Beantwoording schriftelijke vragen Poot drugscriminaliteit en ondermijning

Raadsinformatiebrief Beantwoording schriftelijke vragen

Aan: Datum Portefeuille(s) Portefeuillehouder(s): Behandeld door Onderwerp

Nummer

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 7 december 2021 OOV Femke Halsema OOV, secretariaat.oov@amsterdam.nl Beantwoording schriftelijke vragen van het lid Poot inzake de raadsbrief Drugscriminaliteit en Ondermijning, de voortgangsrapportages Weerbare Mensen, Weerbare Wijken én de Weerbare Stad, en de factsheet Drugsgebruik 365

Geachte leden van de gemeenteraad, Op 22-10-2021 heeft het college schriftelijke vragen ontvangen van het lid Poot inzake de raadsbrief Drugscriminaliteit en Ondermijning, de voortgangsrapportages Weerbare Mensen, Weerbare Wijken én de Weerbare Stad, en de factsheet Drugsgebruik. Onderstaand treft u de beantwoording van deze vragen aan. Toelichting door vragensteller Op woensdag 13 oktober 2021 ontving de raad de raadsbrief Drugscriminaliteit en Ondermijning, de voortgangsrapportage Weerbare Mensen, Weerbare Wijken, de voortgangsrapportage de Weerbare Stad en de factsheet Drugsgebruik. De Amsterdamse fractie van de VVD heeft ontvankelijk kennisgenomen van de documenten. De fractie van de VVD omarmt elke inspanning van het college om drugscriminaliteit en ondermijning tegen te gaan en onze stad zo veiliger te maken. Naar aanleiding van de stukken heeft de fractie van de VVD nog een aantal vragen omtrent de bevindingen en maatregelen. Het college kan de gestelde vragen als volgt beantwoorden. 1. In de raadsbrief Drugscriminaliteit en Ondermijning spreekt het college over zogenaamde ‘Knock and Talk’ acties, waarbij er bij ondernemers binnen wordt getreden en het gesprek wordt aangeknoopt wanneer er signalen van ondermijning zijn waargenomen bij de onderneming.

De fractie van de VVD is te spreken over deze aanpak en verneemt graag hoe vaak is dit middel wordt ingezet en waar, of de resultaten van deze aanpak gedeeld kunnen worden en wat er gebeurt als er bij deze acties signalen van ondermijning bevestigd lijken te worden: wat zijn dan de vervolgstappen en welke instanties worden hierbij betrokken? Antwoord vraag 1 De knock and talk-acties vinden in verschillende stadsdelen plaats en niet alleen bij signalen. De reden voor deze acties is dat het college wil dat straatmanagers en gebiedsmakelaars meer en beter contact hebben met ondernemers en pandeigenaren, waardoor ze beter op de

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Pagina 2 van 5

hoogte zijn van wat er speelt, zoals in centrum waar meer stelselmatig winkels uit allerlei branches worden bezocht. Wanneer dit leidt tot zorgen of signalen over ondermijning wordt daarop in actie gekomen. Indien daartoe aanleiding is kunnen signalen van ondermijning worden besproken met de politie of worden gemeld aan de ondermijningsbrigade. De gemeente houdt geen register bij van hoe vaak en waar ambtenaren gesprekken voeren met ondernemers. 2. In de raadsbrief Drugscriminaliteit en Ondermijning is de volgende passage te vinden; “Een ander belangrijk middel is het vergunningplichtig maken van branches, zoals autoverhuur, of gebieden, zodat een Bibob-toets kan worden gedaan.” Kan dit leiden tot een waterbed effect naar andere branches? Zijn er ontwikkelingen waar te nemen die duiden op een waterbedeffect? Zo ja, naar welke branches? En is er wel voldoende capaciteit om de bij nog meer ondernemingen uit andere sectoren aan de hand van de bibob-wet te toetsen? Antwoord vraag 2 Het is niet uit te sluiten dat er een waterbedeffect kan ontstaan, criminelen zullen altijd opportunistisch te werk gaan. Het college heeft op dit moment geen concrete signalen van branches waar dit speelt. Mochten deze signalen komen, dan zal op dat moment bekeken worden hoe hier het beste op te reageren en of een Bibob-toets opportuun is. 3.

In de uitzending van ‘Het Gesprek met de Burgemeester’ op AT5 van 1 oktober 2021 stelt de burgemeester dat vaak ook families van drugscriminelen meeprofiteren van diens misdaad. Welke mogelijkheden biedt het strafrecht om ook meeprofiterende personen aan te pakken? Antwoord vraag 3 Wanneer meeprofiterende familieleden of andere personen strafbare feiten begaan, kunnen ze hiervoor vervolgd worden. Om capaciteitsredenen ligt in strafrechtelijke onderzoeken naar drugscriminelen de focus in eerste instantie echter wel op de drugscriminelen zelf. 4. Is het verkrijgen van een nieuwe identiteit door de overheid, middels de gemeente, indien iemand uit het criminele circuit wil stappen, een potentieel middel dat onder punt 2.3 van de Aanpak Weerbare Mensen, Weerbare Wijken, ‘Eervolle Uitweg’ gebruikt kan worden? Zo nee, waarom niet? Antwoord vraag 4 De personen die uit eigen motivatie uit de drugscriminaliteit willen stappen met hulp van het project de Eervolle Uitweg kunnen – onder voorwaarden – worden ondersteund bij het vinden van een woning, onderwijs, dagbesteding, het aanpakken van schulden en het verstevigen van positieve relaties. Een nieuwe identiteit is een middel dat door de overheid kan worden ingezet voor bijvoorbeeld getuigenbescherming en dat is tot nu toe in de casuïstiek van de Eervolle Uitweg niet aan de orde.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Pagina 3 van 5

5. In de evaluatie van Aanpak Weerbare Mensen, Weerbare Wijken onder 2.4 Straatdealers stelt het college dat cameratoezicht is ingezet als middel om straat dealen een halt toe te roepen. Vervolgens stelt de voortgangsrapportage dat ‘de eerste lijn intensivering van de bestaande aanpak’ behelst. Zijn de resultaten van specifiek de inzet van cameratoezicht dermate positief dat deze geïntensiveerd wordt? Is het college hierdoor, net als de fractie VVD, van mening dat intensivering van cameratoezicht een zeer bruikbare en effectief middel is om deze problematiek in de stad te beteugelen? Antwoord vraag 5 In de raadsbrief van 26 maart 2021 over de aanpak straatdealen heb ik benoemd welke intensiveringsmaatregelen afgelopen zomer in gang zijn gezet om straatdealen tegen te gaan. Cameratoezicht maakte hier geen deel van uit aangezien het al standaard wordt ingezet voor de aanpak van straatdealers. Voor de commissievergadering Algemene Zaken van 9 december 2021 stuur ik u een update hiervan, en schets ik de contouren voor een vernieuwing van de aanpak van straatdealen. Hierbinnen zal ik ook onderzoeken hoe cameratoezicht effectiever ingezet kan worden. 6.

In hoeverre is de aanpak wapenbezit en wapengebruik zoals genoemd bij punt 2.5 van de voortgangsrapportage Weerbare Mensen, Weerbare Wijken daadwerkelijk succesvol op het gebied van het terugdringen van wapenbezit? Hoeveel wapens zijn er van de straat gehaald en hoe verhoudt dit zich met de resultaten in Rotterdam? Antwoord vraag 6 Het tegengaan van wapenbezit en wapengeweld is complex. Enerzijds doen we dit met specifieke maatregelen tegen wapengeweld, wapenbezit en -gebruik, anderzijds zetten we in op de achterliggende problematiek en samenhangende fenomenen. In de raadsbrief van 27 mei 2021 heb ik u hierover uitgebreid geïnformeerd. Het succes van het tegengaan van wapenbezit en -gebruik is daarom niet eenvoudig uit te drukken in het van de straat gehaalde aantal wapens. Desalniettemin deel ik graag de cijfers van de recente wapeninleveracties met u. In Amsterdam-Amstelland zijn in de week van 11 oktober 2021 221 wapens en 601 stuks munitie ingeleverd en in november 2020 336 wapens en ongeveer 1000 stuks munitie. In Rotterdam zijn in de week van 11 oktober 2021 in totaal 131 wapens en 400 stuks munitie ingeleverd. 7. In de vooruitblik 3.2 ‘Het Andere Verhaal’ van de voortgangsrapportage Weerbare Mensen, Weerbare Wijken stelt het college dat er gekeken gaat worden of de virtual reality tool kan worden toegepast op scholen.

Wat de Amsterdamse fractie van de VVD betreft is dit bij uitstek de plek waarbij deze tool kan worden ingezet. Deelt het college deze mening? Zo ja, is het college van mening dat deze tool als eerste uitgevoerd moet worden op scholen in de kwetsbaarste wijken? Kan het college een tijdsindicatie geven wanneer de uitvoering van start kan gaan? Antwoord vraag 7 Het college deelt de mening dat scholen een belangrijke plek zijn om te werken aan preventie en aan het onderzoeken of en hoe de virtual reality tool het beste daaraan kan bijdragen.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Pagina 4 van 5

De tool zelf zal in het voorjaar van 2022 worden opgeleverd, waarna eventuele uitvoering in de gehele stad van start kan gaan. 8. Onder de resultaten bij 3.4 van de voortgangsrapportage stelt het college dat er in beide stadsdelen acties uit de ‘Aanpak criminele spookbewoning’ zijn uitgevoerd, kan het college de resultaten van deze acties delen met de raad? Antwoord vraag 8 De acties lopen nog, verspreid over verschillende stadsdelen. Op meerdere adressen is al crimineel misbruik van woningen geconstateerd, bijvoorbeeld door het aantreffen van drugs, wapens, munitie of illegale prostitutie. De stadsbrede resultaten zullen worden samengebracht in de volgende voortgangsrapportage. 9. Aangezien de grote evenementen waarbij drugsgebruik aanzienlijk aanwezig is (ADE, festivals, etc.) weer zijn opgestart, zijn de dialogen en het aanzetten tot maatschappelijke dialogen in de opstartende fase? 11. Drugscriminaliteit kan enkel bestaan wanneer de vraag naar drugs aanwezig is onder de bevolking. Is het college van plan om in haar communicatie (bijv. d.m.v.

campagnes) harddruggebruikers op hun verantwoordelijkheden en de consequenties van hun gebruik te wijzen? Antwoord vragen 9 en 11 Het vergroten van het bewustzijn van de schaduwkant van drugsgebruik hangt wat het college betreft niet af van het wel of niet doorgaan van evenementen, maar uiteraard is het gesprek met evenementorganisaties hierover minder zinvol als er geen evenementen gehouden kunnen worden. Gesprekken met hen, maar ook met andere organisaties die in contact staan met potentiële harddrugsgebruikers, zullen de komende periode plaatsvinden. Op verschillende manieren draagt de gemeente al bij aan de maatschappelijke dialoog over de schaduwkant, onder meer door Amsterdammers en bezoekers alert te maken op verschillende verschijningsvormen van drugscriminaliteit. Een voorbeeld hiervan is de campagne ‘Ignore Streetdealers’ die de afgelopen tijd in de Binnenstad liep om potentiële drugsgebruikers aan te sporen geen drugs te kopen. 10. Onder punt 1 van de voortgangsrapportage Weerbare Stad is ‘meldingsbereidheid’ als aandachtspunt aangedragen. De meldingsbereidheid in Amsterdam ligt erg laag en de rapportage stelt dat dit moet verbeteren middels daargenoemde punten.

Hoe gaat het college de meldingsbereidheid verbeteren? Kan het college garanderen dat de afdeling die nu de meldingen beheert deze verbeteringen ook gaat verwezenlijken? Antwoord vraag 10 Zoals beschreven in de voortgangsrapportage neemt het college maatregelen om de meldingsbereidheid te verhogen. Enerzijds gaat het om het verbeteren van gemeentelijke processen voor de afhandeling van meldingen, zoals een terugkoppeling naar de melder, of veilig kunnen melden. Anderzijds gaat het om gesprekken met ondernemers, de eerder genoemde knock and talk acties en weerbaarheidstrainingen voor ondernemers waarin de

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Pagina 5 van 5

meldingsmogelijkheden worden besproken. Ook worden er trainingen gegeven aan ambtenaren waarin melden gestimuleerd wordt. Verhoging van de meldingsbereidheid is uiteraard ook afhankelijk van factoren waarop de overheid maar beperkt invloed heeft. Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam, Femke Halsema Burgemeester

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl