beantwoording sv bentoumya cs inzake toegankelijkheid prep pilot

Raadsinformatiebrief Beantwoording schriftelijke vragen

Aan: Datum Portefeuille(s) Portefeuillehouder(s): Behandeld door Onderwerp

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 14 maart 2023 Publieke gezondheid en preventie Marjolein Moorman GGD Amsterdam, tvbenthem@ggd.amsterdam.nl Beantwoording schriftelijke vragen van de leden Bentoumya, Van Pijpen, Van der Veen, Rooderkerk, Wehkamp en Lust inzake de ontwikkelingen rondom de pilot PrEP

Geachte leden van de gemeenteraad, Op 23 februari 2023 heeft het college schriftelijke vragen ontvangen van de leden Bentoumya, Van Pijpen, Van der Veen, Rooderkerk, Wehkamp en Lust inzake de ontwikkelingen rondom de pilot PrEP. Onderstaand treft u de beantwoording van deze vragen aan. Toelichting door de vragenstellers In 2019 is begonnen met een vijfjarige landelijke pilot rondom de verstrekking van PrEP door de GGD. PrEP (Pre Expositie Pofylaxe) zijn pillen die kunnen worden geslikt om een hiv-infectie te voorkomen. Binnen de pilot was aanvankelijk ruimte voor maximaal 6500 personen en enkel beschikbaar voor mannen die seks hebben met mannen en een verhoogd risico lopen op een infectie met hiv. Eind 2020 is de pilot uitgebreid naar 8500 deelnemers. Momenteel staan ongeveer 3000 mensen op de wachtlijst, waarvan zeker 2000 in Amsterdam wonen.1 Vorige week besloot de minister van Volksgezondheid dat de pilot niet wordt uitgebreid. Als een van de redenen hiervoor noemde hij dat uitbreiding voor de onderzoeksvraag niet nodig is. Hij verwacht dat voordat zo’n uitbreiding geregeld is het besluit om PrEP te vergoeden vanuit het basispakket al genomen is. Ook benoemde de minister dat uitbreiding geld kost en de GGD’s onvoldoende personeel hebben voor de begeleiding van extra proefpersonen, en dat mensen op de wachtlijst zich kunnen wenden tot hun huisarts.

De Minister beloofde met de Landelijke Huisartsenvereniging te praten, zodat zij vaker hun patiënten op de beschikbaarheid van PrEP gaan wijzen. 2 De Gemeente Amsterdam heeft vorig jaar €250.000 extra vrijgemaakt bij de begroting voor extra plekken voor PrEP-behandeling in Amsterdam.

1 https://www.parool.nl/nederland/hiv-preventiepil-blijft-beperkt-in-oekraine-begonnen-vorig-jaar-meer-mensen-met-prep-dan-in-

nederland~b272756a/ 2 Ibidem

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 14 maart 2023 Pagina 2 van 4

De indieners zijn van mening dat laagdrempelige toegankelijkheid van PrEP ontzettend belangrijk is. Het middel is immers bewezen effectief in het voorkomen van hiv-infecties. Ook wanneer PrEP wordt opgenomen in het basispakket zullen er nog altijd financiële barrières bestaan die de toegankelijkheid van het middel onder druk zetten. De benodigde hiv-test, nierfunctieonderzoek en de PrEP zelf kosten namelijk veel geld of nemen een hap uit het eigen risico.3 Gezien de wachtlijsten en bijbehorende risico’s zou de uitbreiding van de pilot van grote betekenis zijn voor de toegankelijkheid van PrEP en het voorkomen van hiv-infecties. Gezien het vorenstaande stellen de ondergetekenden, namens de fracties van GroenLinks en D66, op grond van artikel 84 van het Reglement van orde gemeenteraad en raadscommissies Amsterdam, de volgende schriftelijke vragen: Het college kan de gestelde vragen als volgt beantwoorden. 1. Is het College van B&W bekend met de huidige ontwikkelingen omtrent de PrEP-pilot en de huidige wachtlijsten hiervoor in Amsterdam? Antwoord: Ja daar is het college mee bekend. 2.

Is het College van B&W het met de indieners eens dat de brede en laagdrempelige beschikbaarheid van PrEP ontzettend belangrijk is voor de gezondheid van een grote groep Amsterdammers? Voert het College hierover gesprekken met lokale partners, zoals bijvoorbeeld het Zilveren Kruis, huisartsen en doelgroeporganisaties? Antwoord: Het college vindt brede en laagdrempelige toegang tot PrEP belangrijk. Niet voor niets is grootschalige implementatie van het gebruik van PrEP één van de vijf speerpunten van ons Amsterdamse beleid rond hiv: Naar nul nieuwe hiv infecties in Amsterdam in 2026, vastgesteld door uw gemeenteraad. Er worden zeker gesprekken gevoerd met lokale partners, met name door het centrum voor seksuele gezondheid van de GGD. Het centrum seksuele gezondheid heeft regelmatig overleg over de toegang tot PrEP met huisartsen, soa aids Nederland, PrEPNu en apothekers, onder andere via het We Are Prepared landelijk overleg. Tevens hebben eerdere wethouders publieke gezondheid de kwestie rond PrEP aangekaart bij diverse ministers van Volksgezondheid, Welzijn en Sport. Het betreft hier een langer lopend dossier met grote politieke aandacht. 3.

Kan het College de redenen van de wachtlijsten bij de GGD in Amsterdam uiteenzetten? Spelen personeelstekorten hierin een rol en/of zijn er ook andere redenen aan te wijzen? Antwoord: De PrEP subsidie voorwaarden houden in dat een maximaal aantal mensen uit Amsterdam, Amstelland en Weesp deel mogen nemen in de nationale PrEP pilot. Al in 2021 is dit maximum bereikt. Zodra er extra middelen beschikbaar komen, zal het Centrum voor seksuele gezondheid van de GGD Amsterdam aan meer mensen PrEP en bijbehorende zorg gaan leveren. Zie ook het antwoord op vraag vier voor wat betreft de uitvoering van amendement 492 van 9 3 https://nos.nl/artikel/2464034-kuipers-wil-mensen-die-wachten-op-hiv-preventiepil-via-huisarts-helpen

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 14 maart 2023 Pagina 3 van 4

november 2023. Personeelstekorten of andere factoren spelen momenteel geen rol. Echter, mocht het gaan om een hele forse uitbreiding, dan zal dat enige tijd kosten om te realiseren. 4. Welke inspanningen worden binnen Amsterdam gedaan om deze wachtlijsten in te lopen? Hoe staat het in dit kader met de uitwerking van amendement 492 van 9 november 20224? Antwoord: GGD Amsterdam voert het genoemde amendement uit en heeft sinds 1 januari tot eind februari bij 104 mensen PrEP gestart. Het amendement houdt in, dat er in totaal €250 000 vrij gemaakt is door de gemeenteraad, waarvan € 200 000 voor PrEP zorg. In totaal kunnen met de beschikbare gelden 220 mensen extra tot en met het einde van de pilot in augustus 2024 PrEP krijgen. Zoals in de raad besproken bij de indiening van dit amendement is het geld beschikbaar voor twee jaar. Via de voorjaarsnota wordt het bedrag van amendement 492 daadwerkelijk gesplitst, zodat we deze toegevoegde personen tot het eind van de pilot (augustus 2024) kunnen helpen. 5. Worden er aanvullende acties ondernomen om kwetsbare Amsterdammers die op de wachtlijst staan te ondersteunen? Welke mogelijkheden zien uitvoerende partijen zoals de GGD, om contact te houden met mensen op de wachtlijst? Antwoord: Bij de uitvoering van het amendement prioriteert GGD Amsterdam personen op de wachtlijst in kwetsbare omstandigheden.

Deze worden eerder uitgenodigd dan andere personen. Dat gold overigens ook zo veel mogelijk voor de mensen die eerder al toegelaten zijn tot de groep mensen die via de GGD PrEP krijgen. De GGD houdt geen actief contact met de mensen op de wachtlijst, omdat er in de tussentijd ook geen enkele vorm van zorg verleend kan worden. Uiteraard wijzen we mensen op de wachtlijst wel op de mogelijkheid om naar de huisarts te gaan. Dan is het weer afhankelijk van de huisarts of die persoon dan wel PrEP zorg kan krijgen. 6. Kan het College aangeven wat de gevolgen zijn van het voorgenomen besluit van de minister om de pilot PrEP niet uit te breiden? Antwoord: Het college betreurt het besluit van de minister VWS om de PrEP-pilot op korte termijn niet verder uit te breiden. Zonder extra uitbreiding blijven er hiv infecties plaatsvinden die voorkomen hadden kunnen worden. Dat vindt het college een zeer onwenselijke situatie. Vandaar ook de extra gelden en de inspanningen van het college en uw gemeenteraad. Graag wil het college nogmaals wijzen op ons huidige hiv beleid, waar we streven naar nul nieuwe hiv infecties in 2026 en grootschalige implementatie van het gebruik van PrEP één van de vijf speerpunten is. 7.

Is het College bereid om gesprekken te faciliteren tussen de GGD, de Amsterdamse Huisartsenalliantie en de SeksHAG om gezamenlijk de laagdrempelige toegankelijkheid van PrEP te vergroten? Antwoord: Zeker, die gesprekken worden momenteel gepland, en hebben voorheen ook al plaats gevonden. Probleem is dat de huisartsen overbelast zijn, en dat de LHV heeft aangegeven dat 4 https://amsterdam.raadsinformatie.nl/document/12088116/1#search=%22motie%20prep%20D66%22

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 14 maart 2023 Pagina 4 van 4

PrEP zorg niet bij de huisarts hoort. Dat maakt dat niet alle Amsterdamse huisartsen PrEP willen verstrekken. Gelukkig willen veel huisartsen dat wel, en is ook de SeksHAG hier een groot voorstander van. Een ander probleem is dat er kosten zijn verbonden aan PrEP bij de huisarts, zoals de indieners ook beschrijven. Dat maakt dat PrEP via de GGD, waarbij alleen 7,50 euro per 30 tabletten moet worden betaald, extra aantrekkelijk zal blijven voor veel mensen. Ook is de verantwoordelijkheid voor de gebruiker van PrEP via de huisarts groter: daar moet de gebruiker zelf opletten dat de benodigde testen elke drie maanden uitgevoerd worden. Bij de GGD volgt hier automatisch een oproep voor. 8. Is het College bereid om in gesprek te gaan met het Rijk over een uitbreiding van de pilot, eventueel samen met andere gemeenten, regio’s en belangenorganisaties? Antwoord: Dat doet het college al, zowel op bestuurlijk als ambtelijk niveau wordt er intensief gesproken met het Rijk. Eind 2022 heeft de Wethouder publieke gezondheid reeds aangegeven bij de Minister VWS dat uitbreiding van de pilot zeer wenselijk is. Dat was de laatste maal, maar zeker niet de eerste maal dat er tussen de wethouder publieke gezondheid en de minister van volksgezondheid over hiv en PrEP gesproken is. Het college moet helaas constateren dat de huidige inspanningen nog niet tot het gewenste effect hebben geleid.

Het college is voornemens om deze gesprekken te blijven continueren om de PrEP-behandeling uit te kunnen breiden. Hierbij wordt er al samengewerkt met andere gemeenten en belangenorganisaties, dit zullen we ook blijven doen. Daarnaast roepen wij de leden van de gemeenteraad op ook haar kanalen te gebruiken om dit punt te blijven agenderen bij het Rijk.

Wij verwachten u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd.

Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam,

Marjolein Moorman Waarnemend wethouder publieke gezondheid en preventie

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl