B0. Raadsinformatiebrief Uitwerking raadsinitiatief Meer buurtstallingen voor de fiets.pdf

Raadsinformatiebrief

Aan:

Portefeuillehouder(s): Behandeld door

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 8 februari 2022 Verkeer en Vervoer, Water en Luchtkwaliteit Egbert J. de Vries Verkeer en Openbare Ruimte (bestuurlijke.zaken.vor@amsterdam.nl)

Onderwerp

Uitwerking raadsinitiatief ‘Meer buurtstallingen voor de fiets’

Datum Portefeuille(s)

Geachte leden van de gemeenteraad, Op 7 juli 2021 heeft uw raad ingestemd met het initiatiefvoorstel van raadslid Vroege (D66) over ‘meer buurtstallingen voor de fiets’, zie bijlage 1. Met dit raadsinitiatief wordt het college verzocht om de mogelijkheden te verkennen om te komen tot meer buurtstallingen voor de fiets. Hierbij informeren wij u over de resultaten van dit onderzoek. Met het initiatiefvoorstel is het college verzocht: 1. Te onderzoeken waar en hoe groot de behoefte aan een buurtstalling is. Hierbij te prioriteren op de vraag vanuit bewoners en de lengte van wachtlijsten voor bestaande buurtstallingen. 2. In gesprek te gaan met de gemeente Utrecht om te onderzoeken of hun aanpak van zelf exploitatie van buurtstallingen ook voor Amsterdam een oplossing kan zijn en hierbij expliciet ook te kijken naar de mogelijkheid van een buurttrommel. 3. Onderzoek te doen naar mogelijke samenwerking met commerciële partijen om tot de ontwikkeling van buurtstallingen te komen als het met publieke middelen niet toereikend is. 4. Bewonersinitiatieven te benaderen en hen assisteren in hun zoektocht naar mogelijkheden voor buurtstallingen. 5. In gesprek te gaan met werkgeversorganisaties om te onderzoeken of werkgevers kunnen bijdragen aan het gebruik en de stalling van de fiets van werknemers.

In bijlage 2 is een uitwerking opgenomen van het initiatiefvoorstel, waarbij per punt het raadsinitiatief is uitgewerkt. Hieronder zijn deze punten samengevat: In vooroorlogse wijken is behoefte aan meer buurtstallingen voor de fiets. (1) De behoefte aan buurtstallingen bevindt zich in de vooroorlogse wijken (centrum en de schil daaromheen). Deze conclusie kan getrokken worden op basis van belangrijke indicatoren voor de (potentiële) vraag naar buurtstallingen en een interview met de beheerder van de website van de buurtstallingen in Amsterdam (stallingamsterdam.nl). In buurten waar mensen geen eigen tuin, berging of fietsenstalling hebben en hun fiets op straat moeten parkeren is de behoefte naar een buurtstalling het grootst. Dit zijn voornamelijk vooroorlogse wijken (met meerdere woonlagen). Deze wijken bevinden zich voornamelijk in het

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 8 februari 2022 Pagina 2 van 5

centrum en de schil daaromheen bevinden. De huidige buurstallingen bevinden zich dan ook in deze vooroorlogse wijken. De beheerder van de website van de buurtstallingen in Amsterdam (stallingamsterdam.nl) geeft aan dat veel stallingen nagenoeg vol zijn en wachtlijsten kennen, zonder dat er op dit moment actief reclame wordt gemaakt. Er zijn geen cijfers bij de gemeente bekend over de lengte van de wachtlijsten. Aan het verzoek om deze informatie te delen met de gemeente is niet tegemoetgekomen. Er is geen kwantitatief onderzoek gedaan naar de totale behoefte aan buurtstallingen. De resultaten hiervan zullen afhankelijk zijn van elementen als de hoogte van de tarieven, de stallingsvoorwaarden, exacte locatie, etc. Dit is allemaal nog niet bekend. Het als gemeente zelf exploiteren van buurtstallingen is complex, vraagt veel qua organisatie en is niet zelfstandig rendabel. (2) Casus Utrecht Bij de gemeente Utrecht zijn de ervaringen opgehaald om te kijken of hun aanpak van zelf exploiteren van stallingen ook een oplossing kan zijn voor de gemeente Amsterdam. De gemeente Utrecht exploiteert zelf zo’n 40 buurtstallingen met ruim 2.100 plekken voor fietsen en speciale fietsen (zoals bakfietsen). De buurtstallingen worden goed gebruikt, en bijna elke stalling heeft een wachtlijst. De fietsparkeerdruk op straat blijft ondanks de buurtstallingen hoog.

Het zelf exploiteren van buurtstallingen levert in Utrecht een kleine maar waardevolle bijdrage aan het (veilig) stallen van fietsen. Het vraagt wel veel qua organisatie. Er zit veel tijd in het zoeken naar nieuwe locaties, geschikt maken van panden tot buurtstalling, groot onderhoud en beheer. De kosten zijn flink groter dan de opbrengsten. De kosten nemen toe, omdat de (huur)prijzen van de panden toenemen en de prijs voor exploitatie gaat tevens omhoog. Een deel van de panden is verouderd en vraagt groot onderhoud. De gemeente Utrecht zet in op het uitbreiden van het aantal buurtstallingen met twee nieuwe buurtstallingen per jaar. Dit is in de praktijk erg lastig en tijdsintensief, vanwege de hoge (huur-)prijzen en niet ieder pand is geschikt (toegang, brandveiligheid, breed genoeg, overlast omgeving). Situatie Amsterdam Het zelf exploiteren van stallingen zal naar verwachting in de gemeente Amsterdam meer complex zijn dan in Utrecht. De huurprijzen in Amsterdam zijn een stuk hoger dan in de gemeente Utrecht en de vraag op de vastgoedmarkt is enorm. Daarnaast exploiteert Amsterdam zelf nog geen buurtstallingen, met uitzondering van de pilot in autoparkeergarage de Hallen en de pilot met een bewonersfietsparkeervergunning in de gemeentelijke stallingen Beursplein, Leiseplein en Rokin. Ook het vinden van nieuwe panden is erg ingewikkeld.

Dit lukt de huidige private eigenaren/beheerders van buurstallingen ook niet vanwege de hoge huurprijzen. Bovendien brengt huren van een pand de nodige risico’s met zich mee: huurprijzen kunnen stijgen, minimale huurperiode terwijl nog onzeker is of er voldoende vraag is voor buurtstalling, verhuurder kan opzeggen. Exploitatie en beheer wordt efficiënter naarmate er meer panden in bezit zijn en

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 8 februari 2022 Pagina 3 van 5

Amsterdam zal vanaf nul moeten beginnen. Ook vraagt het veel wat betreft organisatie zoals zoeken van nieuwe panden, geschikt maken van panden, groot onderhoud en beheer. Fietstrommels zijn goedkoop en snel te realiseren, maar het college is terughoudend met het toevoegen van statische functies in de openbare ruimte, ze dragen ze niet bij aan een aantrekkelijke openbare ruimte en ze zijn ruimte-inefficiënt. (2) Het college is op dit moment terughoudend met het toevoegen van statische functies in de openbare ruimte (Visie Openbare Ruimte 2025). Deze objecten kunnen namelijk op gespannen voet staan met de primaire functie van de openbare ruimte: verblijven en verplaatsen. Voordeel van fietstrommels is dat ze relatief goedkoop zijn (±€4.000,-) en snel te realiseren zijn in de openbare ruimte. Maar fietstrommels kunnen afbreuk doen aan de uitstraling van de openbare ruimte (fietstrommel zelf, maar ook leunen van andere fietsen en vandalisme, plak en klad), zijn ruimte-inefficiënt en er is extra inzet nodig om gebruik goed te regelen (abonnementen, beheer, onderhoud). Mogelijke samenwerking met commerciële partijen door middel van subsidieregeling en ontwikkeling wijkhubs (3) Het initiatiefvoorstel vraagt om de samenwerking met commerciële partijen te onderzoeken waar publieke middelen niet toereikend zijn.

Zoals hierboven toegelicht, is het als gemeente zelf exploiteren van buurtstallingen complex en niet zelfstandig rendabel. Voor commerciële partijen geldt hetzelfde, de exploitatie is moeilijk rendabel te krijgen. De gemeente werkt daarom aan een subsidieregeling om de ontwikkeling van buurtstallingen te steunen. Zie pagina 4 voor meer informatie over de nieuwe (nog vast te stellen) subsidieregeling. Daarnaast wordt in de onlangs vastgestelde Hubsvisie Amsterdam toegelicht op welke wijze de gemeente, samen met de markt, hubs wil faciliteren. Zie pagina 4 voor meer informatie over de op de lange termijn mogelijke relatie tussen de ontwikkeling van (wijk- en buurt-)hubs en buurtstallingen. Contact met bewonersinitiatieven gefaciliteerd door programma Fiets (4) Initiatieven voor buurtstallingen worden gefaciliteerd door het Programma Fiets. Echter, met het bewonersinitiatief buurtstalling.nl is geen contact geweest. Naast een website zijn brieven verspreid in een aantal buurten in o.a. Amsterdam, Alkmaar en Haarlem, waarin wordt geschreven dat zij samenwerken met gemeenten en de Fietsersbond, terwijl dit niet het geval is. Op slinkse wijze proberen oplichters persoonlijke gegevens te stelen van bewoners. (Binnenstadbewoners doelwit van oplichters met brief over ‘luxe’ fietsenstalling, NH Nieuws, 11 juni 2021). Verder lopen er op dit moment geen bewonersinitiatieven.

Bij werkgevers is ook een gebrek aan goed gedimensioneerde fietsenstallingen. (5) Het gebrek aan fietsenstallingen zorgt ervoor dat een deel van de werknemers die wel willen fietsen, dit in de praktijk niet doen. Omdat werkgevers vaak de panden huren, hebben zij zelf niet de mogelijkheid om extra fietsparkeerplekken te realiseren en dit gebeurt zelden door eigenaren en beheerders. Bij werkgevers is ook behoefte aan meer ruimte voor het (veilig) stallen van fietsen. Stichting Breikers geeft aan dat op het moment dat er meer (buurt)fietsenstallingen komen, naast bewoners zeker ook werkgevers geïnteresseerd zijn in het huren van fietsparkeerplekken.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 8 februari 2022 Pagina 4 van 5

Daarnaast is het mogelijk om te onderzoeken of werkgevers bereid zijn om als sponsor (voor specifieke locaties) bij te willen dragen. Er liggen kansen om nieuwe buurtstallingen te stimuleren bij de uitwerking van de nieuwe (nog vast te stellen) centrale subsidieregeling voor buurtstallingen. In het verleden was er een subsidieregeling voor buurtstallingen (tot 2016). Op dit moment wordt een nieuwe centrale subsidieregeling voor buurtstallingen voorbereid, gericht op het behouden en stimuleren van buurtstallingen. Naast bijdragen aan investeringskosten om de panden geschikt te maken tot buurtstalling en aanvulling van exploitatiekosten in de eerste jaren als de bezetting onvoldoende is, kan ook gedacht worden aan bijdragen aan de exploitatiekosten (aanvullen exploitatietekort). Een eigenaar van zo’n 20 buurtstallingen in Amsterdam geeft namelijk aan dat het hem niet rendabel is om nieuwe stallingen te openen vanwege de huidige huurprijzen. De subsidieregeling wordt op dit moment verder uitgewerkt, gebruik makende van de verzamelde informatie bij de uitwerking van dit initiatiefvoorstel. Verwachting is dat de subsidieregeling in Q2/Q3 gereed is voor besluitvorming. Op de lange(re) termijn ligt mogelijk een relatie tussen de ontwikkeling van (wijk- en buurt-)hubs en buurtstallingen. Op 21 december 2021 heeft het college de Hubsvisie Amsterdam vastgesteld.

Hierin worden verschillende typen hubs onderscheiden, elk met eigen doelen, doelgroepen en gebruik. Door middel van buurtstallingen ontstaat ruimte tot veilig stallen van de fiets, scooter en motor en zij zorgen voor het beperken van de druk op de openbare ruimte. De wijkhub faciliteert deze functies ook en ook andere functies waaronder aanbieden van deelmobiliteit. Bij de wijkhub komen verschillende mobiliteitsvormen uit de wijk bij elkaar. In bestaande wijken kunnen bijvoorbeeld bestaande parkeergarages tot wijkhubs transformeren. Echter zullen dergelijke hubs er niet vandaag of morgen zijn en zal dit enkel een oplossing zijn voor direct omwonenden: de dichtheid van wijkhubs over de stad zal beperkt zijn en men stalt zijn/haar fiets (of scooter of motor) bij voorkeur op loopafstand van de woning. Daarnaast wordt onderzocht wat de potentie is van buurthubs in de stad. Een buurthub is een verzameling van individueel uitstootvrij vervoer, zoals de deelauto, deel(bak)fiets en deel LEV’s (Licht Elektrische Voertuigen), waar primair bewoners gebruik van kunnen maken. Deze buurthubs worden in vooroorlogse wijken zeer waarschijnlijk in de openbare ruimte gerealiseerd. Echter past de functionaliteit van een buurthub bij een buurtstalling.

Op het moment dat inpandige buurtstallingen worden gerealiseerd, is het de moeite waard om te bekijken of hier tevens deelmobiliteit kan worden aangeboden.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 8 februari 2022 Pagina 5 van 5

Wij gaan ervan uit dat hiermee antwoord is gegeven op de gestelde onderzoeksvragen om mogelijkheden te verkennen om te komen tot meer buurtstallingen voor de fiets.

Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam,

Egbert J. de Vries Wethouder Verkeer en Vervoer, Water en Luchtkwaliteit

Bijlagen 1. Initiatiefvoorstel ‘Meer buurtstallingen voor de fiets’ 2. Uitwerking initiatiefvoorstel ‘Meer buurtstallingen voor de fiets’

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl