Beantwoording raadsadres Wijkraad Zuid-West uitvaartpolissen

Bezoekadres Amstel 1 1011 PN Amsterdam Postbus 202 1000 AE Amsterdam Telefoon 14 020 amsterdam.nl

Retouradres: Postbus 202, 1000 AE Amsterdam

Aan de schrijver van het raadsadres. WIJKRAAD ZUID – WEST AMSTERDAM

Datum

30 juni 2025

Behandeld door Directie WPI (bestuurszaken.wpi@amsterdam.nl) Bijlage Onderwerp

Uw brief/mail van 3 april over behoud uitvaartpolissen binnen schuldhulpverlening

Geachte heer Bornstein, Hartelijk dank voor uw brief aan de gemeenteraad over het behoud van uitvaartpolissen binnen de Amsterdamse schuldhulpverlening. U vraagt aandacht voor het behoud van uitvaartpolissen binnen de schuldhulpverlening en u schetst een ongewenste situatie waarin mensen zich genoodzaakt zien hun polis te beëindigen, met als mogelijk gevolg dat nabestaanden onverwachts met (hoge) uitvaartkosten worden geconfronteerd. Wij begrijpen dat dit ingrijpend kan zijn. Op basis van het nadere contact dat we met u hebben gehad, begrijpen we dat u meerdere van dit soort situaties heeft meegemaakt. Op 19 mei heeft de gemeenteraad mij gevraagd om uw brief te beantwoorden. Het is goed om een onderscheid te maken tussen uitvaartpolissen en levensverzekeringen. Hier wordt binnen wettelijke schuldhulpverleningstrajecten (Wsnp) anders mee omgegaan. De wettelijke trajecten zijn leidend voor de werkwijze in de minnelijke procedure, die we in Amsterdam hoofdzakelijk toepassen. Ik zal eerst ingaan op de uitvaartpolissen en daarna op de levensverzekeringen. Een uitvaartpolis is een verzekering in natura: hierbij wordt geen geld uitgekeerd, maar neemt de verzekeraar de kosten en organisatie van de uitvaart voor zijn rekening. Omdat er bij dit type verzekering geen vermogen wordt opgebouwd, wordt deze doorgaans niet te gelde gemaakt binnen de schuldhulpverlening.

De polis en het opgespaarde bedrag blijft dus ongemoeid en hoeft niet te worden aangewend voor de aflossing aan schuldeisers. Uw signaal dat cliënten vaak worden gedwongen om hun uitvaartverzekering op te zeggen, is ons dan ook niet bekend. Op

Een routebeschrijving vindt u op www.amsterdam.nl.

Gemeente Amsterdam

Datum: 30 juni 2025 Kenmerk Pagina 2 van 3

basis van een gerichte uitvraag bij de buurtteams lijken complicaties met uitvaartpolissen zelden voor te komen. Ook hebben we geen signalen dat schuldhulpverleners een rigide werkwijze toepassen en cliënten tot onvoordelige afkoop zouden dwingen. Wel kan het voorkomen dat een schuldhulpverlener het gesprek aangaat met een inwoner over het al dan niet opzeggen van een polis. Als een schuldregeling wordt getroffen moet de bijdrage namelijk vanuit het resterende leefgeld (het Vrij Te Laten Bedrag) worden voldaan. Bij relatief hoge premies drukt dat zwaar op het resterende leefgeld en kan dat een knelpunt zijn waar een persoonlijke afweging over moet worden gemaakt. De werkwijze binnen minnelijke schuldhulpverleningstrajecten is gebaseerd op de wettelijke kaders van de Wsnp. Hierin staat weliswaar geen verplichting om uitvaartpolissen te beëindigen, maar deze moet wel betaald kunnen worden uit het hierboven genoemde Vrij Te Laten Bedrag (VTLB). De NVVK, de branchevereniging voor schuldhulp en financiële dienstverlening, heeft ook een handreiking geschreven die niet bindend is voor schuldhulpverleners maar wel richtinggevend. Daarin wordt een uitvaartpolis niet als verplichte verzekering beschouwd, maar kan het beëindigen van de polis als bezuinigingsmaatregel wel worden overwogen.

Ook is het mogelijk om te verkennen of de verzekering tijdelijk premievrij kan worden gemaakt, waardoor de kosten van de premie gedurende de tijd van het schuldsaneringstraject niet drukken op het bestedingsbudget, maar de opgebouwde rechten wel behouden blijven. 1 In Amsterdam zijn er ook andere maatwerkoplossingen mogelijk, bijvoorbeeld via het Maatwerkbudget. Omdat het uitgangspunt is dat altijd naar de persoonlijke situatie en behoefte van Amsterdammers wordt gekeken, is het niet mogelijk om in algemene zin te stellen dat uitvaartpolissen altijd behouden kunnen blijven of altijd moeten worden beëindigd. Er zal per situatie bekeken moeten worden wat passend en haalbaar is. In schrijnende gevallen kan mogelijk via maatwerkvoorzieningen tóch ruimte worden gevonden om een uitvaartpolis te behouden, ook als dit strikt genomen niet binnen het VTLB past. Uw brief heeft ons aangezet hier specifieker met de buurtteams over af te stemmen. We zullen de buurtteams actief wijzen op de mogelijke oplossingen en aangeven dat we bij twijfel of complexe situaties graag het gesprek aangaan. Tot slot is een korte toelichting op de omgang met levensverzekeringen relevant. Bij dit type verzekeringen wordt een geldbedrag uitgekeerd bij overlijden, en daarmee wordt er dus vermogen opgebouwd.

In het kader van schuldhulpverlening moet dit vermogen worden ingezet voor de schuldenafwikkeling, zoals vastgelegd in artikel 295, lid 2 en 3 van de Faillissementswet. Als het gespaarde bedrag niet meer beschikbaar is, kan dit helaas betekenen dat nabestaanden uiteindelijk zelf de uitvaartkosten moeten betalen. Als gemeente kunnen wij hierin geen uitzonderingen maken; een wijziging op dit punt vereist een landelijke wetswijziging. Wel kan de gemeente een uitvaart financieren indien dit voor de nabestaanden onmogelijk is. Wij danken u nogmaals voor het onder de aandacht brengen van dit onderwerp. Uw brief draagt bij aan gerichte aandacht hiervoor en verdere bewustwording. In afstemming met de buurtteams zullen we zorgen dat er in knellende situaties beter oog is voor cliëntgericht maatwerk. Mochten u 1

Stimulansz, https://www.stimulansz.nl/begrafenispolis-contant-maken/

Een routebeschrijving vindt u op www.amsterdam.nl.

Gemeente Amsterdam

Datum: 30 juni 2025 Kenmerk Pagina 3 van 3

onverhoopt toch nieuwe casussen ter ore komen waarin een andere werkwijze wordt toegepast als hierboven beschreven, dan kunt u een melding maken via de klachtenregeling van de buurtteams of bij de gemeente via het online klachtenformulier of bellen met 14 020. Ik vertrouw u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd. Mocht u nog vragen hebben dan kunt u contact opnemen via bestuurszaken.wpi@amsterdam.nl.

Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam,

Marjolein Moorman Wethouder portefeuilles Onderwijs, Jeugd(zorg), Armoedebestrijding en Schuldhulpverlening

Een routebeschrijving vindt u op www.amsterdam.nl.