B - 22 Zorg_en Maatschappelijke Ontwikkeling (47) Bijlage 1 raadsinformatieb.pdf

Raadsinformatiebrief

Aan: Datum Portefeuille(s) Portefeuillehouder(s): Behandeld door

Onderwerp

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 20 september 2022 Zorg, Maatschappelijke Ontwikkeling, Publieke Gezondheid en Preventie en Jeugd(zorg) Shula Rijxman en Marjolein Moorman Stan Diederen s.diederen@amsterdam.nl en Rosita van Tongeren r.van.tongeren@amsterdam.nl Uitkomsten en vervolgstappen n.a.v. van het Verwey Jonker rapport ‘Integrale behandeling van gezinsleden bij huiselijk geweld - Procesevaluatie Switch’ en de kosten baten analyse van Sinzer ‘Switch – een Maatschappelijke Businesscase’

Geachte leden van de gemeenteraad, Met deze brief informeert het college u over de uitkomsten van de procesevaluatie Switch door het Verwey Jonker Instituut (bijlage 1: Integrale behandeling van gezinsleden bij huiselijk geweld Procesevaluatie Switch) en de kosten-baten analyse van Sinzer (bijlage 2: Switch – een Maatschappelijke Businesscase). Een toezegging die gedaan is in de raadsinformatiebrief van 11 juni 2021 naar aanleiding van de vragen die lid mevrouw van Pijpen heeft gesteld over het vervolg van Switch1 in de commissie Zorg, Jeugdzorg en Sport van 29 april 2021. Tevens stelt het college voor om door te gaan met Switch voor 10 gezinnen per jaar, en op termijn om Switch aan meer gezinnen te bieden. Uit de rapporten blijkt dat de integrale behandeling gericht op het doorbreken van intergenerationeel geweld van Switch succesvol is. Geen enkel gezin is tussentijds uitgestroomd, in alle gevallen is het geweld gestopt en alle afgeronde behandelingen zijn door de betrokken professionals als succesvol ervaren. De cirkel van geweld werd doorbroken. Deze integrale samenwerking vraagt echter wel een forse financiële- en samenwerkingsinvestering. Switch Switch doorbreekt ernstig intergenerationeel geweld.

Het is een integrale samenwerking tussen de hoog specialistische jeugdhulp (Altra), volwassen-ggz (Bright), vrouwenopvang (Blijf Groep) en de forensische volwassen-ggz (de Waag). Switch helpt gezinnen waar structureel sprake is van geweld in huis en waar eerdere hulpverlening geen effect heeft gehad. Experts van Veilig Thuis schatten dat de stad ongeveer 40 gezinnen telt met dit soort heftige en complexe problematiek. Het behandelteam richt zich vanuit een trauma- en hechtingsgerichte behandelwijze op álle leden van het gezin. Er wordt één plan opgesteld, waarin ouders én kinderen een integrale behandeling en begeleiding ontvangen. Er is geen andere behandeling waarin gezinnen op deze integrale, 1

Voorheen PIBB, wat staat voor ‘Project Integrale Behandeling en Begeleiding’.

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 20 september 2022 Pagina 2 van 4

gezamenlijke wijze worden geholpen, Switch is in Nederland uniek. Het is een positieve ontwikkeling dat binnen Switch verschillende disciplines integraal samenkomen en gezamenlijk het gezin behandelen en begeleiden. De behandelaren zijn overtuigd van het belang van de integrale, specialistische, systeem- en herstelgerichte aanpak van Switch om de intergenerationele overdracht en de cirkel van geweld te doorbreken. Dit wordt onderschreven door de literatuur2. Tegelijkertijd laat deze manier van samenwerken zien dat de aspiratie 1 gezin, 1 plan, 1 financiering wringt in de praktijk. Het behandelplan wordt gefinancierd vanuit aparte financieringsstromen: de Zorgverzekeringswet, Jeugdwet en Wet maatschappelijke ondersteuning. Dit brengt knelpunten met zich mee in kosten voor de integrale triage, de intensieve multidisciplinaire samenwerking en de extra tijdsinvestering in jeugdhulp. Switch wordt op dit moment aan circa 10 gezinnen aangeboden en maakt onderdeel uit van de Regioaanpak Veiligheid voor elkaar (2020-2024). Het landelijke actieprogramma ‘Geweld hoort nergens Thuis’ en de regio Amsterdam-Amstelland bieden Switch (financiële) ondersteuning. Om tot passende oplossingen voor de knelpunten te komen, is onderzoek gedaan door een procesevaluatie en kosten-baten analyse. Dit moet in 2022 leiden tot een landelijk overdraagbare methodiekbeschrijving.

Kosten-baten In de kosten-baten analyse zijn per casus de integrale zorgkosten vanuit Switch inzichtelijk gemaakt. Deze bedragen jaarlijks, per gezin ca. €50.000,- meer dan reguliere zorgtrajecten. De extra kosten zijn bijvoorbeeld voor een integrale triage, langere, intensievere en effectievere behandeling of kosten die zijn gemaakt door hulpverleners die nog niet direct actief zijn in de casus, maar wel aanwezig zijn bij multidisciplinaire overleggen, bijvoorbeeld ten behoeve van de kinderen. De baten van Switch zijn op korte termijn een toename van gezinsveiligheid, kind veiligheid, stabielere partnerrelaties, harmonieuze scheidingen en een leeftijdsadequate ontwikkeling van kinderen in een veilige omgeving. Op de langere termijn toont de analyse positieve voorspellers dat Switch bijdraagt aan het stoppen en voorkomen van intergenerationele overdracht van geweld.

Procesevaluatie Uit de procesevaluatie blijkt dat de investering die gepaard gaat met de integraal geboden zorg vanuit Switch loont. De maatschappelijke baten zijn groot. Geen enkel gezin is tussentijds uitgestroomd, in alle gevallen is het geweld gestopt en alle afgeronde behandelingen zijn door de betrokken professionals als succesvol ervaren. Verder zijn interventies zoals Veilig Thuis meldingen, ondertoezichtstellingen, uithuisplaatsingen en in sommige gevallen behandelingen (zoals relatie- en traumatherapie) voorkomen. De kosten-baten analyse laat zien dat de samenwerking een forse investering vraagt van alle betrokkenen. De rapporten tonen aan dat Switch de intergenerationele overdracht, en de cirkel van geweld, doorbreekt.

2

kwestie van lange adem, 2020 - Verwey Jonker.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 20 september 2022 Pagina 3 van 4

Vervolgstappen De uitkomsten van de rapporten maakt dat het college, samen met de betrokken partners, voornemens is om Switch door te ontwikkelen en te borgen. Het vinden van een oplossing voor 1) de extra kosten die gemoeid zijn bij de integrale triage, 2) intensieve multidisciplinaire samenwerking en 3) de extra tijdsinvestering die dit vanuit de jeugdhulp vraagt, vormen hierbij de kern. Het vinden van een oplossing moet in een tijd van schaarste. De jeugdbegroting zal de komende jaren substantieel afnemen, wegens de verlaging van Rijksmiddelen. De gesprekken binnen de hoog specialistische jeugdhulp gaan op dit moment over de gevolgen van het maken van keuzes in welke cliënten wel of niet geholpen kunnen worden. In dat licht moet ook het gesprek over Switch gezien worden. Tegelijkertijd sluit het integraal samenwerken en het breed kijken naar gezinnen, aan bij de gezinsgerichte beweging die we in de stad willen maken. De volgende vier vervolgstappen worden hierin ondernomen: 1. Om Switch te kunnen borgen vraagt dit van alle partijen te investeren in kennis van professionals, het beschikbaar stellen van voldoende capaciteit en het alloceren van middelen voor een aantal te behandelen gezinnen per jaar. Er wordt een intentieverklaring opgesteld waarin alle betrokken partners dit onderschrijven om de behandeling van 10 gezinnen per jaar mogelijk te maken.

Op termijn beoogt het college meer gezinnen Switch aan te bieden. 2. Het college zet in op het realiseren van een gezamenlijke verantwoordelijkheid van de Gemeente Amsterdam en betrokken zorgverzekeraars voor de financiering en borging van het integrale, intensieve en multidisciplinaire aanbod van Switch. De gesprekken met de zorgverzekeraars zullen zich ook richten op de extra kosten van een integrale triage, ook als die niet leidt tot starten van Switch. Voor dit traject wordt een plan van aanpak opgesteld. De ambitie om terug te gaan in kosten maakt hier ook onderdeel van uit. 3. Met Altra is het gesprek gestart over de extra tijdsinvestering die Switch vraagt. Zij is bezig om nog efficiënter om te gaan met de tijdsinvestering voor deze gezinnen waar dat kan. Daarnaast komt aan de orde wat het prioriteren van Switch betekent voor hun gehele taak binnen de hoog specialistische jeugdhulp. Eventuele consequenties van deze prioritering binnen hun gehele taak is in deze fase nog niet te kwantificeren, maar wordt zorgvuldig gemonitord. Mogelijk betekent dit minder inzet bij andere doelgroepen, omdat Switch trajecten langer duren dan gemiddeld. Indien de prioritering inderdaad gevolgen heeft, dan is dit onderwerp van gesprek met álle 10 de kernpartners binnen de hoog specialistische jeugdhulp, om zo tot een oplossing te komen.

Dit kan vervolgens om afwegingen vragen die niet eenvoudig zijn, maar wel noodzakelijk gezien de schaarste. Switch, en het op een goede manier verdelen van de schaarste, blijft onderwerp van gesprek binnen de hoog specialistisch jeugdhulp. 4. We bespreken hoe we de integrale triage, en de kosten die hiermee gemoeid zijn indien deze niet leidt tot een start bij Switch, kunnen faciliteren vanuit onze rol als financier. Er komen oplossingen voor gezinnen die niet geschikt blijken te zijn voor Switch na de

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 20 september 2022 Pagina 4 van 4

integrale triage, bijvoorbeeld door voorliggende verslavingsproblematiek. Zodoende ontstaat een oplossing voor de extra kosten. Het college is in gesprek met de betrokken partijen over het toevoegen van verslavingszorg aan Switch, zoals is aanbevolen door Verwey-Jonker. Door het palet van zorgaanbod te verbreden, zal Switch nog beter aansluiten bij de zorgvraag van de gezinnen en zullen nog meer gezinnen in aanmerking komen voor Switch. Switch toont nu al mooie resultaten. We monitoren hoe deze resultaten continueren op de langere termijn. Het college rapporteert over de borging (inhoudelijke resultaten, lange termijn effecten en ontwikkeling in de kosten) van Switch in de jaarlijkse voortgangsrapportage van de regioaanpak Huiselijk Geweld en Kindermishandeling ‘Veiligheid voor elkaar 2020 – 2024’. Het college heeft veel bewondering voor de manier waarop professionals initiatief nemen en gezamenlijk innoveren om betrokkenen bij huiselijk geweld en kindermishandeling optimaal bij te staan. Zij onderstreept het belang van deze gezinsgerichte aanpak en daarbij de samenwerking tussen partners. Ik hoop u voldoende te hebben geïnformeerd.

Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam,

Shula Rijxman Wethouder Zorg, Maatschappelijke Ontwikkeling, Publieke gezondheid en Preventie

Marjolein Moorman Wethouder Jeugd(zorg)

Bijlagen 1. Verwey Jonker rapport: Integrale behandeling van gezinsleden bij huiselijk geweld Procesevaluatie Switch 2. Sinzer kosten-baten analyse: Switch – een Maatschappelijke Businesscase

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl