Afschrift brief Verzoek tot verankering excuses in de wet

VERZOEK AAN DE NEDERLANDSE STAAT: KABINET & TWEEDE KAMER DER STATEN-GENERAAL TOT VERANKERING VAN DE NEDERLANDSE EXCUSES IN NEDERLANDSE WETGEVING

Foto: Nationaal Slavernijmonument in het Oosterpark, Amsterdam Oost/Watergraafsmeer/NL onthuld op 1 Juli 2002. Op initiatief van het Landelijk Platform Nationaal Monument Nederlands Slavernijverleden, Ontworpen door Surinaams artiest Erwin de Vries

Het Bewijs: zijpaneel van de gouden koets, de officiële ceremoniekoets (1898) ontworpen en vervaardigd door HJ en J. Spijker.

Den Haag, Nederland, 12 oktober 2023 info@platformslavernijmonument.nl I www.platformslavernijmonument.nl POB 16753, 2500 BT1 The Hague, The Netherlands

1

Aan Het Nederlandse Kabinet (Ministerraad) Door tussenkomst van de minister President &j De Tweede Kamer der Staten-Generaal (Parlement) Door tussenkomst van de Voorzitter Excellenties, Ministerraad en Parlement, Hierbij vragen wij uw welwillende aandacht voor het volgende. De Nederlandse Staat, door tussenkomst van minister President Mark Rutte, heeft door het aanbieden van excuses op 19 december 2022, een historische daad verricht. Hij heeft tevens aangegeven dat met de excusesverklaring “geen punt” is gezet maar een “Komma”. Hiermee is een belangrijke eerste stap gezet in het kader van de erkenning van de eeuwenlange betrokkenheid van de Nederlandse Staat bij de misdaden tegen de Afrikaanse menselijkheid in verband met de betrokkenheid van de Nederlandse Staat bij de trans-Atlantische slavenhandel en slavernij. Op 1 juli 2023 heeft Koning Willem Alexander excuses aangeboden en om ‘vergiffenis’ gevraagd voor de betrokkenheid van het Koningshuis en Herstel in het vooruitzicht gesteld.

Mede in het kader van het “Herdenkingsjaar Slavernijverleden” (1 juli 2023 tot 1 juli 2024) en met inachtneming van de verwachtingen in perspectief van "Na de Komma" richten wij het volgende Verzoek tot u: concreet, om het daarheen te leiden dat de ‘excuses’ van minister President Mark Rutte op 19 december 20221, namens de Nederlandse Staat, en van Koning Willem Alexander op 1 juli 20232, in de Nederlandse wetgeving worden verankerd. In verband met de uitvoering van het Verzoek geven wij u in overweging om een Staatscommissie ‘Herstelrecht’ in te stellen. Dit, met als doel een gecoördineerde, gestructureerde, samenhangende integrale aanpak tot stand te brengen in perspectief van de vereffening van het Nederlandse slavernijdossier. Over de contouren van de Commissie zijn wij beschikbaar voor nader overleg en stellen wij voor om bij de beraadslaging minimaal te betrekken: de Nationale Reparation Commissie NL annex het Forum. We gaan ervan uit dat ook de Caricom Reparation Commission verband met het Tien Punten Plan3 en de Diplomatieke vertegenwoordiging van de Afrikaanse Unie. Voor nadere toelichting op het Verzoek: Op pagina 4 beschrijven we de Visie en het Doel op pagina 5. komen de Aanbevelingen aan bod en de Overwegingen op pagina 6; een lijst van geraadpleegde, aanbevolen literatuur en documenten op pagina 13. Wij kijken uit naar een positieve reactie. Dr. Barryl A.

Biekman Voorzitter Stichting Nationaal Monument Nederlands Slavernijverleden (Initiatiefnemer en geassocieerd lid van de Caricom Reparation Commission) mede namens de Nationale Reparations Commissie NL en Forum4 1 https://www.rijksoverheid.nl/documenten/toespraken/2022/12/19/toespraak-minister-president-rutte-over-het-

slavernijverleden 2 https://www.koninklijkhuis.nl/documenten/toespraken/2023/07/01/toespraak-van-koning-willem-alexander-tijdens-denationale-herdenking-slavernijverleden-2023 3 https://caricomreparations.org/caricom/caricoms-10-point-reparation-plan/ 4

hieronder begrepen, de Afrikaanse diaspora gemeenschappen, nazaten van de tot slaaf gemaakte Afrikanen in Nederland, al dan niet geboren in Afrika, de Amerika's, het Caribisch gebied met inbegrip van het Caribische deel van het Koninkrijk der Nederlanden; Republiek Suriname,

info@platformslavernijmonument.nl I www.platformslavernijmonument.nl POB 16753, 2500 BT1 The Hague, The Netherlands

2

Afschrift aan Het Nationaal Instituut Nederlands Slavernijverleden en erfenis (NiNsee) Het College voor de Rechten van de Mens De Staatscommissie tegen Racisme en Discriminatie De Nationale Commissie tegen Racisme en Discriminatie De Regering en Parlement van de Republiek Suriname De Suriname Reparation Commissie De Regeringen en Parlementen van de Caribische Delen van het Koninkrijk der Nederlanden De Nationale Reparations Cie’s van de Caribische Delen van het Koninkrijk der Nederlanden. De Nationale UNESCO Commissie Nederland Het bestuur van de Anti Discriminatievoorzieningen Nederlandse Gemeentebesturen Nederlandse Centrale Bank ABN/AMRO De Raad van Kerken Na vertaling Caricom Reparations Commission State of the Republic Guyana Dutch State Commission against Racism and Discrimination African Union; African Union Commission and the Commission on Human and Peoples Right UN High Commissioner on Human Rights UN Permanent Forum for People of African Descents UN Working Group of Experts on People of African descents EU Commissioner for Human Rights African Union African Diaspora 6th Region High Council

Republiek Guyana en elders) van wie de voorouders op zogenoemde 'slavenschepen’ onder de Nederlandse vlag zijn vervoerd, tot slaaf zijn gemaakt en verhandeld en alle andere mensen van goede wil, in solidariteit met het onderhavige verzoek.

info@platformslavernijmonument.nl I www.platformslavernijmonument.nl POB 16753, 2500 BT1 The Hague, The Netherlands

3

1. Visie Gedurende de afgelopen decennia en sinds de Derde VN Wereld Anti Racisme Conferentie, (WCAR)5, die gehouden is in Durban/Zuid-Afrika van 31 augustus tot 8 september 2001, is er een toenemende noodzaak gebleken om te komen tot een juridisch formele erkenning van de grove mensenrechtenschendingen die hebben plaatsgevonden in het kader van de transAtlantische slavenhandel, slavernij en kolonialisme. Dat is ook de discussie die op dit moment op de verschillende internationale en nationale podia (onder meer in Nederland, republiek Suriname, republiek Guyana, Brazilië, de Caribische delen van het Koninkrijk der Nederlanden) plaatsvindt. De Nederlandse excuses staan daarbij volop in de belangstelling. Het feit dat VN-lidstaten (Staten) hun verantwoordelijkheid hebben uitgesproken voor in het verleden gepleegde bijzonder ernstige mensenrechtenschendingen, maakt het onvermijdelijk de excuses, het herstel en de genoegdoening ook institutioneel te verankeren. De beste manier om dit te doen ligt binnen de kaders van de huidige internationale normen op het gebied van de mensenrechten.

Het feit dat de misdaden uit het verleden nog altijd doorwerken op het bestaan van de nazaten van tot slaafgemaakte Afrikanen, als ook op de sociale omgeving die hen de nodige hindernissen opwerpt als gevolg van de erfenis van de trans-Atlantische slavenhandel en de slavernij, rechtvaardigt het vestigen van een juridische basis voor effectief en duurzaam herstel. De juridische bron die binnen de internationale gemeenschap dé grondslag kan bieden voor een verdere uitwerking van wetgeving op maat van dit vraagstuk, is gelegen in de Grondbeginselen en richtlijnen inzake het recht op genoegdoening en schadeloosstelling voor slachtoffers van grove schendingen van de internationale mensenrechten. Dit internationaal juridisch kader biedt mogelijkheden om niet alleen internationaal maar ook nationaal binnen de wetgeving van Staten die hun verantwoordelijkheid hebben erkend juridische grondslagen te vestigen voor het institutionaliseren van duurzaam herstel. De verankering van de excuses in de wet is een belangrijk en onmisbaar instrument om binnen alle maatschappelijke gelederen het effect van het beoogd herstel te laten doorwerken. Het moet een juridische basis geven voor het tot in detail uitwerken van deze doelstelling naar maatregelen op alle maatschappelijke relevante aandachtsgebieden.

De wet moet een grondslag bieden, opdat het een mandaat wordt dat gerichte maatregelen worden getroffen om effecten van het slavernijverleden te beslechten als die hindernissen vormen voor de vooruitgang en de mensenrechten van de nazaten.

2. Doel Het Hoofddoel hebben we omschreven als het duurzaam institutionaliseren van de excuses. Vanuit de morele plicht om herstel te bieden voor de wijdverbreide effecten die de nazaten van de tot slaaf gemaakte Afrikaanse mensen vandaag de dag nog steeds ervaren, is er de 5 http://www.un.org/WCAR/durban.pdf

info@platformslavernijmonument.nl I www.platformslavernijmonument.nl POB 16753, 2500 BT1 The Hague, The Netherlands

4

noodzaak van een onvermijdelijke daad van de Staten om te voorzien in een remedie, een wet, als een essentieel element om duurzame effectiviteit te garanderen. De juridische bron die binnen de internationale gemeenschap de basis kan bieden voor het verder opstellen van wetgeving die op dit vraagstuk is toegesneden, zijn de Basisprincipes en richtlijnen inzake het recht op verhaal en compensatie voor slachtoffers van grove schendingen van de Internationale Mensenrechten. Deze internationale wetgeving biedt mogelijkheden om ook nationaal rechtsgrondslagen te creëren binnen de wetten van de Staten die hun verantwoordelijkheid hebben erkend om duurzaam herstel te institutionaliseren.

3. Aanbevelingen We adviseren dat de Nederlandse Staat in de Nederlandse wetgeving minimaal: 3.1. Zijn historische, morele, juridische en ethische verantwoordelijkheid erkent voor: - De handel van bijna 600.000 mensen vanuit het continent Afrika respectievelijk het onderwerpen van de mensen aan barbaarse slavernijsystemen; en - De onnoemelijk aantallen Afrikanen die stierven als gevolg van de mensenhandel, aan boord van een schip dat in Nederland (de Nederlandse Staat) is gebouwd of geregistreerd of onder de Nederlandse vlag voer, en voor de ongeborenen als gevolg van het barbaarse slavernijsysteem. 3.2. Erkent dat het aanbieden van excuses evenals het vragen om vergiffenis6, schuldbekentenis als ook de aanvaarding van aansprakelijkheid impliceert. Dit met als logisch gevolg de verplichting tot herstel (dat meer is dan geld alleen) en mede in verband met de doorwerking van het slavernijverleden. 3.3. Erkent dat in verband met de misdaden tegen de Afrikaanse menselijkheid, die gepaard gingen met genocide en etnocide7, alle Afrikaanse nazaten van de tot slaaf gemaakte mensen die in Nederland en de voormalige en huidige Nederlandse koloniën wonen (1) In aanmerking komen voor Afrikaanse voorouder-DNA-onderzoek8; (2) Het recht krijgen om hun naam te veranderen; en Dat de kosten die voortvloeien uit de beide rechten door de Nederlandse Staat vergoed zullen worden.

We vinden het belangrijk dat het besluit over naamsverandering in de wet wordt verankerd9. 3.4. Het fundamentele (politieke) zelfbeschikkings-mensenrecht10 van de gemeenschappen, vallend onder het Caribisch deel van het Koninkrijk der Nederlanden en het Koninkrijksstatuut erkent, voor het zelfstandig consulteren, organiseren, realiseren van een Volksraadpleging (Referendum) die hen in staat stelt zelf te beslissen over: (1) Staatkundige onafhankelijkheid (2) Volledige en gelijkwaardige burgerschap (3) Volledig Zelfbestuur 6 Door Koning Willem Alexander 7 De door de Nederlandse staat gesanctioneerde genocide en etnocide bijvoorbeeld. Etnocide is nog steeds een

doorwerkende factor. Nazaten van de tot slaaf gemaakten kunnen zonder effectief DNA onderzoek hun Biologische afkomst nooit meer traceren. 8 We vinden het belangrijk dat de over de verschillende voorouder onderzoek modellen beraadslaging plaatsvindt met experts 9 Overheidsbesluiten garanderen niet altijd dat wat beoogd wordt met de beslissing. In 2013 heeft overheidsbesluit ervoor gezorgd dat het NiNsee zou worden ophouden te bestaan: weg Wetenschappelijk domein, weg Documentatie domein, weg Museaal domein. De gemeente Amsterdam moest ingrijpen met als risico dat het beoogde nationale karakter van het NiNsee op de achtergrond is komen te staan. 10 Artikel 43 e.v. van het Statuut | wetten.nl - Regeling - Statuut voor het Koninkrijk der Nederlanden BWBR0002154 (overheid.nl) info@platformslavernijmonument.nl I www.platformslavernijmonument.nl POB 16753, 2500 BT1 The Hague, The Netherlands

5

Dit, met de bepaling dat de uitslag van de Volksraadpleging zal worden gerespecteerd door de Nederlandse Staat. 3.5. Het recht van zelfbeschikking van alle Afrikaanse nazaten van de tot slaaf gemaakten - onder Nederlandse verantwoordelijkheid - erkent om met behoud van inmiddels verworven rechten: (1) Terug te keren naar Afrika. In dit verband verwijzen we naar artikel 3q11 van de Constitutive Act van de Afrikaanse Unie en de African Diaspora Declaration van 25 mei 201212 (2) Zich te vestigen in een ander werelddeel dan Afrika. 3.6. Afrekent met alle termen die hun oorsprong vinden in de verwerpelijke pseudowetenschappelijke racistische waandenkbeelden en in de verwerpelijke instructies over hoe om te gaan met de tot slaaf gemaakten. Hierin begrepen het verbod op het gebruik van het ‘n-woord’ om mensen van Afrikaanse afkomst te duiden en hen in hun etniciteit te treffen. 3.7. De invoering van Afrofobie om alle vormen van meervoudig racisme tegenover mensen van Afrikaanse afkomst duurzaam en effectief te bestrijden en in verband met de ontwikkeling van handelings- en beleidskaders kaders fondsen beschikbaar stelt. 3.8. We stellen voor om een Nationaal Herstelfonds op te richten met een internationaal karakter ten behoeve van het financieren van het door participatief overleg vastgestelde Herstelprogramma.

4. Overwegingen 4.1. In context van de excuses Minister President Mark Rutte heeft op 19 december 2022 namens de Nederlandse Staat zijn excuses aangeboden voor het handelen van de Nederlandse staat in het verleden: “postuum aan alle tot slaaf gemaakte mensen wereldwijd die onder dat handelen hebben geleden, aan hun dochters en zonen, en aan al hun nakomelingen tot in het hier en nu”, erkennende dat "de regering de slavenhandel en slavernij misdadig vindt omdat het de menselijkheid op gruwelijke en structurele wijze heeft ondermijnd". Daarnaast verklaarde hij dat: de Nederlandse Staat en zijn vertegenwoordigers de slavernij eeuwenlang hebben mogelijk gemaakt, aangemoedigd, in stand gehouden en ervan hebben geprofiteerd; en dat in naam van de Nederlandse Staat mensen eeuwenlang tot handelswaar zijn gemaakt, uitgebuit en mishandeld. Eeuwenlang is onder het gezag van de Nederlandse staat de menselijke waardigheid op de meest gruwelijke manier met voeten getreden. En te weinig hebben opeenvolgende Nederlandse regeringen na 1863 dat ingezien en erkend dat het slavernijverleden een negatieve impact had en heeft. De minister-President heeft - beseffende dat het niet bij woorden kan blijven - de “komma” geïntroduceerd en daarmee de deur opengehouden voor verdere stappen en overleg.

Koning Willem Alexander heeft op 1 juli 2023 excuses aangeboden voor de betrokkenheid van het Koninklijk Huis bij de handel in en het onderwerpen van Afrikanen aan het verwerpelijk slavernijsysteem. Hij heeft “vergiffenis” gevraagd voor het "duidelijke falen om 11

https://au.int/en/treaties/protocol-amendments-constitutive-act-african-union

12 https://au.int/en/documents/20120525/global-diaspora-summit-declaration

info@platformslavernijmonument.nl I www.platformslavernijmonument.nl POB 16753, 2500 BT1 The Hague, The Netherlands

6

op te treden tegen deze misdaad tegen de menselijkheid" en Herstel aangekondigd. De Raad van Kerken heeft in 2013 excuses aangeboden voor het "aandeel in het verwerpelijke slavernij-instituut", gevolgd door de Nederlandse gemeenten: Amsterdam in 2021; Rotterdam en Utrecht in 2022, en Den Haag in 2023 en verder de ABN AMRO Bank en De Nederlandse Centrale Bank in 2022 voor hun aandeel in de trans-Atlantische slavernij. In e “Kaderschets succesvolle excuses”13 wordt ingegaan op de eisen waaraan succesvolle excuses dienen te voldoen. 4.2.In context van de doorwerking Het behoeft geen betoog dat de trans-Atlantische slavenhandel, slavernij en kolonialisme diepe sporen hebben nagelaten in het leven en bestaan van Afrikanen en mensen van Afrikaanse afkomst overal ter wereld. Ook die in Nederland wonen, in het Caribisch deel van het Koninkrijk der Nederlanden, en in de voormalige Nederlandse koloniën. Deze hebben nog steeds te maken met de gevolgen: erfenissen, effecten van de misdaden tegen de Afrikaanse menselijkheid door de Nederlandse Staat (als geheel), zoals ook door de minister President op 19 juli is benadrukt. We brengen in herinnering het eeuwenlange lijden onder het juk van de racistische stelsels, systemen als resultaat van de pseudo- wetenschappelijke racistische waandenkbeelden en daarop afgestemde instructies hoe om te gaan met de Afrikaanse tot slaaf gemaakten.

Hoe hen onder dwang te houden, te onderdrukken, te manipuleren en te controleren. De trans-Atlantische slavenhandel en het bedrijven van slavernij waren gebaseerd op weldoordachte structuren en systemen en daarop afgestemde (beleids- en juridische)maatregelen, processen en procedures en monitoringsinstrumenten om een zo groot mogelijk profijt te behalen uit de zogenoemde ‘negerhandel’. De handelingen van de Staten-generaal14, scheeps- en reisverslagen die te raadplegen zijn in de verschillende Nederlandse archieven of online leveren het bewijs. Een geoliede machinerie die Nederland de kwalificatie van superpower op zee opleverde. Ook in relatie tot de slavenhalers-attitude. Slavenhouders konden altijd rekenen op ‘vers bloed’ of te wel nieuwe aanwas van gekidnapte Afrikanen wanneer daar behoefte aan bestond. Een door de Staat ontwikkelde vergunningenstelsel dat recht verschafte om Afrikanen te ‘halen’ en tot slaaf te mogen reduceren. Iedereen deed er aan mee: Families, Nederlandse banken stonden klaar om leningen te verstrekken en de verzekeringsmaatschappijen om ervoor te zorgen dat ‘verloren waar of inventaris’ gecompenseerd werd. Er was aan alles gedacht. Niets mocht aan het toeval worden overgelaten. En het werkte.

En dat is precies de reden dat ondergetekenden niets aan het toeval willen overlaten en dan ook pleiten voor een gecoördineerde, gestructureerde samenhangende integrale aanpak bij de ontwikkeling van het Herstelprogramma. We pleiten voor de instelling van een ‘Staatscommissie Herstelrecht’ en een ‘Nationaal Herstel Fonds’. Een ‘Bewustwordingsfonds’15 vinden we niet toereikend om 13 https://platformslavernijmonument.nl/wp-

content/uploads/2022/07/BarrylBiekmanKaderschetsVoorSuccesvolExcuses.pdf 14 NEDERLANDSE STATEN-GENERAAL OVER SLAVENHANDEL:

Resolutie 12/11/1789 van de Nederlandse Staten-Generaal ‘den Negerhandel behoord aangemerkt te worden als onaffscheidelyk van den bloey en voorspoed dier Colonien, en van de geheele Commercie, welke uit de Colonien haar leven ontfangt, behalven dat de Negerhandel op zig zelve moet gehouden worden voor een der voordeeligste Takken van de Commercie, in zo verre die zyn invloed verspreyd over eene meenigte van Fabryken en Manufactuuren, welker debiet daardoor vermeerderd.’ 15 https://www.tweedekamer.nl/kamerstukken/plenaire_verslagen/kamer_in_het_kort/excuses-nederlandse-slavernijverledenen-te info@platformslavernijmonument.nl I www.platformslavernijmonument.nl POB 16753, 2500 BT1 The Hague, The Netherlands

7

Herstel duurzaam te realiseren. We zijn voor een structuur met betrokkenheid van het Koninklijk Huis, Families, Kerken, Toeleveringsbedrijven, Banken, Verzekeringsmaatschappijen, Academische-instellingen, Scheepvaartmaatschappijen en lokale overheden enerzijds teneinde een all overall geïntegreerd Herstelprogramma te realiseren. Deze met betrokkenheid van de Afrikaanse nazaten van de tot slaaf gemaakten. Uitgangspunt moet zijn het tegengaan van verdeel- en heersprocessen die ook erfenis zijn van de slavernijsystemen. Onderzoek (Dragtenstein16) leert dat de Nederlanders heer en meesters zijn geweest op het gebied van de inzet van dit verwerpelijk instrument. Wat betekende het om een tot slaaf gemaakte te zijn? In dit verband verwijzen wij naar de vele studies die over de verboden gaan en over de instructies hoe om te gaan met een tot slaaf gemaakte.

Verschillende maatregelen bevestigen de eeuwenlange onderdrukking van de tot slaaf gemaakte; zoals het verbod om te denken, verbod op onderwijs, zich ’s avonds en ’s nachts op straat te begeven; samenscholing; om binnen de stad te dansen met gebruik van ‘trommel of andere instrumenten’; verbod op het dragen van sieraden, kousen of schoenen; op gezinsvorming: mannen mochten niet met hun geliefde samenwonen omdat die (de vrouw) ‘ten dienste’ moest blijven van de ‘meester’ Ze was immers de eigendom van de ‘meester’ waardoor het geoorloofd was haar seksueel te misbruiken ook wel seksueel racisme genoemd. Slechts een kleine greep uit de talrijke verboden die de machtsrelatie tussen ‘de slavenmeester’ en ‘de Afrikaanse tot slaaf gemaakte’ bepaalde en in stand hield. Dat wil zeggen, de tot slaaf gemaakte Afrikaanse mensen onderdrukt hield. Het zijn onder meer deze verboden - gebaseerd op pseudo wetenschappelijke racistische stereotype waandenkbeelden over de zwarte Afrikaanse mens - die hebben bijgedragen tot de instandhouding van een reeks opvattingen over Afrika, Afrikanen en mensen van Afrikaanse afkomst tot de dag vandaag. Het staat buiten kijf dat dezelfde opvattingen en waandenkbeelden nog steeds bestaan.

In allerlei geschiedkundige documenten uit de slavernijtijd komen we racistische neger17opvattingen/mythes tegen: in films, theater, cultuur historische tradities, theater, moppen, liedteksten en in het kader van sociale relaties, maar ook binnen de gezondheidszorg, justitiële en politie instellingen. De mythevorming rationaliseert niet alleen racisme en discriminatie in het intermenselijk contact, het beïnvloedt zelfs beleidsvorming en conditioneert ook de academische structuren, het wetenschappelijk onderzoek, gehanteerde theoretische benadering(en) en het toegangsproces (P. Schor18). Het centrale concept in de mythologie is de inferioriteit van de ondergeschikte ‘neger’19. En de hele mythologie-inhoud valideert dit concept. Er vinden gebeurtenissen plaats die uitsluitend in de mythische wereld standhouden en hun functie hebben. ‘Negers’ zijn dom’, achterlijk en in sommige historische tradities ondergeschikt wat tot uitdrukking komt in de

16 Dragtenstein, R.F. (2002). De ondraaglijke stoutheid der Wegloopers. Marronage en koloniaal beleid in

Suriname, 1667-1768. Utrecht: Universiteit Utrecht. Dragtenstein, F. (2017). Van Elmina naar Paramaribo. Zutphen: Walburg Pers. 17 Het woord wordt hier gebruikt om het doel dat het dient te benadrukken. 18 file:///C:/Users/biekm/Downloads/SDR00104+Essaybundel+Doorwerkingen+van+slavernijverleden+V03BP%20(4).pdf 19 https://app.box.com/s/xaus8ipkjwl8ra78xwwcrtxr4zn7w7qs info@platformslavernijmonument.nl I www.platformslavernijmonument.nl POB 16753, 2500 BT1 The Hague, The Netherlands

8

te vervullen rollen en de slaafse mentaliteit. Heden, verleden, toekomst zijn betekenisloze kwesties. De mythe heeft geen historische tijd en ruimtestructuur. De ‘neger’ is bijgevolg binnen de racistische mythe overal, altijd en eeuwig, dom en of lui. Zo werd tijdens de 78ste zitting van de Tweede Kamer der Staten-Generaal op 4 juli 1862 betoogd: ‘Luiheid is de grondtrek van het karakter van den neger.’20 Als zodanig is de mythe dus ook een impliciete maatschappijbeschrijving. De mythe maakt namelijk deel uit van de cultuur van de groep die de mythe hanteert. In symbolische en metafysische termen worden specifieke waarden van de groep in de mythe geuit. De mythe verschaft een legitimatie voor de inrichting van de bestaande samenleving. Alle gegevens, zoals disproportionele werkloosheidscijfers van Afrikaanse Diaspora (burger)gemeenschappen, of over inferieure arbeidsmarktpositie, slechte huisvesting en onderwijskansen zijn te beschouwen als uitingen van racistische selectiemechanismen (tegenwoordig algoritmen). Deze verkrijgen hun rationalisatie en rechtvaardiging in de mythe. Vooral bij politieoptreden. De Douane regimes hebben er ook een handje van.

Inherent aan de toen heersende opvattingen over inferioriteit van ‘de neger’, waren de straffen die bij overtredingen werden opgelegd en uitgevoerd: ophangingen, onthoofdingen, ontelbare zweepslagen; naamomkeringen; het toekennen van voedsel dat niet direct bijdroeg aan het bevorderen van de gezondheid: zoutvlees, zoute vis (haring, bokking, bakkeljauw) met als gevolg generationeel hoge bloeddruk. Beweerd wordt het verband tussen de Sikkelcelziekte bij nazaten van Afrikaanse tot slaafgemaakten en de ‘slavenveilingen’ waarbij gezinsleden uit elkaar werden gedreven/gerukt waardoor de kans groot was dat broers en zussen in latere stadia met elkaar relaties aangingen zonder het besef/wetenschap van biologische verwantschap. Wat zegt Clarke (1994)21: een citaat: “…. ‘De grootste vernietiging van de Afrikaanse cultuur, de grootste uitbuiting van de Afrikaan was het plantagesysteem waarbij de Afrikaanse mens werd getransformeerd tot iets dat de Europeanen met “neger” aanduidden. Van alle slavernijsystemen is het systeem van de Europeanen het wreedst en meest meedogenloos geweest. Dit vanuit de rechtvaardiging van de Katholieke Kerk en het christendom in het bijzonder.” einde citaat.

We brengen in dit verband ook in herinnering de uitspraak van de President van de Nederlandse Centrale Bank tijdens de persconferentie bij het in ontvangst nemen in 2022 van het onderzoeksrapport “Dienstbaar aan de Keten”22. Hij stak zijn gevoelens over het racistisch geweld dat de tot slaaf gemaakte Afrikanen hebben moeten doorstaan, niet onder stoelen of banken. Hij verklaarde dat dat een fenomeen is dat hem het meeste heeft geraakt tijdens het lezen van het Rapport. We brengen ook in herinnering dat Afrikanen en mensen van Afrikaanse afkomst langdurig van hun fundamentele mensenrechten werden onthouden, zijnde van de eerste generatie mensenrechten: burgerrechten en politieke rechten; de tweede generatie mensenrechten: economische, sociale en culturele rechten; en de derde generatie mensenrechten: groeps- en collectieve rechten, het recht op zelfbeschikking, reproductieve rechten, het recht op 20 Handelingen 78e zitting der Staten-Generaal 4 juli 1862. Opheffing der Slavernij in de Nederlandse West

Indische Koloniën. 21 Clarke, J.H. (1994). Christopher Columbus and the Afrikan Holocaust: Slavery and the Rise of European Capitalism. p. 83 22 Fatah-Black, K, Lauret, L, Van den Tol, J.: Dienstbaar aan de Keten: De Nederlandse Bank en de laatste decennia van de slavernij, 1814-1863 Leiden University Press, 2022 info@platformslavernijmonument.nl I www.platformslavernijmonument.nl POB 16753, 2500 BT1 The Hague, The Netherlands

9

economische en sociale ontwikkeling, communicatierechten, het recht op het uitdragen en beleven en het levend houden van de eigen cultuur. 4.3. Op het gebied van Herstel Brengen we in herinnering dat de Nederland als gastland van het Internationaal Gerechtshof - gevestigd in het Vredespaleis in Den Haag - een bijzondere rol vervult in de internationale rechtsorde. Den Haag staat bekend als de Juridische Hoofdstad van Recht en Vrede; en Dat deze speciale rol die de Nederlandse Staat vervult in de internationale rechtsorde extra verantwoordelijkheid met zich meebrengt, waarbij de Nederlandse Staat een voorbeeld en dus een leidende rol dient te spelen, zoals het voortouw nemen in de verankering van de excuses in de Wet inclusief de genoegdoeningsaspecten in het kader van het Herstelprogramma; en Dat het aanbieden van excuses en het vragen om vergiffenis door Koning Willem Alexander, een belangrijk signaal is dat de Nederlandse Staat bereid is te voldoen aan de internationale wettelijke normen en eisen op het gebied van Reparatory Justice. Dat wil zeggen op het gebied van restitutie, compensatie, repatriëring, rehabilitatie23, genoegdoening en de ontmanteling van alle systemen en structuren die Afrofobie24 in stand houden en garanties van niet-herhaling; en “…. An apology ……must go hand-in-hand with reparations. Reparations are the outward sign of an inward apologetic grace.

We who are charged with the responsibility of leadership in nation-states, universities, research institutions, companies, the media, professional associations, and civil society organizations, are obliged to establish the necessary structures to give effect to the mandate on reparations and achieve tangible substantial results…”.25 -

De “Dialooggroep slavernijverleden” adviseert in haar Eindrapport “Ketenen van het Verleden”26 (2022) dat erkenning van de door de Nederlandse Staat gepleegde misdaden tegen de menselijkheid evenals de excuses, in de wet wordt vastgelegd. Dit teneinde de noodzakelijke mate van de betrokkenheid van de Nederlandse Staat te borgen. De Dialooggroep merkt daarbij op dat, elke erkenning die beperkt blijft tot een vrijblijvende verklaring op het gebied van ‘verjaring’ van de misdaden, niet van toepassing is en dat de erkenning van de Nederlandse Staat daarmede te niet wordt gedaan. De Dialooggroep adviseert in navolging van de adviezen van Van Rijn, Rijpkema en Thodé, dat "aansprakelijkheid duidelijk en specifiek in de wet wordt geregeld”. (Ralph E. Gonsalves, 2007) Verwezen wordt naar het Verdrag van Genève en het Verdrag inzake de niet-toepasselijkheid van verjaring bij oorlogsmisdrijven en misdrijven27 tegen de menselijkheid. 4.5.De internationale Context In onze speurtocht naar argumenten ter onderbouwing van ons verzoek zijn we veel decreten en historische bewijzen, rapporten, scheepsverslagen, handelingen van de Staten-Generaal van Nederland, resoluties en verklaringen tegengekomen, die alle vastlegging van de excuses 23 Noot: Het is belangrijk voor de huidige en volgende generaties dat ze begrijpen dat Afrikanen en mensen van

Afrikaanse afkomst mensen zijn en altijd al zijn geweest en niet een fenomeen dat gereduceerd is tot economisch waar (goederen) zonder ziel, negerman, -vrouw, -jongen of -meisje of -negeraap. Dat het toen fout was en altijd al is geweest. Dat dat wat in de handelingen van de Tweede kamer der Staten Generaal staat beschreven als ‘negerhandel’ ook naar de inzichten van toen altijd fout is geweest en ‘etnocide’ vertegenwoordigd. 24 Vormen van meervoudig racisme tegenover mensen van Afrikaanse afkomst 25 Statement 2007 van Dr. Ralph E. Gonsalves Prime Minister of St. Vincent and the Grenadines 26 https://open.overheid.nl/documenten/ronl-43a695f2-b9ce-43e7-9a10-4889ba4eb703/pdf

info@platformslavernijmonument.nl I www.platformslavernijmonument.nl POB 16753, 2500 BT1 The Hague, The Netherlands

10

in de wet rechtvaardigen. De handel en slavernij waren gereguleerd door middel van wettelijke vastgelegde besluiten. We verwijzen naar de Verklaring (DDPA) die unaniem is aangenomen door de deelnemende VNLidstaten, tijdens de WCAR (2001), waarbij zij hebben erkend: •

Dat slavernij en slavenhandel, met inbegrip van de Trans-Atlantische slavenhandel, verschrikkelijke tragedies waren in de geschiedenis van de mensheid, niet alleen vanwege hun weerzinwekkende barbaarsheid, maar ook voor wat betreft de omvang, de georganiseerde aard en vooral de ontkenning van het wezen van de slachtoffers; en

•

Dat slavernij en slavenhandel “……een misdaad tegen de menselijkheid zijn en dat altijd hadden moeten zijn, met name de trans-Atlantische slavenhandel." [Paragraaf 13.], waarbij in paragraaf 158 wordt aangedrongen op het faciliteren van de nazaten van de tot slaaf gemaakten bij hun wens om terug te keren naar het herkomstland van de voorouders en het vergemakkelijken van het ingezetenschap;

•

Dat kolonialisme heeft geleid tot racisme, rassendiscriminatie, vreemdelingenhaat en aanverwante onverdraagzaamheid, en dat Afrikanen en mensen van Afrikaanse herkomst, en mensen van Aziatische herkomst en inheemse volkeren slachtoffers waren van kolonialisme en nog steeds slachtoffers zijn van de gevolgen daarvan; en bevestigen dat het veroorzaakte lijden door kolonialisme waar en wanneer het dan ook heeft plaatsgevonden, moet worden veroordeeld om herhaling te voorkomen.

•

Het te betreuren dat de “ … effecten en vasthoudendheid van deze structuren en praktijken behoren tot de factoren die hebben bijgedragen aan blijvende sociale en economische ongelijkheid in veel delen van de wereld van vandaag” [paragraaf 14].; en

•

Dat apartheid, genocide (inclusief etnocide28) in termen van Internationale wetgeving, vormen van misdaden tegen de mensheid zijn en toonaangevende bronnen en uitingen van racisme, rassendiscriminatie, vreemdelingenhaat en aanverwante onverdraagzaamheid; en

•

Het onnoemelijke kwaad en lijden als gevolg van deze handelingen, en hebben uitgesproken dat waar en wanneer de handelingen ook hebben plaatsgevonden, ze moeten worden veroordeeld om herhaling te voorkomen ...”, [paragraaf 15]. Zie hier een belangrijk motief om de excuses in de wet te verankeren. In dit verband verwijzen we naar de Eerste Kamer der Staten Generaal breed gedragen 'Motie Nicolai'29

Tegelijkertijd hebben ze • De offers erkend, die Afrikanen en Mensen van Afrikaanse afkomst hebben gebracht en de inspanningen die zij hebben geleverd om de internationale en publieke gemeenschappen bewust te maken van de onmenselijke tragedies die zich hebben voorgedaan en; wat de voorouders is overkomen waarvan de effecten (of te wel de doorwerking) nog steeds voelbaar zijn: in Nederland en in de huidige en voormalige Nederlandse koloniën;

28 Het bewust en structureel vernietigen van de cultuur, etniciteit en identiteit en ontkennen van de humaniteit

en het geboorterecht om de eigen familienaam te mogen dragen en dus voor altijd afsnijden van de voorouders. 29 https://eerstekamer.partijvoordedieren.nl/moties/motie-van-nicola%C3%AF-over-slavernijverleden info@platformslavernijmonument.nl I www.platformslavernijmonument.nl POB 16753, 2500 BT1 The Hague, The Netherlands

11

•

Hun extra solidariteit met Afrikanen en mensen van Afrikaanse afkomst benadrukt in hun voortdurende strijd tegen racisme, rassendiscriminatie (als gevolg van de overblijfselen van superioriteitstheorieën en stereotype waandenkbeelden over Afrika en de Afrikaanse gemeenschappen), vreemdelingenhaat, apartheid en andere vormen van aanverwante en systematische onverdraagzaamheid;

•

Benadrukt dat Afrikaanse mensen in Afrika en mensen van Afrikaanse afkomst met waardigheid en respectvol moet worden bejegend en dat zij niet onderworpen mogen worden aan enige vorm of meerdere vormen van racisme en discriminatie en/of systematische onverdraagzaamheid;

•

Benadrukt dat Afrikaanse Mensen in Afrika en Mensen van Afrikaanse afkomst recht hebben op het belijden en uitdragen van de eigen cultuur en dat dit recht, dat tijdens de verwerpelijke slavernijperiode door de wet verboden was, hen niet mag worden ontzegd;

•

Benadrukt de invloed die het verbod op het dragen van de eigen familienaam op het welzijn van de tot slaaf gemaakten heeft gehad30;

•

Zich gecommitteerd alle vormen van racisme (Afrofobie31) waarmee Afrikaanse mensen in Nederland en in de huidige en voormalige koloniën te maken hebben gehad, uit te roeien;

•

Zich gecommitteerd tot het bevorderen van de politieke wil om te zorgen voor een succesvolle implementatie van het Internationale VN Decennium voor mensen van Afrikaanse afkomst (2015-2024), en tot de volledige implementatie van de DDPA 2001.

30 Het niet toestaan van het dragen van de eigen familienaam kan worden beschouwd als een vorm van "cultureel

genocide", ook wel bekend als "etnocide" zijnde het voor eeuwig afsnijden van de band/navelstreng met de biologische voorouders en op te vatten als de grootste misdaad tegen de mensheid in het algemeen en Afrikaanse mensheid in het bijzonder. 31Afrofobie, term die was geadopteerd door de UNHRC om de specifieke vormen van meervoudig racisme tegenover mensen van Afrikaanse afkomst te duiden.

info@platformslavernijmonument.nl I www.platformslavernijmonument.nl POB 16753, 2500 BT1 The Hague, The Netherlands

12

Geraadpleegde en aanbevolen literatuur en documenten Ani, M. (1994). Yurugu: An African-centered Critique of European Cultural Thought and Behaviour. Trenton, NJ: Africa World Press. Balai, L.W. (2011). Het einde van het slavenhandelsmonopolie van de WIC, 1720-1738. Een promotieonderzoek naar het slavenschip Leusden: over de slaventochten en de ondergang van de Leusden, de leefomstandigheden aan boord van slavenschepen. Zutphen: Walburg Pers. Balkenbol, M. (2014). Tracing Slavery. An Ethnography of Diaspora, Affect, and Cultural Heritage in Amsterdam. Dissertatie. Amsterdam: Vrije Universiteit. Beckles, H. & Shepherd, V. (1991). Caribean Slave Society and Economy. Kingston, Jamaica: Ian Randle Publishers Limited. Biekman, B.A. (2018) Uitsluitingsmechanismen. Blaka tara en afrofobie. Het belang van politieke wil en rechtvaardig bestuur www.lmpublishers.nl Brandon P., Jones G., Jouwe N. (2020) De slavernij in Oost en West, Het Amsterdam Onderzoek www.spectrumnonfictie.nl Brown, B. (2004). Slavery and the Slave Trade were and are crimes against humanity! A Model, Freedom of Information Guide: Who, Where, What, When and Why? Columbus, Ohio, USA: African Diaspora Publishing Corporation. Buren, van G. (2004). ‘Slavery and Piracy: The Legal Case for Reparations for the Slave Trade’. In: Ch. van de Anker (ed.), The Political Economy of New Slavery.

New York: Palgrave Macmillan Cain, A. & Wijdenbosch, D. (2017) Uitsluitingsmechanismes van mensen van Afrikaanse afkomst in Nederland: Wat is erover bekend? Vrije Universiteit, Amsterdam. Chinweizu, I. (1987). The West and the rest of us, White predators, Black slavers and the African elite. Lagos Nigeria: Pero Press Festac Town. Chinweizu, I (2006). Racism – a Residual Legacy of Slavery? In the December 2006, London-based magazine, Index-on-Censorship. Cress Welsing, F. (1991). The Isis Papers. The Keys to the Colors. p. ii e.v. Baltimore: African World Books Clarke, J.H. (1994). Commissiong, D.A. (2013). It’s The Healing of the Nation. The Case for Reparations in an Era of Recession and Re-colonisation. Caribbean Chapters Publishing Barbados. Do Rego, Ch. & Janga, L. (2009). Slavery and Resistance in Curacao: The Rebellion of 1795. Curaçao: Fundashon Parke Nashonal. Engelen, M. van (2013). Het Kasteel van Elmina in het spoor van de Nederlandse slavenhandel in Afrika. Amsterdam: De Bezige Bij. Essed, Ph. (1991). Understanding Everyday Racism. Newbury Park/ London/New Delhi: The International Professional Publishers. Fanon, F. (1971). Black Skins, White Masks. New York: Grove Press.

info@platformslavernijmonument.nl I www.platformslavernijmonument.nl POB 16753, 2500 BT1 The Hague, The Netherlands

13

Fraser, D. & Heilbron, W. (1998) 5 december en de rest van het jaar. Heijer, H. den (1997). Goud, ivoor en slaven. Scheepvaart en handel van de Tweede Westindische Compagnie op Afrika, 1674-1740 (Dissertatie Leiden). Zutphen: Walburg pers. Heijer, H. den (2005). De geoctrooieerde compagnie. De VOC en de WIC als voorlopers van de naamloze vennootschap (Ars notariatus CXXVIII; Amsterdam/Deventer: Stichting tot Bevordering der Notariële Wetenschap/Kluwer. Hira, S. (2009). Decolonizing the mind: Een fundamentele kritiek op het wetenschappelijk kolonialisme. Den Haag: Amrit. Hondius, D. (2009). Race and the Dutch; On the Uneasiness surrounding Racial Issues in the Netherlands. In: Sharam Alghasi, Thomas Hyland Eriksen, Halleh Ghorashi (eds.), Paradoxes of Cultural Recognition: Perspectives from Northern Europe. Farnham UK: Ashgate. Karenga, M. (2001). The Ethics of Reparations: Engaging the Holocaust of Enslavement. Long Beach, USA: California State University. Kortram, L. (1995). Van Nederlandse bodem, biculturaliteit en naamgevingsvraagstukken. Oosterbeek: MAPS. Lemelle, S. (1992). Pan-Africanism for Beginners. New York: Writers and Readers Publishing, Incorporated. Pronk, J. (2020) Suriname van wingewest tot natiestaat www.lmpublishers.nl Rodney, W. (1981) How Europe underdeveloped Africa. Black Classic Press, Baltimore Sertima, I. van (1976). They Came before Columbus.

Random House. Sleigh, D. & Westra, P. (2013). De opstand op het slavenschip Meermin. Amsterdam: Cossee. Shepherd, V.A., Reid, A., Frances, C., Murphy, K. (2012). Jamaica and the Debate over Reparations for slavery: A Discussion Paper Prepared by the Jamaica National Bicentenary Committee. Jamaica: Pelican Publishers Limited. Stipriaan, A. van (1993). Surinaams contrast. Leiden: KITLV. Stipriaan A. Van (2020) Rotterdam in Slavernij. Een onderzoek naar het Koloniaal Verleden van Rotterdam www.boomgeschiedenis.nl Stone, M. (1981). Three Thousand Years of Racism. New York: New Sibylline Books. Oostindie, G. (2001). Het verleden onder ogen: Herdenking van de slavernij. Arena/Prins Clausfonds. Palmer, V.V. (1996). The Origins and Authors of the Code Noir. The Romanist Tradition in Louisiana: Legislation, Jurisprudence, and Doctrine: A Symposium Winter 1996. Volume 56, number 2. http://digitalcommons.law.lsu.edu/lalrev/vol56/iss2/5 Peterson, A. (2002). Het racistisch concept ‘neger’. p. 3 e.v. Een bijdrage aan de Antiracisme Conferentie op 21 maart 2002.

info@platformslavernijmonument.nl I www.platformslavernijmonument.nl POB 16753, 2500 BT1 The Hague, The Netherlands

14

Vanvugt, E. (2016). Roofstaat: wat iedere Nederlander moet weten. p. 709. Amsterdam: Nijgh & Van Ditmar/Top Notch. Wittman N. “ Slavernij Herstelbetalingen Tijd Is Nu, … Een internationale juridische beoordeling ‘ Exposing Lies, Claiming Justice for Global (2013). http://newafricanmagazine.com/slavery-reparations-the-time-is-now/#sthash.RWRN5ylV.dpuf ; Woodson, C.G. (1994). The Mis-education of the Negro. Drewryville, Virginia USA: The Lumumba Book Printers Unlimited. Woodson, C.G. (2005). The Mis-Education of the Negro. p. 30. Washington DC: Associated Publishers Washington, DC. Yoyner, A., Khalifah, H.K, Magee, J. (1998). Nat Turner and the Southampton Campaign of the Black Liberation Army in 1831. The Struggle of Black People For Freedom, Justice & Equality in the United States of America. Drewryville, VA: The Lumumba Book Printers & Co. Zunder, A. (2010). Herstelbetalingen: ‘De wiedergutmachung’ voor de schade die Suriname en haar bevolking hebben geleden onder het Nederlandse kolonialisme. Den Haag: Amrit. Handelingen 78ste zitting der Staten-Generaal 4 juli 1862. Opheffing der Slavernij in de Nederlandse West Indische Koloniën Proclamatie (1862) van de afschaffing van de Nederlands slavernij op de '1e juli 1863'.

https://app.box.com/s/28vfadbwrdq045z09p3viwyh4ybl4no4 Missie Curaçao in het kader van een door de overheid te formuleren contextrapport over het geschiedenisonderwijs, voor zover het betreft het Nederlandse slavernijverleden. (2002). https://app.box.com/s/ijcnb985wg1wklvp4lfmfj7tx3kersof Dimensions of Racism (2003). Proceedings of a Workshop to commemorate the end of the United Nations Third Decade to Combat Racism and Racial Discrimination. p. 25. New York en Genève: UN Publication 2005. Dimensions of Racism (2003). Proceedings of a Workshop to commemorate the end of the United Nations Third Decade to Combat Racism and Racial Discrimination. p. 25. New York en Genève: UN Publication 2005. De VN ‘International Reparation framework’ (2005). http://www.ohchr.org/EN/ProfessionalInterest/Pages/RemedyAndReparation.aspx waarin geregeld zijn de fundamentele beginselen en richtlijnen op het recht van remedie en schadevergoeding aan slachtoffers van grove schendingen van mensenrechten en het volkerenrecht. Stipriaan, A. van 2001 ‘Tussen trauma en taboe’, ter gelegenheid van Bezinningsconferentie van het Landelijk Platform Slavernijverleden (2001). https://app.box.com/s/rr2glbsh9l50avhr45vuoh0oxefqgdzn Durban Beoordeling 2009 (in Genève/Zwitserland), Laatste document, waarin De DDPA opnieuw is bevestigd in artikel 1.

http://www.ohchr.org/Documents/Press/Durban_Review_Conference_outcome_document.pdf Introductory note (2010) of Honorary Professor Th. van Boven (University of Maastricht) https://legal.un.org/avl/pdf/ha/ga_60-147/ga_60-147_e.pdf Concluding observation, regarding the UN Basic Principles and Guidelines on a Right to a Remedy and Reparations (2001). https://app.box.com/s/qmea7way1qdhr46jyjlbxb72ypvwfqfr

info@platformslavernijmonument.nl I www.platformslavernijmonument.nl POB 16753, 2500 BT1 The Hague, The Netherlands

15

Biekman, B.A. (2014). Toespraak tijdens de Launching van het VN Decennium in New York. https://app.box.com/s/r21fitj0r2sg0j5vw1oxqda01bu3led6 beluisteren via http://uhem-mesut.com/medu/fr0074.php Resolutie over het Internationale VN-decennium voor mensen van Afrikaanse afkomst 2015-2024; http://www.ohchr.org/Documents/Issues/Racism/IWG/session12/A.RES.68.237.pdf Conclusions of dr. N. Wittman in her study: ‘Slavery Reparations Time Is Now, ... An international Legal Assessment’ (2013). http://newafricanmagazine.com/slavery-reparations-the-time-is-now/#sthash.RWRN5ylV.dpuf Resolutie van het Europees Parlement over de grondrechten van mensen van Afrikaanse afkomst in Europa (2018/2899 (RSP) https://www.europarl.europa.eu/doceo/document/TA-8-2019-0239_EN.pdf Resolutie van het Europees Parlement van 19 juni 2020 over de antiracismeprotesten na de dood van George Floyd (2020/2685/RSP) ONTWERPRESOLUTIE over de antiracismeprotesten na de dood van George Floyd | B90196/2020/REV1 | Europees Parlement (europa.eu) Brochure (2021) Bevordering bekendheid VN Internationaal Decennium voor mensen van Afrikaanse afkomst (2015-2024) https://app.box.com/s/9uwneke523hxc7slkqkugnpw35hfg2ux Kamerbrief minister President M.

Rutte over excuses slavernijverleden |19-12-2022 https://www.rijksoverheid.nl/actueel/nieuws/2022/12/19/excuses-regering-voor-slavernijverledennederland Kamerbrief reactie op motieven over excuses voor Nederlands slavernijverleden Kamerstuk | 31-012023 https://www.rijksoverheid.nl/documenten/kamerstukken/2023/01/31/kamerbrief-reactie-op-motiesover-excuses-voor-nederlands-slavernijverleden Excuses Nederlandse slavernijverleden en in te stellen bewustwordingsfonds https://www.tweedekamer.nl/kamerstukken/plenaire_verslagen/kamer_in_het_kort/excusesnederlandse-slavernijverleden-en-te Rapport over herstelbetalingen voor trans-Atlantische slavernij in Amerika en het Caribisch gebied |08-06-2023 https://www.voice-online.co.uk/wp-content/uploads/2023/07/The-Brattle-Report_compressie.pdf https://www.brattle.com/insights-events/publications/brattle-consultants-quantify-reparationsfor-transatlantic-chattel-slavery-in-pro-bono-paper/ VN-resolutie 69/16 Rapport van de VN-secretaris-generaal |18-08-2023 die zich richt op herstelrecht voor mensen van Afrikaanse afkomst https://documents-ddsny.un.org/doc/UNDOC/GEN/N23/245/15/PDF/N2324515.pdf?OpenElement N2324515.pdf (un.org) Brattle Consultants Quantify Reparations for Transatlantic Chattel Slavery in Pro Bono Paper (2023)

https://www.brattle.com/insights-events/publications/brattle-consultants-quantifyreparations-for-transatlantic-chattel-slavery-in-pro-bono-paper/

info@platformslavernijmonument.nl I www.platformslavernijmonument.nl POB 16753, 2500 BT1 The Hague, The Netherlands

16