b. Monitor DSDB 2022 01 14

MONITOR DUURZAME STAD, DUURZAME BANEN 13 januari 2022

1. Achtergrond en doel Achtergrond De monitor presenteert in samenhang met de voortgangsrapportage de belangrijkste trends, cijfers en werkgelegenheidsontwikkelingen in de technische sectoren(met in het bijzonder de duurzaamheidssector) en de voortgang van het programma Duurzame Stad, Duurzame Banen.

De monitor wordt eenmaal per half jaar uitgebracht en volgt een iteratief proces waarbij beschikbare en relevante indicatoren stapsgewijs worden toegevoegd om zo een actueel en compleet mogelijk beeld te schetsen.

Deze monitor geeft inzicht in het tempo van de stedelijke investeringen die werk genereren. Aan de hand van kwantitatieve indicatoren wordt de groei van banen, de toeleiding naar opleiding en de begeleiding naar werk in de technische sectoren inzichtelijk gemaakt. En kwalitatieve indicatoren laten de voortgang en ontwikkeling van samenwerkingsverbanden, afspraken met werkgevers en onderwijsinstellingen zien. Tot slot worden de knelpunten in de uitvoering van de programma’s in kaart gebracht en mogelijke nieuwe interventies die hieruit voortvloeien.

Werkwijze

Dit gebeurt langs drie lijnen:

• Interpretatie van de data

1. De voortgang van de afspraken rondom de zes motoren voor duurzaam herstel

• Trends en ontwikkelingen: prognoses en vooruitblik

2. Macro-economische ontwikkelingen, en in het bijzonder de werkgelegenheid. 3. De (werkgelegenheid)ontwikkeling van de technische sectoren(in het bijzonder de duurzaamheidssector)

In dit document staat het volgende: • Laatste stand van zaken aan de hand van een samenvatting van de data in het dashboard

• Wat zijn mogelijke vraagstukken als gevolg van de crisis ontwikkelingen?

Voortgang zes duurzame motoren

1. Voortgang motoren (1)  Indicatoren

Zonmotor

Voortgang

Voorbereiding en uitvoering

Subsidieregeling is gepubliceerd in juni 2021. Vijf corporaties vroegen subsidie aan. Tot en met oktober 2022 worden 19.770 extra zonnepanelen gelegd, 6.555 kWp

Bestedingen

Het beschikbare subsidiebedrag is € 4 miljoen. In de eerste ronde is voor € 2,3 miljoen aan subsidie aangevraagd en toegekend. De 2e ronde opent half januari 2022.

Afspraken omscholing en werkgelegenheid

Voorbereiding en uitvoering Warmtemotor

Bestedingen

Afspraken omscholing en werkgelegenheid

Voorbereiding en uitvoering Vastgoedmotor

Toelichting

Met AmsterdamWerkt! , Installatiewerk-Noord Holland, WijTechniek en werkgevers is een omscholingstraject voor de functies van zonnepaneelinstallateur en werkvoorbereider ontwikkeld. In januari is de eerste groep van 8-10 kandidaten gestart aan het omscholingstraject. Mantelovereenkomst voor lange termijn samenwerking getekend op 29 november 2021 In vier buurten gestart met informatie voor en gesprekken met bewoners. Momenteel worden buurtuitvoeringsplannen opgesteld voor het aardgasvrij maken van de eerste buurten. Voor de buurten die de stap zetten, kunnen de kosten worden opgenomen in de monitor die halverwege 2022 verschijnt. Er is nog geen budget besteed. Dit is bestemd voor het daadwerkelijk geschikt maken van woningen en aanleggen van de warmtenetten. Start hiervan in 2022. In de mantelovereenkomst is vastgelegd dat de Warmtebedrijven en Corporaties bijdragen aan de Intentieverklaring Duurzame Werkgelegenheid Amsterdam. Nu de mantelovereenkomst is ondertekend wordt dit geconcretiseerd. 3 panden volledig uitgevoerd. In 8 panden is de uitvoering van de werkzaamheden gestart Voor 12 panden is de voorbereiding aanbesteding gestart (opstellen bestek, PvE)

Bestedingen

Er is tot nu toe tussen € 1 miljoen aan projecten aanbesteed en € 1,5 miljoen verplicht De zonprojecten worden geclusterd aanbesteed (ruim € 150.000).

Afspraken omscholing en werkgelegenheid

Met opdrachtnemers, Bouwmensen en Bouwend NL wordt gewerkt aan het ontwikkelen van een omscholingstraject voor zij-instromers.

= conform planning

= achter op planning

= knelpunt

= nog niet van toepassing

4

2. Voortgang motoren (2)  Indicatoren

Klimaatadaptatiemotor

MKB-motor

Voortgang

Voorbereiding en uitvoering

Lijst met 100 locaties in kaart gebracht. 5 plekken afgerond. 28 plekken gestart met voorbereiding van uitvoering en worden naar verwachting in het eerste kwartaal van 2022 opgeleverd.

Bestedingen

Tot nu toe is € 189.000,- besteed. Kosten voor voorbereiding, advies en toezicht vallen hoger uit dan begroot bij kleinere projecten (€5.000 tot € 50.000).

Afspraken omscholing en werkgelegenheid

Samen met groenaannemers die een raamcontract hebben met de gemeente, is het scholingstraject Klimaatadaptatie opgezet om duurzame instroom van personeel te ontwikkelen. De werving hiervoor is gestart in november 2021.

Voorbereiding en uitvoering

Voorbereidingen voor aanbestedingen van collectieve inkoop, (nieuwe) aanbieder energieadviezen, Start-up-in-Residence, Scale-up programma gestart. 225 Energieadviezen voor bedrijven en instellingen

Bestedingen

Bestedingen op dit moment nog niet grootschalig, vanwege voorbereiding aanbestedingen. Met name bestedingen aan energieadviezen (contract externe partij).

Afspraken omscholing en werkgelegenheid

Voorbereiding en uitvoering Renovatie- en isolatiemotor

Toelichting Toelichting

Volgt na aanbestedingen. Voor innovatief deel (Start-up-in-Residence, Scala-up en Innovatielab) betreft het voornamelijk baanbehoud. Ter voorbereiding op collectieve inkooptrajecten is het onderzoek naar isolatie van verschillende woningtypen in Banne-Noord gestart. Pilot Reigersbos (grondige renovatie) geëvalueerd Gesprekken met corporaties over methode en financiering isolatie 10.000 woningen, gestart. Aanbesteding voor faciliterende partij collectieve inkooptrajecten in oktober 2021. Eerste collectieve inkoopactie start in februari 2022

Bestedingen

Nog in voorbereidingsfase. Bij uitvoering en engineering vinden investeringen plaats.

Afspraken omscholing en werkgelegenheid

Werkgelegenheidskansen doen zich voor zodra projecten van isolatie en renovatie van start gaan. Hierover maken we afspraken met corporaties en aannemers of gegunde partijen

= conform planning

= achter op planning

= knelpunt

= nog niet van toepassing

5

Macro-economische ontwikkelingen

1. Macro-economische ontwikkelingen Amsterdam  Indicatoren

Q4 2020

Trend 2020

Nieuwe cijfers

Toelichting Sinds jan 2021 daalt de werkloosheid per kwartaal, maar nog niet op niveau pre-corona(3,7%). Werkloosheid A’dam hoger dan landelijk(3,3%) Sinds maart 2021 daalt het aantal mensen met een ww uitkering met gemiddeld 5% per maand. -Sinds april 2021 daalt het aantal bijstandsuitkeringen elke maand -Het aantal uitkeringen ligt 1,8% lager dan februari 2020

4,9%

6,5%

Aantal ww-uitkeringen

(nov)

12.278

21.018

Aantal bijstandsuitkeringen

(nov)

37.907

40.443

TOZO 5 toekenningen

(okt)

11.980

21.7941

Het aantal ZZP’ers dat beroep doet/ het recht heeft op de TOZO uitkering neemt af.

Online vacatures

(okt)

26.583

14.895

Vanaf het derde kwartaal 2020 neemt het aantal vacatures weer fors toe. In okt 2021 zijn er 69% meer online vacatures dan in okt 2020

NOW 4 toekenningen (jul-aug-sep 2021) 28002

8.9203

In lijn met de afname van corona besmettingen en versoepelingen liep het aantal NOW aanvragen en toekenningen af.

Aantal bedrijfsvestigingen

Het totaal aantal bedrijfsvestigingen op 1 jan 2021 is met 0,5% gedaald ten opzichte van 1 jan 2020

(jan)

129.900

130.552

(t/m okt2021)

97

220

Aantal opheffingen

(2020)

14.078

n.v.t

Aantal startende bedrijven

(2020)

18.674

n.v.t

Faillissementen

Signalen:

Trend

(Q2 2021)

Werkloosheid

Economie & Arbeidsmarkt

Nu

In 202o 226 faillissementen, 100 meer dan in 2019. Hierbij verloren 2.054 personen hun baan. Tot nu toe minder faillissementen in 2021 In 2020 zijn er 24% meer opheffingen zonder faillissement dan in 2021.In q1 van 2021 is het aantal opheffingen 8% minder dan q1 2020 -In 2020 zijn er 5% minder bedrijven gestart dan in 2021. -In q1 van 2021 is aantal startende bedrijven 16% hoger dan q1 2020

De economie van de MRA kromp in 2020 met 7,1 procent en werd daarmee substantieel harder geraakt dan de Nederlandse economie (een krimp van 3,8 procent) en de EU27 (een krimp van 6,0 procent). De coronacrisis heeft in de MRA, Nederland en de EU27 tot een unieke economische krimp geleid. Maar het herstel blijkt ook relatief krachtig en dient zich veel sneller aan dan na de Grote Recessie. Mede door de inzet van massale steunpakketten van de Nederlandse overheid, zijn de gevolgen voor de arbeidsmarkt in Nederland en de MRA beperkt gebleven en veerde de economie in de loop van 2021 weer krachtig op. De huidige verwachting is dat in de tweede helft van 2022 de omvang van de economie van de MRA weer terug is op het niveau van vlak voor het uitbreken van de coronacrisis.

1 Tozo 3 toekenningen 2 peildatum 31 augustus 2021 3 Now 3.1 toekenningen

= Positieve trend

= negatieve trend

= Stabiele trend

De (werkgelegenheid)ontwikkeling van de technische sectoren 1. In het bijzonder de duurzaamheidssector

1. Afbakening duurzaamheidssector Definitie: De duurzaamheidssector= energiesector – alle activiteiten omtrent de productie, distributie en verkoop van conventionele energie alsmede de productie conventioneel energie- gerelateerde producten en diensten.

Exploitatieactiviteiten

De energiesector: ‘ omvat alle activiteiten omtrent de productie, distributie en verkoop van energie alsmede de productie van energie-gerelateerde producten en diensten’. Energie-gerelateerde producten en diensten zijn meestal de investeringen die worden gedaan voor de productie, distributie en verkoop van energie.

Conventionele energie

Activiteiten uit investeringen

De activiteiten bestaan uit: •

Exploitatie: Dit betreft de winning, productie, distributie en verkoop van energieproducten, als het hernieuwbare energie betreft. Hieronder vallen onder andere , de energiebedrijven, de opslag van energie en de decentrale opwekking van energie.

•

Activiteiten uit investeringen: breed scala aan activiteiten, meestal gerelateerd zijn aan investeringen voor exploitatie van energie, o.a. productie van energiesystemen, de bouw en installatie van energiesystemen en infrastructuur, isolatiewerkzaamheden, R&D en aan energie gerelateerde consultancy, overheidsdiensten en onderwijs.

Bron: CBS Economische indicatoren energie-gerelateerde activiteiten 2020 (onderdeel van Klimaat en Energieverkenning (KEV) 2020 PBL)

Binnen scope

Buiten scope

2. Bedrijfsvestigingen en banen in de duurzaamheidssector  Indicatoren

Werkgelegenheid in duurzaamheids sector

Signalen

Nu

Trend1 2020

Trend 2020

Toelichting

Aantal banen duurzaamheidssector 16.700 in Amsterdam (2021)

16.100

In de periode 2010 -2021 is het aantal banen(1uur+) met 30% gestegen van 12.800 naar 16.100 De banen in duurzaamheidssector als aandeel van het totaal aantal banen is constant gebleven met 2.3%

Aantal banen duurzaamheidssector in MRA (excl a’dam) (2020)

n.v.t.

18.200

In de periode 2010 -2020 is het totaal aantal banen(1 uur+) afgenomen met 1,1%

Technische vacatures online

(nov) 4.286

2.900*

Sinds juni 2020 is het aantal vacatures toegenomen met 65% van 2.666 naa5 4.286 Het aantal technische vacatures online is 9,9 % hoger dan het niveau pre-corona(feb 2020)

Aantal bedrijfsvestigingen in Amsterdam

(2020)

3.980

3.970

In de periode 2010 -2020 is het aantal bedrijfsvestigingen in duurzaamheidssector met 49,35% gestegen van 2.310 naar 3.450. In 2020 is het aantal bedrijven minimaal toegenomen

Aandeel zzp’ers in totaal bedrijfsvestigingen

(2020)

45%

n.v.t. n.v.t. in 2020

Aantal bedrijfsvestigingen in MRA

(2021)

6.720

6.310

Het aandeel zzp’ers in totaal bedrijfsvestigingen is gestegen van 48,05% in 2010 naar 51,3%

Het aantal bedrijfsvestigingen is sinds 2014 met 25,4% gestegen. Met name in 2019 en 2020 is er een forse toename geweest en zijn er 740 bedrijfsvestigingen bijgekomen

De werkgelegenheid in de duurzaamheidssector neemt toe, met name op het vlak van bouw en installatie van hernieuwbare energiesystemen, maar het aandeel in de totale werkgelegenheid van Amsterdam en de MRA blijft met circa 2% gering. Het aantal banen is in de afgelopen 11 jaar met 30% gestegen, van 12.800 naar 16.700. De groei in aantal vestigingen is niet per se gekoppeld aan een sterke groei in het aantal banen omdat de groei vooral onder kleine bedrijven plaatsvindt; 45% van de bedrijven betreft zzp’ers, terwijl 49,5% van de bedrijven 2 tot werknemers in dienst heeft.

1. Trend op basis van 2010 t/m 2020/21

= Stijging

= Lichte stijging

= Daling

=geen significant verschil

3. Krapte in de technische sector(en) en technische beroepen  Indicatoren Spanning duurzaamheidsberoepen (Q3 2021) Architecten

Krapteberoepen (GrootAmsterdam)

Signalen 1. Een trend op vanaf q3 2020

Nu Zeer krap krap

Bouwarbeiders afbouw

Zeer krap

Elektriciens en elektronicamonteurs

Zeer krap

Elektrotechnisch ingenieurs

Zeer krap

Hulpkrachten bouw en industrie

Zeer krap

Machinemonteurs

Zeer krap

Metaalbewerkers/constructiewerkers

Zeer krap

Productcontroleurs

Zeer krap

Productieleiders industrie en bouw

Zeer krap

Technici bouwkunde en natuur

Zeer krap

Timmerlieden

Zeer krap

Trend1

Trend 2020

Toelichting De krapte is toegenomen naar een spanningsindicator van 11,67, waarmee de krapte groter is dan in de pre-corona periode. In 2020 is de krapte tijdelijk afgenomen maar vanaf q3 2020 is de krapte fors toegenomen De spanningsindicator voor de beroepsgroep architecten laat in q3 2021 voor het eerst in jaren een krappe spanning zien. Voor corona was de spanning gemiddeld en in 2020 daalde het kort naar ruim De krapte nam in q2 2020 af, maar steeg daarna in een rap tempo zodat de krapte in q2 2021 weer op het niveau van q1 2020 lag. De stijging zet niet door, en in q3 2021 is er sprake van een daling De krapte nam in q2 2020 af, maar steeg daarna in een rap tempo zodat de krapte in q2 2021 hoger was dan in q1 2020. De stijging zet niet door, en in q3 2021 is er sprake van een daling De krapte bleef gedurende de coronaperiode stabiel, maar steeg in q4 2020 weer. De krapte is in q2 2021 hoger dan in q1 2020. De stijging zet door. De krapte nam in q2 2020 fors af van krap naar ruim. In q4 2020 trad herstel op en was er sprake van een gemiddelde spanning. Inmiddels is de spanning voor het eerst in jaren zeer krap De krapte nam in q2 2020 af, maar steeg daarna in een rap tempo zodat de krapte in q2 2021 weer op het niveau van q1 2020 lag. De stijging zet niet door, en in q3 2021 is er sprake van een daling De krapte nam in q2 2020 af naar een krappe spanning.

In q3 bleef het stabiel. Vanaf q2 2021 neemt de krapte fors toe en is zij hoger dan in q1 2020. De krapte nam in q2 2020 af naar een krappe spanning. In q3 bleef het stabiel. Vanaf q2 2021 neemt de krapte fors toe en is zij hoger dan in q1 2020. De krapte nam in q2 2020 af, maar steeg daarna in een rap tempo zodat de krapte in q2 2021 hoger dan het niveau van q1 2020 lag. De stijging zet niet door, in q3 2021 is er een daling De krapte nam in q2 2020 af naar een krappe spanning. In q3 bleef het stabiel. Vanaf q2 2021 neemt de krapte fors toe en is zij hoger dan in q1 2020. De krapte nam in q2 2020 af naar een krappe spanning. In q3 bleef het stabiel. Vanaf q2 2021 neemt de krapte fors toe en is zij hoger dan in q1 2020.

De krapte in de technische sector is, na een tijdelijke dip in 2020, gestegen tot een recordhoogte op de spanningsindicator. Gedurende en na de eerste lockdown in 2020 nam de krapte in alle sectoren af. In de technische sector was er voor het eerst in jaren geen sprake meer van een zeer krappe, maar van een krappe arbeidsmarkt. Vanaf q3 2020 neemt de vraag naar werknemers toe en daarmee ook de krapte. In het bijzonder bij de technische en technologische beroepen. Alhoewel de krapte sectorbreed stijgt, zien we dat bij de meest krappe beroepen(o.a. bouwarbeiders, elektriciens, machinemonteurs) een daling optreden.

11

4. Uitstroom naar werk in de technische en groensectoren  Indicatoren

Gerealiseerde uitstroom naar technische en groensectoren (GrootAmsterdam)

Potentiële uitstroom naar duurzaamheidsse ctor (GrootAmsterdam)

Uitstroom Werkgeversservicepunt naar bouw en techniek Uitstroom Werkgeversservicepunt naar bouw en techniek Uitstroom Werkgeversservicepunt naar groen Uitstroom Werkgeversservicepunt naar groen Uitstroom uit bijstand naar duurzaamheidssector

Trend1

Nu (20212)

244 plaatsingen

(2020)

233 plaatsingen

300

(20212)

102 plaatsingen

200

(2020)

57 plaatsingen

(2016-2018)

120 Plaatsingen3

Begeleiding van werk naar werk (2020) Regionaal Werkcentrum Zij-instromers aangenomen (2021) bij bedrijven aangesloten bij PPS’en5 Mensen in bijstand & ww met (feb 2021) werkervaring in duurzaamheidssector

Uitstroom WSP

100

5 trajecten 1484 430

Mensen in bijstand & ww met (feb 2021) opleidingsrichting gerelateerd aan duurzame banen

1600

Mensen in bijstand & ww met (feb 2021) Werkervaring in sector gerelateerd aan duurzame sector

630

1. Onvoldoende historische data om de trend op dit moment te duiden. Dit zal opgebouwd worden en meegenomen worden in latere versies van de monitor 2. Tot en met week 50 van 2021 3. Waarvan 25% vrouw 4.Op basis van eerste respons uitgezette enquête, de verwachting is dat dit getal hoger uitvalt. 5. Publiek Private Samenwerkingen, o.a. Vakschool Technische Installaties en de BouwAcademie Amsterdam

0

Uitstroom WSP naar Bouw en Techniek 2020

Uitstroom WSP naar Groen

2021

5. Onderwijsinschrijvingen in het mbo Amsterdamse onderwijsvolgenden  Indicatoren

Instroom in het mbo1 (Overige opleidingen die relevant zijn voor de beroepen in de duurzaamheidssector )

% 2018/19 Trend

Elektrotechniek

105

1

110

Productietechniek

235

1

210

850

5

745

2500 2000

Techniek, industrie en bouw Instroom in het mbo (Technische opleidingen)

2019/20

Inschrijvingen in het mbo 3000

Installatietechniek

20

0

45

Bouw

285

2

215

Werktuigbouwkunde

20

0

30

500

Proces- en chemische laboratoriumtechniek

75

0

75

0

Metaalproductie Auto-,vliegtuig en scheepvaart industrie

<10

0

<10

385

2

395

Totaal Grond- weg-, en waterbouw

1985

11

1835

25

0

25

Veiligheid en milieu Landbouw en natuurlijke omgeving Logistiek ICT

455

3

555

70

0

90

230 1100

255

Secretarieel werk en informatiedienstverlening Boekhouding en bedrijfsadministratie Totaal

185 315 2380

1 7 1 2 25

1. Op basis van de opleidingsachtergrond van werkenden in de duurzaamheidssector

1500 1000

Technische opleidingen 2018/19

Overige relevante opleidingen 2019/20

2020/21

2019/20

1060 305 345 2635

Technische opleidingen Overige relevante opleidingen Overige opleidingen = Stijging

= Daling

=geen significant verschil

13

6. Onderwijsinschrijvingen in het hbo Amsterdamse onderwijsvolgenden  Indicatoren Instroom in het hbo (Technische opleidingen)

2019/20

% 2018/19 Trend

Architectuur en bouwkunde

1095

2

1070

Techniek en technische dienstverlening

1335

3

1300

Totaal

2430

5

2370

Bedrijfskunde en administratie

8855

17

9180

Informatica

3580

7

3460

Sociale wetenschappen

8720

17

8765

Instroom in het hbo1

Kunstonderwijs en audiovisuele techniek

2875

6

2975

(Overige opleidingen die relevant zijn voor de beroepen in de duurzaamheidssector )

Milieubescherming Land- en bosbouw Fysische wetenschappen

410

1

420

50

0

45

890

2

875

Gezondsheidszorg Vervoerswetenschappen en logistiek

6310

12

6375

355

1

390

Totaal

32.045

63

32.485

1. Op basis van de opleidingsachtergrond van werkenden in de duurzaamheidssector

2019/20

Technische opleidingen Overige relevante opleidingen Overige opleidingen

= Stijging

= Daling

=geen significant verschil

7. Wie werken er in de Amsterdamse duurzaamheidssector Wie werken er in de Amsterdamse duurzaamheidssector?1 Profiel ‘gemiddelde’ werknemer: man, leeftijd tussen 27-45 jaar, hoog of middelbaar opgeleid, technisch opgeleid of opleiding recht/administratie/handel, werkt fulltime en heeft contract voor onbepaalde tijd 75%

25%2

45% van werknemers heeft een technische studie gevolgd 55% werknemers hoogopgeleid, 36% middelbaar opgeleid 58% van de vrouwen werkzaam in sector is hoogopgeleid

Achtergrond personeel met mbo diploma 82% van mensen met een mbo diploma is werkzaam in technisch beroep 2% van de werkenden met een mbo diploma heeft een niveau 1 diploma 17% van de werkenden met een mbo diploma heeft een niveau 2 diploma

59% van werknemers komt uit de MRA (25% uit Amsterdam) 38% van de werkenden met een mbo diploma heeft een niveau 3 diploma

40% van de werknemers is 45 jaar of ouder 44% van de werkenden met een mbo diploma heeft een niveau 4 diploma 1. 2.

Inzage op basis van meest recente cijfers van het jaar 2019 Een stijging van 2% in vergelijking met 2018

Achtergrond personeel met hbo en/of wo diploma 61% van mensen met een hbo/wo diploma is werkzaam in een technisch beroep

48% heeft een studieachtergrond in de techniek, industrie of bouwkunde 13% heeft natuurwetenschappen, wiskunde of informatica gestudeerd

8. Hoe zien de banen in de duurzaamheidssector eruit De Amsterdamse duurzaamheidssector bestaat uit type banen 57% van de banen in de duurzaamheidssector zijn technische banen. 43% van de banen betreft overige functies zoals verkoop,marketing, pr-professionals en kantoormedewerkers 37% van werknemers heeft een bruto uurloon tussen 20 en 30 euro; (landelijk gemiddeld bruto uurloon in 2019 = 23,14) 30% van de werknemers heeft een uurloon tussen 10 en 20 euro; (dit heeft wellicht te maken met leeftijd en beroepsniveau) 65% van werknemers heeft een vast contract 81% van de banen zijn fulltime banen (van35+ uur per week)