Beantwoording_sv_Aslami_inzake_houding_woningcorporaties_tegenover_woningruil.pdf

Raadsinformatiebrief Beantwoording schriftelijke vragen

Aan: Datum Portefeuille(s) Portefeuillehouder(s): Behandeld door Onderwerp

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 19 mei 2023 Volkshuisvesting Zita Pels Directie Wonen - Bestuurszaken.wonen@amsterdam.nl Beantwoording schriftelijke vragen van het lid Aslami inzake houding woningcorporaties tegenover woningruil

Geachte leden van de gemeenteraad, Op 13 april 2023 heeft het college schriftelijke vragen ontvangen van het lid Aslami inzake houding woningcorporaties tegenover woningruil. Onderstaand treft u de beantwoording van deze vragen aan. Toelichting door de vragensteller De Amsterdamse woningmarkt zit op slot. Een van de gevolgen hier van is dat veel huishoudens in Amsterdam niet passend wonen. De Volkrant publiceerde in februari 2021 een artikel over Fatima en Mohammed.1 Zij wonen in de Van Deysselbuurt met hun vier kinderen op een 2-kamer woning van 45m2. Als gevolg hier van slaapt het jongste kind bij hen in bed, een kind op de bank en kinderen in de woonkamer. Een intern onderzoek van de corporaties laat zien dat er wel 5.000 huishoudens, net als Fatima en Mohammed, in een corporatiewoning in Amsterdam te krap wonen. Zij zouden graag naar een grotere woning verhuizen die past bij hun gezinsgrootte. Tegelijkertijd laat een advies van het Focusteam ‘Doorstroom in de sociale huur’ van de gemeente zien dat 34.041 kleine huishoudens in een ruime woning wonen. Een deel van hen zou graag naar een kleinere, passende, woning verhuizen.

Voor D66 Amsterdam is het, onder anderen na gesprekken op straat, met Stichting !Woon en corporaties, duidelijk dat Amsterdammers vaak heel goed weten wie in hun buurt te krap woont, wie de trap naar hun woning op 3 hoog niet meer op en af kan en wie te veel lege kamers heeft. Amsterdammers weten vaak goed wie met wie in hun buurt zou kunnen en willen verhuizen. Woningruil zou daarom voor niet-passende huishoudens een optie kunnen zijn om passender te wonen. Woningruil wordt echter bemoeilijkt door woningcorporaties. 13 april jl. publiceerde het Parool bijvoorbeeld het verhaal van sociale huurders Loesje Walter en Esther Kat.2 Loesje Walter is een

1 https://www.volkskrant.nl/nieuws-achtergrond/met-zijn-zessen-op-47-vierkante-meter-er-is-een-woning-voor-u-alleen-niet-nu-maar-

over-vijftien-jaar~b8a7f252/ 2 https://www.parool.nl/ps/alleenstaande-moeder-loesje-wil-van-woning-ruilen-maar-stadgenoot-werkt-niet-mee-sliepen-met-zijn-

drietjes-in-een-kamer~b64ab534/

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 19 mei 2023 Pagina 2 van 5

alleenstaande moeder met 2 kinderen in een Rochdale-woning van 50m2 die graag groter woont. Esther Kat woont in een woning van Stadgenoot die te hoog en te ruim voor haar is. Met woningruil zouden zij passend wonen in elkaars woning kunnen wonen. Helaas houdt Stadgenoot deze woningruil tegen waardoor de huurders in een niet-passende woning blijven zitten. Ook Stichting !Woon kaart in hun Staat van de Huurder aan dat corporaties huurder niet altijd helpen met woningruil.3 Gezien het vorenstaande stellen ondergetekenden, namens de fractie van D66, op grond van artikel 84 van het Reglement van orde gemeenteraad en raadscommissies Amsterdam, de volgende schriftelijke vragen: Het college kan de gestelde vragen als volgt beantwoorden. 1. Is het college eens dat de woningmarkt in Amsterdam te krap is en te veel huishoudens in een niet-passende woning wonen? Antwoord: Ja. 2. Is het college het met de fractie van D66 eens dat niet-passend wonen een probleem vormt voor Amsterdammers? Antwoord: Ja. 3. Ziet de wethouder Volkshuisvesting, net als D66 Amsterdam, de kansen die woningruil kan bieden om niet-passende huishoudens een passende woning te geven? Wat is haar visie? Zo nee, kan zij uitleggen waarom niet? Antwoord: Het college vindt passend wonen en doorstroming zeer belangrijk.

Daarom is in de Amsterdamse Aanpak Volkshuisvesting het volgende doel opgenomen: Amsterdammers stromen tijdig door naar een woning die bij hun levensfase past. Dit geldt in het bijzonder voor ouderen, gezinnen en mensen in een rolstoel. Het college onderschrijft de bijdrage die woningruil kan leveren aan de doorstroming van woningzoekenden in de sociale huur. Daarom wil het college de mogelijkheden voor woningenzoekenden om een passende woning te vinden ook zoveel mogelijk ondersteunen. Echter, woningruil is een privaatrechtelijk aangelegenheid waarover corporaties, binnen de wettelijke kaders, autonome beslissingsbevoegdheid hebben. Woningruil past, voor de doorstroming, goed bij de doelen van de Amsterdamse Aanpak Volkshuisvesting, als de huishoudens waar het om gaat hiermee inderdaad passend gaan

3 https://www.wooninfo.nl/wp-content/uploads/2023/03/De-staat-van-de-huurder-2022-signaleringen-WOON.pdf

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 19 mei 2023 Pagina 3 van 5

wonen (denk aan de regels voor inkomen, huishoudgrootte). Het college wil daarom samen met de corporaties onderzoeken op welke wijze er meer ruimte kan komen voor woningruil, door onder andere te bespreken welke criteria corporaties hanteren bij verzoeken tot woningruil. 4. Kan de wethouder uitleggen hoe woningruil wel mogelijk is in Amsterdam? Antwoord: Bij woningruil hebben de corporaties de volgende voorwaarden opgesteld die altijd gelden: • De beide huurders moeten toestemming hebben van de huidige verhuurder(s); • De huurder mag geen huurachterstand hebben; • De ruilpartners moeten voldoen aan de gemeentelijke regels van passendheid bij huishoudgrootte en inkomen. Daarnaast kan een individuele corporatie aanvullende regels voor woningruil hanteren en blijft het een privaatrechtelijke aangelegenheid zoals is aangegeven bij het antwoord op vraag 3. Als de verhuurder geen toestemming geeft, dan kan de huurder ervoor kiezen om toestemming voor de woningruil aan te vragen bij de kantonrechter: dit noem je een indeplaatstelling. De rechter beslist of er wel of geen toestemming wordt gegeven voor de woningruil op basis van de volgende zaken: • • • •

Beide huurders kunnen de nieuwe huurprijs betalen; Beide huurders kunnen (indien nodig) een huisvestingsvergunning krijgen; De huurders hebben geen huurachterstanden die nog voldaan moeten worden; De huurders hebben een zwaarwichtig belang bij de woningruil.

Als je huurder een zwaarwichtig belang kan aantonen en verder aan alle voorwaarden voldoet, zal de rechter in de meeste gevallen toestemming geven voor de woningruil. 5. Kan de wethouder delen hoe vaak woningruil binnen de corporatiesector plaatsvindt in Amsterdam? Kan de wethouder een reflectie geven of en waarom dit (niet) vaak gebeurt? Antwoord: Het college heeft dit nagevraagd bij de AFWC, maar die hebben geen cijfers beschikbaar over hoe vaak woningruil binnen de corporatiesector plaatsvindt. 6. Is de wethouder van mening dat woningruil (genoeg) gefaciliteerd wordt door woningcorporaties? Antwoord: Afgelopen tijd heeft de gemeente meerdere signalen ontvangen dat woningcorporaties geen medewerking hebben gegeven in verschillende situaties rondom woningruil. Omdat de AFWC geen cijfers heeft hoe vaak woningcorporaties wel meewerken is het lastig om hier een goed oordeel over te vellen. Wel willen we graag met de corporaties in gesprek gaan over hoe woningruil ingezet kan worden om doorstroming te bevorderen.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 19 mei 2023 Pagina 4 van 5

7. In het eerder geciteerde artikel van het Parool willen twee Amsterdammers in nietpassende woningen graag ruilen zodat beiden wel passend wonen. Wat vindt de wethouder van de oplossing van deze huurders? Antwoord: Ten eerste begrijpt het college dat de huurders teleurgesteld zijn dat de woningruil niet heeft plaatsgevonden. In dit specifieke geval zou er echter niet voldaan worden aan de passendheidscriteria van de gemeentelijke Huisvestingverordening. In de huisvestingverordening is opgenomen dat woningen groter dan 70m2 woonoppervlak en vier of meer kamers heeft met voorrang aan grote gezinnen worden aangeboden. In het artikel van het Parool staat beschreven dat het zou gaan om een driekamerappartement van 74m2. Echter, het college heeft navraag gedaan bij Stadgenoot en zij geven aan dat het hier om een vijfkamerappartement en de 74m2 is exclusief ruime hal/overloop, toilet en berging. Deze woning wordt door deze kenmerken dus ook gelabeld voor grote gezinnen, waarbij er 3 minderjarige kinderen in het huishouden aanwezig moeten zijn bij de toewijzing. Dit is de reden waarom Stadgenoot de woningruil heeft afgewezen. Wel heeft Stadgenoot de zittende huurder informatie aangeboden over andere mogelijkheden tot het vinden van een passende woning, waaronder de voorrangsregeling Van Groot naar Beter, Van Hoog naar Laag en ondersteuning vanuit WMO.

Daarnaast staat het de ruilkandidaten vrij om indeplaatsstelling af te dwingen via de kantonrechter. Zo nodig kunnen de huurders terecht bij stichting !WOON voor ondersteuning. 8. Is de wethouder het eens met de beslissing van Stadgenoot om deze woningruil niet toe te staan? Wat vindt de wethouder van de houding van Stadgenoot om deze ruil niet te faciliteren vanwege de gehanteerde regels door Stadgenoot? Antwoord: Omdat de ruilkandidaat niet aan de passendheidscriteria van de Huisvestingsverordening voldoet, begrijpt het college dat hier een ingewikkelde situatie ontstaat. Tegelijkertijd begrijpt het college ook dat deze regels nu tot teleurstelling leiden voor bewoners en dat dit doorstroming in de stad juist ook in de weg kan staan. In het antwoord op vraag 7 staat dat Stadgenoot wel de huidige huurder informatie heeft aangeboden over de huidige mogelijkheden tot het vinden van een passende woning. Het college vindt het gepast dat Stadgenoot meedenkt met de mogelijkheden van hun huidige huurder. 9. Is de wethouder bereid om alsnog de woningruil tot stand te laten komen? Antwoord: Het college ziet geen mogelijkheid om de woningruil alsnog tot stand te laten komen. Dit is een beslissingsbevoegdheid van de corporaties. De gemeente heeft hier geen rol in.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 19 mei 2023 Pagina 5 van 5

10. Indien de wethouder de ruil afkeurt, hoe kan mevrouw Walter met haar twee kinderen snel naar een passende woning verhuizen? Hoe groot is de kans dat dit op korte termijn kan? Als dit niet op korte termijn kan is het dan wenselijk dat zij in haar krappe woning blijft wonen? Antwoord: Ten eerste is de situatie van mevrouw Walter zeker niet wenselijk. Helaas is er op dit moment een woningcrisis, waardoor meer Amsterdammers niet passend wonen. Het college wil graag met structurele oplossingen komen voor alle Amsterdammers die niet passend wonen. Met het vaststellen van de Amsterdamse Aanpak Volkshuisvesting wil het college de woningcrisis voor alle Amsterdammers verminderen. Aan mevrouw Walter adviseert het college om via Woningnet op zoek te gaan naar een nieuwe woning, of zoeken naar een ruilpartner die in een voor haar huishouden wel passende corporatiewoning woont. Met de ingang van de nieuwe woonruimteverdeling kan mevrouw Walter haar kansen op een woning in Amsterdam vergroten door veel op het beschikbare aanbod te reageren en op die manier zoekpunten te verzamelen. Stichting !WOON kan haar desgewenst helpen bij haar zoektocht op Woningnet, tijdens het spreekuur voor woningzoekenden. 11.

Is de wethouder bereid een inventarisatie te doen van de belemmeringen voor Amsterdammers die graag van (corporatie)woning willen ruilen? Antwoord: Het college zal in gesprek gaan met de corporaties om te onderzoeken op welke manier woningruil een bijdrage kan leveren aan de doorstroming in Amsterdam. Over het bevorderen van doorstroming wil het college graag afspraken maken met de corporaties in de nieuwe Samenwerkingsafspraken. Woningruil blijft echter ook dan een beslissingsbevoegdheid van de corporaties, waardoor de gemeente geen rol heeft in het tot stand komen van een specifieke casus van woningruil. 12. Is de wethouder bereid deze belemmeringen aan te kaarten bij de corporaties en zo nodig hierover afspraken te maken met de corporaties? Antwoord: Zie antwoord op vraag 11. Wij verwachten u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd.

Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam, Zita Pels Wethouder Volkshuisvesting

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl