Afschrift van de reactie van de Reizigers Advies Raad op Vervoerplan 1e helft 2024 van GVB

Reizigers Advies Raad voor de Vervoerregio Amsterdam

Aan: Dagelijks bestuur Vervoerregio Amsterdam Cc: Gemeenteraad Amsterdam Regioraad Vervoerregio Amsterdam Wethouder verkeer Amsterdam Directeur GVB Amsterdam

Datum Uw kenmerk Ons kenmerk

18-09-2023 20230918 RAR – VP GVB 1HJ2024

Postbus 626 1000 AP Amsterdam T 020 527 37 00 E rar@vervoerregio.nl W www.rar-vervoerregio.nl

Onderwerp

Reactie Reizigers Advies Raad op Vervoerplan GVB 1e helft 2024

Geachte leden van het Dagelijks Bestuur, De Reizigers Advies Raad (RAR) dankt u hartelijk voor het toezenden van het Vervoerplan 1e helft 2024 van GVB. Uiteraard is de RAR verheugd dat de eerder voorgestelde en vergaande netwerkwijzigingen nu grotendeels van de baan zijn. U kunt de huidige dienstregeling 2023 op vijf uitzonderingen na voortzetten, weliswaar met lagere frequenties voor verschillende tram- en buslijnen, en bij de metro de frequentie op lijn 52 weer op het niveau van voor corona brengen. Het argument om met de verhoging van de frequentie van lijn 52 aan te sluiten bij de eisen in de concessie zou overigens volgens de RAR evenzeer toegepast mogen worden op de drukke tramlijnen. De voorstellen die u nu toch nog meent te moeten doen geven ons echter uiteraard wederom zorg. Op twee daarvan komen wij hier onder terug. Naar wij begrijpen is de reden voor de voorstellen gelukkig niet meer gelegen in ontbrekende financiële middelen. De voorstellen zijn naar u aangeeft onvermijdelijk om de schaarste aan rijdend personeel mee op te vangen. Die personeelsschaarste is voor de toekomst van het stedelijk openbaar vervoer een enorme bedreiging. Zowel de Vervoerregio Amsterdam als de gemeente Amsterdam hebben extra financiële middelen toegezegd.

De RAR stelt voor dat u alle mogelijke middelen, juist ook financiële, aangrijpt om meer trambestuurders en buschauffeurs in (vaste) dienst te kunnen nemen. Helaas lezen wij in het vervoerplan niet hoe dit probleem naar de toekomst toe met alle denkbare middelen en creativiteit opgepakt wordt. De RAR heeft hierover mogelijk ook suggesties, die wij graag met u op korte termijn zouden bespreken. Wij hopen dat u ons daartoe de gelegenheid biedt. De beperkingen bij de bus worden ook veroorzaakt door het 30 km-beleid van de gemeente Amsterdam, dat de omlooptijden verlengt en daarmee meer bussen en personeel vereist om de huidige dienstregeling te rijden. Dat gebeurt dus niet, er wordt afgeschaald in frequenties. Bij het aanvaarden van het 30 km-beleid heeft de gemeenteraad van Amsterdam uitgesproken dat mitigerende maatregelen noodzakelijk zijn om de doorstroming van het OV te verbeteren. De RAR heeft helaas nog steeds geen voorstellen gezien voor mitigerende maatregelen ingaande december 2023. Naast de noodzakelijke financiële compensatie, die echter het tekort aan bestuurders nu nog niet ondervangt, dringt de RAR aan om op korte termijn doorstromingsmaatregelen voor het OV te treffen om de rijtijdbeperking teniet te doen.

Waar dat voor 8 december niet mogelijk is, stelt de RAR voor om meer straten met OV-routes vooralsnog uit te zonderen van de beperking tot 30 km/uur, alsmede om meer ontheffingen te verlenen voor het OV voor deze snelheidsbeperking. Temeer daar

ook op verschillende vrije tram- en busbanen een snelheidsbeperking gaat gelden, in tegenspraak met de eerdere voorstellen. Tevens pleit de RAR voor inzet van grotere vervoereenheden, zodat per bestuurder meer reizigers kunnen worden vervoerd. Dit kan door de komende jaren mogelijk een deel van de bestaande trams te verlengen tot ca. 40-45 meter (zoals in veel buitenlandse steden en ook in Utrecht) met inbouw van extra modules, inzet van gekoppelde trams op meer lijnen, meer gelede bussen in te zetten en bij de metro zoveel mogelijk met langere gekoppelde eenheden te rijden dan thans bij de materieeltypen BN, CAF en M7 het geval is (nu veelal 2 stellen in plaats van 3 of zelfs 4 bij CAF, nu geen gekoppelde M7), in plaats van oudere metrostellen reeds te slopen, zoals nu het geval is. Wat betreft de maatregelen uit het voorliggende vervoerplan willen wij graag de volgende aspecten onder uw aandacht brengen. Inkorten lijn 24: U heeft uiteraard gelijk dat lijn 24 deels parallel loopt aan de Noord-Zuidlijn. Zoals door de RAR eerder aangegeven kunnen wij ons voorstellen dat juist bij parallelle lijnen bij het opvangen van schaarste aan personeel maatregelen overwogen worden. Uit de cijfers blijkt dat deze maatregel voor lijn 24 heel veel reizigers dupeert. Reizigers die ook nu al de metro hadden kunnen nemen, maar dat kennelijk niet willen of kunnen doen.

De metro heeft stations over grote afstand. De tram vult de metro fijnmazig aan. Niet voor niets is daarom bij de metro besluitvorming aan de Amsterdammers meermaals beloofd dat er boven het tracé van de Noord-Zuidlijn altijd trams zouden blijven rijden en dit was zelfs een vereiste van de gemeenteraad. Waar er eerst drie tramlijnen met vier haltes waren, rijdt er straks met het opheffen van lijn 24 geen enkele tram meer op de route via de Vijzelstraat. Dit betekent vooral voor mensen met een beperking dat er grote loopafstanden worden gecreëerd, waarbij vooral de Munt een groot zorgpunt is. De Kalverstraat blijft aan de zijde van de entree aan het Muntplein verstoken van openbaar vervoer, mede omdat de lijnen 4 en 14 hier geen halte hebben. De reizigers, waaronder veel bezoekers aan de stad, hebben het recht om dicht bij belangrijke bestemmingen als de Kalverstraat en Bloemenmarkt uit de tram te kunnen stappen. Dit is ook belangrijk voor de lokale economie van het midden- en kleinbedrijf aldaar. Wanneer we bedenken dat lijn 24 vanaf het Weteringcircuit naar het Frederiksplein blijft rijden om daar te kunnen keren, is dit ongeveer even ver als de route door de Vijzelstraat naar de Munt. Dat betekent dat de daadwerkelijke bezuiniging zit in het gedeelte Munt/Centraal station.

Wij dringen er op aan de maatregelen voor lijn 24, allereerst, te vinden in een snellere doorstroming van de trams op de route van lijn 24. Maar liever doorrijden naar het Centraal Station. Juist de zwakke openbaar vervoer gebruiker wordt anders enorm getroffen. En als het al onvermijdelijk is lijn 24 tijdelijk in te korten, zorg dan dat de Munt bediend kan worden door de lijnen 4 /14, door bij de Munt alsnog een halte voor de lijnen 4 en 14 in te passen. Schrappen bus 65: Ook bij de eerdere voorstellen zat het schrappen van bus 65 tussen Amstelstation en Station Amsterdam-Zuid. Wij hebben daar eerder dit jaar ook al onze grote zorg over kenbaar gemaakt. U wijst op het alternatief dat voor een deel van de route wordt geboden door buslijn 62. Dat geldt maar op een deel van de route. Buslijn 62 maakt echter een enorme slinger en heeft een beperkte frequentie. Maar vooral biedt deze lijn geen oplossing voor het bedienen van Scheldeplein, Scheldestraat en Apollolaan. Ook hier worden ouderen en mensen met een beperking direct slachtoffer van maatregelen, temeer daar de halte van lijn 12 op de hoek Churchillaan/Scheldestraat is weggehaald. Voor hen bieden lijn 52 of lijn 12 geen goede oplossing. Deze zijn te ver weg en betekenen voor velen dat dat over een kleine afstand meerdere malen moet worden overgestapt. 2

Wij hebben uiteraard meegedacht hoe voornoemde haltes bediend zouden kunnen blijven als het echt onvermijdelijk is de 65 op te heffen. Wellicht kunnen enkele lijnen die nu en straks eindigen bij het Amstelstation, zoals 37, 40, 41, 62 en 65 exploitatief aan elkaar gekoppeld worden, waardoor op eindpunttijd kan worden bespaard en daarmee op personeel en voertuigen die dan extra kunnen worden ingezet. Met de overige door u genoemde maatregelen kunnen wij instemmen. Met wel de toevoeging dat wij ervan uit gaan dat de huidige situatie wordt hersteld als er weer voldoende chauffeurs zijn. Wel dringen wij er op aan om voor bus 41 bij het Amstelstation een directe overstap te bieden op buslijn 37 naar Muiderpoort. Wij gaan ervan uit dat u dit dienstregeling technisch kunt regelen. Voorts hebben wij al in een eerder advies voorgesteld om op de Rozenburglaan een nieuwe halte voor lijn 41 te maken nabij een ingang van de Oosterbegraafplaats. Graag alsnog actie. En dan nog een punt dat door u is benoemd in hoofdstuk 7. De argumentatie om lijn 14 niet door te laten rijden naar het Flevopark is gelet op het beschikbare aanbod van de lijnen 3 en 37 valide en de verbinding met station Muiderpoort wint aan waarde. Wij begrijpen dat lijn 14 vanwege werkzaamhedenruim 10 weken eindigt en begint bij het Muiderpoortstation. In het eerdere vervoerplan 2024 kreeg lijn 14 hier een permanent eindpunt.

Echter de hiervoor benodigde en reeds aanwezige wisselverbinding is al tijden kapot. Het moet toch mogelijk zijn dat wissel snel te herstellen. Tijdens de informatieavond op 4 september gaf GVB ineens aan dat het eindpunt bij Muiderpoort te krap zou zijn voor 2 lijnen. Echter nu kan het dus wel. U geeft aan dat de beschikbare halte niet geschikt is voor mensen met een beperking (rolstoel toegankelijk). Wij kennen uiteraard de situatie, maar vinden dat u hier wel heel makkelijk melding van maakt en overheen stapt. Wij vinden dat in een langdurige situatie zoals nu voor lijn 14 geldt, ook mensen met een beperking de tram moeten kunnen nemen. Het moet toch mogelijk zijn om de halte op kort termijn in ieder geval van een tijdelijke verhoging te voorzien, zoals elders in de stad bij omleidingen ook is toegepast. Tot slot de 2e helft van 2024. U komt hiervoor nog met voorstellen. Graag bespreekt de RAR die vooraf en tijdig met u. Zorg echt graag dat niet alsnog in de 2e helft van het komend jaar allerlei ellende over de reiziger uitgestort gaat worden. Met extra middelen voor werving van personeel en de voorspelde groei van het aantal reizigers zou juist ingezet moeten worden op een beter aanbod, conform de eisen van de concessie. Er zijn hiervoor voldoende trams en bussen beschikbaar.

Met vriendelijke groet, namens de Reizigers Advies Raad

Bart Drenth Voorzitter

3