Beantwoording schriftelijke vragen van het lid Staartjes inzake RVP aanpak

Raadsinformatiebrief Beantwoording schriftelijke vragen

Aan:

Portefeuillehouder(s): Behandeld door

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 14 mei 2024 Publieke Gezondheid Alexander Scholtes GGD, vbruinsma@ggd.amsterdam.nl

Onderwerp

Beantwoording schriftelijke vragen van het lid Staartjes inzake RVP aanpak.

Datum Portefeuille(s)

Geachte leden van de gemeenteraad, Op 25 maart 2024 heeft het college schriftelijke vragen ontvangen van het lid Staartjes inzake voortgang RVP aanpak. Onderstaand treft u de beantwoording van deze vragen aan. Toelichting door de vragenstellers Het is code rood als het gaat om de Amsterdamse vaccinatiegraad. Deze woorden werden door de VVD uitgesproken tijdens de OZA raadscommissie van 4 oktober 2023 en de wethouder onderstreepte deze uitspraak. De afgelopen weken werd nogmaals duidelijk wat de gevolgen kunnen zijn van de lage vaccinatiegraad. De Amsterdamse VVD is van mening dat vaccineren de normaalste zaak van de wereld is. Helaas lijkt dit in Amsterdam een minderheidsstandpunt te kunnen gaan worden. De alarmerende lage vaccinatiegraad is een groot risico voor de volksgezondheid van de stad, gegeven het feit dat oude ziektes en virussen op deze manier eenvoudig de samenleving binnendringen. Op 18 maart gaf de GGD Amsterdam aan dat een uitbraak van mazelen zoals in de regio Brabant ook in Amsterdam reëel is.1 De VVD is blij om te zien dat de wethouder werk maakt van zijn eerder gedane toezeggingen.

De raadsinformatiebrief van 19 maart 2024 beschrijft de extra investeringen die het college, samen met de GGD en andere betrokken partijen, gedaan heeft om de opkomst te verbeteren.2 De VVD betreurt echter dat, ondanks de extra inspanningen, de totale stadsbrede opkomst in 2023 gelijk is gebleven aan het voorgaande jaar. Dit roept de vraag op of het college al het mogelijke gedaan heeft om zowel de opkomst, als de vaccinatiegraad te verbeteren. Het verschijnsel van de lage vaccinatiegraden komt voor in meerdere delen van het land, maar is wel een Amsterdams probleem. Het spreekt voor zich dat extra inspanningen nodig blijven en dat onderlinge samenwerking met andere (G4) gemeenten voortdurend in stand gehouden moet worden. Gezien het vorenstaande stelt ondergetekende, namens de fractie van VVD, op grond van artikel 84 van het Reglement van orde gemeenteraad en raadscommissies Amsterdam, de volgende schriftelijke vragen: 1 https://www.at5.nl/artikelen/225681/ggd-bezorgd-over-dalende-vaccinatiegraad-ouders-overtuigen-is-heel-erg-uitdagend 2 https://amsterdam.raadsinformatie.nl/document/13941859/1/19032024+Raadsinformatiebrief+RVP+opkomst+2023+en+en+voortgang

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Het college kan de gestelde vragen als volgt beantwoorden. 1 Is het college het eens met de fractie van de VVD dat vaccineren beschouwd moet worden als de normaalste zaak van de wereld? Zo nee, waarom niet? Ja, het college beschouwt vaccineren als de normaalste zaak van de wereld gezien de bescherming die vaccinaties uit het Rijksvaccinatieprogramma (RVP) bieden tegen risicovolle infectieziekten. Het college erkent echter ook dat vaccineren niet meer voor alle Amsterdammers vanzelfsprekend is . Daarom zet het college extra in op het bevorderen van de vaccinatiegraden. 2 Is het college nog steeds van mening dat het code rood is als het gaat om de Amsterdamse vaccinatiegraad? Zo nee, waarom niet? Ja, het is wat het college betreft code rood gezien de vaccinatiegraden in verschillende wijken. 3 Is het college het eens met de fractie van de VVD dat de verantwoordelijkheid voor het bevorderen van de vaccinatiegraad in de wijken, waar deze het allerlaagst is, in eerste instantie een verantwoordelijkheid is van de gemeente? En dat er dus sprake is van een ‘Amsterdams probleem’ als het de gemeente Amsterdam niet lukt de opkomst en vaccinatiegraad te bevorderen? Zo nee, waarom niet? De daling van de vaccinatiegraden is een landelijke trend (zie jaarverslag RIVM verslagjaar 2022).

Staatssecretaris van Ooijen heeft meerdere malen zijn zorgen geuit over de dalende vaccinatiegraden in Nederland. Gezien de dalende vaccinatiegraden en de uitbraken van RVP-gerelateerde infectieziekten in Nederland en andere landen om ons heen, is dit niet enkel een Amsterdams probleem, maar een situatie die wij gezamenlijk met het Rijk en andere partners moeten adresseren. Het wegnemen of tegengaan van de oorzaken van de dalende vaccinatiegraden vergt een lange adem. In Amsterdam pakken we dit aan door te investeren we in het verhogen van de vaccinatiegraden met een fijnmazige en wijkgerichte aanpak in gebieden met lage vaccinatiegraden. Om in de huidige situatie het tij te keren, hebben we financiële ondersteuning van het Rijk nodig om de aanpak verder te intensiveren en structureel te bestendigen. 4 In de OZA-raadsvergadering van 4 oktober 2023 stelde de wethouder (na een vraag van de VVD) dat er al geld gereserveerd was voor nadere acties. De wethouder gaf daarmee aan dat het budget niet de beperking was, maar de ideeën. De oproep was toen om met goede ideeën te blijven komen. Is de wethouder nog steeds van mening dat er voldoende budget is om ‘te doen wat mogelijk is’ voor het verhogen van de vaccinatiegraad? Zo nee, wat is er sindsdien veranderd? Het verhogen van de vaccinatiegraden kunnen we niet alleen.

Hier hebben we partners in de wijk en ouders en jongeren zelf voor nodig. In de wijk- en doelgroepgerichte aanpak van de GGD is er veel contact met partners en met inwoners in de gebieden met lage vaccinatiegraden om samen te kijken wat er nodig is. Daarnaast nodigt het college iedereen uit om via de mailbox denkmee@ggd.amsterdam.nl hierover mee te denken, om de kennis en ervaring aanwezig in de stad zo goed mogelijk te benutten.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Wat betreft de financiering is het zo geregeld dat gemeenten financieel ondersteund worden door het Rijk via het gemeentefonds voor basiszaken rondom de uitvoering van het RVP, zoals het uitnodigen en het toedienen van de vaccinaties. De extra inspanningen die lokaal nodig zijn om de vaccinatiegraden te verhogen, zoals voorlichting in de wijk, extra tijd voor het gesprek over vaccineren met ouders en jongeren en de extra vaccinatie spreekuren op de OKT locaties in de wijk, zijn volledig voor rekening van de gemeenten. Dit maakt het in de huidige situatie met lage vaccinatiegraden en uitbraken van infectieziekten in het land steeds lastiger om te doen wat nodig is om inwoners te duurzaam te beschermen tegen RVP-gerelateerde infectieziekten. Het college heeft in 2023 en 2024 extra geïnvesteerd in het intensiveren van de wijkgerichte en fijnmazige aanpak. Om deze aanpak, die door de staatssecretaris als goed voorbeeld wordt genoemd, verder te intensiveren en structureel te bestendigen, vragen wij samen met de G4 om hulp van het Rijk. 5 De raadsinformatiebrief van 19 maart zet uiteen wat het college in het jaar 2023 gedaan heeft, en voor het jaar 2024 van plan is, om de vaccinatiegraad te bevorderen.

Deze brief eindigt met de noodkreet: “Ik roep het Rijk dan ook op om ons te helpen deze intensievere aanpak te bestendigen en uit te breiden door een stevigere structurele financiering van de wijkgerichte aanpak.” Hoe verhoudt de oproep tot structurele financiering zich met het al bestaande beschikbare budget? Hoeveel denkt het college nog extra nodig te hebben vanuit het Rijk? Hoe rijmt deze uitspraak met de oproep zoals beschreven in vraag 4? Zoals in het antwoord van vraag 4 opgenomen, heeft het college extra geïnvesteerd in de wijkgerichte aanpak. Naast de vaccinatie verhogende acties die (samen met partners in de wijk) ingezet worden, blijven we uiteraard openstaan voor aanvullende ideeën van partners en inwoners. In de huidige situatie, met de lage vaccinatiegraden en de grote kans op uitbraken, is de financiering vanuit het Rijk niet meer passend en zijn extra middelen nodig voor het verder intensiveren en bestendigen van de ingezette wijk- en doelgroepgerichte aanpak.

6 Gegeven de wethouder keer op keer aan heeft gegeven geschrokken te zijn van de vaccinatiegraad en namens het college uitdraagt dat zij zich tot het uiterst inspannen om de vaccinatiegraad te bevorderen: in hoeverre is het college bereid om autonome middelen te alloceren naar een werkelijke intensivering van de aanpak, die op korte termijn meer resultaat oplevert dan de genomen maatregelen in 2023? Het college zet al extra middelen vanuit het eigen budget in om de vaccinatiegraden te verhogen. Het college is echter van mening dat ook het Rijk verantwoordelijkheid moet nemen door financieel structureel te investeren in de lokale aanpak. Daarom gaan we in G4 verband ook in gesprek met het Rijk over de financiering die op korte termijn nodig is om de wijkgerichte aanpak verder te intensiveren en te bestendigen. 7 Hoe beoordeelt het college zijn inzet in de poging tot het bevorderen van de vaccinatiegraad? Is zij ervan overtuigd dat elke denkbare mogelijkheid is ingezet om dit urgente vraagstuk te verhelpen? Zo ja, wat acht het college als de grens? Zo nee, wat zijn de resterende mogelijke maatregelen die het college kan inzetten om de aanpak te bevorderen? Blijft dit slechts bij voorlichtingen, of is het college bereid om strengere maatregelen te treffen?

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Het college spant zich zoals u in de raadsbrieven d.d. 12 september 2023 en d.d. 19 maart 2024 heeft kunnen lezen in voor het verhogen van de vaccinatiegraden. We weten dat een wijk- en doelgroepgerichte aanpak werkt, maar ook dat het verhogen van de vaccinatiegraden een opgave van de lange adem is. Daarnaast is dit niet alleen een verantwoordelijkheid van de gemeente, maar ook het Rijk en van de hele maatschappij. Het is van belang open het gesprek over vaccineren te voeren, zodat ouders en jongeren op basis van betrouwbare informatie een weloverwogen, geïnformeerde keuze kunnen maken. Verder worden er communicatiecampagnes voor ouders van jonge kinderen en voor jongeren ontwikkeld. Deze campagnes dragen bij aan het bieden van betrouwbare informatie over vaccineren, als tegenwicht op de desinformatie die rondgaat op sociale media. Hiermee zijn met de HPV campagnes voor jongeren vanaf 18 jaar goede ervaringen opgedaan. Aan de hand van de jaarlijkse rapportage over de vaccinatiegraden van het RIVM, verwacht rond de zomer van 2024, en de kennis en ervaringen opgedaan met de intensivering van de aanpak, wordt u na de zomer geïnformeerd over de voortgang en eventuele aanpassing van de aanpak. 8 In de raadsinformatiebrief schrijft de wethouder dat in samenwerking met de G4 een jaarlijkse bijeenkomst is opgezet om de aanpak van de vaccinatiegraad te bespreken.

De eerste ontmoeting heeft in december 2023 plaatsgevonden waar ervaringen rondom vaccineren, datagedreven werken en lokaal monitoren van de opkomst zijn uitgewisseld. Welke concrete maatregelen zijn voortgevloeid uit de uitwisseling van de vergaarde informatie? Zijn er veel inzichten of werkwijzen besproken die voorheen onbekend waren bij de het college? Hoe beoordeelt het college de samenwerking met de G4 op dit gebied? Bij de bijeenkomst met de G4 eind 2023 is gesproken over het omgaan met angstige kinderen, netwerksamenwerking rondom vaccineren en het lokaal monitoren van de opkomst voor vaccinaties. De G4 ziet duidelijk de meerwaarde van de wijkgerichte en fijnmazige aanpak, zoals in Amsterdam is ingezet. Concreet is er een werkbezoek gepland met de gemeente Den Haag over de Haagse en Amsterdamse aanpak en het betrekken van het netwerk in de wijk bij het verhogen van de vaccinatiegraden. De G4 bijeenkomst wordt vanaf nu jaarlijks georganiseerd en onderling is er tussentijds contact. Het college beschouwt de samenwerking met de G4 als waardevol, ook in het gezamenlijk adresseren van de urgentie voor het verstevigen van de aanpak richting de rijksoverheid, juist met specifieke aandacht voor de problematiek in de grote steden. Wij verwachten u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd.

Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam,

Alexander Scholtes Wethouder Publieke Gezondheid

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl