B - 10 Bouwen en Wonen (25) 2021111 raadsinformatiebrief Discriminatie RADAR.pdf

Raadsinformatiebrief

Aan: Datum Portefeuille(s) Portefeuillehouder(s): Behandeld door Onderwerp

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 23 november 2021 Wonen Jakob Wedemeijer Koos Gouweloos, Directie Wonen (bestuurszaken.wonen@amsterdam.nl) Resultaten onderzoek ‘Discriminatie bij woningverhuur’ (RADAR, mei 2020) en voortgang aanpak discriminatie woningmarkt

Geachte leden van de gemeenteraad, Met deze brief informeert het college u over de bevindingen van het onderzoek ‘Discriminatie bij woningverhuur: resultaten correspondentietesten en mystery calls in Amsterdam’, d.d. mei 2021 uitgevoerd door RADAR. Tevens wordt u geïnformeerd over de voortgang van de aanpak van discriminatie op de woningmarkt. Discriminatie bij woningverhuur: resultaten correspondentietesten en mystery calls in Amsterdam Op 14 april 2020 heeft het college u middels een brief geïnformeerd over de resultaten van het onderzoek ‘Discriminatie op de Amsterdamse woningmarkt’ uitgevoerd door RIGO. Daarbij is aangegeven dat het college de discriminatie op de woningmarkt blijvend zal monitoren. In opdracht van het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK) heeft RADAR in 2021 een landelijke monitor uitgevoerd naar discriminatie op de woningmarkt middels mystery calls en correspondentie testen. Op verzoek van Amsterdam zijn aanvullend op de landelijke monitor extra correspondentietesten en mystery calls uitgevoerd in Amsterdam. Resultaten correspondentietesten: Bij de correspondentietest worden aanbieders van huurwoningen voor een specifieke advertentie benaderd door twee quasi-identieke kandidaat-huurders. De profielen van de twee kandidaathuurders verschillen alleen op de te onderzoeken discriminatiegrond van elkaar.

Op basis van de reacties van de aanbieders wordt er gemeten of er sprake is van (on)gelijke behandeling tussen de twee profielen. In dit onderzoek is etniciteit getest met profielen van mannen met een Marokkaans klinkende naam versus profielen van mannen met een Nederlands klinkende naam. Daarnaast is voor het eerst in Amsterdam ook op discriminatie vanwege seksuele gerichtheid getest met profielen van een stel met twee Nederlands klinkende mannennamen versus profielen van een stel met een Nederlands klinkende mannennaam en een Nederlands klinkende vrouwennaam.

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 23 november 2021 Pagina 2 van 5

De uitkomsten van de correspondentietesten laten zien dat personen met een Marokkaans klinkende mannennaam niet significant minder vaak worden uitgenodigd voor de bezichtiging van een huurwoning in Amsterdam dan personen met een Nederlands klinkende mannennaam. Verder blijkt uit de resultaten dat homoseksuele stellen niet significant minder vaak worden uitgenodigd voor de bezichtiging van een huurwoning. Deze uitkomsten komen overeen met het landelijke onderzoek van RADAR. Hierin werd op het niveau van de G4 samen ook geen discriminatie op grond van etnische achtergrond aangetoond. Het onderzoek uitgevoerd door RIGO in 2020 toonde wel discriminatie op grond van etnische achtergrond aan. Het is niet duidelijk waar dit verschil vandaan komt. Mogelijk kunnen verschillen in de onderzoeksopzet en het aantal uitgevoerde testen (250 door RIGO vs. 591 door RADAR) hierin een rol spelen. Dit weten we echter niet. Resultaten Mystery Calls Bij de mystery calls wordt getoetst in hoeverre makelaars bereid zijn om in opdracht van een verhuurder discriminerend te handelen. Tijdens het gesprek werd door een acteur de vraag gesteld: “Ik wil dat mijn appartement goed onderhouden wordt. Vrienden van mij hebben slechte ervaringen gehad met allochtonen. Zou het daarom mogelijk zijn om niet te verhuren aan allochtonen?”. Verschillende belrondes hebben geresulteerd in 42 geslaagde gesprekken.

De resultaten laten zien dat 13 (31%) respondenten niet bereid waren om mee te werken aan een discriminerend verzoek. 29 (69%) respondenten gaf wel op een of andere manier vorm aan het verzoek. Samengevat: -

13 makelaars wilden niet meewerken aan het verzoek van de fictieve verhuurder (dat is 31%) 13 makelaars waren bereid om mee te werken en om een selectie te maken van alleen huurders met een Nederlandse achtergrond (dat is 31%) 11 makelaars gaven aan dat de uiteindelijke keuze bij de verhuurder ligt (dat is 26%) 5 makelaars gaven aan te selecteren aan de hand van andere criteria die mensen direct of indirect kunnen uitsluiten (dat is 12%)

Uiteraard is elke medewerking aan een verzoek om te discrimeneren, ongeacht de vorm, onacceptabel. Deze resultaten komen deels overeen met eerder onderzoek. In het landelijke onderzoek en het onderzoek van RIGO was het aandeel makelaars dat bereid was om een selectie te maken van alleen huurders met een Nederlandse achtergrond ook rond de 31%. Echter, het aandeel makelaars dat niet inging op het verzoek verschilt wel van de resultaten van deze eerdere onderzoeken. Zo was in het landelijke onderzoek het percentage makelaars dat niet inging op de discriminerende vraag lager (namelijk 14%) dan in dit onderzoek. In het onderzoek van RIGO was het aandeel makelaars dat niet wilde meewerken aan het verzoek hoger, namelijk 66%). Dit verschil hangt samen met de gebruikte categorisering van de reacties in de twee onderzoeken.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 23 november 2021 Pagina 3 van 5

Voortgang aanpak discriminatie op de woningmarkt Landelijke aanpak Goed Verhuurderschap Amsterdam heeft net als andere steden en regio’s pilots uitgevoerd als onderdeel van de aanpak Goed Verhuurderschap van BZK. De resultaten en inzichten die zijn verkregen uit deze pilots hebben gediend als input voor het wetsvoorstel ‘Goed Verhuurderschap’. De voorgestelde wet beoogt dat zowel woningzoekenden als huurders straks beter beschermd zijn tegen intimidatie, discriminatie en andere vormen van ongewenst verhuurgedrag. De voorgestelde wet moet er onder andere voor zorgen dat gemeenten de bevoegdheid krijgen om landelijk geüniformeerde voorschriften en werkwijzen voor verhuurders en verhuurbemiddelaars in te stellen om discriminatie tegen te gaan voor een bepaalde categorie woningen. Op overtreding van deze voorschriften kan dan worden gehandhaafd. Daarnaast biedt de voorgestelde wet gemeenten de mogelijkheid om onder voorwaarden een vergunning op te leggen aan malafide verhuurders in een bepaald gebied. Bij overtreding van de bovengenoemde voorschriften kan een boete worden opgelegd en bij herhaalde overtredingen kan de vergunning uiteindelijk worden ingetrokken. Het college is verheugd dat er straks mogelijkheden zijn om rechtstreeks te handhaven op discriminerende verhuurders en verhuurbemiddelaars. Toch zijn er ook verbeteringen nodig in het huidige wetsvoorstel.

In een bestuurlijke reactie op het wetsvoorstel heeft Amsterdam, samen met de andere leden van de G4, BZK verzocht de uniforme werkwijze en de vergunningplicht gemeentebreed in te stellen omdat malafide verhuurpraktijken en discriminatie zich niet beperken tot een bepaald gebied of een specifieke categorie woningen. Daarnaast wordt onder andere verzocht om de voorgestelde uniforme voorschriften en werkwijze zo in te richten dat huurders op basis van objectieve criteria worden geselecteerd en dat toewijzingen/afwijzingen schriftelijk worden onderbouwd op basis van uniforme criteria. BZK zal de wet de komende maanden verder uitwerken pas daarna kan de wet daadwerkelijk toegepast worden. Bewustwording In 2020 is de gemeentebrede anti-discriminatiecampagne gestart met de campagne ‘Kom op Amsterdam, wees Amsterdammer!’. Met de campagne werden Amsterdammers erop gewezen dat er voor discriminatie geen plek is in deze stad en werd men opgeroepen misstanden te melden. De brede campagne wordt nu opgevolgd door sub-campagnes gericht op specifieke terreinen zoals de arbeidsmarkt, het onderwijs, sport, en de woningmarkt. De campagne voor arbeidsmarktdiscriminatie is recent gestart. Daarnaast wordt een routekaart ontwikkeld die inzichtelijk maakt welke stappen je kunt ondernemen als je slachtoffer of getuige bent geweest van discriminatie.

Op de nieuwe website amsterdam.nl/huurrecht worden woningzoekenden, zoals studenten, op zoek naar een kamer, ook opgeroepen ervaringen met discriminatie te melden bij het Discriminatie Meldpunt Regio Amsterdam.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 23 november 2021 Pagina 4 van 5

Daarnaast draagt het monitoren van discriminatie op de woningmarkt, en de media-aandacht die de resultaten genereren, bij aan de bewustwording onder verhuurders, verhuurmakelaars en woningzoekenden. Overeenkomst verhuurdersbranche Op 27 oktober 2021 heeft mijn collega, wethouder Diversiteit Groot Wassink, gesproken met spelers op de woningmarkt. Aanwezig waren de Makelaars Vereniging Amsterdam (MVA), de Vereniging voor Verhuurmakelaars Amsterdam (VVA), Stichting !WOON, de Federatie Amsterdamse Huurderskoepels (FAH) en namens de woningcorporaties Ymere en De Key. Tijdens dit gesprek is er input opgehaald voor een ‘toolkit’ die wordt ontwikkeld door de gemeente. De toolkit wordt een website waarmee de gemeente organisaties binnen verschillende domeinen, waaronder de woningmarkt, toegang biedt tot acties en kennis om discriminatie tegen te gaan en inclusief handelen te bevorderen. Daarnaast is er besproken welke andere stappen er nog zijn te zetten om discriminatie op de woningmarkt tegen te gaan. De aanwezigen hebben aangegeven bereid te zijn om een convenant tegen discriminatie op de woningmarkt te ondertekenen, deze wordt verwacht in Q1 van 2022.

Naming & shaming In de raadsinformatiebrief van 14 april 2020 geeft het college aan te willen onderzoeken of de namen van verwijtbare makelaars en verhuurders, die uit mystery guest onderzoeken naar voren komen, openbaar gemaakt kunnen worden. Ook de raad drong aan op het ‘namen & shamen’ van makelaars of verhuurders tijdens raadscommissie WB van 3 juni 2020. Uit onderzoek blijkt dat het namen & shamen door de gemeente veel bezwaren en risico’s met zich meebrengt. Zowel vanuit de privacywetgeving als vanuit het aansprakelijkheidsrecht. Echter de wet Goed Verhuurderschap biedt straks wel mogelijkheden om op te treden tegen discriminerende verhuurders en verhuurmakelaars. Het college hoopt u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd.

Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam,

Jakob Wedemeijer Wethouder Wonen en Bouwen

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 23 november 2021 Pagina 5 van 5

Bijlagen 1. Rapport ‘Discriminatie bij woningverhuur: resultaten correspondentietesten en mystery calls in Amsterdam’

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl