B - 31 BRIEF invoering bijverdienpremie bij parttime werk

Bezoekadres Amstel 1 1011 PN Amsterdam Postbus 202 1000 AE Amsterdam Telefoon 14 020 amsterdam.nl

Retouradres: Postbus 202, 1000 AE Amsterdam

Aan de leden van de raadscommissie Werk, Inkomen en Onderwijs

Datum

21 december 2020

Behandeld door Jan Feenstra Bijlage

-

Onderwerp

Bijverdienpremie voor alle bijstandsgerechtigen die parttime werken

Geachte leden van de commissie, In de brief van 13 november jl. over de T1-tussenevaluatie van het Amsterdamse experiment met de bijstand, heb ik u geïnformeerd over het voornemen van het college om de bijverdienpremie als instrument voor alle bijstandsgerechtigden beschikbaar te stellen. In deze brief leg ik u de uitwerking van de regeling voor. De regeling treedt direct na afloop van de premieverstrekking binnen het experiment op 1 maart 2021 in werking en geldt tot en met 31 december 2022. Aanleiding Voor het zomerreces nam ik u mee in de eerste (tussen)evaluatie van het experiment. Daaruit bleek dat de bijverdienpremie mensen helpt om de stap naar werk te maken en resulteert in een hogere uitstroom naar werk, met als positief neveneffect een daling van de bijstandslasten. De rapportage liet ook zien dat de bijverdienpremie een positief effect heeft op de bestaanszekerheid van mensen die (parttime) werken in de bijstand. Daarom wil het college de bijverdienpremie voor álle bijstandsgerechtigden die parttime (gaan) werken beschikbaar stellen als aanvulling op het bestaande instrumentarium. In lijn met het herstelplan ‘Samen sterker uit de crisis’ heeft het college in de periode van 2021 - 2023 € 8 miljoen vrijgemaakt voor een werkbonus, waaronder bijverdienen in de bijstand.

In deze brief licht ik graag een aantal aspecten van de uitwerking van de bijverdienpremie toe:  de waarde van de premie voor bijstandsgerechtigden;  de hoogte van de bijverdienpremie;  het verhogen van het aandeel parttime werk(enden) in de bijstand;  de financiële uitwerking van de regeling;  de monitoring en evaluatie.

Een routebeschrijving vindt u op www.amsterdam.nl.

Gemeente Amsterdam

Datum 21 december 2020 Pagina 2 van 4

Waarde van bijverdienen voor bijstandsgerechtigden De twee tussenrapportages van het experiment met de bijstand hebben een aantal interessante en waardevolle inzichten opgeleverd. Uit de T1-tussenrapportage weten we dat de bijverdienpremie eraan bijdraagt dat de kans op uitstroom naar werk en economische zelfredzaamheid vanuit het experiment driemaal groter is bij bijstandsgerechtigden die 16u of meer werken per week dan bij degenen die minder dan 17 uur werken of niet werk(t)en. In de T1, waarbij de nadruk lag op het effect van de drie vormen van begeleiding (zelfregie, extra aandacht en standaard begeleiding/controlegroep) op de financiële en maatschappelijke zelfredzaamheid van deelnemers, komt naar voren dat bijverdienen zonder verrekening met de uitkering ervoor zorgt dat werken loont, dat klanten zich meer gezien voelen en (betaald) werk beter waarderen. Dit alles draagt bij aan het welzijn van mensen. Ook voelt 2/5 van de werkende parttimers in het experiment zich aangespoord om (gemiddeld) 13u per week méér te gaan werken. Uit het experiment komt ook naar voren dat de premie vooral wordt besteed aan het aflossen van schulden, achterstallige betalingen en vaste lasten, zoals huur, verzekering en abonnementen. Het is aannemelijk dat bij meer financiële armslag dit ook voor andere bijstandsgerechtigden zal gelden.

Hoogte bijverdienpremie In het experiment met de bijstand kunnen deelnemers een bijverdienpremie van 50% van hun inkomsten uit werk tot een maximum van €200 per maand verdienen. Bijna 3.000 deelnemers aan het experiment maken gebruik van de premie bij parttime inkomsten en verdienen gemiddeld € 1.410 per jaar aan extra inkomsten. Het college kiest bij de invoering van de bijverdienpremie voor een premie van 30% bij inkomsten uit werk. Bij deze hoogte van de premie blijft de stimulans om meer te gaan werken het langst bestaan. Belangrijk uitgangspunt is dat werk moet lonen. Daarnaast is bij het vaststellen van de hoogte van de premie gekeken naar de betaalbaarheid van de premie (beschikbaar budget), eenvoud in de uitvoering en het beperken van de uitvoeringskosten. Het college verwacht dat het beschikbaar maken van de bijverdienpremie voor alle bijstandsgerechtigden meer mensen zal stimuleren om parttime te gaan werken. Bij het vaststellen van de hoogte van de premie voor 2021 wordt uitgegaan van de wettelijke maximale premievrijlating in 2020. Deze bedraagt voor een heel jaar € 2.570 en maandelijks maximaal € 215. Het maximaal bij te verdienen maandelijkse bedrag wordt bereikt bij circa 16 uur werken per week. De premie kent twee uitbetalingsmomenten per jaar, in juni en november. Verhogen aandeel parttime werk Uit het experiment is gebleken dat ca.

50% van de al werkende parttimers niet heeft deelgenomen en daarom ook geen aanspraak maakte op de bijverdienpremie. Het bleek dat de redenen van niet-deelname met name waren: het (ondanks de brede campagne rond het experiment) niet op de hoogte zijn van het experiment, het te laat zijn met opgave van deelname en de onzekerheid over (de stabiliteit van) het huidige inkomen. Amsterdam kent al enige jaren een lager aantal parttime werkuren in het bijstandsbestand dan het landelijk gemiddelde (6,5 versus 11%). Dat kan beter, zeker gezien potentie van de

Gemeente Amsterdam

Datum 21 december 2020 Pagina 3 van 4

arbeidsmarktregio. De verwachting is dat het aantal parttime werkuren en werkenden bij een aantrekkende economie weer zal toenemen. Beschikbaarheid van de bijverdienpremie voor alle bijstandsgerechtigden zou kunnen bijdragen aan het vergroten van het aantal parttimers, parttime uren en inkomen uit arbeid. Daarom zal bij de invoering van het instrument bekeken worden op welke wijze nóg meer aandacht kan worden gegenereerd voor de mogelijkheid om bij te verdienen. Een beroep op de bijstand is in principe tijdelijk en voor diegenen die kunnen werken is uitstroom naar werk en bijstandsonafhankelijkheid het voornaamste doel. Voor veel mensen is parttime werk echter het hoogst haalbare. Bij parttime werk is het essentieel dat de bestaanszekerheid is gewaarborgd: de bijstandsgerechtigde moet erop kunnen vertrouwen dat de inkomsten juist worden verrekend met de bijstand en dat kan worden beschikt over een inkomen ter hoogte van het sociaal minimum. Op dit moment wordt gewerkt aan de verdere verbetering van het proces van inkomensverrekening. Ik informeer zo spoedig mogelijk over de stand van zaken van dit programma. Financiën Voor de implementatie van de bijverdienpremie voor alle bijstandsgerechtigden in 2021 en 2022 worden kosten gemaakt voor de premiebetalingen en de uitvoering hiervan. De premiebetaling zijn becijferd op € 4,2 miljoen per jaar.

Hiervan is reeds € 3,7 miljoen beschikbaar vanuit het complex van de BUIG1. De meerkosten in 1 jaar bedragen € 0,5 miljoen. Daar bovenop bedragen de uitvoeringskosten € 0,25 miljoen per jaar. Kosten in € Bijverdienpremie Uitvoeringskosten Reeds beschikbaar Meerkosten

2021 4,2 miljoen 0,25 miljoen -/- 3,7 miljoen 0,75 miljoen

2022 4,2 miljoen 0,25 miljoen -/-3,7 miljoen 0,75 miljoen

De meerkosten voor de implementatie van de bijverdienpremie voor alle bijstandsgerechtigden in 2021 en 2022 bedragen € 1,5 miljoen. Deze worden bekostigd uit de middelen die in het herstelplan ‘Samen sterker uit de crisis’ voor de periode van 2021 - 2023 zijn vrijgemaakt voor een werkbonus en/of stimuleringspremie (€ 8 miljoen). Monitoring en evaluatie Het college wil het effect van de bijverdienpremie monitoren via periodieke evaluaties. OIS zal de effecten van de bijverdienpremie volgen. De rapportages daarover zal ik met u delen en indien gewenst met u bespreken. Tot slot In de inleiding van deze brief gaf ik aan dat de invoering van de bijverdienregeling op 1 maart 2021 start en dat deze voor de komende twee jaar zal gelden. Het college is ervan overtuigd dat de bijverdienpremie een goed middel is om mensen te stimuleren de stap naar parttime werk te maken, om werken te laten lonen en de kans op economische zelfstandigheid te vergroten. 1 Bundeling Uitkeringen Inkomensvoorzieningen Gemeenten (= bijstandsbudget)

Gemeente Amsterdam

Datum 21 december 2020 Pagina 4 van 4

Afhankelijk van de uitkomsten van de evaluatie van de regeling, is het denkbaar dat de bijverdienregeling ook na 2022 blijft bestaan. Ik hoop u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd.

Hoogachtend, Namens het college van burgemeester en wethouders van Amsterdam,

Rutger Groot Wassink Wethouder Sociale Zaken