Beantwoording aanvullende SV Vervoerregio (Mangal).pdf

SCHRIFTELIJKE VRAGEN

Vragensteller

Mangal, Koyuncu, Bakker

Ingediend op

04-02-2025

Onderwerp

Aanvullende schriftelijke vragen openbaarheid stukken technische veiligheid

Behandelend ambtenaar

Johan Gort

Datum beantwoording

24-02-2025

Vragen 1

Zie onder: 16 aanvullende vragen

Meegezonden stukken 1

Openbaarheid van stukken omtrent de technische veiligheid van het GVB-materieel - 2

Beantwoording Er is een onderzoek uitgevoerd op een afdeling die gaat over veiligheid en reparatie van GVB-materieel. Dit onderzoek is uitgevoerd door het bedrijf Verinorm en is gestart op 12 juni 2023. De uitslag is bekend gemaakt op 15 januari. Daarnaast heeft het GVB in Den Haag geprotesteerd inzake de zware beroepenregeling die zou worden versoberd. In het kader van hiervoor gaande en de bijgevoegde stukken (als link onderaan) de volgende vragen; 1 Is het dagelijks bestuur van dit Verinorm-onderzoek op de hoogte? Zo nee, waarom niet? Dit betreft een intern onderzoek van GVB. Het dagelijks bestuur is hier niet betrokken bij geweest. 2 Zo ja, Kan dit onderzoek worden gedeeld met de Regioraad? Zo nee, waarom niet? Omdat dit een intern onderzoek van GVB betreft kan het niet worden gedeeld met de regioraad. 3

Onder welke voorwaarden mag het GVB de zware beroepenregeling ontoegankelijk maken voor haar personeel? Is dat in 2023 c.q. 2024 het geval geweest? Waaruit blijkt dat dat ook het geval was in de jaren dat deze regeling ontoegankelijk was? Wat vindt het college hiervan? De zware beroepenregeling was door GVB opengesteld op het moment dat er geen personeelskrapte speelde. In 2023 en 2024 heeft GVB deze regeling niet opengesteld vanwege personeelstekort. Dit hebben zij in afstemming met de vakbonden gedaan. Dit is een interne aangelegenheid van GVB. De Vervoerregio stelt hier geen eisen aan in de concessie. Verder hebben er geen gesprekken plaatsgevonden tussen de Vervoerregio en het college. Het is ook niet aan de Vervoerregio om het standpunt van het college te delen.

Schriftelijke vragen BBV/2025/14618

pagina 1 van 6

OPLEGNOTITIE

Er zijn meerdere signalen geweest over materieel van het GVB. Daarbij heeft het ILT duidelijk gemaakt dat zij slechts passief meldingen van het GVB mogen registreren. Hiernaast zijn er vragen bij de fractie van DENK binnengekomen over bedrijfsongevallen. 4

Aan welke voorwaarden moet een incident voldoen om te worden gemeld aan de ILT? Wat gebeurt er vervolgens met die melding? De Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) houdt toezicht op het railverkeer in Nederland. Hieronder vallen het hoofdspoorwegnet, tram en metro en de overige spoorwegen. De ILT handhaaft regelgeving voor de veiligheid op het spoor. De Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) ziet toe op de naleving van de regels op het lokale spoor en is daarmee de toezichthouder op de lokale spoorwegen. De Vervoerregio (decentrale overheid) is als bevoegd gezag verantwoordelijk voor de handhaving. De Vervoerregio en de ILT maken afspraken over verlegging van accenten in het toezicht of over (tijdelijke) uitbreidingen van het toezicht. Melden van incidenten en ongevallen is verplicht en kan 24 uur per dag, telefonisch en per formulier op de website. Een dergelijke Melding Bijzonder Voorval (MBV) moet binnen 72 uur aan ILT worden gemeld (STS binnen 24 uur). Op de website van ILT staan de categorieën waarvoor moet worden gemeld. De volgende incidenten moet met het MBV -formulier (eventueel aangevuld met de checklist STS) worden gemeld:

Categiorie Botsing

Toelichting Botsing van een trein met iets dat in het spoor thuis hoort, zoals een ander railvoertuig of juk. (Bijna-) Aanrijding (Bijna)Aanrijding met iets dat of iemand die niet binnen het pvr hoort. Niet zijnde bijna aanrijdingen op overwegen met niet spoorweg gerelateerd wegvervoer. Ontsporing Ontsporing trein. STS Conform afspraken branche - ILT. Storingen Storingen aan materieel of infra die kunnen leiden tot gevaarlijke situaties binnen het spoorsysteem. Brand Brand in materieel of rookontwikkeling. Letsel Reizigers, personeel, werkende of derde raakt gewond. Overige meldingen Overtreding van wet- en (interne) regelgeving die kan leiden tot een gevaarlijk situatie. Incidenten t.g.v. handelen of storingen aan materieel of infra die kunnen leiden tot verwonding van personeel, reizigers, werkende of derden. Media Te verwachten media aandacht in relatie tot spoorwegveiligheid. De ILT monitort de oorzaak van incidenten en ongevallen op het spoor. Ook kan zij zelf een onderzoek instellen. Daarom moeten alle bovengenoemde incidenten op het spoor bij de inspectie worden gemeld. De ILT registreert alle meldingen en informeert de bewindspersonen over incidenten of ongevallen. Wanneer nodig of gewenst doet zij onderzoek en brengt zij een rapportage uit. Deze zijn bedoeld om inzichten te delen en de veiligheid op het spoor verder te vergroten.

In het veiligheidsoverleg tussen de Vervoerregio en GVB worden de opvallende MBV’s en de trends besproken. Dit leidt tot betrokkenheid vanuit de opdrachtgever met het verbeterproces dat er bij elk incident kan zijn.

Oplegnotitie BBV/2025/14618

pagina 2 van 6

OPLEGNOTITIE

5

Wie houdt toezicht op de meldingen bij het ILT en wat daarmee gebeurt en/of moet gebeuren? De toezichthouder ILT valt onder het Ministerie van Verkeer en Waterstaat en is de National Safety Authority (NSA) die samenwerkt met de Europese Railway Agency (ERA). De ILT meldt incidenten en ongevallen op het spoor bij de Onderzoeksraad voor Veiligheid (OVV). De OVV beslist zelf of zij een onafhankelijk veiligheidsonderzoek uitvoert. Bij ernstige ongevallen doet de OVV altijd onderzoek. De Vervoerregio heeft regulier overleg met ILT voor de toezichthoudende rol en stemt onderling het jaarplan voor toezicht af. In een bestuursovereenkomst tussen de Vervoerregio en ILT zijn o.a. de afspraken vastgelegd over het toezicht en wijze van informatie verstrekken in het geval van incidenten. 6

Wanneer wordt een melding die aan de ILT is doorgegeven als afgedaan beschouwd? Wie houdt toezicht daar op? Er zijn verschillende type meldingen die ook verschillend worden afgehandeld. GVB heeft wel voor meldingen een procedure opgesteld hoe deze afgehandeld moet worden. Sommige incidenten kunnen binnen een paar uur worden afgehandeld (een spoorloper bijv.), binnen een paar dagen (per ongeluk door een rood sein rijden waarbij een bestuurder een herinstructie krijgt) of binnen meerdere maanden of langer omdat deze diepgaand moet worden onderzocht (zoals een aanrijding met grote schade). Zeker als er ook maatregelen aan de infra getroffen moet worden, kan het wel tot een paar jaar duren voordat een dergelijk incident is afgehandeld. In het veiligheidsoverleg tussen de Vervoerregio en GVB wordt afgesproken welke incidenten worden besproken. Ook kan hier worden afgesproken welke in de Safety Board terug komen omdat er veel lessen uit te leren vallen. De ILT krijgt desgevraagd informatie over de afhandeling van incidenten en kan in de inspectie die zij zelf uitvoeren hier ook regelmatig op terug komen. ILT kan op deze manier volgen op welke wijze incidenten worden afgehandeld en vervult haar toezichthouders rol daarmee. 7

Hoe lang mag een melding blijven staan als onopgelost bij de ILT? Wie houdt daar toezicht op?

De ILT ontvangt meldingen van incidenten vanuit de sector ook wel melding bijzonder voorval genaamd (MBV), zie antwoord op vraag 4. Deze meldingen kennen geen status van opgelost of niet opgelost en daarmee bestaan hier ook geen termijnen voor. Deze meldingen worden geregistreerd/vastgelegd en een selectie daarvan wordt wekelijks besproken/behandeld. Indien (volgens ILT) nodig wordt er een inspectie uitgevoerd of ILT monitort de acties/maatregelen van de betreffende onder toezicht staande. De ILT monitort meldingen van het hoofdspoor als hier een onderliggende structuur (trends) in is te herkennen of ernstig van aard zijn. Dit geldt evenzo voor de meldingen aangaande het lokaalspoor. Bij ernstige incidenten kan de Onderzoeksraad voor Veiligheid (OVV) onderzoek doen zowel in het geval van hoofdspoor als lokaalspoor. Aangaande ernstige incidenten informeert ILT automatisch OVV. 8 Is het GVB betrokken bij het toezicht bij vragen 4 tot en met 7? Zo ja, op welke manier? Ja, zie de antwoorden op bovenstaande vragen. 9

Wordt de gemeente op de hoogte gehouden van de meldingen bij de ILT en de arbeidsinspectie door de Vervoersregio? Zo ja, op welke wijze gebeurt dat en wat verwacht de vervoersregio dat ermee gebeurt? Zo nee, waarom niet?

Oplegnotitie BBV/2025/14618

pagina 3 van 6

OPLEGNOTITIE

Het bevoegd gezag voor de Wet Lokaal Spoor (WLS) berust bij de Vervoerregio dus de besprekingen over de meldingen aan ILT vinden plaats tussen GVB en de Vervoerregio. De gemeente wordt jaarlijks op de hoogte gehouden van de meldingen bij ILT in het jaarverslag railveiligheid. De meldingen aan de Nederlandse Arbeidsinspectie zijn de verantwoordelijkheid van GVB zelf als werkgever. De Arbowet legt deze verplichting op middels de werkgever – werknemer gezagsverhouding. Dit wordt wel gemeld in het jaarverslag van GVB en de gemeente kan als aandeelhouder hier op reageren en acteren. 10

Aan welke voorwaarden moet een bedrijfsongeval voldoen om te worden gemeld bij de arbeidsinspectie? Wat gebeurt er vervolgens met die melding? Arbeidsongevallen moeten volgens de Arbeidsomstandighedenwet direct door de werkgever aan de Nederlandse Arbeidsinspectie gemeld worden. Ook dit kan 24 uur per dag telefonisch of via een formulier op de website van de arbeidsinspectie. Arbeidsongevallen moeten volgens de Arbeidsomstandighedenwet direct worden gemeld als: • het slachtoffer opgenomen wordt in het ziekenhuis; • er sprake is van blijvend letsel; • het slachtoffer overleden is aan de gevolgen van het ongeval. Onder ‘ziekenhuisopname’ geldt ook een (dag)opname van slechts enkele uren. Bijvoorbeeld voor een operatie of ingreep door een specialist, (plastisch) chirurg of orthopeed. Onder ‘blijvend letsel’ worden ook chronische lichamelijke en psychische klachten verstaan. Wanneer later pas blijkt dat er sprake is van een ziekenhuisopname of blijvend letsel dan moet de werkgever het ongeval alsnog direct melden zodra dit bekend is. Dit kan tot ca 1 jaar na het ongeval. GVB houdt een registratie bij van de arbeidsongevallen conform de verplichting uit de Arbeidsomstandighedenwet van: • alle gemelde arbeidsongevallen; • ongevallen die hebben gezorgd voor meer dan 3 dagen verzuim. De Nederlandse Arbeidsinspectie verplicht werkgevers zelf onderzoek te doen naar ongevallen.

Door deze te onderzoeken, te bespreken en maatregelen te treffen om dergelijke ongevallen niet meer te krijgen, streeft GVB ernaar het aantal ongevallen te minimaliseren. 11

Wanneer wordt een melding die aan de arbeidsinspectie is doorgegeven als afgedaan beschouwd? Wie houdt toezicht daarop? De Nederlandse Arbeidsinspectie is de toezichthouder op het terrein van het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid. Dat toezicht is gericht op de naleving van de wet- en regelgeving over arbeidsomstandigheden, de arbeidsmarkt, arbeidsverhoudingen en het sociale zekerheidsstelsel. Daarnaast onderzoekt ze de werking van het stelsel van sociale zekerheid en signaleert ontwikkelingen en risico’s op de beleidsterreinen van het ministerie van SZW. De Nederlandse Arbeidsinspectie stimuleert het nemen van die eigen verantwoordelijkheid door wet- en regelgeving toegankelijk te maken via nalevingscommunicatie. Dat doet ze bijvoorbeeld door het op internet ‘zelfinspectietools’ aan te bieden waarmee bedrijven zelf kunnen controleren of zij aan de weten regelgeving voldoen. Aan de andere kant wordt met de openbare inspectieresultaten gestimuleerd dat klanten de voorkeur geven aan bedrijven en instellingen waar geen overtredingen zijn geconstateerd.

Oplegnotitie BBV/2025/14618

pagina 4 van 6

OPLEGNOTITIE

Bovendien stimuleert het openbaar maken dat organisaties die het bestuur controleren - zoals gemeenteraden en medezeggenschapsorganen - met die informatie bij hun bestuur aandringen op betere naleving waar dat nodig is. Tegenwoordig laat de Arbeidsinspectie ongevallen door werkgevers zelf onderzoeken.. Deze moeten incl. een verbeterplan worden opgestuurd naar de inspectie. Het doel hiervan is dat de werkgever leert van het arbeidsongeval en de veiligheid in het bedrijf verbetert. Zo kan herhaling van het ongeval worden voorkomen. De Nederlandse Arbeidsinspectie beoordeelt de werkgeversrapportage en het verbeterplan. Wanneer de rapportage en het verbeterplan voldoende zijn dan wordt het onderzoek afgesloten. Tijdens een mogelijke vervolginspectie controleert de Arbeidsinspectie of de werkgever de acties en maatregelen uit het verbeterplan heeft uitgevoerd. Wanneer dat niet het geval is, zal de Arbeidsinspectie handhaven. Zijn de werkgeversrapportage en het verbeterplan uiteindelijk onvoldoende? Dan doet de inspecteur verder onderzoek naar het arbeidsongeval. Als sprake is van overtreding van de wettelijke regels dan kan de inspecteur een boeterapport opmaken. De werkgever kan een boete krijgen en moet maatregelen treffen om een herhaling van het ongeval te voorkomen.

De Nederlandse Arbeidsinspectie houdt zelf bij welke ongevallen door de werkgever onderzocht moeten worden en volgt deze op. 12

Hoe lang mag een melding blijven staan als onopgelost bij de arbeidsinspectie? Wie houdt daar toezicht op? De Nederlandse Arbeidsinspectie houdt dit zelf bij. Daarnaast heeft de fractie vragen over navolging van de arbeidstijdenwet over bijvoorbeeld of het mogelijk is dat er meer dan 140 nachten per jaar kan worden gewerkt en er diensten kunnen worden omgezet waarbij naleving van de arbeidstijdenwet daarmee niet gegarandeerd kan worden. 13

Hoe vaak gebeurt dit en waarom is dit mogelijk? Welke rol heeft de gemeente als eigenaar daarin en welke de vervoersregio als concessiehouder? Wat gaat de vervoersregio doen wanneer het voor het college duidelijk is dat de arbeidstijdenwet in het geding komt? Goed ondernemerschap is de verantwoordelijkheid van de concessiehouder. De gemeente kan hier als eigenaar op sturen. Het is verder evident dat de concessiehouders dienen te voldoen aan de wet. In geval van excessen zal de Vervoerregio met de concessiehouder in gesprek gaan. 14

Wat is de verantwoordelijkheid van de vervoersregio – al dan niet als concessiehouder wanneer een vervoerder zou rijden met defect materieel? De Vervoerregio stelt eisen betreffende veiligheid aan het materieel. Het is de verantwoordelijkheid van de concessiehouder dat het materieel voldoet aan deze en haar eigen veiligheidseisen. De Vervoerregio toetst op veiligheid in het algemeen en niet op het niveau van individueel materieel. 15 Op welke wijze houdt de vervoersregio – al dan niet als concessiehouder – toezicht hierop? De Vervoerregio toetst de concessiehouder op het veiligheidssysteem. Uitvoering van het toezicht ligt bij ILT. De Vervoerregio wordt op de hoogte gesteld door ILT als zij afwijkingen vinden. Op basis daarvan kan Vervoerregio ingrijpen en handhaven.

Oplegnotitie BBV/2025/14618

pagina 5 van 6

OPLEGNOTITIE

16

Informeert de vervoersregio de eigenaar van het GVB? Zo ja op welke wijze? Zo nee, waarom niet? Het informeren van de eigenaar verloopt via GVB. Bij grote excessen zal de Vervoerregio uiteraard rechtstreeks de eigenaar informeren en aanspreken. Dit is tot heden niet het geval.

Oplegnotitie BBV/2025/14618

pagina 6 van 6