Banenplan Meer vakmensen voor duurzaamheid

Meer vakmensen voor duurzaamheid Analyse en actielijnen

Maart 2021

1

Vakmensen voor duurzaamheid als onderdeel van de Banenmotoren voor duurzaam herstel

Gemeentelijke uitgaven 6 duurzame motoren

€ 78 miljoen

(zon, warmte, renovatie, eigen assets, mkb klimaatadaptie)

Duurzame investeringen (inclusief indirecte effecten in andere sectoren)

Vakmensen duurzaamheid

Benodigde extra werkgelegenheid

(om)scholing, activatie en matching Netto stijging van werkgelegenheid

€ 2,7 miljard in periode 20212025 *

15.000 arbeidsjaren in periode 20212025

3.800 arbeidsjaren in periode 2021-2025

* Inclusief effecten van het realiseren van de grotere bijbehorende bestaande beleidsambities en exclusief effecten van klimaatadaptatie- en duurzame MKB-motor

2

Inhoud 1 Meer vakmensen voor de energietransitie .......................................................................... 4 2 Analyse arbeidsmarkt technieksector ................................................................................ 6 3 Actielijnen voor meer vakkrachten .................................................................................... 8 4 Financiering ................................................................................................................... 13

3

1 Meer vakmensen voor de energietransitie

Amsterdam wil een duurzame stad zijn, voor nu én voor de generaties na ons. Een groene, gezonde, en welvarende stad voor iedereen die hier woont, werkt of op bezoek komt. Via het programma Amsterdam Klimaatneutraal zijn hiervoor verschillende actielijnen opgestart1.. Tegen de achtergrond van de coronacrisis investeert Amsterdam versneld € 78 miljoen in een duurzaamherstelpakket met maatregelen die bijdragen aan werkgelegenheid en aan de verduurzaming van de stad. In totaal zijn er zes zogenoemde ‘banenmotoren’ voor een duurzame economie: een renovatie-, warmte-, zon-, eigen vastgoed-, klimaatadaptatie- en een duurzame-MKBmotor met elk een verwacht positief effect op de werkgelegenheid. De gemeentelijke investeringen in de motoren, kunnen -samen met het realiseren van de grotere bijbehorende bestaande beleidsambities- circa € 2,7 miljard aan investeringen activeren tot en met 2025. De plannen kunnen in de periode 2021-2025 circa 3.800 arbeidsjaren aan extra werkgelegenheid opleveren voor werkzoekenden. De motoren en hun impact op werkgelegenheid zijn doorgerekend door de onafhankelijke onderzoeksbureaus SEO en CE Delft Daarnaast wordt ingezet op duurzaam materiaal- en grondstofverbruik door te werken aan een stad die in 2050 100% circulair is.2 De plannen en investeringen brengen nieuwe werkgelegenheid met zich mee.

En daarmee een grotere vraag naar gekwalificeerde vakkrachten in de duurzaamheidssectoren. Met name in de installatiesector en de bouw zal er veel (nieuw) werk bijkomen, bijvoorbeeld voor de installatie van zonnepanelen of warmtepompen. Voldoende vakkrachten Duidelijk is dat zonder voldoende vakkrachten de uitvoering van de duurzaamheidsambities onder druk komt te staan. Om de transitie naar een duurzaam Amsterdam te laten slagen, is het van groot belang dat er meer (vooral technisch geschoolde) vakmensen aan de slag gaan. Een stevige uitdaging, omdat hier al jaren aan wordt gewerkt en ondanks de inspanningen de tekorten in de arbeidsmarktregio Amsterdam groot zijn. Ook de komende jaren wordt een (toenemende) krapte verwacht zo blijkt uit diverse publicaties van de brancheorganisaties. Vooral doordat er een hoge vervangingsvraag is vanwege onder andere pensionering. Al sinds 2012 wordt met bedrijfsleven en onderwijsinstellingen veel georganiseerd om meer jongeren te laten kiezen voor een (studie)loopbaan in de techniek. Duidelijk is wel dat de (toekomstige) vraag niet kan worden beantwoord met alleen een hogere aantal gediplomeerden vanuit het initieel (techniek) onderwijs3. Als gevolg van demografische ontwikkelingen daalt het aantal leerlingen in het Nederlandse onderwijs.

Het mbo als geheel wordt tot en met in ieder geval 2032 geconfronteerd met een verwachte daling van de studentenaantallen van 14 procent.4 Zij-instroom van werknemers/werkzoekenden is hard nodig. 1 Routekaart Amsterdam Klimaatneutraal 2050 2 Strategie Amsterdam Circulair 2020 - 2025 3 Initieel onderwijs bereidt studenten voor op een start op de arbeidsmarkt, post-initieel onderwijs bouwt daarop voort en

speelt in op de veranderde vereisten voor een goed functioneren op de arbeidsmarkt. 4 Voortgangsrapportage leerlingendaling funderend onderwijs en middelbaar beroepsonderwijs, ministerie OCW, juni 2018

4

Om dit te realiseren zijn voldoende passende opleidingen en instroommogelijkheden bij in ieder geval de bouw en installatietechniek nodig. Dit kan alleen succesvol worden georganiseerd door langdurig en nauw samen te werken met de verschillende branches- en werkgeversorganisaties, werkgevers en de publieke en private opleiders. Dit wordt versterkt, omdat de gemeente zelf beperkt investeerder is in de verduurzaming. De grootste investeringen komen vanuit het Rijk en vanuit andere partijen zoals woningcorporaties en energieleveranciers. Het vraagt om een nauw samenspel tussen diverse investeringsplannen. De urgentie, focus en investeringen die met de energietransitie gepaard gaan, biedt hiervoor nieuwe kansen. Meer Amsterdammers duurzaam inzetbaar De verduurzaming van Amsterdam moet op een rechtvaardige wijze voor iedereen plaatsvinden. Waarbij kansen voor Amsterdammers op (nieuw) werk worden verzilverd. Kansen voor jongeren, zij-instromers, statushouders, langdurig werklozen en mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. En zeker ook voor mensen die als gevolg van de energietransitie hun werk zien veranderen of zelfs verdwijnen. De gemeenteraad heeft met de motie 607.19 Green New Deal en de motie 1740.19 Klimaatrechtvaardigheid en de motie 1124.20 Betrek het Amsterdamse onderwijs bij de Transitievisie Warmte voor werknemers hiertoe ook de opdracht toe gegeven.

Ter uitvoering van deze moties wordt met de actielijnen die hier worden beschreven uitgevoerd. Het doel van dit plan is dat in de komende drie jaar minimaal 1.000 Amsterdammers aan het werk gaan in duurzaamheidssectoren zoals de bouw- en installatietechniek, eventueel via (om)scholing. Dit willen we bereiken doordat meer jongeren kiezen voor een technische opleiding en door zij-instroom te bevorderen. Daarmee wordt ingezet op Amsterdammers die hun werk (dreigen te) verliezen (via het Regionaal Werkcentrum) en die werkloos zijn en binnen afzienbare tijd aan het werk kunnen. Hiermee wordt aangesloten op de brief ‘Meer kans op Werk – vervolg en effect coronacrisis’ d.d. 11 september 2020. De gemeente heeft een sterke aanjagende en faciliterende rol. Dit betekent onder meer dat we in de praktijk erop gericht zijn om de afstand tussen de betrokken partijen (deels binnen de gemeente, maar vooral ook tussen de externe partners) te verkleinen en om te zorgen voor goede aansluiting op elkaar. Succesvolle projecten en ervaringen worden breder ingezet en uitgebreid, én waar nodig en opportuun worden gezamenlijk nieuwe initiatieven ontwikkeld. Zodat zij effectiever en efficiënter vraag en aanbod aan elkaar verbinden. Zo zullen we met publiek en private partners scherper in beeld moeten krijgen waar de vraag naar arbeid is op zowel de korte als de middellange termijn.

De partners, bestaande uit onder meer onderwijsinstellingen, werkgevers, bedrijven, opleidingsfondsen, brancheorganisaties, werkgevers- en werknemersorganisaties, zijn vanzelfsprekend zelf verantwoordelijk om er met elkaar voor te zorgen dat voldoende gekwalificeerde vakkrachten worden opgeleid voor banen waar vraag naar is en vraag gaat ontstaan.

In dit document wordt in hoofdstuk 2 een analyse gegeven van de arbeidsmarkt voor technisch geschoold personeel. In hoofdstuk 3 worden de actielijnen beschreven en aangeven welke acties daarbinnen reeds zijn uitgevoerd danwel gestart. Daarmee geeft dit document de richting aan de inzet voor de komende jaren en geeft het inzicht in de huidige uitvoering.

5

2 Analyse arbeidsmarkt technieksector

Voor de uitvoering van de energietransitie is met name technisch geschoold personeel nodig. Daarom wordt in dit hoofdstuk kort ingegaan op de ontwikkelingen op de arbeidsmarkt in de technische sectoren. Deze ontwikkelingen zijn gebaseerd op publicaties vanuit de branches. Als ook op rapportages van het UWV5 over de arbeidsmarktregio Groot-Amsterdam6.

Blijvende vraag naar technisch personeel Voor de coronacrisis gold voor tien van de elf door het UWV gehanteerde beroepsklassen dat sprake was van een krappe arbeidsmarkt en zelfs zeer krap voor technische, dienstverlenende en ICT-beroepen. De meest recente cijfers van het UWV laten dit ook zien. Tekorten doen zich vaak voor in specifieke beroepen en zijn onder andere het gevolg van beperkte beschikbaarheid van werkzoekenden met recente werkervaring en van mismatch tussen functie-eisen en kwalificaties van werkzoekenden. Voor de technische beroepen betrof het onder meer de volgende functies: - Timmerlieden, metselaars; - Loodgieters / monteurs gas, water, sanitair, verwarming (installatie en onderhoud); - Elektriciens / monteurs elektro (bouw en industrie); - Tekenaars / werkvoorbereiders / calculators bouw en installatie; - Monteurs industriële machines en installaties; - Operators proces- en voedingsindustrie.

Figuur 1: Openstaande vacatures naar beroepsklasse vierde kwartaal 2020 in Groot-Amsterdam7:

Sinds het uitbreken van de coronacrisis is het aantal vacatures in totaal afgenomen8. Ondanks dat, zien we dat werkgevers ook in 2021 naarstig op zoek zijn naar technisch personeel en dat de vraag blijft, maar dat het lastig is deze vacatures te vervullen9.

5 Regio in beeld, UWV, oktober 2019 6 Groot-Amsterdam is de arbeidsmarktregio waarin wordt samengewerkt tussen Aalsmeer, Amstelveen, Amsterdam,

Diemen, Haarlemmermeer, Ouder-Amstel, De Ronde Venen en Uithoorn. 7 Kerncijfers Vacaturemarkt (Dashboard Vacaturemarkt op werk.nl), UWV, 4e kwartaal 2020 8 Arbeidsmarkteffecten coronacrisis, UWV, 14 mei 2020 9 Nieuwsflits arbeidsmarkt: Groot-Amsterdam, UWV, Januari 2021

6

Vacaturegroei vlakt af maar vervangingsvraag blijft in Groot Amsterdam Los van de coronacrisis was al zichtbaar dat de vacaturegroei afvlakte. Ondanks dat, is het de verwachting dat de spanning (verhouding tussen vraag en aanbod) niet direct zal verminderen. De meeste vacatures ontstaan namelijk niet door groei maar doordat personeel naar een andere werkgever vertrekt, omdat tijdelijke contracten eindigen, werknemers met pensioen gaan of (tijdelijk) afwezig zijn in verband met zwangerschap of ziekte. Meer flexibele arbeidscontracten, grote mobiliteit en hoge vergrijzing van de beroepsbevolking zorgen zo voor een blijvend hoge vraag. Daarbij komt dat de instroom in technische opleidingen, vooral op het mbo, laag is. Dit hangt deels samen met het beeld dat veel mensen van het werken in technische beroepen hebben. Bovendien leek een technische opleiding door de vele ontslagen tijdens de vorige crisis voor jongeren minder aantrekkelijk. En vooral in de bouw daalde het aanbod van trajecten in de beroepsbegeleidende leerweg (bbl) tijdens de crisis fors, waardoor minder jongeren een opleiding konden doen. Om te zorgen dat instroom toeneemt, wordt de afgelopen jaren in de branches al meer ingezet op een goede samenwerking met het onderwijs.

Zodat de nieuwe technieken en (werknemersvaardigheden) een plek krijgen in de opleiding van jongeren en in de scholingsprogramma’s voor mensen die al in de installatiebranche werken. Bedrijven gaan ook steeds meer zelf mensen ‘on the job’ opleiden. Grotere installateurs kunnen dit zelf faciliteren, de kleinere doen dit in samenwerking met collega’s, de kennisinstituten in de branche en de (mbo)onderwijsinstellingen. Investeringen in duurzaamheid zorgt voor meer vraag naar technisch geschoold personeel Deze gemeentelijke investeringen kunnen -samen met het realiseren van de grotere bijbehorende bestaande beleidsambities- circa €2,7 miljard aan investeringen activeren tot en met 2025. In de periode 2021-2025 kan dit circa 3.800 arbeidsjaren aan extra werkgelegenheid opleveren. Dit zijn met name banen waar technische vakkennis nodig is. De langere termijn investeringen leiden ook tot een toename van de vraag naar technisch geschoold personeel. De aanname is dat ondanks de coronacrisis op de vraag naar technisch personeel blijvend is en in de toekomst toeneemt.

7

3 Actielijnen voor meer vakkrachten

Versterken, verbinden, vernieuwen De actielijnen zijn praktisch van aard en vooral bedoeld om zoveel mogelijk aan te sluiten bij wat er al gebeurt in de duurzaamheidssector om meer arbeidskrachten te creëren en op te leiden. Om ervoor te zorgen dat er meer vakkrachten techniek komen én dat er meer Amsterdammers profiteren van de banen die door de investeringen ontstaan, wordt er ingezet op de volgende actielijnen: 1. Versterken van de samenwerking tussen gemeente, werkgevers, brancheorganisaties en onderwijsinstellingen om omscholing en zij-instroom te bevorderen. 2. Een sterke koppeling te maken tussen investeringen van de gemeente en andere grote publieke en private investeringen in het verduurzamen van Amsterdam, en kansen op werk door de werkgelegenheid die dit oplevert. 3. Stimuleren dat meer jongeren kiezen voor de richting techniek en dat mbo-opleidingen goed aansluiten bij de vraag naar vakkrachten in relatie tot de klimaatambities. Daarnaast is de gemeentelijke governance versterkt middels een programmatische aansturing en wordt een monitor ontwikkelt om de resultaten en trends te volgen en op basis daarvan bij te kunnen sturen. Verder wordt in dit hoofdstuk ingegaan op enkele bestaande initiatieven.

3.1 Versterken samenwerking De afgelopen periode is sterk ingezet op het versterken van de samenwerking tussen gemeente, werkgevers, brancheorganisaties en onderwijsinstellingen. Dat heeft geleid tot de volgende resultaten: 

 

Start van de netwerkorganisatie ‘Arbeidsmarkt Samenwerking Techniek regio Amsterdam (ASTA)’ met het Regionale Brancheplatform Installatietechniek Noord Nederland (waarvan Techniek Nederland, Bouwend Nederland, FNV en Opleidings- en ontwikkelfonds (OTIB) onderdeel zijn), de Vakschool Technische installaties (VTi), WSP en House of Skills. Tekenen van een intentieverklaring ter versterken van de samenwerking met onder andere het ASTA netwerk, werkgevers als Alliander en Vattenfall, de Amsterdamse Federatie van Woningcorporaties, ROC van Amsterdam en de Hogeschool van Amsterdam. Het starten en uitwerken van concrete afspraken met enkele werkgevers.

3.1.1 Start ASTA samenwerking 1 Oktober 2020 is de netwerkorganisatie ASTA opgericht. Deze netwerkorganisatie heeft als doel om te zorgen voor kwalitatief goede en kwantitatief voldoende zij-instroom van mensen in de techniek. Zowel voor mensen met een uitkering als voor werkenden die vanuit een andere branche naar de technische sector willen overstappen. De netwerkorganisatie verbindt de sectoren techniek, bouw en in een latere fase ook de sector metaal. Het doel is om gezamenlijk te zorgen voor een goede invulling van opleidingstrajecten (die aansluit bij de behoefte van de werkgever) en te zorgen dat hiervoor de financiering en rolverdeling tussen gemeente, branche en opleiders goed wordt geborgd. Met deze netwerkorganisatie kunnen ook de kansen die ontstaan vanuit social return worden ingevuld. Daarnaast zorgt deze netwerkorganisatie voor verbinding met de vakbonden zodat op tijd signalen worden ontvangen op het moment dat bedrijven het niet dreigen te gaan redden. Middels deze netwerkorganisatie kan dan, in afstemming met het Regionaal Werkcentrum, een rol worden gespeeld in de begeleiding van werk naar werk. Dit geldt ook voor die bedrijven die als gevolg van de maatregelen

8

van de klimaatopgave het niet gaan redden. Voor het ASTA is een projectleider aangesteld om hier coördinatie en actie aan te geven. 3.1.2 Intentieverklaring Op 16 november 2020 is met onderstaande partijen een intentieverklaring ondertekend: Gemeente Amsterdam, de Amsterdamse Federatie van Woning Corporaties (AFWC), Alliander, Vattenfall, Leden van het Arbeidsmarkt Samenwerkingsnetwerk Techniek groot Amsterdam (ASTA: de Technologiecoalitie Noord-Holland: Bouwend Nederland, Techniek Nederland, FNV, Wij Techniek en de Vakschool Technische Installaties), Hogeschool van Amsterdam, ROC van Amsterdam en Flevoland, Metabolic, De Gezonde Stad, Jonge Klimaatbeweging, Duurzaamheid.nl, De Groene Grachten, Rooftop Revolution, Green Light District, en Energiecoöperatie Ketelhuis WG. De kern van de intentieverklaring is dat de ondertekenende partijen zich gezamenlijk inspannen voor meer vakkrachten techniek en bouw en ook het behoud van bestaande vakkrachten. Alle ondertekenende partijen onderkennen dat het van groot belang is dat er meer (vooral technisch geschoolde) vakmensen worden opgeleid en aan de slag gaan. Er is een sterke bereidwilligheid en commitment van partners om langdurige samenwerkingen met elkaar aan te gaan.

Vanuit de gemeente Amsterdam wordt de komende periode met alle partners van de intentieverklaring nader gesproken over op welke wijze elke partner concreet kan bijdragen aan het gezamenlijk resultaat. 3.1.3. Start concrete samenwerking werkgevers Met enkele werkgevers wordt de samenwerking nu verder uitgewerkt. Daarin wordt gekeken of we mensen van werk naar werk of van geen werk naar werk kunnen matchen met beschikbaar werk en vacatures. Anderzijds werken we een proces uit om de samenwerking structureler te maken, waardoor het ook makkelijker moet worden voor zij-instromers om via omscholing in deze sector aan het werk te komen. Op deze manier wordt onder andere de samenwerking opgebouwd met onder andere Alliander, Vattenfall, Bonarius en Installatiewerk Noord Holland. De projectleider van het ASTA vormt hierin de spil.

3.2 Koppeling investeringen en kansen op werk De gemeente investeert via onderstaande banenmotoren versneld in duurzaam herstel: - Renovatiemotor - Warmtemotor - Zonmotor - Eigen-assetmotor - Klimaatadaptiemotor - Duurzaam-MKB Motor De investeringen die binnen deze motoren worden gedaan, gebeuren grotendeels door partijen buiten de gemeentelijke organisatie zoals woningcorporaties, netbeheerders, onderwijsinstellingen en andere grote partijen. Het is van belang om bij alle grote opdrachtgevers binnen de zes motoren de kansen op werk en stages (bijvoorbeeld middels Social Return) voor Amsterdammers te benutten. Het doel is om hiermee te zorgen dat Amsterdammers vaardigheden ontwikkelen en goede kansen krijgen bij werkgevers om duurzaam aan het werk te gaan. Bij iedere samenwerking hierin met partijen wordt verder uitgewerkt op welke manier dit het best kan worden vormgegeven

9

3.3 Meer jongeren richting techniek We blijven inzetten waar het mogelijk is om meer jongeren toe te leiden richting techniekonderwijs. Voor Amsterdamse jongeren is de keuze om een studie in de techniek te volgen op (v)mbo niveau lager dan in omliggende regio’s. Er is niet één oplossing om deze trend te doorbreken. Er lopen wel al veel (kleinschalige) initiatieven vanuit onderwijs en publiek private samenwerkingen die succesvol zijn. De rol van de overheid is om deze initiatieven te verbinden, op te schalen en te versnellen waar mogelijk. In de praktijk resulteert dit in een combinatie van samenwerken, faciliteren en stimuleren. Het Masterplan Techniek MRA 2.0 is een voorbeeld van de faciliterende rol die gepakt wordt door de gemeente op het verbinden van partijen die zich bezig houden met de ambitie, meer jongeren en zijinstromers te verleiden voor een technische (studie-)loopbaan en het aanjagen van samenwerking tussen deze partijen. Vanuit het Masterplan Techniek heeft een netwerkverbinder de opdracht om actoren en actieprogramma’s elkaar te verbinden en om concrete samenwerking binnen dit speelveld aan te jagen. Daarnaast zijn onderstaande acties in uitvoering.

Vanuit de Sterk Techniek Onderwijs subsidieregeling van het ministerie van OCW worden de Techschool en Campus ontwikkeld: 5 schoolbesturen organiseren gezamenlijk state of the art technisch onderwijs op een nieuwe locatie op vmbo basis- en kaderniveau. Hierin is loopbaan oriëntatie op techniek voor groep 7 en 8 van het primair onderwijs en alle vmbo-leerlingen in de stad een belangrijk component. Aan de Techschool worden ook andere plekken gekoppeld waar vmbo-leerlingen voor delen van hun programma interessante leerervaringen kunnen opdoen. Dit wordt samen met het mbo en de PPS-en vormgegeven. Het geheel van andere plekken in de stad vormt straks de Campus. Vanuit de MBO-Agenda en de Uitvoeringsagenda Onderwijs-Arbeidsmarkt is de laatste jaren met verschillende innovatieve projecten geïnvesteerd in een kwantitatieve én kwalitatieve hogere instroom voor de techniek- en installatiebranche. Nieuwe opleidingen, zoals adviseur innovatie & duurzaam op mbo niveau 4 en technisch specialist Personenauto's / Elektrische Voertuigen op mbo niveau 4 zijn gestart. Ook vanuit de publiek private samenwerkingen, onder andere de Vakschool Technische Installaties (VTi) H0use of Digital en NexTechnician wordt ingezet op meer instroom van voldoende gekwalificeerd technisch personeel (vanuit initieel onderwijs en zij-instroom) en goed technisch onderwijs.

Nieuwe PPSen worden aangejaagd; PPS Bouw (BouwAcademie Amsterdam) en PPS Metaal (Amsterdams Centrum voor Tech Talent) We staan aan de vooravond van het aanstellen van twee kwartiermakers die op sturing van verschillende partijen (werkgeversorganisaties, ROCvA, opleiders namens de branche en gemeente) en in afstemming met opleidings- en ontwikkelingsfondsen het aanbod aan goed opgeleide arbeidskrachten structureel te vergroten, aansluitend op de korte- en lange termijnbehoeften van de verschillende sectoren in deze regio. Hierbij richten deze PPS-en zich op reguliere instroom van leerlingen, zij-instroom en ontwikkeling bestaande medewerkers. De initiatiefnemers willen dit in nauwe samenwerking en met sterke betrokkenheid van het bedrijfsleven bereiken door een compleet en innovatief aanbod van opleidingen, cursussen en beroepsoriëntatie te verzorgen. Dit toekomstbestendige en aantrekkelijke aanbod wordt specifiek voor de regio ontworpen en sluit aan op de al bestaande opleidingscentra in de regio. Door de investeringen in duurzaam economisch herstel, de landelijke aandacht voor omscholing en de samenwerking die is opgestart gaan het mbo en het hbo na of scholingstrajecten voldoende aansluiten op de vraag. En waar scholingstrajecten kunnen worden ingezet of ingericht om zij-instroom middels

10

omscholing beter te faciliteren. Hier wordt de infrastructuur van PPS-en, zoals de (vanuit initieel onderwijs en zij-instroom) VTi en de PPS Bouw ook voor ingezet.

3.4 Opzetten van een goede governance De oprichting van het ASTA, de versterking van de samenwerking van de gemeente met werkgevers, onderwijsinstellingen, branche partijen en de interne versnelling op de zes banenmotoren vragen om overzicht en regie. Om de samenwerking te stroomlijnen, knelpunten zichtbaar te maken en het partnerschap te verdiepen. Vanuit de gemeente is per 1 januari 2021 een programmateam opgericht die de regie gaat voeren. Samen met de projectleider van het ASTA wordt invulling gegeven aan de operationele kant van de samenwerkingen met werkgevers.

3.5 Monitor Het doel van de monitor is om de ontwikkelingen van de arbeidsmarkt (mede als gevolg van de investeringen in de klimaatambities) te volgen en om te volgen in hoeverre Amsterdammers meer gaan werken in beroepen gerelateerd aan de klimaatambities. De monitor volgt ontwikkelingen in:  het aantal Amsterdammers dat werkt aan duurzaamheid  werkgelegenheid als resultaat van gemeentelijke investeringen in duurzaamheid  de ontwikkeling van vraag en aanbod in werk in duurzaamheid  instroom vanuit onderwijs  instroom vanuit ander werk  instroom vanuit geen werk  Afspraken met andere opdrachtgevers die zijn gemaakt om de kans werk/stages voor Amsterdammers in de duurzaamheid te bevorderen. Met de partners zullen we de voortgang van de initiatieven en projecten en de bijbehorende resultaten monitoren. Hiermee geven we deels ook invulling aan de motie 462.20 inzake koppelen Sociale doelen aan Technische doelen. Dit gebeurt in afstemming met de monitor van de Routekaart Amsterdam Klimaatneutraal 2050. Zoals in hoofdstuk 2 is weergegeven, verandert de arbeidsmarkt in de techniek sterk. Dat is de afgelopen maanden gebeurd en dat zal in de toekomst ook het geval zijn. Vanuit zowel de netwerkorganisatie ASTA als vanuit gemeentelijke arbeidsmarktanalyses wordt de ontwikkeling gevolgd en gemonitord.

Het monitoren van de impact van verduurzamingsopgaven op werkgelegenheid in de regio is nog in ontwikkeling. Studies naar werkgelegenheidsontwikkelingen op nationaal niveau zijn er wel10, maar structureel zicht op lokaal niveau ontbreekt nog. Daarom wordt de samenwerking opgezocht met andere overheden met dezelfde vraagstukken om te werken aan het structureel in beeld brengen van werkgelegenheid in de energietransitie op lokaal niveau.

3.6 Bestaande initiatieven gericht op activeren van Amsterdammers richting energiesector

3.6.1 Bestaande initiatieven

10 De impact van de energietransitie op de Nederlandse Werkgelegenheid, 2008-2017, CBS, december 2018

11

Op dit moment wordt met lokale projecten gewerkt aan de bestrijding van energiearmoede met de inzet van energiecoaches. Bewoners ontvangen een gratis box met bespaarproducten en energieadvies, waarmee zij zelf de kennis en middelen in handen krijgen om te besparen op hun energierekening. Project Energieadvies via Vroeg Eropaf Dit project wordt uitgevoerd door Maatschappelijke Dienstverleners (MaDi’s) en is voor Amsterdammers in schuldhulpverlening en klanten van de MaDi’s. MaDi’s worden getraind in het geven van energieadvies en verstrekken advies en bespaarproducten bij mensen thuis of in workshops. Sinds de start van het project eind 2016 zijn er ruim 800 huishoudens van energieadvies en bespaarmiddelen voorzien. Bij installatie van alle items uit de bespaarbox wordt een theoretische besparing van gemiddeld € 151,81 per jaar gerealiseerd. Project Step2Save In samenwerking tussen gemeente, WSP en Vattenfall worden werkzoekenden opgeleid tot energieadviseur, waarna zij huis-aan-huis energieadvies geven. Sinds de start in Amsterdam Noord in 2017 zijn 7.616 huishoudens van energieadvies voorzien. Per jaar bespaart een huishouden met dit advies gemiddeld € 137. 3.6.2 Voorbeeldinitiatieven in het land ter bevordering zij-instroom en omscholing Ook elders in het land zijn er initiatieven gericht op het bevorderen van zij-instroom voor de energietransitie.

Zoals bijvoorbeeld de Beroepentuin in Rotterdam en de Energieacademie in Den Haag. Bij beide initiatieven zijn diverse maatschappelijke en private organisaties betrokken. En de kern van beide initiatieven is hetzelfde: deelnemers kunnen na een verkennende periode van twee weken (waarin zij kennis maken met verschillende beroepen) een richting kiezen waarbij zij zich verder ontwikkelen. Een van de successen van deze formules is dat iedereen die wil in principe gewoon kan instromen, ongeacht of iemand wel of geen uitkering heeft, wel of niet al werkt en wel of geen opleiding heeft in de technische sector. De eerste twee weken is dan ook direct een manier voor een deelnemer om kennis te maken met de technische sector en te bepalen of hij/zij hierin verder wil. Momenteel wordt onderzocht in hoeverre Amsterdamwerkt! een oriëntatiefase kan aanbieden voor Amsterdammers die zich naar de techniek en bouw sector willen laten omscholen.

12

4 Financiering

In hoofdstuk 3 is aangegeven welke extra impulsen worden gegeven. Zoals ook in hoofdstuk 1 reeds is aangegeven, vervult de gemeente vooral een faciliterende en aanjagende rol richting partners in dit geheel. Dit betekent dat de gemeente de faciliterende zaken financiert en dat in de uitvoering van de plannen gebruik zoveel mogelijk gebruik wordt gemaakt van bestaande budgetten en regelingen, zowel binnen de gemeente als daarbuiten (bijvoorbeeld een subsidieregeling van het ministerie van OCW of middelen vanuit de O&O fondsen). Kosten

2021

2022

2023

2024

Totaal

Projectleider Arbeidsmarkt Samenwerkingsnetwerk Techniek Groot Amsterdam (ASTA)

€49.000

€49.000

€49.000

€49.000

€196.000

Dekking: - €49.000 EZ Uitvoeringsagenda Onderwijsarbeidsmarkt

Dekking: - €49.000 EZ Uitvoeringsagenda Onderwijsarbeidsmarkt

Dekking: - €49.000 EZ Uitvoeringsagenda Onderwijsarbeidsmarkt

Monitor

Dekking: - €49.000 EZ Uitvoeringsagenda Onderwijsarbeidsmarkt €30.000

Totaal

Dekking: - €30.000 Banenplanmiddelen €30.000

€30.000

€226.000

13