AMS-Arbeidsmarktdiscriminatie-T.pdf
Tekst van het document
[Logo Gemeente Amsterdam]
Arbeidsmarktdiscriminatie in Amsterdam
Arbeidsmarktdiscriminatie in Amsterdam
OIS, samenvatting factsheet augustus 2021
OIS, samenvatting factsheet augustus 2021
Ervaren discriminatie bij afwijzing sollicitatie:
Ervaren discriminatie bij afwijzing sollicitatie:
21% ervaart discriminatie bij afwijzing sollicitatie (was ook 21%*)
Sommige groepen sollicitanten ervaren Sommige groepen sollicitanten ervaren vaker discriminatie: vaker discriminatie: ervaart discriminatie • 55-plussers ervaren het dan 55-minners. - 55-plussers ervaren het vaker dan 55-minners. bijvaker afwijzing sollicitatie • Vaakst onder Amsterdammers migratieachtergrond, 47% onder sollicitanten met Marokkaanse achtergrond. - afgewezen Vaakst onder Amsterdammers met (was ookmet 21%*) • Nu vaker op grond van geloof of etniciteit/huidskleur, minder vaak leeftijd. migratieachtergrond, 47% onder afgewezen sollicitanten met Marokkaanse achtergrond. - Nu vaker op grond van geloof of etniciteit/huidskleur, minder vaak leeftijd. Ervaren discriminatie op de werkvloer:
21%
15% ervaart discriminatie op de werkvloer (was 14%*) Sommige groepen werkenden ervaren discriminatie: Ervaren discriminatie op vaker de werkvloer: • • • •
25% van werkenden op uitzendbasis 27% van werkenden met Marokkaanse achtergrond 21% van werkende met Turkse achtergrond ervaart discriminatie 17% van werkende vrouwen, 13% mannen op de werkvloer (was 14%*) waarvan grond van discriminatie:
15%
• 50% (was 39%) etniciteit/huidskleur • 24% (was 20%) leeftijd • 22% (was 20%) geslacht waarvan uitingen:
Sommige groepen werkenden ervaren vaker discriminatie:
25% van werkenden op uitzendbasis 27% van werkenden met Marokkaanse achtergrond 21% van werkende met Turkse achtergrond 17% van werkende vrouwen, 13% mannen
waarvan grond van discriminatie:
waarvan uitingen:
50% (was 39%) Effecten
41% (was 37%) kwetsende grappen
• • • •
41% (was 37%) kwetsende grappen 13% (was 15%) uitgescholden/gepest 13% (was 9%) vervelende klussen 16% (was 12%) zelfde werk, minder betaald
etniciteit/ huidskleur
24% (was 20%) leeftijd
22% (was 20%) geslacht
13% (was 9%) 13% (was 15%) uitgescholden/gepest vervelende klussen
16% (was 12%) zelfde werk, minder betaald
Amsterdammers die discriminatie ervaren op hun werkplek zijn minder tevreden met hun werk, voelen zich minder vaak gelukkig en voelen zich minder gezond dan anderen.
Effecten van discriminatie Meldingen
Meldingen van discriminatie
131 Amsterdammers maakten in 2020 melding van arbeidsmarktdiscriminatie bij het Meldpunt Discriminatie Regio Amsterdam, Amsterdammers discriminatie in 2019 waren dit die er 142 en in 2018ervaren 113. op hun werkplek zijn minder tevreden met maakten in 2020 melding van hun werk, voelen zich minder gelukkigInformatie en Statistiek (OIS). *De informatie over Amsterdam is afkomstig uit de Onderzoek is uitgevoerd doorvaak Onderzoek, arbeidsmarktdiscriminatie bij het en voelen zich minder gezond dan anderen. Regionale Enquête Beroepsbevolking, periode juli 2020-juni 2021. InMeldpunt vergelijking tot juli 2019-juni Respondenten werd Discriminatie Regio 2020. Amsterdam, gevraagd naar hun ervaring in de afgelopen 12 maanden. in 2019 waren dit er 142 en in 2018 113.
131 Amsterdammers
Onderzoek is uitgevoerd door Onderzoek, Informatie en Statistiek (OIS). *De informatie over Amsterdam is afkomstig uit de Regionale Enquête Beroepsbevolking, periode juli 2020-juni 2021. In vergelijking tot juli 2019-juni 2020. Respondenten werd gevraagd naar hun ervaring in de afgelopen 12 maanden.
[Logo Gemeente Amsterdam]
Gemeente Amsterdam Arbeidsmarktdiscriminatie in Amsterdam Onderzoek, Informatie en Statistiek
Arbeidsmarktdiscriminatie in Amsterdam Factsheet OIS, augustus 2021
Discriminatie kan vele vormen aannemen, één daarvan is benadeling op de arbeidsmarkt. De gemeente Amsterdam zet zich in om discriminatie op de arbeidsmarkt te voorkomen en te bestrijden. Om zicht te krijgen op arbeidsmarktdiscriminatie in Amsterdam worden sinds eind 2018 hierover vragen gesteld in de Regionale Enquête Beroepsbevolking (REB) van OIS. Recente resultaten (juli 2020-juni 2021) tonen dat 21% van de Amsterdammers die in de afgelopen 12 maanden is afgewezen bij een sollicitatie voor een baan of stage denkt dat discriminatie (soms) een reden daarvoor was en 13% twijfelt daar aan. Oudere Amsterdammers en Amsterdammers met een migratieachtergrond, Factsheet OIS, augustus 2021 met name Marokkaans ervaren dit relatief vaak.
Arbeidsmarktdiscriminatie in Amsterdam
Discriminatie kan vele vormen aannemen, één daarvan is benadeling op de arbeidsmarkt. De
Vijftien procent van de werkende Amsterdammers heeft de afgelopen 12 maanden discriminatie op het werk ervaren. Het gaat daarbij vaak om Amsterdam zet zichmet in om op de arbeidsmarkt te voorkomen en discriminatie te kwetsende grappengemeente door collega’s. Amsterdammers eendiscriminatie migratieachtergrond en jongeren ervaren relatief vaak op de bestrijden. zicht te krijgenbijopsolliciteren arbeidsmarktdiscriminatie Amsterdam sinds eind 2018 werkvloer. Dus ouderen ervarenOm meer discriminatie en jongeren meer opinde werkvloer. Inworden de uitzendbranche komt discriminatie vaker voor dan in andere branches. ervaren discriminatie heeft een negatieve impact op de tevredenheid met het werk, ervaren geluk hierover vragenHet gesteld invan de Regionale Enquête Beroepsbevolking (REB) van OIS. Recente en de gezondheid. resultaten (juli 2020-juni 2021) tonen dat 21% van de Amsterdammers die in de afgelopen 12
maanden is afgewezen bij een sollicitatie voor een baan of stage denkt dat discriminatie (soms) een
De resultaten van de enquête komen grotendeels overeen met de vorige meting en ook het aantal geregistreerde meldingen van discriminatie en 13% twijfelt aan. Oudere en Amsterdammers met ervaren vaker op de arbeidsmarktreden is nietdaarvoor veranderdwas in vergelijking met hetdaar jaar ervoor. Wat welAmsterdammers opvalt is dat Amsterdammers die discriminatie een migratieachtergrond, met nameWe Marokkaans ervaren relatief vaak. als grond hiervoor huidskleur/herkomst of geloof noemen. zien vooralsnog geendit effecten van de coronacrisis op de mate van ervaren discriminatie. Vijftien procent van de werkende Amsterdammers heeft de afgelopen 12 maanden discriminatie op
het werk ervaren. Het gaat daarbij vaak om kwetsende grappen door collega’s. Amsterdammers
Deze factsheet brengt beeld hoeveel Amsterdammers de afgelopen 12 maanden discriminatie op de arbeidsmarkt hebben ervaren, door wie metineen migratieachtergrond en jongeren ervaren relatief vaak discriminatie op de werkvloer. Dus het plaatsvond, bij wie en in welke vorm. De cijfers zijn voornamelijk gebaseerd op een enquête, de Regionale Enquête Beroepsbevolking (REB) ouderen ervaren meer discriminatie bij solliciteren en jongeren meer op de werkvloer. In de van Onderzoek, Informatie en Statistiek (OIS). Daarnaast is er gekeken naar recente registraties van meldingen (over 2020, Meldpunt uitzendbranche komt discriminatie vaker voor dan ingegevens andere branches. van voor Amsterdam mee te Discriminatie Regio Amsterdam) en literatuur. Er zijn geen recente landelijke beschikbaarHet omervaren de resultaten heeft een negatieve impact opmet de die tevredenheid het werk, ervaren 2020). geluk Vergelijking en de vergelijken. In dezediscriminatie factsheet vergelijken we de huidige resultaten in de vorige met factsheet (OIS, augustus met vorige periodes is nu juist gezondheid.
van belang omdat de meest recente enquête in de periode juli 2020-juni 2021 plaatsvond en betrekking had op de afgelopen 12 maanden en dus voorvan eende groot deel betrekking had op de periode tijdens de vorige coronacrisis, eenen periode vanaantal oplopende De resultaten enquête komen grotendeels overeen met de meting ook het werkloosheid. In tijden van crisis is te verwachten dat juist mensen in een kwetsbare positie op de arbeidsmarkt, bijvoorbeeld uitzendkrachten, geregistreerde meldingen van discriminatie op de arbeidsmarkt is niet veranderd in vergelijking met maar ook studenten die zoeken naar een stage bij hoge werkloosheid, het nog moeilijker krijgen.
het jaar ervoor. Wat wel opvalt is dat Amsterdammers die discriminatie ervaren vaker als grond hiervoor huidskleur/herkomst of geloof noemen. We zien vooralsnog geen effecten van de Ervaren discriminatie bij afgewezen Amsterdamse sollicitanten coronacrisis op de mate van ervaren discriminatie.
Een vijfde van de Amsterdammers die in de afgelopen 12 maanden is afgewezen bij een sollicitatie denkt dat discriminatie (soms) een reden daarvoor was (21%). Dit geldt zowel voor sollicitaties voor een stage als voor een baan. Dertien procent twijfelt of discriminatie de reden was Deze factsheet brengt in beeld hoeveel Amsterdammers de afgelopen 12 maanden voor de afwijzing. Ruim de helft denkt niet dat er sprake was van discriminatie (57%). Het aandeel Amsterdammers dat deze vorm van discriminatie op de arbeidsmarkt hebben ervaren, door wie het plaatsvond, bij wie en in welke discriminatie heeft ervaren is de afgelopen jaren niet veranderd.
vorm. De cijfers zijn voornamelijk gebaseerd op een enquête, de Regionale Enquête Beroepsbevolking (REB) van Onderzoek, Informatie en Statistiek (OIS). Daarnaast is er gekeken naar recente registraties van meldingen (over 2020, Meldpunt Discriminatie Regio Amsterdam) en literatuur. Er zijn geen recente landelijke gegevens beschikbaar om de resultaten voor Amsterdam mee te vergelijken. In deze factsheet vergelijken we de huidige resultaten met die in de vorige factsheet (OIS, augustus 2020). Vergelijking met vorige periodes is nu juist van belang omdat de meest recente enquête in de periode juli 2020-juni 2021 plaatsvond en betrekking had op de afgelopen 12 maanden en dus voor een groot deel betrekking had op de periode tijdens de coronacrisis, een periode van oplopende werkloosheid. In tijden van crisis is te verwachten dat juist mensen in een kwetsbare positie op de arbeidsmarkt, bijvoorbeeld uitzendkrachten, maar ook studenten die zoeken naar een stage bij hoge werkloosheid, het nog moeilijker krijgen.
Ervaren discriminatie bij afgewezen Amsterdamse sollicitanten Een vijfde van de Amsterdammers die in de afgelopen 12 maanden is afgewezen bij een sollicitatie denkt dat discriminatie (soms) een reden daarvoor was (21%). Dit geldt zowel voor sollicitaties voor een stage als voor een baan. Dertien procent twijfelt of discriminatie de reden was voor de afwijzing. Ruim de helft denkt niet dat er sprake was van discriminatie (57%). Het aandeel Amsterdammers dat deze vorm van discriminatie heeft ervaren is de afgelopen jaren niet veranderd.
1
Ouderen en migranten ervaren het vaakst discriminatie
Gemeente Amsterdam
Arbeidsmarktdiscriminatie in Amsterdam
Evenals bij de vorige metingen constateren we verschillen tussen groepen in de mate waarin ze discriminatie bij een afwijzing voor een Onderzoek, Informatie en Statistiek sollicitatie hebben ervaren. Amsterdammers met een migratieachtergrond 1 geven relatief vaak aan discriminatie te hebben ervaren bij een afwijzing voor een sollicitatie (zie figuur 1). Zo denkt bijna de helft van bij een sollicitatie afgewezen Amsterdammers met een Marokkaanse migratieachtergrond (soms) te zijn afgewezen vanwege discriminatie (47%). Dit is onveranderd hoog in vergelijking met de vorige metingen. Ouderen enmet migranten het vaakst discriminatie Van de afgewezen sollicitanten een Turkseervaren of een Surinaamse achtergrond heeft ongeveer een kwart (soms) discriminatie ervaren. Het valt Evenals bij de vorige metingen constateren we verschillen tussen groepen de mate waarin ze op dat de groep die twijfelt of er (soms) sprake was van discriminatie groot is onder sollicitanten met een in Turkse achtergrond.
discriminatie bij een afwijzing voor een sollicitatie hebben ervaren. Amsterdammers met een 1 geven relatief vaak aan discriminatie te hebben ervaren bij een afwijzing Het blijkt verder datmigratieachtergrond hoe ouder de sollicitanten, hoe vaker ze discriminatie ervaren bij een afwijzing. Van de Amsterdammers van 55 jaar en voor een(soms) sollicitatie (zie figuurvanwege 1). Zo denkt bijna deDeze helftgroep van bij een sollicitatie afgewezen ouder denkt zelfs een derde te zijn afgewezen discriminatie. Amsterdammers meent ook relatief vaak dat er altijd sprake was van discriminatie bij afwijzing. Hoogopgeleide sollicitanten ervaren minder vaak discriminatie hun afwijzing (19%) dan lager Amsterdammers met een Marokkaanse migratieachtergrond (soms) te zijn bij afgewezen vanwege opgeleiden. De mate waarin mannen en vrouwen discriminatie vermoeden bij afwijzingmet bij een verschilt niet van discriminatie (47%). Dit is onveranderd hoog in vergelijking desollicitatie vorige metingen. Van deelkaar. afgewezen sollicitanten met een Turkse of een Surinaamse achtergrond heeft ongeveer een [Figuur 1 Denkt u dat uw afwijzing (soms) met discriminatie maken naar juli(soms) 2020-juni 2021 was (n=1.099, kwart (soms) discriminatie ervaren.
te Het valt had?, op dat deachtergrondkenmerken, groep die twijfelt of er sprake procenten)] van discriminatie groot is onder sollicitanten met een Turkse achtergrond. De Amsterdammer die het vaakst en het minst vaak discriminatie ervaart bij sollicitatie
Het blijkt verder dat hoe ouder de sollicitanten, hoe vaker ze discriminatie ervaren bij een afwijzing. Van de2018-juni Amsterdammers van 55 jaar en ouder denkt zelfs een derde (soms) te zijn (n=2.333, REB in de periode november 2021): afgewezen vanwege discriminatie. Deze groep Amsterdammers meent ook relatief vaak dat er altijdafgewezen sprake was van discriminatie bij afwijzing. Hoogopgeleide sollicitanten minder • Meest ervaren door: sollicitant met een Marokkaanse migratieachtergrond (46%) en 55 t/m 64ervaren jarige (43%). vaakhoogopgeleide discriminatieAmsterdammer bij hun afwijzing (19%) dan lager opgeleiden. De22% mate waarin mannen en • Minst ervaren door: zonder migratieachtergrond (10%versus gemiddeld). vrouwen discriminatie vermoeden bij afwijzing bij een sollicitatie verschilt niet van elkaar. Herkomst en leeftijd vaakst discriminatiegrond, herkomst en geloof nu vaker genoemd Figuur 1 Denkt u dat uw afwijzing (soms) met discriminatie te maken had?, naar achtergrondkenmerken, Bijna de helft van de afgewezen sollicitanten die daarbij (soms) discriminatie vermoedt, meent dat het om discriminatie op basis van huidskleur, juli 2020-juni 2021 (n=1.099, procenten) herkomst of migratieachtergrond ging (zie figuur 2). Deze grond wordt vaker genoemd dan bij de vorige meting.
Dit kan een effect zijn van de toegenomen aandacht voor de Black Lives Matter Beweging (BLM) dat meer bewustwording bij gediscrimineerde mensen kan veroorzaken. geen migratieachtergrond 4 5 6 4 wel migratieachtergrond 6 19 Marokkaans 12 Turks 5 20 Surinaams 9 18
81 17
12
35
45 12
27
12
17
laag opgeleid middelbaar opgeleid hoog opgeleid
7 7 5
14 19 14
19 15 12 7
totaal
6
15
13
10
30
40
10
20
26 29
18
15-24 jaar 2 16 18 7 25-34 jaar 3 11 12 8 35-44 jaar 3 19 10 10 45-54 jaar 11 15 14 14 55-64 jaar 17 15 13 14 65 jaar en ouder 18 18 18
0
16
44 ja
57 66 58
ja, soms ik twijfel daar aan
47 41 36
9
15 12
weet niet, geen antwoord nee
45 48
63 %
57 50
60
70
80
90
100
De Amsterdammer die het vaakst en het minst vaak discriminatie ervaart bij sollicitatie (n=2.333, REB in de periode november 2018 - juni 2021): • Meest ervaren door: afgewezen sollicitant met een Marokkaanse migratieachtergrond (46%) en 55 t/m 64 jarige (43%). • Minst ervaren door: hoogopgeleide Amsterdammer zonder migratieachtergrond (10% versus 22% gemiddeld). Herkomst en leeftijd vaakst discriminatiegrond, herkomst en geloof nu vaker genoemd Bijna de helft van de afgewezen sollicitanten die daarbij (soms) discriminatie vermoedt, meent dat het om discriminatie op basis van huidskleur, herkomst of migratieachtergrond ging (zie figuur 2). Deze grond wordt vaker genoemd dan bij de vorige meting. Dit kan een effect zijn van de toegenomen aandacht voor de Black Lives Matter Beweging (BLM) dat meer bewustwording bij gediscrimineerde mensen kan veroorzaken. 2
Gediscrimineerde Amsterdammers met een migratieachtergrond geven het vaakst de discriminatiegrond huidskleur/herkomst aan. Zo menen Gemeente Amsterdam in Amsterdam circa zeven van de tien Amsterdammers met een Surinaamse ofArbeidsmarktdiscriminatie Marokkaanse migratieachtergrond die (soms) discriminatie vermoeden dat de Onderzoek, Informatie enbijStatistiek afwijzing op basis van huidkleur/herkomst was, gediscrimineerden van Turkse afkomst geldt dat voor circa zes van de tien. Ook leeftijdsdiscriminatie wordt vaak genoemd als grond van de afwijzing. De discriminatiegrond leeftijd wordt in tegenstelling tot in de vorige meting dus niet meer het vaakst genoemd maar de grond huidskleur/herkomst. Bijna vier op degeven tien afgewezen sollicitanten die discriminatie Gediscrimineerde Amsterdammers met een migratieachtergrond het vaakst de vermoeden, noemtdiscriminatiegrond dit als reden voor de afwijzing. Dat is minder dan in de vorige meting (juli 2019-juni 2020), toen gaf de helft van de huidskleur/herkomst aan. Zo menen circa zeven van de tien afgewezen sollicitanten die discriminatie vermoeden dit als grond aan. Afgewezen sollicitanten boven de 45 jaar menen vaker dan jongere Amsterdammers met een Surinaamse of Marokkaanse migratieachtergrond die (soms) sollicitanten dat het vanwege leeftijd was (77%).
discriminatie vermoeden dat de afwijzing op basis van huidkleur/herkomst was, bij gediscrimineerden van Turkse afkomst geldt dat voor circa zes van de tien.
Afwijzing op basis van geloofsdiscriminatie wordt vaker gerapporteerd als grond bij de ervaren discriminatie dan bij de vorige meting (12% tegenover 6% de vorige keer). Vooral afgewezen sollicitanten met een Marokkaanse migratieachtergrond menen vaak dat dit op basis van hun leeftijdsdiscriminatie wordt vaak genoemd als grond van de afwijzing. De geloof was, evenalsOok zij met een Turkse achtergrond.
discriminatiegrond leeftijd wordt in tegenstelling tot in de vorige meting dus niet meer het vaakst genoemdmeent maardat de er grond huidskleur/herkomst. Bijna van vierhun op de tien afgewezen Een tiende van de gediscrimineerden sprake is van discriminatie op grond geslacht. Net als in de vorige meting, menen die discriminatie vermoeden, noemt als reden voorvan de de afwijzing. Dat is minderdie discriminatie vrouwen vaker dansollicitanten mannen dat de discriminatie vanwege hun geslacht was.dit Zeventien procent afgewezen sollicitanten dan de vorige (juli 2019-juni 2020), toen gaf de helftvan van afgewezen sollicitanten vermoeden noemde eeninandere grondmeting van discriminatie, zoals geen (goede) beheersing dede Nederlandse taal. die discriminatie vermoeden dit als grond aan. Afgewezen sollicitanten boven de 45 jaar menen [Figuur 2 Grond waarop gediscrimineerd voelde afwijzing sollicitatie, 2020-juni vakermen danzich jongere sollicitanten datbijhet vanwege leeftijdjuliwas (77%).2021 en juli 2019-juni 2020 (n=369 en n=233, procenten onder diegenen die (soms) discriminatie ervaren, meerdere gronden mogelijk)]
Afwijzing op basis van geloofsdiscriminatie wordt vaker gerapporteerd als grond bij de ervaren
Stagediscriminatiediscriminatie dan bij de vorige meting (12% tegenover 6% de vorige keer). Vooral afgewezen
met een menen vaak dat(n=143, dit opREB basis van hun juli 2020- juni Twintig procent vansollicitanten de Amsterdammers dieMarokkaanse de afgelopen 12migratieachtergrond maanden zijn afgewezen voor een stage in de periode evenals zij met een Turkse en achtergrond. 2021) menen dat ergeloof daarbijwas, (soms) sprake was van discriminatie 13% twijfelt daaraan. Dit komt vrijwel overeen met de meting in de vorige rapportage. Een tiende van de gediscrimineerden meent dat er sprake is van discriminatie op grond van hun
2 Uit landelijk onderzoek uit 2021 naar van het Verwey-Jonker instituut blijktmannen dat vrouwelijke (bij gelijke cv en geslacht. Net alsstagediscriminatie in de vorige meting, menen vrouwen vaker dan dat desollicitanten discriminatie werkervaring) meervanwege kans hebben op een positieve reactie van een stagebedrijf dan mannen. Sollicitanten met een naam die verwijst naar een hun geslacht was. Zeventien procent van de afgewezen sollicitanten die discriminatie migratieachtergrond hebben minder kans op een positieve reactie. Er werd discriminatie aangetoond van moslimstudenten in de ICT-sector en vermoeden noemde een andere grond van discriminatie, zoals geen (goede) beheersing van de van positieve discriminatie van moslimstudenten in de sector zorg en welzijn. Ongeveer een kwart (24%) van de mbo-studenten (24%, n=614) Nederlandse taal. gaf in deze landelijke studie aan tijdens het zoeken naar een stage (soms) discriminatie ervaren te hebben of hierover te twijfelen.
Figuur 2 Grond waarop men zich gediscrimineerd voelde bij afwijzing sollicitatie, juli 2020-juni 2021 en juli 2019-juni 2020 (n=369 en n=233, procenten onder diegenen die (soms) discriminatie ervaren, meerdere gronden mogelijk) huidskleur / migratieachtergrond
37 39
leeftijd geloofsovertuiging
6
geslacht ziekte / handicap
3 2 1 2 0
seksuele voorkeur uiterlijk
andere reden 0
5
12
47
juli 2020 - juni 2021 juli 2019 - juni 2020
52
10 9
17 16 20
% 40
60
Stagediscriminatie Twintig procent van de Amsterdammers die de afgelopen 12 maanden zijn afgewezen voor een stage (n=143, REB in de periode juli 2020- juni 2021) menen dat er daarbij (soms) sprake was van discriminatie en 13% twijfelt daaraan. Dit komt vrijwel overeen met de meting in de vorige rapportage. Uit landelijk onderzoek uit 2021 naar stagediscriminatie van het Verwey-Jonker instituut2 blijkt dat vrouwelijke sollicitanten (bij gelijke cv en werkervaring) meer kans hebben op een positieve reactie van een stagebedrijf dan mannen. Sollicitanten met een naam die verwijst naar een migratieachtergrond hebben minder kans op een positieve reactie. Er werd discriminatie aangetoond van moslimstudenten in de ICT-sector en van positieve discriminatie van moslimstudenten in de sector zorg en welzijn. Ongeveer een kwart (24%) van de mbostudenten (24%, n=614) gaf in deze landelijke studie aan tijdens het zoeken naar een stage (soms) discriminatie ervaren te hebben of hierover te twijfelen.
3
Tijdens de stage gaat het om een achtste van de studenten (12%, n=546). Meestal ging het om discriminatie op basis van opleidingsniveau, het Gemeente Amsterdam Arbeidsmarktdiscriminatie in Amsterdam land waar hun (groot)ouders geboren zijn, geloof, hun kleding en/of uiterlijk, en huidskleur. Discriminatie bij het solliciteren voor een stage of Informatie enenStatistiek tijdens de stage kanOnderzoek, leiden tot studievertraging minder vertrouwen in de toekomst voor het vinden van een (passende) baan.
Door Amsterdammers ervaren opvan hetdewerk Tijdens de stage gaat discriminatie het om een achtste studenten (12%, n=546). Meestal ging het om discriminatie op basis van opleidingsniveau, het land waar hun (groot)ouders geboren zijn, Iets meer discriminatie ervaren dan in periode november 2019 geloof, hun kleding en/of uiterlijk, en2018-juni huidskleur. Discriminatie bij het solliciteren voor een stage
de Amsterdammers stage kan leiden totde studievertraging en minder vertrouwen de toekomst voor Vijftien procent vanof detijdens werkende heeft afgelopen 12 maanden discriminatie op hetin werk ervaren. In vergelijking met de vinden vaniseen (passende) baan. maar het aandeel is wel iets groter in vergelijking met de eerste meting (15% vorige meting (juli het 2019-juni 2020) dit aandeel niet veranderd, versus 12% in de periode nov. 2018-juni 2019, zie figuur 3). [Figuur 3 Aandeel werkenden dat zich in de afgelopen 12 maanden gediscrimineerd heeft gevoeld op het werk naar jaar, november 2018 - juni Door Amsterdammers ervaren discriminatie op het werk 2021 (n=8.892, procenten)]
Iets meer discriminatie ervaren dan in periode november 2018-juni 2019 Vijftien procent van de werkende Amsterdammers heeft de afgelopen 12 maanden Werkende Amsterdammers met een zich veruitmet het de vaakst in demeting afgelopen maanden gediscrimineerd gevoeld discriminatie opmigratieachtergrond het werk ervaren.hebben In vergelijking vorige (juli122019-juni 2020) is op het werk (zie figuur 4). Met name Amsterdammers met een Marokkaanse of Turkse migratieachtergrond ervaren onveranderd vaak dit aandeel niet veranderd, maar het aandeel is wel iets groter in vergelijking met de eerste discriminatie op het werk (27% en 21%). Ook zien we weer dat werkende vrouwen vaker discriminatie op de werkvloer ervaren dan werkende meting (15% versus 12% in de periode nov. 2018-juni 2019, zie figuur 3). Werkenden met migratieachtergrond ervaren het vaakst discriminatie
mannen (17% tegenover 13%). Op basis van opleidingsniveau zien we geen significante verschillen.
Figuur 3 Aandeel werkenden dat zich in de afgelopen 12 maanden gediscrimineerd heeft gevoeld op het Wat opvalt is dat waar oudere afgewezen sollicitanten vaker discriminatie ervaren dan jongere afgewezen sollicitanten het op de werkvloer juist werk naar jaar, november 2018 - juni 2021 (n=8.892, procenten) de jongeren zijn die vaker discriminatie ervaren dan de ouderen. Dit was ook al te zien bij de vorige meting. Zo geeft 18% procent van de % werkende jongeren tussen de 15 en 24 jaar discriminatie te ervaren op de werkvloer en 11% van de 55- tot en met 64-jarigen. 20 15
12
14
15
10 5 0
november 2018 - juni 2019
juli 2019 - juni 2020
juli 2020 - juni 2021
Werkenden met migratieachtergrond ervaren het vaakst discriminatie Werkende Amsterdammers met een migratieachtergrond hebben zich veruit het vaakst in de afgelopen 12 maanden gediscrimineerd gevoeld op het werk (zie figuur 4). Met name Amsterdammers met een Marokkaanse of Turkse migratieachtergrond ervaren onveranderd vaak discriminatie op het werk (27% en 21%). Ook zien we weer dat werkende vrouwen vaker discriminatie op de werkvloer ervaren dan werkende mannen (17% tegenover 13%). Op basis van opleidingsniveau zien we geen significante verschillen. Wat opvalt is dat waar oudere afgewezen sollicitanten vaker discriminatie ervaren dan jongere afgewezen sollicitanten het op de werkvloer juist de jongeren zijn die vaker discriminatie ervaren dan de ouderen. Dit was ook al te zien bij de vorige meting. Zo geeft 18% procent van de werkende jongeren tussen de 15 en 24 jaar discriminatie te ervaren op de werkvloer en 11% van de 55- tot en met 64-jarigen.
4
[Figuur 4 Aandeel werkenden dat zich in de afgelopen 12 maanden gediscrimineerd heeft gevoeld op het werk naar achtergrondkenmerken, Amsterdam Arbeidsmarktdiscriminatie in Amsterdam juli 2020-juni 2021 Gemeente (n=3.477, procenten)]
Onderzoek, Informatie en Statistiek
Wanneer we alleen naar de nieuwste cijfers kijken dan is het aantal respondenten in de enquête te klein om verschillende achtergrondkenmerken van gediscrimineerde Amsterdammers te combineren. Om hier betrouwbare uitspraken over te kunnen doen, is daarom gekeken naar de ervaren discriminatie over gehele waarin vragen over discriminatie zijn opgenomen de enquête (REB, Figuur 4 Aandeel werkenden datde zich in deperiode afgelopen 12 maanden gediscrimineerd heeft gevoeld opinhet november 2018 t/mwerk juni naar 2021,achtergrondkenmerken, zie figuur 5). Gemiddeld ervaart 13% van de Amsterdammers discriminatie in deze periode. Dan zien we dat juli 2020-juni 2021 (n=3.477, procenten) Amsterdammers met een migratieachtergrond in de leeftijdsgroep 25 tot en met 44 jaar iets vaker discriminatie ervaren (19% tegenover 17% mannen 13 gemiddeld onder Amsterdammers met eenvrouwen migratieachtergrond). Verder ervaren Amsterdamse vrouwen met een migratieachtergrond iets 17 vaker discriminatie dan mannen met een migratieachtergrond, alleen mannen met een Marokkaanse achtergrond ervaren iets vaker 15-24 jaar discriminatie dan vrouwen met een Marokkaanse achtergrond (26% tegenover 22%). 18 Onder werkenden zonder migratieachtergrond zien we 25-34 jaar 16 daarentegen dat vrouwen zich veel vaker 35-44 gediscrimineerd voelen dan mannen (11% versus 5%).
Verder blijkt dat laagopgeleide Amsterdammers jaar 15 met een migratieachtergrond iets minder45-54 vaak jaar discriminatie ervaren dan zij met15een hogere opleiding. 55-64 jaar 65 jaar en ouder
11
13
[Figuur 5 Aandeel werkenden dat zich in de afgelopen 12 maanden gediscrimineerd heeft gevoeld op het werk naar achtergrondkenmerken, november 2018 - juni 2021 (n=8.892, procenten)] geen migratieachtergrond 9 wel migratieachtergrond Surinaamse achtergrond Turkse achtergrond Marokkaanse achtergrond
19 17 21
27
laag opgeleid middelbaar opgeleid hoog opgeleid
15 16 14
totaal
15
0
5
10
15
%
20
25
30
Wanneer we alleen naar de nieuwste cijfers kijken dan is het aantal respondenten in de enquête te klein om verschillende achtergrondkenmerken van gediscrimineerde Amsterdammers te combineren. Om hier betrouwbare uitspraken over te kunnen doen, is daarom gekeken naar de ervaren discriminatie over de gehele periode waarin vragen over discriminatie zijn opgenomen in de enquête (REB, november 2018 t/m juni 2021, zie figuur 5). Gemiddeld ervaart 13% van de Amsterdammers discriminatie in deze periode. Dan zien we dat Amsterdammers met een migratieachtergrond in de leeftijdsgroep 25 tot en met 44 jaar iets vaker discriminatie ervaren (19% tegenover 17% gemiddeld onder Amsterdammers met een migratieachtergrond). Verder ervaren Amsterdamse vrouwen met een migratieachtergrond iets vaker discriminatie dan mannen met een migratieachtergrond, alleen mannen met een Marokkaanse achtergrond ervaren iets vaker discriminatie dan vrouwen met een Marokkaanse achtergrond (26% tegenover 22%). Onder werkenden zonder migratieachtergrond zien we daarentegen dat vrouwen zich veel vaker gediscrimineerd voelen dan mannen (11% versus 5%). Verder blijkt dat laagopgeleide Amsterdammers met een migratieachtergrond iets minder vaak discriminatie ervaren dan zij met een hogere opleiding.
Figuur 5 Aandeel werkenden dat zich in de afgelopen 12 maanden gediscrimineerd heeft gevoeld op het werk naar achtergrondkenmerken, november 2018 - juni 2021 (n=8.892, procenten) 5
man
11
15-24 jaar
11
19
19
7
15 10
laag opgeleid middelbaar opgeleid
8
hoog opgeleid
8 0
5
wel migratieachtergrond
16
8
25-44 jaar 45-74 jaar
geen migratieachtergrond
16
vrouw
14
18 17 10
15
% 20
5
Wanneer we geslacht combineren met leeftijdsgroepen dan zien we significante verschillen. Zo blijkt dat werkende vrouwen tot 44 jaar vaker Gemeente Amsterdam Arbeidsmarktdiscriminatie in zien Amsterdam discriminatie ervaren op de werkvloer dan oudere vrouwen of mannen in die leeftijdsgroep. Ook we verschillen tussen hoogopgeleide Onderzoek, Informatie Statistiek mannen en vrouwen: hoogopgeleide vrouwenen ervaren vaker discriminatie dan hoogopgeleide mannen (16% tegenover 9%). De Amsterdammer die het vaakst en het minst vaak discriminatie ervaart op de werkvloer (n=8.892, REB november 2018–juni 2021):
Wanneer we geslacht combineren met leeftijdsgroepen dan zien we significante verschillen. Zo
• Meest ervaren door: man met een Marokkaanse migratieachtergrond (26%versus recent resp. 27% versus 15% blijktwerkende dat werkende vrouwen tot 44 jaar vaker discriminatie ervaren13% op gemiddeld, de werkvloer dan oudere gemiddeld). vrouwen of mannen in die leeftijdsgroep. Ook zien we verschillen tussen hoogopgeleide • Minst door: werkende man zonder migratieachtergrond (5% versus 13% gemiddeld) en daarna werkende 45-74 jarige zonder mannen en vrouwen: hoogopgeleide vrouwen ervaren vaker discriminatie dan hoogopgeleide migratieachtergrond (7% versus 13% gemiddeld)
mannen (16% tegenover 9%).
Vaakst discriminatie naar herkomst, leeftijd en geslacht, herkomst nu vaker genoemd
De Amsterdammer die het vaakst en het minst vaak discriminatie ervaart op de werkvloer
Discriminatie op het werk vanwege migratieachtergrond (n=8.892, REB huidskleur novemberof2018 – juni 2021): komt evenals in de vorige meting het vaakst voor: bij de helft van de werkenden die zich•gediscrimineerd het volgens omeen deze discriminatiegrond. Dat is vaker genoemd dan in de vorige meting Meest ervarenvoelen door:gaat werkende manhen met Marokkaanse migratieachtergrond (26% (50% versus 39% onder gediscrimineerden, zie figuur 6). Ook discriminatie op grond van leeftijd (24% onder gediscrimineerden) en geslacht versus 13% gemiddeld, recent resp. 27% versus 15% gemiddeld). (22%) komen vaak voor, ongeveer even vaak als bij de vorige meting. • Minst door: werkende man zonder migratieachtergrond (5% versus 13% gemiddeld) en
daarna werkende 45-74 jarige zonder migratieachtergrond (7% versus 13% gemiddeld)
Dertien procent van diegenen die discriminatie hebben ervaren, ervaart dat op grond van de geloofsovertuiging. Bij de vorige meting was dit 9 procent. Om welke geloofsovertuiging het gaat is niet onderzocht in deze enquête. Veertien procent noemt een andere grond dan de hiervoor Vaakst discriminatie naar herkomst, leeftijd en geslacht, herkomst nu vaker genoemd genoemde gronden waarop zij discriminatie hebben ervaren. Hier werd onder andere genoemd: omdat ik geen Nederlands spreek of niet de Discriminatie op het werk vanwegeUithuidskleur of migratieachtergrond komt evenalsvan in de Nederlandse nationaliteit heb en vanwege zwangerschap. landelijk onderzoek van het College voor de Rechten de Mens 3 naar vorige meting het vaakst voor: bij de helft van de werkenden die zich gediscrimineerd voelen zwangerschapsdiscriminatie blijkt dat bij een op de tien afgewezen vrouwelijke sollicitanten expliciet werd gezegd dat de zwangerschap een gaat het 4volgens hen om deze discriminatiegrond. Dat is vaker genoemd dan in de vorige reden was voor de afwijzing.
meting (50% versus 39% onder gediscrimineerden, zie figuur 6). Ook discriminatie op grond van
[Figuur 6 Grond waarop men(24% zich gediscrimineerd voelde op de werkvloer, juli (22%) 2020-juni 2021 en juli voor, 2019-juni 2020 (n=507 leeftijd onder gediscrimineerden) en geslacht komen vaak ongeveer evenen n=420, procenten onder diegenen die discriminatie ervaren, meerdere gronden mogelijk)] vaak als bij de vorige meting. Werkenden met een migratieachtergrond vaak grond van de ervaren op de werkvloer huidskleur of Dertien procent van noemen diegenen diealsdiscriminatie hebbendiscriminatie ervaren, ervaart dat op grond van de migratieachtergrond en/of dat ze worden gediscrimineerd op basis van hun geloofsovertuiging (resp. 66% en 17% van de gediscrimineerden). geloofsovertuiging. Bij de vorige meting was dit 9 procent. Om welke geloofsovertuiging het Ze ervaren minder vaak dan anderen discriminatie op grond van leeftijd of hun geslacht. Zo menen rond de zeven van de tien werkenden met gaat is niet onderzocht in deze enquête. Veertien procent noemt een andere grond dan de een Turkse, Surinaamse of Marokkaanse achtergrond die zich gediscrimineerd voelen dat dat op grond van hun huidskleur/afkomst is. Rond de hiervoor genoemde gronden waarop zij discriminatie hebben ervaren.
Hier werd onder andere helft van de gediscrimineerden van Marokkaanse afkomst meent dat dat op basis van hun geloof is en rond een derde van hen van Turkse genoemd: omdat ik geen Nederlands spreek of niet de Nederlandse nationaliteit heb en afkomst. 3
vanwege zwangerschap. Uit landelijk onderzoek van het College voor de Rechten van de Mens naar zwangerschapsdiscriminatie blijkt dat bij een op de tien afgewezen vrouwelijke sollicitanten expliciet werd gezegd dat de zwangerschap een reden was voor de afwijzing.4 Figuur 6 Grond waarop men zich gediscrimineerd voelde op de werkvloer, juli 2020-juni 2021 en juli 2019juni 2020 (n=507 en n=420, procenten onder diegenen die discriminatie ervaren, meerdere gronden mogelijk) huidskleur / migratieachtergrond
leeftijd geslacht geloofsovertuiging uiterlijk
7
seksuele voorkeur
5 6
3 3
ziekte / handicap
andere reden 0
9
13
24 20 22 20
39
50
juli 2020 - juni 2021 juli 2019 - juni 2020
11
14 14
% 20
40
60
Werkenden met een migratieachtergrond noemen vaak als grond van de ervaren discriminatie op de werkvloer huidskleur of migratieachtergrond en/of dat ze worden gediscrimineerd op basis van hun geloofsovertuiging (resp. 66% en 17% van de gediscrimineerden). Ze ervaren minder vaak dan anderen discriminatie op grond van leeftijd of hun geslacht. Zo menen rond de zeven van de tien werkenden met een Turkse, Surinaamse of Marokkaanse achtergrond die zich gediscrimineerd voelen dat dat op grond van hun huidskleur/afkomst is. Rond de helft van de gediscrimineerden van Marokkaanse afkomst meent dat dat op basis van hun geloof is en rond een derde van hen van Turkse afkomst. 6
Mannen noemen vaker dan vrouwen dat ze op de werkvloer gediscrimineerd zijn vanwege hun huidskleur/migratieachtergrond of Amsterdam Arbeidsmarktdiscriminatie in Amsterdam geloofsovertuiging.Gemeente Voor gediscrimineerde mannen met een migratieachtergrond meent zelfs 73% dat ze discriminatie hebben ervaren op basis Onderzoek, Informatie en Statistiek van hun huidskleur/migratieachtergrond. Vrouwen die discriminatie hebben ervaren, noemen vaker dan mannen discriminatie op grond van hun geslacht. Van de vrouwen zonder migratieachtergrond geeft de helft dit als grond aan. Dit geldt ook vaker vrouwen tussen de 25 en 44 jaar en hoogopgeleiden vrouwen. Bij ervaren discriminatie op de werkvloer op grond van leeftijddat gaatzehet om ouderen (55+) als om jongeren (tot 35 jaar), maar Mannen noemen vaker dan vrouwen opzowel de werkvloer gediscrimineerd zijn vanwege hun gediscrimineerde ouderen noemen deze grond van discriminatie wel vaker. Onder zowel de ouderen als de jongeren ervaren vooral huidskleur/migratieachtergrond of geloofsovertuiging. Voor gediscrimineerde mannen met een vrouwen en hoogopgeleide Amsterdammers discriminatie op basis van hun leeftijd.
migratieachtergrond meent zelfs 73% dat ze discriminatie hebben ervaren op basis van hun huidskleur/migratieachtergrond. Vrouwen die discriminatie hebben ervaren, noemen vaker dan Werkenden in uitzendbranche ervaren het vaakst discriminatie mannen discriminatie op grond van hun geslacht. Van de vrouwen zonder migratieachtergrond Wordt er in bepaalde sectoren vakerdit discriminatie op deDit werkvloer ervaren danvrouwen in andere?tussen En komt bepaalde type geeft de helft als grond aan. geldt ook vaker dehet 25vaker en 44voor jaarbijen arbeidscontracten?hoogopgeleiden Kijken we alleen naar de nieuwste cijfers dan is het aantal respondenten in de enquête te klein om ervaren discriminatie vrouwen.
naar sector en contract goed uit te kunnen splitsen. Om hier uitspraken over te kunnen doen, is daarom gekeken naar de ervaren discriminatie over de gehele periode waarin vragen over discriminatie zijn opgenomen in de enquête (REB, november 2018om t/mouderen juni 2021). Amsterdammers Bij ervaren discriminatie op de werkvloer op grond van leeftijd gaat het zowel (55+) die uitzendwerk verrichten (n=126 in de enquête), ervaren het vaakst discriminatie op het werk, een kwart van hen (25%, zie figuur 7), terwijl als om jongeren (tot 35 jaar), maar gediscrimineerde ouderen noemen deze grond van werkenden met andere soorten contracten op het gemiddelde niveau zitten (rond 13%). discriminatie wel vaker. Onder zowel de ouderen als de jongeren ervaren vooral vrouwen en
hoogopgeleide Amsterdammers discriminatie op basis van hun leeftijd.
[Figuur 7 Aandeel werkenden dat zich in de afgelopen 12 maanden gediscrimineerd heeft gevoeld op het werk naar type contract, november 2018–juni 2021 (n=7.567, procenten)]
Werkenden in uitzendbranche ervaren het vaakst discriminatie Wordt inwerk bepaalde sectoren vaker op(van de werkvloer ervaren dan in andere? De ervaren discriminatie operhet ligt in veel sectoren ronddiscriminatie het gemiddelde 13%), maar in sommige sectoren wordtEn iets vaker komt het vaker voor bij bepaalde type arbeidscontracten? Kijken we alleen naar de nieuwste discriminatie ervaren dan in andere (zie figuur 8). Zo ervaren werkenden in de sectoren transport en logistiek, overheid en horeca vaker dandan is het aantal respondenten in deofenquête te klein om ervaren discriminatie naar discriminatie op decijfers werkvloer werkenden in de dienstensector in het onderwijs/universiteit. In de sector transport en logistiek lijkt sector en contract goed uit te kunnen splitsen. Om hier uitspraken over te kunnen doen, is andere sectoren. In relatief vaak sprake van discriminatie op basis van huidskleur/migratieachtergrond en geloofsovertuiging in vergelijking met de sector overheid daarom wordt relatief vaak discriminatie op grond van leeftijd of geloofsovertuiging ervaren. In devragen sector horeca gekeken naar de ervaren discriminatie over de gehele periode waarin over wordt ook vaker discriminatie ervaren op basis van huidskleur/migratieachtergrond en (REB, op basis van seksuele geaardheid.
in de enquête gesignaleerde discriminatie zijn opgenomen in de enquête november 2018 t/m juni De 2021). verschillen tussen sectoren en discriminatiegronden zijn echter klein en(n=126 nader onderzoek binnen ervaren sectoren het zal moeten Amsterdammers die uitzendwerk verrichten in de enquête), vaakstuitwijzen of er inderdaad in bepaalde sectoren sprake is van op discriminatie op kwart welke gronden. discriminatie het werk,eneen van hen (25%, zie figuur 7), terwijl werkenden met andere soorten contracten op het gemiddelde niveau zitten (rond 13%). Figuur 7 Aandeel werkenden dat zich in de afgelopen 12 maanden gediscrimineerd heeft gevoeld op het werk naar type contract, november 2018 – juni 2021 (n=7.567, procenten) uitzendwerk
25
tijdelijk contract
14
0-urencontract/oproep/inval
13
vast contract
13
totaal
13 0
5
10
15
20
25
30
%
De ervaren discriminatie op het werk ligt in veel sectoren rond het gemiddelde (van 13%), maar in sommige sectoren wordt iets vaker discriminatie ervaren dan in andere (zie figuur 8). Zo ervaren werkenden in de sectoren transport en logistiek, overheid en horeca vaker discriminatie op de werkvloer dan werkenden in de dienstensector of in het onderwijs/universiteit. In de sector transport en logistiek lijkt relatief vaak sprake van discriminatie op basis van huidskleur/migratieachtergrond en geloofsovertuiging in vergelijking met andere sectoren. In de sector overheid wordt relatief vaak discriminatie op grond van leeftijd of geloofsovertuiging ervaren. In de sector horeca wordt ook vaker discriminatie ervaren op basis van huidskleur/migratieachtergrond en op basis van seksuele geaardheid. De in de enquête gesignaleerde verschillen tussen sectoren en discriminatiegronden zijn echter klein en nader onderzoek binnen sectoren zal moeten uitwijzen of er inderdaad in bepaalde sectoren sprake is van discriminatie en op welke gronden.
7
[Figuur 8 Aandeel werkenden dat zich in de afgelopen 12 maanden gediscrimineerd heeft gevoeld op het werk naar sectoren, november Gemeente Amsterdam Arbeidsmarktdiscriminatie in Amsterdam 2018-juni 2021 (n=8.892, procenten)]
Onderzoek, Informatie en Statistiek
Veelal kwetsende grappen Evenals bij de vorige metingen gaat het bij de ervaren discriminatie op het werk het vaakst om kwetsende grappen (41% van de gevallen, zie Figuur 8 Aandeel werkenden dat zich in de afgelopen 12 maanden gediscrimineerd heeft gevoeld op het figuur 9), daarna om minder betaald krijgen (16%), vervelende klussen krijgen (13%) of uitgescholden/gepest worden (13%). Overige vormen werk naar sectoren, november 2018-juni 2021 (n=8.892, procenten) zoals contract niet verlengd, ontslagen of fysiek geweld komen veel minder vaak voor. Bij ‘anders, namelijk’ werd vaak genoemd: zich buiten gesloten voelen, minder serieus genomen worden en ondergewaardeerd worden. transport en logistiek 16 overheid
15
[Figuur 9 Ervaren vormen van discriminatie op het werk, juli 2020-juni 2021 en juli 2019-juni 2020 (n=507 en n=420, procenten onder diegenen horeca 15 die discriminatie ervaren, meer antwoorden mogelijk)] landbouw, bouw, nijverheid, industrie, energie
14
De vorm van de ervaren discriminatie verschilt naar achtergrondkenmerken en discriminatiegrond. Amsterdammers met een groot- en detailhandel 14 migratieachtergrond ervaren relatief vaak kwetsende grappen, krijgen vervelende klussen en worden vaker bedreigd. Ook gediscrimineerde welzijn en zorg jongeren krijgen relatief vaak vervelende klussen en kwetsende grappen te horen en worden ook relatief 13 vaak seksueel lastiggevallen. In dat laatste geval gaat het vaak om jonge vrouwen: zo geeft 11% van de gediscrimineerde vrouwen van 18 12 tot en met 24 jaar aan dat het ging om ov. niet-commerciele diensten seksueel lastigvallen. Verder komt ervaren discriminatie in de vorm van beloningsachterstand relatief vaak voor onder werkenden in de zakelijke en financiele dienstverlening 11 leeftijdsgroep 25-44 jaar. Werkenden die zich gediscrimineerd voelen vanwege hun geslacht (vrijwel uitsluitend vrouwen) geven relatief vaak onderwijs, universiteit aan dat ze minder betaald krijgen voor hetzelfde werk en zoals eerder genoemd worden (met name11 jonge) vrouwen ook vaker seksueel lastiggevallen. totaal 13 %
0
5
10
15
20
Veelal kwetsende grappen Evenals bij de vorige metingen gaat het bij de ervaren discriminatie op het werk het vaakst om kwetsende grappen (41% van de gevallen, zie figuur 9), daarna om minder betaald krijgen (16%), vervelende klussen krijgen (13%) of uitgescholden/gepest worden (13%). Overige vormen zoals contract niet verlengd, ontslagen of fysiek geweld komen veel minder vaak voor. Bij ‘anders, namelijk’ werd vaak genoemd: zich buiten gesloten voelen, minder serieus genomen worden en ondergewaardeerd worden. Figuur 9 Ervaren vormen van discriminatie op het werk, juli 2020-juni 2021 en juli 2019-juni 2020 (n=507 en n=420, procenten onder diegenen die discriminatie ervaren, meer antwoorden mogelijk) kwetsende grappen
37
krijgt minder betaald vervelende klussen krijgen
9
12 13
41
juli 2020 - juni 2021 juli 2019 - juni 2020
16
13 15
uitgescholden / gepest contract niet verlengd
3
6
5 3 4 3 2 2 1 1
seksueel lastig gevallen ontslagen bedreigd / geschopt / geslagen
spullen zijn kapot gemaakt / beschadigd anders
33 0
10
20
30
36 40
% 50
De vorm van de ervaren discriminatie verschilt naar achtergrondkenmerken en discriminatiegrond. Amsterdammers met een migratieachtergrond ervaren relatief vaak kwetsende grappen, krijgen vervelende klussen en worden vaker bedreigd. Ook gediscrimineerde jongeren krijgen relatief vaak vervelende klussen en kwetsende grappen te horen en worden ook relatief vaak seksueel lastiggevallen. In dat laatste geval gaat het vaak om jonge vrouwen: zo geeft 11% van de gediscrimineerde vrouwen van 18 tot en met 24 jaar aan dat het ging om seksueel lastigvallen. Verder komt ervaren discriminatie in de vorm van beloningsachterstand relatief vaak voor onder werkenden in de leeftijdsgroep 25-44 jaar. Werkenden die zich gediscrimineerd voelen vanwege hun geslacht (vrijwel uitsluitend vrouwen) geven relatief vaak aan dat ze minder betaald krijgen voor hetzelfde werk en zoals eerder genoemd worden (met name jonge) vrouwen ook vaker seksueel lastiggevallen.
8
Discriminatie vaakst door collega’s
Gemeente Amsterdam
Arbeidsmarktdiscriminatie in Amsterdam
Bij ervaren discriminatie onder werkende Amsterdammers gaat het in circa de helft van de gevallen (47%) om discriminatie door hun collega’s. Onderzoek, Informatie en Statistiek In een kwart van de gevallen gaat het om discriminatie door de leidinggevende en eveneens bij een kwart om discriminatie door klanten/ patiënten/opdrachtgevers (beide 26%). Een kleiner deel van de discriminatie was door de werkgever (17%) en een nog kleiner deel door de iemand van het uitzendbureau (2%). Het telt op tot meer dan honderd procent omdat de discriminatie op het werk vaak vanuit meerdere hoeken komt. Jongeren geven relatief vaak aan dat de discriminatie vanuit klanten/patiënten/opdrachtgevers komt en minder vaak vanuit de vaakst door leidinggevende. DeDiscriminatie resultaten verschillen niet vancollega’s de vorige meting.
Bij ervaren discriminatie onder werkende Amsterdammers gaat het in circa de helft van de gevallen (47%) om discriminatie door hun collega’s. In een kwart van de gevallen gaat het om Samenhang ervaren discriminatie werkenden met welbevinden discriminatie door de leidinggevende en eveneens bij een kwart om discriminatie door Amsterdammers die discriminatie ervaren op hun werkplek voelen zich minder vaak gelukkig dan Amsterdammers die dat niet hebben ervaren klanten/patiënten/opdrachtgevers (beide 26%). Een kleiner deel van de discriminatie was door (resp. 46% versus 72%). Zij zijn niet alleen minder vaak gelukkig, maar ook minder tevreden met hun werk (54% versus 83%) en voelen zich de werkgever (17%) en een nog kleiner deel door de iemand van het uitzendbureau (2%). Het minder gezond (68% versus 87%). Dit was ook te zien in de vorige meting. Het mindere welbevinden geldt voor alle gediscrimineerden, ook telt op tot meer dan honderd procent omdat de discriminatie op het werk vaak vanuit meerdere wanneer we rekening houden met verschillende achtergrondkenmerken. We zien wel dat gediscrimineerde Amsterdammers met een hoeken komt. Jongeren geven vaakalsaan de discriminatie vanuit migratieachtergrond vaker negatief zijn over zowel hunrelatief werk, geluk hundat gezondheid. klanten/patiënten/opdrachtgevers komt en minder vaak vanuit de leidinggevende.
De resultaten verschillen van de vorige meting. Stabiel aantal meldingen bij het Meldpuntniet Discriminatie Regio Amsterdam Het Meldpunt Discriminatie Regioervaren Amsterdam (MDRA) is eenwerkenden onafhankelijke stichting, gericht op het direct bestrijden van discriminatie en het Samenhang discriminatie met welbevinden verminderen van deAmsterdammers gevolgen van discriminatie. Het meldpunt doet dat door middel van klachtenbehandeling, voorlichting en advies en het die discriminatie ervaren op hun werkplek voelen zich minder vaak gelukkig uitvoeren van onderzoek. Het totaal aantal discriminatiemeldingen bij het platform is verdubbeld, met een toename van 120%. Een deel van dan Amsterdammers die dat niet hebben ervaren (resp. 46% versus 72%). Zij zijn niet alleen deze toename betreft de meldingen over het stigmatiserende radio 10-lied “Voorkomen is beter dan Chinezen”. Wanneer de bulkmelding niet minder vaak gelukkig, maar ook minder tevreden met hun werk (54% versus 83%) en voelen mee wordt geteld is er in 2020 nog steeds sprake van een forse toename ten opzichte van het jaar daarvoor, met een stijging van 52%. Vooral zich minder gezond (68% versus 87%). Dit was ook te zien in de vorige meting. Het mindere meldingen op grond van afkomst en huidskleur werden vaker gemeld dan het voorgaande jaar.
Net als in 2019 is de arbeidsmarkt een van de welbevinden geldt voor alle gediscrimineerden, ook wanneer we rekening houden met terreinen waar de meeste klachten/meldingen van discriminatie over gaan bij het meldpunt. Door Amsterdammers 5 zijn bij het meldpunt in verschillende achtergrondkenmerken. We(van ziendewel gediscrimineerde Amsterdammers met 2020 131 meldingen gedaan van discriminatie op de arbeidsmarkt 161dat in de regio). Daarmee is het aantal meldingen over discriminatie een migratieachtergrond vaker negatief zijn over zowel hun werk, geluk als hun gezondheid. op de arbeidsmarkt vergelijkbaar met 2019. De meeste meldingen gaan over ervaren discriminatie op de werkvloer, gevolgd door discriminatie tijdens het werving- en selectieproces en discriminatie bij uitstroom (bijvoorbeeld een ontslagprocedure). 6
Stabiel aantal meldingen bij het Meldpunt Discriminatie Regio Amsterdam
Het Meldpunt Discriminatie Regio Amsterdam (MDRA) is een stichting, gericht [Figuur 10 Type discriminatie van meldingen arbeidsdiscriminatie door Amsterdammers bijonafhankelijke Meldpunt Discriminatie Regio Amsterdam, 2019 en op het direct van discriminatie en het verminderen van de gevolgen van 2020 (n=119 en n=131, meer typenbestrijden per melding mogelijk, aantallen)] discriminatie. Het meldpunt doet dat door middel van klachtenbehandeling, voorlichting en advies en het uitvoeren van onderzoek. Het totaal aantal discriminatiemeldingen bij het platform is verdubbeld, met een toename van 120%. Een deel van deze toename betreft de meldingen over het stigmatiserende radio 10-lied “Voorkomen is beter dan Chinezen”. Wanneer de bulkmelding niet mee wordt geteld is er in 2020 nog steeds sprake van een forse toename ten opzichte van het jaar daarvoor, met een stijging van 52%. Vooral meldingen op grond van afkomst en huidskleur werden vaker gemeld dan het voorgaande jaar. Net als in 2019 is de arbeidsmarkt een van de terreinen waar de meeste klachten/meldingen van discriminatie over gaan bij het meldpunt. Door Amsterdammers5 zijn bij het meldpunt in 2020 131 meldingen gedaan van discriminatie op de arbeidsmarkt (van de 161 in de regio). Daarmee is het aantal meldingen over discriminatie op de arbeidsmarkt vergelijkbaar met 2019.
De meeste meldingen gaan over ervaren discriminatie op de werkvloer, gevolgd door discriminatie tijdens het werving- en selectieproces en discriminatie bij uitstroom (bijvoorbeeld een ontslagprocedure).6 Figuur 10 Type discriminatie van meldingen arbeidsdiscriminatie door Amsterdammers bij Meldpunt Discriminatie Regio Amsterdam, 2019 en 2020 (n=119 en n=131, meer typen per melding mogelijk, aantallen) werkvloer 32
werving en selectie uitstroom
16
arbeidsvoorwaarden
13 14
promotie/doorstroom vrijwilligerswerk
3
arbeidsbemiddeling
2
stage
2
6 7
63
49
2020
42
26
5 5
4 3 5
anders 0
2019
% 20
40
60
80
9
Meldingen over discriminatie op de arbeidsmarkt betreffen vaak ervaren discriminatie op basis van afkomst of huidskleur, geslacht, leeftijd, Gemeente Amsterdam Arbeidsmarktdiscriminatie in Amsterdam beperking of chronische ziekte en godsdienst. In vergelijking met 2019 wordt herkomst/huidskleur in 2020 vaker door melders genoemd als Informatie en Statistiek discriminatiegrond.Onderzoek, Alle overige discriminatiegronden, zoals geslacht, godsdienst of beperking/chronische ziekte worden juist minder vaak benoemd of blijven gelijk (zie figuur 11). [Figuur 11 Discriminatiegronden van meldingen arbeidsdiscriminatie door Amsterdammers Meldpunt Discriminatie op Regio Amsterdam, 2019 Meldingen over discriminatie op de arbeidsmarkt betreffen vaakbijervaren discriminatie basis en 2020, (n= 119 envan n=131, meer gronden per melding mogelijk, aantallen] afkomst of huidskleur, geslacht, leeftijd, beperking of chronische ziekte en godsdienst. In
vergelijking met 2019 wordt herkomst/huidskleur in 2020 vaker door melders genoemd als discriminatiegrond. Alle overige discriminatiegronden, zoals geslacht, godsdienst of beperking/chronische ziekte worden juist minder vaak benoemd of blijven gelijk (zie figuur 11). Figuur 11 Discriminatiegronden van meldingen arbeidsdiscriminatie door Amsterdammers bij Meldpunt Discriminatie Regio Amsterdam, 2019 en 2020, (n= 119 en n=131, meer gronden per melding mogelijk, aantallen) afkomst/huidskleur 21
geslacht godsdienst
12
handicap/chron.ziekte
12 9
seksuele geaardheid 6 5
leeftijd
61
73
2020
2019
32
18 16
15
3 2 politieke gezindheid 12 Eindnoten 1 arbeidscontract 1 Bij migratieachtergrond wordt gekeken naar1 het geboorteland van de ouders, als tenminste één ouder % buiten Nederland is geboren, nationaliteit
heeft de persoon een migratieachtergrond. 2
0
20
40
60
80
Bron: Verwey-Jonker Instituut. Ongelijke kansen op de stagemarkt. Maart 2021.
3 Bron: College voor de Rechten van de Mens. Zwanger en werk: dat baart zorgen. Derde onderzoek naar discriminatie op de arbeidsmarkt van zwangere vrouwen en moeders met jonge kinderen. November 2020. 4 Verder bleekNoten uit die studie dat bijna de helft van alle ondervraagde vrouwen met een tijdelijk contract kreeg geen verlenging of een vast contract vanwege hun zwangerschap of een pasgeboren kind. Een kwart van de vrouwen loopt zo promoties, salarisverhogingen, bonussen en scholing mis, of heeft problemen met afspraken over zwangerschapsverlof en de terugkeer op het werk. Dit is vergelijkbaar met de eerdere 1 migratieachtergrond wordtuitvoeren. gekeken naar het geboorteland van de ouders, als tenminste één ouder buiten Nederland is onderzoeken van hetBijcollege die zij sinds 2012 geboren, heeft de persoon een migratieachtergrond.
2 Bron: 5 Onder de Regio Amsterdam bij het Meldpunt Discriminatie Amsterdam vallen de volgende gemeenten: Amsterdam, Amstelveen, Verwey-Jonker Instituut. Ongelijke kansen op deRegio stagemarkt. Maart 2021. Aalsmeer, Diemen, 3Uithoorn en Ouder-Amstel. Bron: College voor de Rechten van de Mens. Zwanger en werk: dat baart zorgen. Derde onderzoek naar discriminatie op de
6
arbeidsmarkt van zwangere vrouwen en moeders met jonge kinderen. November 2020.
Bron: Meldpunt Discriminatie Regio Amsterdam Jaarverslag 2020. Amsterdam, april 2021. 4
Verder bleek uit die studie dat bijna de helft van alle ondervraagde vrouwen met een tijdelijk contract kreeg geen verlenging
of een vast contract vanwege hun zwangerschap of een pasgeboren kind. Een kwart van de vrouwen loopt zo promoties, salarisverhogingen, bonussen en scholing mis, of heeft problemen met afspraken over zwangerschapsverlof en de terugkeer op het werk. Dit is vergelijkbaar met de eerdere onderzoeken van het college die zij sinds 2012 uitvoeren. 5 Onder de Regio Amsterdam bij het Meldpunt Discriminatie Regio Amsterdam vallen de volgende gemeenten: Amsterdam, Amstelveen, Aalsmeer, Diemen, Uithoorn en Ouder-Amstel. 6 Bron: Meldpunt Discriminatie Regio Amsterdam Jaarverslag 2020. Amsterdam, april 2021.
Colofon Auteurs: Sara Rubingh, Ellen Lindeman, M.m.v. Idske de Jong Gemeente Amsterdam
Colofon Onderzoek, Informatie en Statistiek (OIS) Telefoon: Auteurs: Sara Rubingh 020 251Lindeman 0333 Ellen M.m.v. Idske de Jong
data.amsterdam.nl
Gemeente Amsterdam Onderzoek, Informatie en Statistiek (OIS)
Telefoon: 020 251 0333 data.amsterdam.nl
10