gedurende de contractperiode (2021 tot heden) 2021 t/m nu: In de huidige contractperiode die is gestart in 2021, kwamen, via rechtszaken over aan Boomerang Zorg gelieerde partijen, nieuwe feiten aan het licht. Deze feiten gaven aanleiding tot de start in maart 2025 van een integriteitsonderzoek op basis van de BIO.

1 juni 2026: Het contract met SVJ, waar Boomerang Zorg en Multi Plus Zorg (MPZ) deel van uitmaken, is opgezegd per 1 juni 2026.

Op een BIO onderzoek, een screening op integriteit van een gecontracteerde partij, ligt een blijvende geheimhouding. Een volledige tijdlijn van het onderzoek zou gegevens uit het onderzoek openbaar maken en kan daarom omwille van deze geheimhouding voor onbepaalde tijd, niet verstrekt worden. 2. Klopt het dat relevante informatie, waaronder rechterlijke uitspraken, gedurende langere tijd niet bekend was bij de verantwoordelijke onderdelen van de gemeente? Zo ja, hoe kan dat? Welke drempels hebben eerder ingrijpen verhinderd? Ja, twee relevante rechterlijke uitspraken werden pas maanden later bekend bij de gemeente. Contractueel is vastgelegd dat zorgaanbieders belangrijke integriteitsincidenten, zoals rechtszaken, direct moeten melden. Dat is in dit geval niet gebeurd. • De gemeente monitort niet proactief alle rechtbankuitspraken in Nederland op mogelijke betrokkenheid van gecontracteerde zorgaanbieders. Dat is ook niet realiseerbaar. • In één van de rechtszaken werd Boomerang Zorg niet met naam genoemd, wat het verband minder zichtbaar maakte.

Om het zicht van de gemeente op relevante gebeurtenissen te verbeteren, is de Taskforce Residentiële Jeugdhulp opgericht. Deze taskforce voert een quickscan uit op jeugdhulpaanbieders die via Individuele Betaal Overeenkomsten (IBO) zijn gecontracteerd, identificeert kwetsbaarheden in de werkprocessen en formuleert aanbevelingen. De uitkomsten worden gedeeld met het nieuwe programma Fraudebestrijding in het Sociaal Domein. Dit is

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 2 oktober 2020 Pagina 3 van 6

het startende programma waar domein overstijgend wordt gewerkt aan het steviger en meer in gezamenlijkheid sturen op fraudebestrijding. Binnen dit programma kunnen de aanbevelingen van de Taskforce ingepast en geïmplementeerd worden in de duurzame versterking van de werkprocessen. 3. Heeft het huidige systeem van signalering en opvolging volgens het college adequaat gefunctioneerd in deze casus? Waarom is pas eind 2024 ingegrepen terwijl signalen al eerder bekend waren? Het huidige systeem heeft onvoldoende adequaat gefunctioneerd in deze casus. Eerdere signalen met betrekking tot Boomerang Zorg waren niet dusdanig concreet dat deze tot onderzoek en maatregelen aanleiding hebben gegeven. Deze signalen zijn wel besproken, maar hebben op dat moment niet tot een vervolgactie geleid. Bij het bekend worden van de rechtbankuitspraken werden concrete feiten bekend en daarmee is begin 2025 een onderzoek naar de integriteit van de organisatie gestart. In dit onderzoek zijn de eerdere signalen en vragen wel meegenomen. De huidige controle- en toezichtsystematiek biedt onvoldoende snel inzicht in de uitvoeringspraktijk van residentiële jeugdzorg en is onvoldoende ingericht op daadwerkelijke handhaving bij signalen van afwijkingen of misstanden. Er wordt gewerkt aan verbeteringen via het programma Fraudebestrijding in het Sociaal Domein en de Taskforce Residentiële Jeugdhulp. 4.

Welke concrete indicatoren of ‘red flags’ hanteert de gemeente om mogelijke malversaties of ondeugdelijke zorg tijdig te signaleren? • Ondeugdelijke zorg: onder meer: • Lage tevredenheidsscores en/of veel negatieve signalen uit het werkveld zijn duidelijke ‘red flags’. • Onduidelijke of onvoldoende uitleg bij signalen en klachten tijdens de reguliere gesprekscyclus (3 maal per jaar). • Beoordeling door de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ). • Malversaties: onder meer: • Buitenmatig hoge percentages en/of kosten van inhuur van personeel. • Hoge dividenduitkeringen, onduidelijke jaarrekeningen en gebrek aan onafhankelijk toezicht (RvC/RvT). • Signaleringen vanuit andere gemeenten, media of het Interregionaal Knooppunt Zorgfraude (IKZ). Hoewel deze indicatoren bestaan, worden ze in de huidige controle- en toezichtsystematiek onvoldoende snel in beeld gebracht. 5. Hoeveel publieke middelen zijn uitgegeven aan Boomerang Zorg en gelieerde partijen in de periode 2020–2025? In hoeverre had de gemeente zicht op besteding van middelen, inclusief onderaannemers? Uitgaven: De gemeente had een contract met SVJ (Multi Plus Zorg en Boomerang Zorg) in de periode 2021–2025. SVJ heeft aangegeven dat de verdeling van middelen ongeveer 40% MPZ en 60% Boomerang Zorg was.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 2 oktober 2020 Pagina 4 van 6

De totale uitgaven aan SVJ op basis van het HSJH-contract bedroegen:

Jaar 2021 2022 2023 2024 2025 Totaal 2021-2025

Lumpsum € 8.231.286 € 8.385.407 € 9.253.364 € 9.836.325 € 10.207.666 € 45.914.048

Indexering per jaar: 3,2%, 7,16%, 6,3%, 4,91%

Zicht op besteding: De gemeente heeft zorg ingekocht op taakgerichte basis, wat betekent dat aanbieders een budget krijgen op basis van een minimumaantal cliënten binnen bepaalde doelgroepen waarvoor zij alle benodigde zorg inzetten. Deze manier van inkopen zorgt voor flexibiliteit op cliëntniveau en lage administratieve lasten. Omdat er weinig hoeft te worden geregistreerd door de zorgaanbieder, zijn de inzichten op besteding meer op organisatieniveau dan op cliëntniveau. De gemeente verplicht aanbieders om de inzet van onderaannemers te melden. Wanneer dit niet gebeurt, blijkt het lastig dit in beeld te krijgen omdat het proces van monitoring, toezicht en handhaving hier onvoldoende op is ingericht. 6. Klopt het dat in sommige gevallen niet kon worden vastgesteld of zorg daadwerkelijk is geleverd? Acht het college het wenselijk dat de gemeente beperkt zicht heeft op deze onderliggende keten, terwijl daar wel publieke middelen naartoe vloeien? Welke mogelijkheden ziet het college om toezicht op onderaannemers te versterken? Ja, in sommige gevallen kon niet worden vastgesteld of zorg daadwerkelijk is geleverd. • Beperkingen: • De taakgerichte financiering biedt vrijheid aan professionals en beperkt perverse prikkels om duurdere zorg te leveren, maar geeft tegelijkertijd beperkt zicht op specifieke inzet op casusniveau.

• Het berichtenverkeer (digitale aan- en afmelding van cliënten) biedt enig inzicht, maar is niet toereikend. • Verbetermaatregelen:

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

•

•

7.

Datum 2 oktober 2020 Pagina 5 van 6

Volledig zicht op onderaannemers wordt noodzakelijk geacht. Amsterdamse jeugdzorgaanbieders worden opnieuw gewezen op de verplichting tot aanmelding en toezicht en handhaving zal worden versterkt. De gemeente onderzoekt hoe toezicht op de inzet en kwaliteit van zorg evenals de rechtmatigheid van besteding van zorgbudgetten kan worden vergroot in de nieuwe contractering en in de periode tot aan nieuwe de contractering (aanbesteding).

Welke eisen stelt de gemeente aan administratie, urenspecificaties en aanwezigheid van cliënten binnen de forensische jeugdzorg? Hoe wordt gecontroleerd of gedeclareerde zorg daadwerkelijk is geleverd? Acht het college de huidige verantwoordingssystematiek voldoende om misbruik van zorggelden te voorkomen? • Eisen: De gemeente stelt eisen aan het minimaal aantal geholpen cliënten op jaarbasis. Cliëntenaantallen worden bijgehouden via berichtenverkeer en besproken in periodieke overleggen. • Controle: Er wordt niet gecontroleerd op specifieke inzet in uren op casusniveau (o.a. om administratieve lasten beperkt te houden) • Oordeel: De huidige verantwoordingssystematiek is onvoldoende ingericht om misbruik te voorkomen. Er wordt gewerkt aan aanscherping van de verantwoording in de nieuwe aanbesteding. Daarnaast wordt middels het programma Fraudebestrijding in het Sociaal Domein en de Taskforce Residentiële Jeugdhulp ook gewerkt aan verbetering van toezicht en handhaving.

8. Deelt het college de analyse dat het systeem kwetsbaar is voor misbruik? Welke structurele zwaktes in het huidige systeem dragen hier volgens het college aan bij? Ja, het systeem is kwetsbaar voor misbruik. Vooraf zijn partijen onderzocht op integriteit en hierop zijn contracten op basis van partnerschap en vertrouwen afgesloten. Dit zorgt voor de zo gewenste lage administratieve druk en grote vrijheid voor professionals. Wanneer partijen besluiten dit vertrouwen en partnerschap te beschadigen, is het zicht daarop beperkt. •

Structurele zwaktes: • Beperkt zicht op de uitvoeringspraktijk. • Gebrek aan proactieve monitoring van externe signalen. • Onvoldoende toezicht op onderaannemers. Deze zwaktes worden momenteel onderzocht in verbeterprogramma’s zoals de Taskforce Residentiële Jeugdzorg en het programma Fraudebestrijding in het Sociaal Domein en verbetervoorstellen worden geformuleerd en geïmplementeerd. 9. Wat doet het college om deze kwetsbaarheid tegen te gaan? Welke concrete verbetermaatregelen worden momenteel onderzocht of ingevoerd om het inkoop- en toezichtproces te versterken?

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

•

•

Datum 2 oktober 2020 Pagina 6 van 6

Lopende verbetermaatregelen: • Aangescherpte voorwaarden en condities m.b.t. contracteren in de nieuwe aanbesteding. • Versterken monitoring, toezicht en handhaving, onder meer door inzet van de programma's Fraudebestrijding in het Sociaal Domein en Taskforce Residentiële Jeugdhulp. Focus: • Lessen uit eerdere casussen worden gebruikt om structurele verbeteringen door te voeren. • Nieuwe afspraken en maatregelen worden ontwikkeld om de kwetsbaarheid van het systeem te verminderen. • Er wordt breder gekeken naar ‘best practices’ en wijze van aanpak in het land.

Wij verwachten u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd.

Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam, Alexander Scholtes / Femke Halsema Wethouder Jeugdzorg / burgemeester

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl