Beantwoording_schriftelijke_vragen_Kuiper_geheimhoudingsverklaring_opgelegd_aan_bestuur_Trammuseum.pdf

Raadsinformatiebrief Beantwoording schriftelijke vragen

Aan: Datum Portefeuille(s) Portefeuillehouder(s): Behandeld door Onderwerp

Nummer

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 1 november 2021 Grondzaken Marieke van Doorninck Grond en Ontwikkeling, Onno Terpstra, o.terpstra@amsterdam.nl Beantwoording schriftelijke vragen van het lid Kuiper inzake de geheimhoudingsverklaring opgelegd aan het bestuur van het Trammuseum op het Havenstraatterrein 318

Geachte leden van de gemeenteraad, Op 24-09-2021 heeft het college schriftelijke vragen ontvangen van het lid Kuiper inzake de geheimhoudingsverklaring opgelegd aan het bestuur van het Trammuseum op het Havenstraatterrein. Onderstaand treft u de beantwoording van deze vragen aan. Toelichting door vragensteller In juni 2021 is er door de gemeente Amsterdam gevraagd aan het voltallige bestuur van het Trammuseum (Vereniging Rijdend Elektrisch Tram Museum) om een geheimhoudingsverklaring te ondertekenen over het verstrekken van informatie over de herontwikkeling van het Havenstraatterrein. Deze tekst luidt als volgt: <naam bestuurslid> zal geheimhouding betrachten omtrent informatie die betrekking heeft op en die in het kader van de herontwikkeling van het Havenstraatterrein ter kennis wordt gebracht door de gemeente Amsterdam en zal daarvan op generlei wijze gebruik maken of beschikbaar stellen aan derden, waaronder begrepen de leden van vereniging Rijdend Elektrisch Tram Museum, tenzij een derde een adviesrol vervult voor de Stichting Electrische Museumtramlijn Amsterdam en/of Stichting Beheer Collectie Amsterdam Vervoer Museum en/of de Vereniging Rijdend Elektrisch Tram Museum en deze derde zich verplicht tot geheimhouding en daartoe een geheimhoudingsverklaring tekent. Deze verklaring heeft geen betrekking op informatie die reeds openbaar is gemaakt.

Bij elke overtreding van de geheimhoudingsplicht is – zonder rechterlijke tussenkomst – een direct opeisbare boete van vijfhonderd euro (€500) verschuldigd. De geheimhoudingsplicht duurt totdat de gemeente Amsterdam de informatie met betrekking tot de herontwikkeling van het Havenstraatterrein openbaar heeft gemaakt.

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Pagina 2 van 5

De fractie van de ChristenUnie vindt het opmerkelijk en buitenproportioneel dat een bestuur van een vrijwilligersorganisatie algemeen geformuleerde geheimhouding gevraagd wordt vanuit de gemeente over gemeentelijke herontwikkeling van een gebied, en heeft daarom een aantal vragen. Gezien het vorenstaande heeft het lid Kuiper, namens de fractie van ChristenUnie, op grond van artikel 84 van het Reglement van orde gemeenteraad en raadscommissies Amsterdam, de volgende schriftelijke vragen aan het college gesteld: Het college kan de gestelde vragen als volgt beantwoorden. 1. Wat is het beleid van de gemeente Amsterdam ten aanzien van het opleggen van geheimhoudingsverklaringen bij projecten waarbij partijen betrokken zijn die in de aanbesteding van de werkzaamheden geen partij zijn? En kan het college aangeven waar dit beleid staat beschreven? Een algemeen beleid over wanneer de gemeente aan wie geheimhoudingsverklaringen oplegt, is er niet. De hoofdregels rondom wat er wel en niet geheim is (en waarover dus ook een geheimhoudingsverklaring kan worden opgelegd) zijn te vinden in de Wet openbaarheid van bestuur (Wob). Dat is de basis voor de gemeente bij de afweging (in een concreet dossier) van de belangen waarvoor geheimhouding kan worden opgelegd en daarmee ook geheimhouding kan opleggen aan degenen met wie de gemeente samenwerkt.

In gevallen waarin de gemeente bijvoorbeeld een samenwerking/onderhandelingstraject ingaat en er afgesproken wordt met de betrokkenen dat er niets over dit dossier naar buiten komt voordat het college of de raad erover hebben besloten, komen geheimhoudingsverklaringen voor. Hierbij valt bijvoorbeeld te denken aan strategische dossiers, waarin de gemeente onderhandelt met externen en niet wil dat er vóór besluitvorming al iets naar buiten komt over de te sluiten overeenkomst. Met de tramorganisaties is de gemeente in gesprek over een overeenkomst waarvoor besluitvorming in de raad nodig is. De tramorganisaties krijgen van de gemeente bovendien informatie die later onderdeel zal zijn van een aanbesteding. Om ervoor te zorgen dat er een gelijk speelveld blijft bestaan voor alle (mogelijke) deelnemers aan deze aanbesteding is het van belang dat de informatie die we delen en deels ook samen opstellen op dit moment nog niet naar buiten komt. Mocht een marktpartij deze kennis immers voor de aanbesteding krijgen, heeft deze partij ten opzichte van andere partijen voorkennis. Dat kan niet alleen het (financiële) belang van de gemeente in haar rol als ondernemer (opdrachtgever voor de bouw van een tramloods) schaden, het zou er ook toe kunnen leiden dat de gemeente deze partij zou moeten uitsluiten van de aanbesteding.

Zie artikel 10 2 onder b en g WOB (financiële belang gemeente en het voorkomen van onevenredige bevoordeling of benadeling van bij de aangelegenheid betrokken natuurlijke personen of rechtspersonen dan wel van derden).

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Pagina 3 van 5

2. Wordt een geheimhoudingsverklaring standaard opgelegd in dergelijke situaties? Zo nee, waarom niet? Zo ja, om hoeveel situaties gaat dit jaarlijks? Kan het college hiervan een paar voorbeelden geven? Indien een zelfde situatie zich voordoet zal daar op dezelfde manier mee om worden gegaan. Zie antwoord onder één. Het is niet te zeggen om hoeveel situaties dit gaat. Een aantal voorbeelden waarbij de gemeente geheimhoudingsverklaringen heeft laten ondertekenen zijn: een haalbaarheidsonderzoek voor een herontwikkeling in Amsterdam-Noord, waarbij gemeente en ontwikkelaar vertrouwelijke informatie van derden hebben gedeeld, het project verkenning nationale museale voorziening slavernijverleden en voor de beoordeling van een tender voor project Vreeswijkpad in Amsterdam-Zuidoost door leden van een burgerjury. 3. Is de geheimhoudingsverklaring ook ondertekend in gelijke situaties waarbij de gemeente een gebouw ontwikkelt voor partijen, zoals de OBA Next, de Meervaart en het Verhalenhuis? Zo nee, waarom niet? Zo ja, op welke momenten zijn deze ondertekend? Is die tekst identiek aan de tekst van de verklaring wat het bestuur van het Trammuseum heeft moeten ondertekenen? Zo nee, op welke punten wijkt deze af? De situatie bij OBA Next, de Meervaart en het Verhalenhuis zijn anders. In deze dossiers zijn geen geheimhoudingverklaringen getekend.

Voor OBA Next geldt dat de gemeente opdrachtgever is voor de ontwikkeling. Met de OBA is afgesproken om tijdens de aanbesteding die nu loopt geen contact te onderhouden met partijen die meedoen of belangstelling tonen. Voor de Meervaart geldt ook dat de gemeente opdrachtgever wordt voor het gebouw. Op dit moment zijn er nog geen besluiten genomen ten aanzien van de aanbestedingsstrategie. Het Verhalenhuis is weer een andere casus. De gemeente heeft onderhandeld met de ontwikkelaar voor de aankoop van een deel van het gebouw MIX. De toekomstige huurders van het Verhalenhuis zijn niet betrokken geweest bij deze onderhandelingen. Wel zijn en worden zij (de toekomstige huurders) betrokken bij de afbouw. Dit traject is nu in voorbereiding. 4. Betreft de tekst van de geheimhoudingsverklaring een standaard tekst of format in dergelijke gevallen? Wordt er onderscheid gemaakt bij verklaringen die bedrijven moeten ondertekenen en die maatschappelijke of vrijwilligersorganisaties moeten ondertekenen? Nee, het betreft geen standaard tekst of format. Meestal maken geheimhoudingsverklaringen onderdeel uit van een overeenkomst die de gemeente met een derde partij sluit. De gemeente en de tramorganisaties zijn nog in gesprek over een overeenkomst.

Ja, er wordt onderscheid gemaakt bij verklaringen die bedrijven moeten ondertekenen en die maatschappelijke of vrijwilligersorganisaties moeten ondertekenen. In dit geval is bijvoorbeeld een hele lage boete overeengekomen tussen de tramorganisaties en de gemeente, omdat het om een vrijwilligersorganisatie gaat. 5. Is deze tekst juridisch getoetst? Zo ja, wat zijn hiervan de bevindingen? Zo nee, waarom niet? Ja, de tekst is opgesteld door een jurist.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Pagina 4 van 5

6. In de brief van de wethouder op 10 september 2021 over deze kwestie blijkt dat de verklaring is opgesteld om het kunnen delen van ‘vertrouwelijke documenten’ met de bestuursleden van het Trammuseum. Wat is de reden waarom deze specificatie “vertrouwelijke documenten en/of aanbestedingsgevoelige informatie” niet is omschreven in de geheimhoudingsverklaring? In de geheimhoudingsverklaring is opgenomen dat de verklaring geen betrekking heeft op informatie die reeds openbaar is gemaakt. Het is daarmee naar oordeel van het college voldoende helder dat het om vertrouwelijke stukken gaat. In het overleg met de tramorganisaties heeft de gemeente dit nader toegelicht. 7. Is het college het met de fractie van de ChristenUnie eens dat de tekst van de geheimhoudingsverklaring zo algemeen is opgesteld, de bestuursleden van het Trammuseum überhaupt niet mogen praten over de ontwikkelingen rondom het Havenstraatterrein, niet zijnde de vertrouwelijke en/of aanbestedingsgevoelige stukken? Zo nee, waarom niet? Op welke gronden en in welke situaties kan er gesproken of ingesproken worden door bestuursleden van het Trammuseum over de ontwikkelingen van de tramloods? Waar ligt de grens in deze? Nee, de geheimhoudingsverklaring ziet alleen op het niet delen van vertrouwelijke stukken.

Het staat de bestuursleden uiteraard vrij om te spreken of in te spreken over de ontwikkelingen op het Havenstraatterrein. 8. Is het college het met de fractie van de ChristenUnie eens dat een algemeen omschreven geheimhoudingsverklaring zonder einddatum een veel te zwaar middel is voor vrijwilligers- of maatschappelijke organisatie? Zo nee, waarom niet? Zo ja, is het college bereid om de tekst van deze geheimhoudingsverklaring in te trekken en gewijzigd aan te bieden aan het bestuur van het Trammuseum? Nee, in de geheimhoudingsverklaring is opgenomen dat deze geldt totdat de gemeente Amsterdam de informatie met betrekking tot de herontwikkeling van het Havenstraatterrein openbaar heeft gemaakt en waar de geheimhouding op ziet, bezien vanuit het doel. Zie ook antwoorden op de vragen 1, 6 en 7. Dat het een vrijwilligers- of maatschappelijke organisatie betreft is daarbij niet relevant. De gemeente en de tramorganisaties werken aan een overeenkomst over de nieuwe tramloods, als onderdeel van de ontwikkeling van het Havenstraatterrein. In de overeenkomst zal de gemeente opnemen dat de verklaring geldt totdat de aanbesteding van de nieuwe tramloods is afgerond om de einddatum duidelijker aan te geven. 9.

Is er bij het aanbieden van de geheimhoudingsverklaring aan het bestuur van het Trammuseum sprake geweest van enige vorm van dwang om dit document te ondertekenen? Nee, hier is geen sprake van geweest. De gemeente heeft een voorstel gedaan voor de tekst van de geheimhoudingsverklaring. De tramorganisaties hebben aanpassingen voorgesteld, die de gemeente heeft overgenomen. Vervolgens hebben alle bestuursleden de verklaring ondertekend.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Pagina 5 van 5

10. In geval één of alle bestuursleden van het Trammuseum dit document niet zouden hebben ondertekend, wat zouden daarvan de consequenties zijn geweest? Zijn deze consequenties vooraf kenbaar gemaakt aan de bestuursleden? De gemeente is in overleg met een afvaardiging van de besturen van de tramorganisaties. In dit overleg hebben de gemeente en de afvaardiging van de besturen afgesproken dat stukken die de gemeente deelt voor het overleg aan een bestuurslid worden verstrekt, na ondertekening van de geheimhoudingsverklaring. Wij verwachten u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd. Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam, Marieke van Doorninck Wethouder Ruimtelijk Ontwikkeling en Duurzaamheid

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl