Beantwoording sv Havelaar inzake afvaloverlast in het centrum

Raadsinformatiebrief Beantwoording schriftelijke vragen

Aan:

Portefeuillehouder(s): Behandeld door

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 4 april 2025 Afval & Reiniging Wethouder van Buren Afval & grondstoffen bestuurszaken.afvalketen@amsterdam.nl

Onderwerp

Beantwoording schriftelijke vragen (TA2025-000260)

Datum Portefeuille(s)

Op 18 februari maart 2025 heeft het college schriftelijke vragen ontvangen van het lid Havelaar inzake afvaloverlast in het centrum. Onderstaand treft u de beantwoording van deze vragen aan. Toelichting: De afgelopen tijd hebben wij verontrustende beelden ontvangen van de structurele vervuiling en afvalproblematiek in het Wallengebied en centrum (zie foto’s onder de vragen). Op meerdere locaties stapelt afval zich op, met name als gevolg van horeca- en commercieel afval. Dit zorgt voor een onaantrekkelijke en onhygiënische omgeving. De vraag rijst in hoeverre de gemeente werkt aan structurele oplossingen. Het lijkt alsof de gemeente de situatie steeds meer als normaal beschouwt. Gezien het vorenstaande stellen ondergetekenden, namens de fracties van ondertekende partijen, op grond van artikel 84 van het Reglement van orde gemeenteraad en raadscommissies Amsterdam, de volgende schriftelijke vragen: Het college kan de gestelde vragen als volgt beantwoorden: 1. Hoe kan het dat op deze specifieke locaties en tijdstippen de openbare ruimte zo vervuild is? Hoe kijkt de wethouder naar deze situatie? In het Wallengebied wordt nog gewerkt met zakkeninzameling vanaf de straat. Op maandag en donderdag wordt afval opgehaald, wat dan in de ochtend voor de meeste overlast zorgt. Verder zorgen opengemaakte afvalbakken gedurende de hele week voor extra overlast.

Het college herkent dit probleem en geeft met gerichte acties prioriteit aan verbetering van deze situatie. Voor het Centrum is daarom een ontwikkelrichting opgesteld voor de inzameling van huishoudelijk afval. Het is onze prioriteit om de straat schoon te krijgen, en daarom is het noodzakelijk om te stoppen met zakkeninzameling in het Centrum. Ten eerste zullen zoveel mogelijk boven- en ondergrondse containers worden geplaatst, eventueel met een langere loopafstand. Waar dit niet kan, willen we brengpunten op het water realiseren. Dit wordt uitgeprobeerd in het Wallengebied. Tenslotte zetten we ‘Afval op Afspraak’ in om ervoor te zorgen dat zakkeninzameling overal kan stoppen. Dit wordt alleen gedaan als ondergrondse of bovengrondse containers en brengpunten op het water echt geen mogelijkheid zijn. Het realiseren van deze ontwikkelrichting kost tijd. Op korte termijn plaatsen we daarom bovengrondse containers waar mogelijk en nodig, en bereiden we de besluitvorming voor om, waar mogelijk, deze bovengrondse containers te vervangen door ondergrondse containers. Met de focus op schoon betekent dat er allereerst wordt gezorgd voor inzamelpunten voor restafval (en waar

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief Pagina 2 van 4

mogelijk papier en glas) en dat overige stromen later toegevoegd worden. Het treintje blijven we voorlopig inzetten waarbij een veegwagen achter de inzamelwagen rijdt in gebieden met zakkeninzameling om de afvaloverlast van zakkeninzameling weg te nemen. 2. De vervuiling in het Wallengebied lijkt structureel en wordt grotendeels veroorzaakt door horecaen commercieel afval. Herkent het college deze problematiek en welke concrete maatregelen worden hiertegen genomen? Heeft de wethouder een actieplan? Het college herkent deze problematiek en onderneemt concrete maatregelen ter verbetering. De eerste stap is om huishoudelijk afval en afval van reinigingsrecht van straat te krijgen. Dit proces is in gang gezet, zie beantwoording bij vraag 1. Tegelijkertijd mogen binnenkort zakken voor bedrijfsafval niet meer worden gebruikt; alleen nog maar rolcontainers, afgesloten en met een sticker van de eigenaar erop. Gecombineerd leidt dit er toe dat er geen zakken meer op straat staan en alleen nog maar containers die we kunnen controleren. Samen met gerichte communicatie in de buurt moet dit de overlast van afval uiteindelijk wegnemen. Deze aanpak hebben we ook gehanteerd bij het wijzigen van de afvalregels op de Nieuwendijk en deze aanpak is succesvol geweest. 3.

Heeft de wethouder zich bij deze situatie neergelegd? Indien nee, welke structurele verbeteringen worden beoogd? De situatie heeft voor het college juist hoge prioriteit. De genoemde ontwikkelrichting voor het Centrum is de weg naar verbetering ten aanzien van het huishoudelijk afval en reinigingsrecht. Het bedrijfsafval is een commerciële marktactiviteit die wordt uitgevoerd door meerdere commerciële partijen. Het is geen wettelijke zorgtaak van de gemeente. Met de mogelijkheden die we wél hebben proberen we hier toch zoveel mogelijk invloed op uit te oefenen. Zoals bijvoorbeeld het toekomstige verbod op het laten inzamelen van bedrijfsafval via losse zakken op straat, door het aanscherpen van het uitvoeringsbesluit. 4. Kan het college inzicht geven in hoeveel dagen per jaar het Wallengebied kampt met overmatige vervuiling? Het huishoudelijk afval wordt twee dagen per week ingezameld en zorgt op de dag zelf en veelal ook de avond ervoor voor vervuiling. De afvalbakken in het gebied worden dagelijks opengebroken en zorgen voor vervuiling. Het bedrijfsafval wordt gedurende de hele week ingezameld en geeft ook overlast. De afvaldruk is gedurende het hele jaar hoog.

Vanwege de dagelijkse overlast van overmatige vervuiling, ontwikkelen we maatregelen om het vuil in de straten tegen te gaan zoals het plaatsen van zelfsluitende afvalbakken en gebruik van transparante vuilniszakken in afvalbakken. Uit proeven blijkt dat dit leidt tot minder zwerfafval. Daarnaast worden in het kader van de zomerpak de afvalbakken frequenter geleegd, en zorgen we ervoor dat de veegwagens de afvalinzamelwagen volgen waarmee het zwerfvuil direct kan worden verwijderd. (treintje) 5. Wordt afval inmiddels al in het weekend en in de avonduren opgehaald? Zo nee, waarom niet? Kan de Raad verwachten dat dit wordt ingevoerd? Door de drukte van bezoekers in de avonden en tijdens het weekend is het gebied voor zwaar verkeer niet toegankelijk; dit geldt voor alle uitgaansgebieden in het centrum. Het gebied van de Damstraatjes (doorsteek) is het enige stuk in het Wallengebied waar deze inrijbeperkingen niet van toepassing zijn en daar kan op do/vrij/za in de avond bedrijfsafval worden ingezameld. In aanloop naar een alternatief inzamelsysteem gaan we op korte termijn geen ophaaltijden veranderen.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief Pagina 3 van 4

6. Welke rol speelt de Bedrijveninvesteringszone (BIZ) in het tegengaan van deze problematiek? Welke initiatieven hebben zij ondernomen? We werken samen met de vereniging van de biz-en in het stadsdeel en dan specifiek met Hartje Centrum (kernwinkelgebied en omliggende straten) waarbij we de volgende initiatieven hebben ondernomen: - inzet glutton (elektrische ‘stofzuiger’ voor klein stedelijk vuil in de openbare ruimte) - Inzet Groene kar en koffiehuis voor legen en schoonmaken prullenbakken - Samenwerking met Oscar Circulair - B2 Cleaning samenwerking (dinsdag t/m zondag 11.00 tot 15.00 uur; nemen alles mee wat qua afval nog op straat ligt (groter dan een schoenendoos) na de rondes van de gemeente) - Initiatieven inbrengen zoals de magneetprullenbakken En met de Nieuwmarktbuurt- en Wallengebied waarbij we de volgende initiatieven hebben ondernomen: - Inzet glutton - Incidentele acties, zoals een schoonmaakevent of een bezemdag. 7. Heeft de wethouder overleg met Koninklijke Horeca Nederland (KHN) om tot oplossingen te komen? Zo ja, welke afspraken zijn gemaakt? Het stadsdeelbestuur heeft periodiek overleg met KHN, Amsterdam City en MKB Amsterdam. Er wordt daarbij gesproken over de mogelijkheden die gezamenlijk kunnen worden opgepakt om de stad schoon te krijgen. 8.

Waaruit kunnen wij opmaken dat het college de structurele vervuiling daadwerkelijk serieus neemt en actie onderneemt om dit patroon te doorbreken? De ontwikkelrichting voor het centrum voor huishoudelijk afval en reinigingsrecht is gereed en de uitrol is inmiddels gestart. Dit is een samenwerking tussen het stadsdeelbestuur en het college. Daarnaast zijn we met de landelijke overheid, de branche en brancheverenigingen in gesprek om de pilot 9 straatjes te kunnen verlengen, waarbij de gemeente regie krijgt via het zogeheten stedelijke afval over zowel het huishoudelijke als bedrijfsafval en er meer mogelijkheden zijn om te sturen op een schone stad. Onze inzet is om op termijn voor een deel van de stad ‘stedelijk afval’ wettelijk mogelijk te maken en met de branche tot goede manieren te komen om dan te sturen op de schone stad. Dat moet grip gaan geven op de huidige problematiek van het bedrijfsafval. 9. De afvalcontainers op de Nieuwmarkt blijken effectief. Blijven deze permanent en zijn er plannen om meer van dergelijke bovengrondse containers in de omgeving te plaatsen? Op dit moment staan er inderdaad op circa 28 locaties tijdelijke bovengrondse containers. Dit werkt op de meeste locaties goed. Voor de wijze van plaatsing en inzet nu en in de toekomst zie het antwoord op vraag 1. 10.

Kan de app voor afval ophalen op afspraak, die gebruikt werd bij de pilot 9 straatjes, ook gebruikt worden in het Wallengebied? De app ‘Afval op Afspraak’ gebruiken we straks als sluitstuk om een dekkend inzamelsysteem te creëren. In het Wallengebied lijkt het er vooralsnog naar uit te zien dat we met brengpunten op het water in combinatie met containers een dekkend inzamelsysteem kunnen creëren.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief Pagina 4 van 4

11. Zijn er mogelijkheden om een afvalboot in het Wallengebied te plaatsen, naar voorbeeld van de afvalboot in de Singel? Ja, er zijn plannen. In het Wallengebied worden al voorbereidingen getroffen voor een inzamelpunt in samenspraak met het programma ‘Verkeersluwe Wallen’ waar de afvalproblematiek onderdeel van is. 12. Het ophalen van bedrijfsafval op afspraak was een succes bij de pilot in de 9 Straatjes. Kan deze aanpak ook toegepast worden in het Wallengebied? In de 9 straatjes loopt een bijzondere pilot waarbij we tot eind 2025 het huishoudelijk afval én het bedrijfsafval gezamenlijk mogen inzamelen. Dit noemen we stedelijk afval en mag alleen binnen een afgebakend gebied in de 9 straatjes op basis van de toenmalige Crisis en Herstelwet. We zijn met de landelijke overheid en de branche en brancheverenigingen in gesprek om de pilot 9 straatjes te kunnen verlengen. Op deze manier krijgt de gemeente, via het zogeheten stedelijke afval, regie over zowel het huishoudelijke als het bedrijfsafval waarmee er meer mogelijkheden zijn om te sturen op een schone stad. Onze inzet is om op termijn voor een deel van de stad ‘stedelijk afval’ wettelijk mogelijk te maken, en met de branche tot goede manieren te komen om dan te sturen op de schone stad. Dat moet grip gaan geven op de huidige problematiek van het bedrijfsafval – voornamelijk in het centrumgebied van de stad.

Wij verwachten u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd.

Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam,

Hester van Buren Wethouder Afval en Grondstoffen

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl