B - 10 Sociale Zaken (13) brief_giftengrens_participatiewet_amsterdam.pdf

Raadsinformatiebrief

Aan:

Portefeuillehouder(s): Behandeld door

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 21 februari 2023 Sociale Zaken Rutger Groot Wassink Directie Inkomen (wpi.strategie@amsterdam.nl)

Onderwerp

Het verhogen van de giftengrens voor bijstandsgerechtigden.

Datum Portefeuille(s)

Geachte leden van de gemeenteraad,

Het college pleit samen met andere grote steden al langere tijd voor een fundamentele herziening van de Participatiewet. Het Rijk geeft deze herziening momenteel vorm langs drie sporen. Het eerste spoor betreft de wijzigingen van een aantal regels in de Participatiewet voor de korte termijn. Hiervoor is een wetsvoorstel in voorbereiding, waarvan de invoering is voorzien per 1 juli 2024. Het tweede spoor is een fundamentele wijziging van het sociaalzekerheidstelsel in Nederland dat beoogd wordt voor de volgende regeringscoalitie. Het laatste spoor is het verstevigen van vakmanschap in de uitvoering. In haar brief aan de Tweede Kamer van 28 november 2022 heeft de minister voor Armoede Participatie en Pensioenen een aantal maatregelen uit het eerste spoor aangekondigd. Het college is blij dat het kabinet stappen zet die leiden tot een vereenvoudiging en versoepeling van de Participatiewet maar vindt de in deze brief aangekondigde maatregelen onvoldoende en het tempo te laag. Daarom werkt het college ook zelf aan een vereenvoudiging en verbetering van de uitvoering van de Participatiewet, met het oog op de verbetering van de bestaanszekerheid van kwetsbare Amsterdammers. Een van die maatregelen van het college is het verhogen van de giftendrempel in de Participatiewet naar € 1.800 per kalender jaar. In deze brief licht het college deze wijziging toe.

De Participatiewet bepaalt dat het college bevoegd is te beoordelen in hoeverre giften die bijstandsgerechtigden ontvangen 'verantwoord zijn vanuit het oogpunt van bijstandsverlening'1. In Amsterdam geldt sinds 1 januari 2018 een zogenaamde giftendrempel van € 1.200 per kalenderjaar. Giften tot € 1.200 per jaar hoeven niet te worden gemeld bij de gemeente. Wanneer de giften in een kalenderjaar hoger zijn dan € 1.200 vallen ze wel onder inlichtingenplicht. Het college beoordeelt in dat geval of het meerdere, het bedrag waarmee de giftendrempel is overschreden, nog passend is binnen de bijstandsverlening. Amsterdam was een van de eerste grote gemeenten met een dergelijke giftendrempel.

1

Artikel 31 lid 1 onder m Participatiewet

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 21 februari 2023 Pagina 2 van 3

Met name de zaak Wijdemeren heeft in 2021 gezorgd voor de nodige aandacht voor giften in de bijstand en breed draagvlak voor een giftendrempel. Deze aandacht heeft er, net als de lobby voor een humanere Participatiewet, ertoe bijgedragen dat binnen spoor 1 van Participatiewet in Balans een giftendrempel in de wet zal worden opgenomen. Op basis van ambtelijke gesprekken met in het ministerie is de verwachting dat de giftengrens na de eerste herziening van de Participatiewet die is beoogd voor juli 2024, € 1.200 zal bedragen waarnaast het college bevoegd zal zijn ook hogere giften toe te staan indien dat vanuit het oogpunt van bijstandsverlening verantwoord is. Voor het college is dat € 1.800. Omdat wetswijziging tijd vraagt, heeft de minister gemeenten opgeroepen om vooruitlopend op de wetswijzigingen versneld een giftendrempel toe te passen van in ieder geval € 1.2002. Door nu de giftengreens te verhogen participeert het college op te verwachten wetswijzigingen en geeft het invulling aan de oproep van de minister. De in 2018 geïntroduceerde Amsterdamse giftendrempel is sinds de invoering niet geïndexeerd. Inmiddels hebben we te maken met een koopkracht- en energiecrisis en staat de toch al kwetsbare bestaanszekerheid van Amsterdamse bijstandsgerechtigden ernstig onder druk.

We zien ook dat er steeds meer maatschappelijke initiatieven zijn om mensen met financiële problemen te ondersteunen. Het college verhoogt daarom de giftendrempel naar € 1.800 per kalenderjaar zodat Amsterdammers die (deels) op deze ondersteuning zijn aangewezen, hier zonder vervelende consequenties gebruik van kunnen maken. Daarvoor gelden dan de volgende regels:   





Zolang de giftendrempel in het kalenderjaar niet is bereikt, vallen deze giften buiten de inlichtingenplicht (omdat de giften geen gevolgen hebben voor het recht op uitkering). Niet alleen giften uit het persoonlijk netwerk zijn toegestaan maar ook giften van maatschappelijke initiatieven. Wanneer de giften hoger zijn dan de giftendrempel beoordeelt het college of die giften verantwoord zijn aan de hand van de individuele omstandigheden van de bijstandsgerechtigde en diens gezin. Als dit niet het geval is dan krijgt de bijstandsgerechtigde hierover een onderbouwd besluit dat openstaat voor bezwaar. Onder het giftenbeleid vallen ook zogenaamde besparingskosten. Besparingskosten zijn bijvoorbeeld giften in natura die ertoe bijdragen dat de bijstandsgerechtigde van diens uitkering geen boodschappen hoeft te doen. Hoewel de Centrale Raad van Beroep in de zaak Wijdemeren heeft bepaald dat gemeenten giften in natura wel in aanmerking moeten nemen bij de beoordeling van het recht op bijstand3 vallen dergelijke besparingskosten in Amsterdam nu wél expliciet binnen het giftenbeleid. Het is de verwachting dat dit bij de wetswijziging ook landelijk het geval zal zijn. Er wordt geen wederdienst gevraagd voor de gift.

Het college is zich er van bewust dat de verhoging van de giftendrempel voor veel bijstandsgerechtigden een lapmiddel is die maar een beperkte bijdrage levert aan het verbeteren 2 3

Gemeentenieuws 2022 – 7 d.d. 23 december 2022 ECLI:NL:CRVB:2021:1918

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 21 februari 2023 Pagina 3 van 3

van de bestaanszekerheid van Amsterdammers met een bijstandsuitkering. Daarom werkt het college aan een aantal andere maatregelen die moeten bijdragen aan een vereenvoudiging van lokale regels rondom de Participatiewet. Hierover zal het college uw raad nog dit kwartaal informeren. De wijziging van de giftengrens is daar onderdeel van en zal maatregelen rondom onder meer de inlichtingenplicht, het terug- en invorderen van bijstandsschulden en de bestuurlijke boete in de sociale zekerheid bevatten. Het college zal de nieuwe giftendrempel zo snel mogelijk uitvoeren. Daarnaast heeft het college in de brief Iedereen Kans Op Werk de Agenda Bestaanszekerheid voor Iedereen aangekondigd. Het college al uw raad later hierover over informeren. Daarnaast zetten wij de lobby voor een snellere fundamentele herziening van de Participatiewet onverminderd voort.

Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam,

Rutger Groot Wassink Wethouder Sociale Zaken

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl