Agenda Digitale Stad & Overheid.pdf

Online fenomenen manifesteren zich ook fysiek en hebben impact op de verantwoordelijkheden en ambities van de gemeente. Zo ervaren Amsterdamse jongeren meer stress door sociale media en worden zij vaker online geronseld voor (drugs) criminaliteit. Amsterdamse scholen zien dat het online ronselen voor het dealen van drugs, verkopen van lachgas of aanzetten tot haat en geweld ook impact heeft op de schoolveiligheid. Wantrouwen naar overheidsinstanties neemt toe door gemanipuleerde informatie en informatiebubbels. Schulden onder jongeren nemen toe doordat ze grote uitgaven doen, online gokken en meer financiële risico’s nemen.

Wat willen wij bereiken? • Beter bereiken van jongeren en aansluiten op de online leefwereld, om beleidsdoelen met betrekking tot jongeren (bijvoorbeeld op gezondheid) te realiseren. Online is een vierde plek naast de fysieke omgeving van school, ouders

en straat waar de gemeente jongeren kan bereiken. En plek waar misschien wel het meeste tijd wordt doorgebracht. • De negatieve impact van online op de mentale gezondheid van jongeren verkleinen. In de digitale omgeving is veel interactie, wordt veel geleerd, maar is ook uitsluiting, werkt het soms depressie in de hand en ontstaan er andere mentale problemen.

Wat gaan wij doen? Het beter bereiken van jongeren en de negatieve impact verkleinen vraagt om samenwerking met partners in de stad om 1) te leren over ontwikkelingen in de online leefwereld, 2) de kennis toe te passen bij de ontwikkeling van diensten, producten en manieren van interactie met jongeren en samen op te trekken bij het ontwikkelen van preventie programma’s. Denk bijvoorbeeld aan communicatie over vaccinatie programma’s voor jongeren. Ook wordt ingezet op het aanspreken

2023 Agenda Digitale Stad

4

36

Vraaggestuurd vanuit directies

Continu signaleren en delen van trends en ontwikkelingen jongeren.

Samen maken in een jongerenontwerplab met en voor jongeren op basis van behoeften en opgaven.

Leren

Doen

Onderzoek & netwerk

Ontwerplab en korte projecten

Kennisuitwisseling

Inspelen op ontwikkelingen

Verzamelen, opbouwen en delen: workshops, trainingen, expertsessies, onderzoek, etc.

Op basis van signalen uit de stad doen wat nodig is op korte termijn.

van techplatformen op hun verantwoordelijkheid bij het vraagstuk mentale gezondheid van jongeren, en te lobbyen tegen verslavende algoritmen. Trendanalyses Hiertoe starten we met een Programma Online Leefwereld zodat de gemeente beter met beleid en communicatie kan aansluiten op de online leefwereld van jongeren. We focussen ons daarbij op de thema's Gezondheid, Onderwijs, Sport en Bewegen, Werk en inkomen en Veiligheid. Dat doen we door het continu signaleren en delen van trends en ontwikkelingen over jongeren en netwerkversterking binnen de gemeentelijke organisatie en met partners. Maar ook door te doen.

Samen met scholen wordt het ontwerplab voor jongeren vorm­ gegeven, waarin met jongeren samen wordt gewerkt aan diensten, projecten, pilots en activiteiten die aansluiten op de leefwereld en/of die online excessen tegengaan. Meerjarige innovatiecoalitie Het Convenant Digitaal Bewustzijn is een breed partnetwerk in de stad, geïnitieerd door het Digital Rights House, met scholen, jongerenwerk en kennisinstellingen. Dit partnernetwerk zet zich in voor voor digitale weerbaarheid en mentale en fysieke gezondheid van jongeren. De gemeente Amsterdam heeft zich hierbij aangesloten, om met dit partnernetwerk kennis uit te wisselen en gezamenlijk op te trekken.

2023 Agenda Digitale Stad

Trends & ontwikkelingen

38

Met de veiling van 5G frequenties en de uitrol van 5G antennes in Amsterdam staan we aan de vooravond van een nieuwe communicatie-infrastructuur. De belofte is dat 5G sneller is en meer data kan versturen, meer Internet of Things apparaten per antenne kan bedienen en lagere vertraging en hogere betrouwbaarheid heeft. En dat deze eigenschappen nieuwe gebruikstoepassingen mogelijk maken zoals robotica en drones. Daarnaast zorgt de komst van 5G nog voor andere veranderingen, waaronder in de marktordening. De grote mondiale technologie providers hebben interesse in de 5G markt. Aangezien dit gevolgen heeft voor de inrichting van de publieke ruimte, privacy en democratische controle op de digitale infrastructuur gaan we onderzoeken wat de rol van de gemeente Amsterdam moet zijn in deze ontwikkeling en waar we kansen zien om in dit domein de Amsterdammer meer invloed te geven. Waarom belangrijk? Digitalisering zit in de haarvaten van de maatschappij. We winkelen online, vinden onze weg via apps, we regelen onze zorg via het internet, en we worden hier steeds afhankelijker van. Ook de gemeente doet steeds meer digitaal van brugbediening tot druktetoezicht. Zoals in deze agenda al duidelijk is aangegeven komt dit in elk domein terug en ontwikkelt het zich hard.

Om dit te organiseren en alles te laten werken hebben we een digitale infrastructuur gebouwd en moeten we nadenken hoe we als samenleving onze connectiviteit organiseren. De vraag naar snelle, betrouwbare en massale connectiviteit neemt alleen maar toe. Die vraag breidt zich steeds verder uit met nieuwe toepassingen zoals kunstmatige intelligentie. Glasvezel maakt bijvoorbeeld snelle datauitwisseling mogelijk en is bovendien duurzamer dan het bestaande netwerk. Over vier jaar moeten vrijwel

alle adressen in de stad zijn voorzien van een glasvezelaansluiting voor internet, tv, telefonie en data. 5G maakt het mogelijk op hoge snelheid nieuwe toepassingen zonder bekabeling te realiseren en stimuleert nieuwe economisch activiteit. Echter willen we als stad wel invloed blijven houden op deze ontwikkelingen. We vinden het daarbij belangrijk om te onderzoeken wat de rol van de gemeente is in dit proces, wat ons handelingsperspectief is en hoe we ervoor kunnen zorgen dat iedereen kan profiteren van deze toename in connectiviteit.

Wat willen wij bereiken? • Kennisontwikkeling over de technologische mogelijkheden en alternatieven van deze connectiviteitssystemen, om als lokale overheid te kunnen bepalen wat de agenda moet zijn op gebied van reguleren, inkopen en lobbyen rondom connectiviteit.

• Toegang tot snel internet voor alle Amsterdammers door aanleg van glasvezel; hierover maken we afspraken met aanbieders. • Strategische samenwerking met aanbieders om mobiele netwerken in Amsterdam zo toegankelijk mogelijk te houden voor iedereen.

Wat gaan we doen? Kennis en onderzoek Om te kunnen bepalen wat de agenda moet zijn op gebied van regulering, inkoop en lobby is kennis nodig over de technologische mogelijkheden en alternatieven van deze systemen. Dat wordt opgedaan binnen het Responsible Connectivity Lab, waarin onderzoek en ontwerp worden toegepast op diverse thema's als toepassingen van 5G, alternatieve technologieën en het anonimiseren van locatie gegevens.

2023 Agenda Digitale Stad

5

Veilige en verantwoorde connectiviteit

39

Afspraken over uitrol glasvezel Met de telecomaanbieders worden afspraken gemaakt over de aanleg van glasvezel. Hiertoe is het convenant 'Fiber to the home’ getekend tussen de gemeente Amsterdam, KPN en Open Fiber. In het convenant zijn

afspraken gemaakt waardoor Amsterdammers weten wanneer hun huis aan de beurt is om aangesloten te worden en welke maatregelen worden genomen om dat met zo min mogelijk overlast te doen. Meerjarige innovatiecoalitie Samen met Amsterdam Institute for advanced Metropolitan Solutions (AMS Institute) wordt het Responsible Connectivity Lab opgezet. Andere kennisinstellingen zoals de Hogeschool van Amsterdam, Vrije Universiteit en Technische Universiteit Delft worden bij het lab betrokken.

2023 Agenda Digitale Stad

Onderzoek naar digitale onafhankelijkheid Het vraagstuk rond digitale onafhankelijkheid is nauw verbonden met verantwoorde connectiviteit. Vragen als van wie de digitale infra­structuur is en hoe we daar democratische invloed op uit kunnen uitoefenen liggen hieraan ten grondslag. Vanwege de complexiteit van dit onderwerp gaan we samen met partners nader onderzoek doen naar de mogelijkheden om meer onafhankelijkheid op ICT-gebied te bereiken, zowel binnen de gemeente als voor de digitale infrastructuur in de stad.

41

Amsterdam wil een veilige en leefbare stad zijn voor haar inwoners, ondernemers en bezoekers. Als stad lopen we tegen onze grenzen aan als het gaat om de bescherming van onze burgers tegen online criminaliteit en ongewenst gedrag. Online criminaliteit is niet gebonden aan een geografisch gebied. Dit maakt actief de samenwerking opzoeken, landelijk en regionaal, van extra belang.

Waarom belangrijk?

Wat gaan we doen?

In het Amsterdams Akkoord is digitale veiligheid benoemd als structurele grote uitdaging voor de komende periode die blijvende aandacht verdient. Onder meer door in publieken privaat verband intensief de samenwerking voort te zetten binnen de regio. Amsterdam moet niet alleen binnen de eigen stadsgrenzen kijken, maar ook daarbuiten aangezien cyber niet is gebonden aan een afgebakend geografisch gebied. In de aanpak gaan we met regionale en landelijke initiatieven intensiever samenwerken aan een gezond en veilig cyber­ landschap. De voorloper van deze intensieve samenwerking is het inmiddels opgerichte Ecosysteem Digitale Veiligheid.

De gemeente Amsterdam is in samenwerking met omliggende gemeenten binnen de regio AmsterdamAmstelland, bezig met de opzet van een ecosysteem voor digitale veiligheid. Dit initiatief heeft tot doel een publiek-privaat ecosysteem te creëren, gericht op het waarborgen van duurzame veiligheid in de digitale ruimte voor inwoners, ondernemers en bezoekers in de regio. Momenteel lopen er al verschillende projecten die opgezet zijn vanuit dit ecosysteem. Voorbeeld hiervan is het online educatief en bewustwordings­ programma HackShield voor jongeren tussen 8 en 12 jaar, wat in samen­ werking met de Openbare Bibliotheek Amsterdam wordt uitgevoerd.

Wat willen wij bereiken? Het vergroten van de digitale weerbaarheid en veiligheid van de stad, haar inwoners en haar organisaties tegen cyberaanvallen en digitale verstoringen. We delen kennis met ondernemers, Amsterdammers, kennis­instellingen en andere overheden. Dit doen we over de volle breedte van dit domein.

Binnen het ecosysteem, met inmiddels tientallen actieve partners, wordt er op vier gedefinieerde prioriteiten samengewerkt: • Verhogen van het collectieve digitale veiligheidsbewustzijn: Duurzame initiatieven ontplooien die bijdragen aan het collectieve veiligheidsbewustzijn op het internet van alle aanwezige doelgroepen.

• Bestendigen van talent- en expertise in het digitale werkveld: Het aantrekken en behouden van ITtalent om het tekort in de sector op te vullen. • Informatie-uitwisseling en gevolgbestrijding: Het opzetten van een netwerk om informatie van dreigende aard tijdig te signaleren, duiden en daarop te anticiperen door gezamenlijk te oefenen. • Testen van digitale producten en diensten in een gecontroleerde proeftuin: In een gecontroleerde omgeving experimenteren met innovatieve producten en diensten om de effecten te meten voordat ze in de praktijk worden ingezet. Meerjarige innovatiecoalitie Het ecosysteem Digitale Veiligheid bestaat uit partijen zoals de Hogeschool van Amsterdam, Vrije Universiteit, Universiteit van Amsterdam, ROC, CISCO, gemeente Amstelveen, DUO+ gemeenten, Haven van Amsterdam, Veiligheidsregio Amsterdam-Amstelland, primaire- en voortgezette onderwijsinstellingen, HackShield, Openbare Bibliotheek Amsterdam, Johan Cruijf Arena.

2023 Agenda Digitale Stad

6

Digitale Weerbaarheid Amsterdam

42

De genoemde activiteiten zijn gedekt in programma B2 Digitale Stad. Conform het coalitieakkoord is de volgende (structurele) reeks beschikbaar gesteld ten behoeve van de nieuwe Agenda Digitale Stad: 2023: 2 mln., 2024: 2mln., 2025: 2mln., 2026: 1,5 mln. en na 2026 structureel. 1 mln. De ambities/activiteiten die nu in de agenda zijn opgenomen, worden vanuit de Coalitie middelen Digitale Stad gefinancierd. De nadruk ligt hierbij op expertiseopbouw waarbij wij maximaal aansluiten bij en ondersteunen van staande ambities bij andere beleidsopgaven. Als er daarnaast extra zaken worden opgepakt bij de opgaven, dan loopt dat via bestaande of nieuwe investeringen vanuit de beleids­ opgaven en de directies.

2023 Agenda Digitale Stad

Financiële paragraaf

Agenda Digitale Stad 2023-2026 Uitgave gemeente Amsterdam, november 2023

Colofon Vormgeving Ontwerpwerk

Contact Gemeente Amsterdam Directie Digitalisering en Innovatie innovatie@amsterdam.nl

ONT2023107

Beelden Beelden gemaakt met AI software Midjourney door Fenna Schilling