ASG - Evaluatie van de mogelijkheden voor Amsterdam.docx

Verplicht

1. De e-fietser heeft geen vrijheid om te kiezen voor ISA. 2. Het ISA-systeem monitort de snelheid van de fietser, zelfs als de snelheid lager is dan de adviessnelheid. Er worden geen gegevens opgeslagen. Maar als de e-fietser in de zone rijdt komt de anonimiteit van de e-fietser mogelijk in het geding.

Tabel 6 Eerste evaluatie van de gevolgen van de uitschakelbaarheid van ASG voor e-bikes

Uitschakelbaar Ja

Gevolgen 1. De e-fietser heeft de vrijheid om zijn eigen beoordelingsvermogen te gebruiken wanneer de wegomstandigheden een andere snelheid vereisen dan het systeem adviseert.

Nee

1. Het is verplicht dat het systeem altijd aan staat en daarmee verliest de e-fietser de vrijheid om zijn eigen beoordelingsvermogen te gebruiken. 2. Het ISA-systeem monitort de snelheid van de fietser, zelfs als de snelheid lager is dan de adviessnelheid. Er worden geen gegevens opgeslagen. Maar als de e-fietser in de zone rijdt komt de anonimiteit van de e-fietser mogelijk in het geding.

De gevolgen van het systeem voor gelijkheid zitten niet in de keuze tussen de vorm, de uitvoering en de uitschakelbaarheid, maar in de keuze van de locatie van de snelheidszones. In een vervolgonderzoek moet een proces voor de invoering van snelheidszones worden ontwikkeld dat rekening houdt met de effecten op de mensen die in de zone wonen of de regelmatig door de zone fietsen.

6.3 Conclusies ASG voor e-bikes heeft een aantal morele en juridische gevolgen. Een toekomstig onderzoek moet elk van deze elementen onderzoeken. Dit moet een analyse bevatten van welke opties voor ASG voor e-bikes de gewenste balans geeft tussen de voor- en nadelen van het systeem. Daarnaast moet er mogelijk een nieuw wettelijk kader voor ASG voor ebikes worden ontwikkeld dat compatibel is met de bestaande wettelijke kaders. Dit werk moet worden uitgevoerd vanuit een commons structuur. Daarnaast kan de betrokkenheid van burgers en de gemeenteraad worden overwogen.

7. Conclusies en toekomstig onderzoek 7.1 Conclusies Binnen dit project is de technische haalbaarheid van drie vormen van ASG voor e-bikes onderzocht en aangetoond volgens een commons aanpak. Deze vormen zijn open, actieve nudge en nanny ISA. Naast deze drie vormen zijn er 2 mogelijkheden voor de implementatie van ISA, namelijk optioneel of verplicht stellen. Tot slot kan de gemeente kiezen om het systeem ook uitschakelbaar te maken. Dit document is bedoeld als basis voor een toekomstig debat en onderzoek naar ASG voor e-bikes in Amsterdam. De technische demonstratie van de haalbaarheid van deze technologie geeft niet het hele beeld van de implicaties van deze technologie in de stad. Er zijn een aantal morele dilemma's die zich voordoen wanneer implementatie wordt overwogen. Deze morele dilemma's zijn in dit rapport opgesomd en een eerste evaluatie van de opties is uitgevoerd, maar vereisen verder onderzoek. De onderstaande aanbevelingen geven de stappen die nodig zijn om de hiervoor benodigde informatie te verkrijgen.

7.2 Aanbevelingen Aanbeveling 1 - ontwikkel en implementeer ASG vanuit de commons ASG voor e-bikes moet verder worden ontwikkeld en geïmplementeerd vanuit de commons in plaats van de ontwikkeling over te laten aan de markt. Dit plaatst de controle over fietsveiligheid in Amsterdam binnen een non-profitstructuur van partijen die verantwoordelijk zijn voor dit publieke goed. Hierdoor verdwijnen marktmechanismen en wordt er voor gelijkheid en toegankelijkheid van ASG voor e-bikes gezorgd. Aanbeveling 2 – verder onderzoek naar effecten ASG De implementatie van ASG voor e-bikes in Amsterdam is een complexe taak en de verwachte effecten zijn onvoldoende bekend. Verder onderzoek is nodig om de effecten van elke vorm van ASG voor e-bikes op het rijgedrag en de fietsveiligheid beter te begrijpen. Een ruwe schatting is dat het onderzoek dat nodig is om de effecten van deze technologie te begrijpen ongeveer 2 -3 jaar zal duren. Daarna kan de gemeente hierover een besluit nemen. Binnen het EU-horizonproject metaCAZZE zal ASG voor e-bikes verder getest worden. In dit project zal een pilot worden uitgevoerd waarbij een aantal e-bikes wordt uitgerust met ISA. Het volgende zal worden onderzocht:    

Geschikte snelheidslimieten voor verschillende locaties in de stad Het effect van de verschillende vormen van ASG op fietsgedrag Het effect van de verschillende vormen van ASG op fietsveiligheid Gebruikersacceptatie van ASG voor e-bikes

Aanbeveling 3 – verder onderzoek naar morele en juridische gevolgen van ISA Een onderzoek naar de morele en juridische gevolgen van ASG voor e-bikes wordt aanbevolen. Dit moet een analyse bevatten van welke opties voor ASG voor e-bikes de gewenste balans geeft tussen de voor- en nadelen van het systeem. Daarnaast moet er mogelijk een nieuw wettelijk kader voor ASG voor e-bikes worden ontwikkeld dat compatibel is met de bestaande wettelijke kaders. Dit werk moet worden uitgevoerd vanuit een commons structuur. Daarnaast kan de betrokkenheid van burgers en de gemeenteraad worden overwogen. Aanbeveling 4 – Gemeente lobby bij nationale overheid en EC Het nieuwe LEV-kader wordt in 2025 verwacht. De gemeente kan lobbyen bij de rijksoverheid om invloed uit te oefenen op het nieuwe LEV-kader. Dit kan gedaan worden om de ISA-voorziening in deze wetgeving op te nemen. Daarnaast kan de gemeente op EUniveau lobbyen voor strengere regulering van e-bikes inclusief het opnemen van een ISAvoorziening in toekomstige wetgeving.

7.3 Vervolgproject De gemeente Amsterdam neemt deel aan het Horizon Europe project MetaCCAZE waarin de eerste aanbeveling zal worden uitgevoerd. De proef in dit project start naar verwachting in 2025 in het Vondelpark in Amsterdam.

8. Referenties [1] C. Stam, M. Versteeg en S. Nijman, „Verkeersslachtoffers in de gemeente Amsterdam - Monitor verkeersslachtoffers (MOVE) Ambulancedata 2022,” VeiligheidNL, Amsterdam, 2024. [2] M. Mulders, „Tellingen en snelheidsmetingen Fietspaden Amsterdam - Maart 2023,” DUFEC, Amsterdam, 2023. [3] Cyclomedia, „The Urban Road Safety Index,” Cyclomedia, Zaltbommel, 2023. [4] SWOV, „Snelheid en snelheidsmanagement SWOV-Factsheet 2021,” SWOV, Den Haag, 2021. [5] I. Krul, H. Valkenberg, S. Asscherman, C. Stam en K. K. Wolt, „Fietsongevallen en snor/bromfietsongevallen in Nederland - SEH-bezoeken: inzicht in oorzaken, gevolgen en risicogroepen,” VeiligheidNL, Amsterdam, 2022. [6] M. Ryan, „Intelligent Speed Assistance: A review of literature,” 2018. [7] Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat, Kamerbrief Stand van zaken LEV-kader, Den Haag, 2023. [8] European Commission, „Intelligent Speed Adaptation (ISA),” [Online]. Available: https://road-safety.transport.ec.europa.eu/eu-road-safety-policy/priorities/safe-roaduse/safe-speed/archive/intelligent-speed-adaptation-isa_en. [Geopend 30 04 2024]. [9] NOS, „Kabinet komt met verbod op gebruik opvoersets e-bikes,” 27 3 2024. [Online]. Available: https://nos.nl/artikel/2514433-kabinet-komt-met-verbod-op-gebruikopvoersets-e-bikes. [Geopend 30 4 20024].

[10] Veilige Fatbikes, „Fabrikanten gaan ten strijde tegen opgevoerde fatbikes op de weg,” 12 3 2024. [Online]. Available: https://www.veilige-fatbikes.nl/home. [Geopend 30 4 2024]. [11] S. Tollenaar en P. Plazier, „Digitale snelheidsmeldingen voor e-bike,” Panteia , Zoetermeer, 2023. [12] B. de Vos, A. Cuenen, V. Ross, H. Dirix, K. Brijs en T. Brijs, „The Effectiveness of an Intelligent Speed Assistance System with Real-Time Speeding Interventions for Truck Drivers: A Belgian Simulator Study,” Sustainability, vol. 15.6, 2023. [13] Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat , Kamerbrief aanpak opvoeren elektrische fietsen, Den Haag, 2024.