Beantwoording sv Bakker en IJmker inzake inzet van dataverzameling en andere technologische toepassingen in de stad

Raadsinformatiebrief Beantwoording schriftelijke vragen

Aan: Datum Portefeuille(s) Portefeuillehouder(s): Behandeld door Onderwerp

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 12 december 2023 ICT en Digitale Stad, Economische Zaken Alexander Scholtes Directie Digitalisering en Innovatie (bestuurszaken.dii@amsterdam.nl) Beantwoording schriftelijke vragen van de leden A.L. Bakker en E. IJmker inzake inzet van dataverzameling en andere technologische toepassingen in de stad

Geachte leden van de gemeenteraad, Op 13 januari 2022 heeft het college schriftelijke vragen ontvangen van de leden A.L. Bakker en E. IJmker inzake de inzet van dataverzameling en andere technologische toepassingen in de stad. Het college biedt zijn excuses aan voor de late beantwoording van deze vragen. Onderstaand treft u de beantwoording aan.

Toelichting indieners: In Amsterdam wordt gebruik gemaakt van nieuwe digitale technieken en dataverzameling, waaronder (maar niet beperkt tot): camera’s met gezichtsherkenning, ANPR camera’s, (beweging)sensoren, kunstmatige intelligentie, algoritmes en wifitracking. De regio Amsterdam staat bekend als een internationaal ontwikkelde regio die vol inzet op innovatie en ontwikkelen van nieuwe mogelijkheden via technologie en dataverzameling. De inzet op deze technieken kunnen een positieve bijdrage leveren aan de leefbaarheid en veiligheid van de stad. Maar er zijn ook zorgen als het gaat om privacy, de vertrouwensrelatie tussen burger-overheid en het recht van burgers om zich vrij en onbespied in de publieke ruimte te bewegen. Het is ook niet altijd duidelijk of er sprake is van een tijdelijk experiment of juist een (zo goed als) permante inzet van dit soort nieuwe technieken. En dat terwijl goede afbakening een belangrijke voorwaarde is bij het experimenteren met nieuwe technologische toepassingen. De fracties van de Partij voor de Dieren en GroenLinks willen daarom graag meer duidelijkheid over de effectiviteit en de noodzakelijkheid van dit soort (experimentele) programma’s waarin nieuwe digitale technieken worden ingezet.

Het is lastig een compleet overzicht te krijgen van de verschillende experimenten, pilots en projecten die nu vanuit de gemeente Amsterdam worden geïnitieerd of ontwikkeld. De informatievoorziening over deze projecten is vaak onoverzichtelijk en onvolledig. Op verzoek van de fractie van GroenLinks wordt er op 25 januari a.s. een technische sessie georganiseerd over de verschillende smart city projecten die de gemeente nu ontwikkelt. In voorbereiding daarop hebben de fracties van de Partij voor de Dieren en GroenLinks een poging gedaan om vanuit de huidige beschikbare informatie een lijst te maken van welke projecten er momenteel actief zijn waarbij dataverzameling of andere technologische toepassingen centraal staan. Deze lijst is toegevoegd als bijlage.

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 12 december 2023 Pagina 2 van 3

Gezien het vorenstaande stellen de leden A.L. Bakker en IJmker, namens de fracties van de Partij voor de Dieren en GroenLinks, op grond van artikel 84 van het Reglement van orde gemeenteraad en raadscommissies Amsterdam, de volgende schriftelijke vragen aan het college:

1. Kan het college aangeven of deze lijst van projecten en technologische toepassingen compleet is? Deze lijst is niet compleet. In de bijlage bij deze beantwoording is een volledige lijst opgenomen. Het gaat hierbij niet alleen om nieuwe of innovatieve technologieën, het kan ook gaan om de uitvoering van een publieke taak die al jarenlang plaatsvindt. In de lijst van de indieners staan ook projecten en toepassingen waar de gemeente slechts zijdelings of niet bij betrokken is. Het college kan alleen iets zeggen over projecten en toepassingen waarvoor de gemeente Amsterdam verwerkingsverantwoordelijk is. De projecten uit de lijst van de indieners waarvoor de gemeente Amsterdam niet verwerkingsverantwoordelijk is, zijn in de bijlage onderaan vermeld. Om volledige lijst op te stellen heeft het college gebruik gemaakt van de definitie van smart citytoepassingen die is opgesteld door de Autoriteit Persoonsgegevens (AP): “het verzamelen en verwerken van (persoons)gegevens over of in de openbare ruimte door de inzet van sensoren, technologie of andere toepassingen om inzicht in, of analysemogelijkheden over de openbare ruimte te verkrijgen, of sturing van de openbare ruimte mogelijk te maken. Er bestaat een breed scala aan smart city-toepassingen die mogelijk onder deze definitie vallen.

Te denken valt aan de inzet van wifi- en bluetoothtracking, inzet van (mobiele of gedragen) camera’s, of sensoren die data verzamelen over verkeer of geluid. De AP gebruikt smart city als term die alle openbare ruimte in Nederland omvat, ook dorpen, natuur en agrarische gebieden.”

2. Kan het college bij het bijgevoegde overzicht per genoemd project / toegepaste technologie de volgende zaken aangeven: a de doelstelling/probleemstelling/onderzoeksvraag; b welk probleem men probeert op te lossen; c de startdatum, evaluatiedatum, einddatum en eventuele plannen voor vervolg/uitbreiding; d welke private en/of publieke partijen betrokken zijn bij het project; e hoe het wordt geëvalueerd en door wie; of, indien evaluatie, al is uitgevoerd, wat de resultaten zijn. In de bijlage kunt u per project de gevraagde gegevens vinden. Bij het verzamelen van de informatie blijkt dat bij een deel van de projecten niet vooraf is vastgelegd hoe -en wanneer- er geëvalueerd wordt. Om dit in de toekomst te verbeteren zal bij de start van elk nieuw project vastgelegd worden dat er verplicht een evaluatie moet gaan plaatsvinden (vergelijkbaar met de verplichting om te voldoen aan eisen voor privacy en security). Vragen die in de evaluatie aan de orde komen zijn bijvoorbeeld of de het project het doel heeft bereikt en of de voordelen van de gekozen oplossing opwegen tegen nadelen. Daarbij wordt onder

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 12 december 2023 Pagina 3 van 3

andere gekeken naar aspecten als digitale rechten, duurzaamheid en kosten. Verder wordt in de evaluatie aandacht besteed aan transparantie, verantwoording en communicatie over het project. Voor de projecten in de lijst die al lopen, gaan we een inhaalslag maken en per project kijken of er een evaluatie is gedaan die voldoet aan de gestelde eisen. Dit kan betekenen dat het project alsnog een evaluatie uit moet voeren. De uitkomsten van deze evaluatie kunnen leiden tot aanvullende maatregelen. De verwachting is dat de verplichting tot evaluatie en het bijbehorende evaluatieprotocol aan het eind van het eerste kwartaal van 2024 ingevoerd zijn. Dan hebben we ook inzicht in de projecten op de lijst waarvoor nog een evaluatie moet worden gedaan. Medio 2024 willen we de inhaalslag voor evaluatie van deze projecten uitgevoerd hebben. Wij verwachten u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd. Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam,

Alexander Scholtes Wethouder ICT en Digitale Stad