AFK Jaarverslag 2022.pdf
Tekst van het document
De bedragen in deze ronde zijn toegekend voor 2022 of 2022-2023.
Alle aanvragen in deze ronde zijn voor twee jaar: 2023-2024.
Categorie A zijn jonge organisaties (2-6 jaar) die een impuls voor hun
De besluiten voor deze ronde vallen in 2023.
ontwikkeling en professionalisering ontvangen.
23 Aanvragen / € 2.951.570
18 Aanvragen / € 2.334.349
13 Toekenningen / € 1.916.616
Categorie A
Categorie A
Aanvragen
Aangevraagd
Toekenningen
Toegekend
Dans 2022-2023
3
€ 394.500
2
€ 320.000
Erfgoed 2022-2023
1
€ 200.000
1
€ 200.000
Cultuureducatie
1
€ 91.065
Film 2022-2023
2
€ 300.000
1
€ 100.000
Dans
2
€ 400.000
Muziek/Muz.tht 2022-2023 3
€ 360.000
2
€ 240.000
Erfgoed
2
€ 200.000
Theater 2022-2023
7
€ 943.330
4
€ 651.616
Film
1
€ 200.000
Visuele Kunsten 2022
1
€ 45.000
1
€ 45.000
Muziek/Muziektheater
3
€ 322.400
Visuele Kunsten 2022-2023 5
€ 638.740
2
€ 360.000
Theater
5
€ 668.000
Cultuureducatie 2022
€ 70.000
0
-
Visuele Kunsten
1
€ 50.000
1
Creatieve Industrie*
Aanvragen
Aangevraagd
3
€ 402.884
*De discipline creatieve industrie had in deze ronde voor het eerst een eigen categorie.
De verdeling onder de verschillende disciplines was een speciaal
In het kader van de 3PackageDeal kregen 15 bijzondere talenten een ontwikkelbudget, woon- en werkruimte en waardevolle connecties in de stad.
aandachtspunt bij de regeling Ontwikkeling. De aanvragen worden binnen één discipline op volgorde van binnenkomst behandeld, waardoor een zo evenwichtig mogelijke verdeling ontstaat.
De Amsterdamprijs voor de Kunst is een jaarlijkse viering van kunst in Amsterdam. In 2022 waren de prijswinnaars: Rainbow Soulclub, Bodil Ouédraogo en Echobox Radio.
In 2022 werden tien organisaties aangedragen voor het bijzonder budget Culturele voorzieningen nieuwe wijken. Deze organisaties dragen bij aan de culturele infrastructuur in Noord, Nieuw-West en Zuidoost. Zij worden voorgedragen door het betreffende stadsdeel, in overleg met AFK en de cultuurverkenner. In totaal is € 300.000 beschikbaar.
Stipendia aanvragen en toekenningen PK (Stipendium)
Mijn Eerste Aanvraag in 2022
en Cuma (Ontwikkelbudget)
Alle aanvragen voor Mijn Eerste Aanvraag worden administratief verwerkt als
Stipendia worden ingezet voor artistiek onderzoek of het opdoen van nieuwe
Professionele Kunst, maar bevatten ook aanvragen van cultuurmakers.
vaardigheden. Ze zijn het meest gebruikelijk bij visuele kunsten.
91 Aanvragen
259 Aanvragen / € 1.223.214
61 Toekenningen
148 Toekenningen / € 702.396
AFK JAARVERSLAG 2022 - WIL JE HET VOLLEDIGE JAARVERSLAG LEZEN, KIJK OP AFK.NL
Van de raad van toezicht Vijftig jaar Amsterdams Fonds voor de Kunst. Vijftig jaar heeft het fonds bij mogen
steunplan corona van de gemeente. Hierdoor konden we de klappen uit de eerste
dragen aan de enorme creativiteit van de stad. Het is niet altijd even makkelijk
coronajaren enigszins verzachten voor de sector. Nu, halverwege het kunstenplan,
geweest en zeker de afgelopen drie corona jaren waren een flinke uitdaging.
bereiden we ons voor op de tweede helft van de huidige periode maar ook op de
Het culturele leven kon in 2022 weer worden gevierd en nieuwe, jonge groepen
scherpe keuzes die gemaakt zullen moeten worden voor de periode 2025-2028.
bezoekers zochten vol enthousiasme de festivals en clubs op. Het traditionele kunstpubliek liet dit jaar nog even op zich wachten. Hopelijk trekt dat komend jaar
In aanloop hier naartoe droeg het fonds bij aan de verkenning van de
aan, aan het kunstaanbod zal het niet liggen.
Amsterdamse Kunstraad die eind 2022 uitkwam. Het AFK is een belangrijke gesprekspartner van de gemeente vanwege het grote bereik in de stad en
Ondanks de hervonden vrijheid van de kunstensector en het prachtige nieuwe
de kennis die het heeft van het hele veld: grote organisaties én kleinschalige
aanbod, drong zich helaas een nieuwe crisis op: oorlog in Europa, energiecrisis
initiatieven, gevestigde namen én nieuwe makers die hun eerste stappen zetten.
wereldwijd, maar ook aanhoudende woningnood, kansenongelijkheid en gebrek aan representatie. Des te belangrijker om het maatschappelijk debat niet uit
Eén ding is duidelijk: de financiële kaders van de gemeente zullen er in de
de weg te gaan en via de kunsten een eigen stem te laten horen. Activistische,
komende tijd voor zorgen dat de kaders voor besluitvorming bij zowel gemeente
esthetische, uitdagende kunst zijn alle belangrijk om het gesprek op gang te
als het AFK scherp moeten worden geformuleerd. Het is aan de raad van toezicht
brengen, gaande te houden en te luisteren naar de ander.
om toezicht te houden op het vakkundige en transparante proces van besluitvorming, dat wordt uitgevoerd door de experts, medewerkers en onafhankelijke
Aan het eind van 2022 zijn we precies op de helft van onze beleidsperiode. Als
commissies van het AFK.
raad van toezicht is het onze taak dat wij het AFK scherp houden op het volgen van de beleidslijnen van het fonds die voortvloeien uit het gemeentelijk cultuur-
In januari 2022 vond een uitgebreid functioneringsgesprek plaats met Laurien
beleid. Wij zien dat het AFK sterk inzet op het bereiken van alle Amsterdammers
Saraber, na haar eerste jaar als directeur van het AFK. Het fonds – de organisa-
door de toegankelijkheid van de communicatie, activiteiten en regelingen zoveel
tie, de inhoudelijke en strategische koers en de uitwerking ervan – zijn bij haar
mogelijk te vergroten. Steeds vaker gaat het fonds direct in gesprek met (moge-
in goede handen. In de raad van toezicht zelf zijn er geen wijzigingen geweest,
lijke) aanvragers, het culturele veld en andere Amsterdammers. De stadsdelen aan
behalve dat lid Els van der Plas in het najaar haar vertrek aankondigde om schijn
de rand van de stad hebben hierbij specifieke aandacht.
van belangenverstrengeling te vermijden met haar nieuwe functie als directeur van het Allard Pierson Museum. De werving van haar vervanging vond plaats
In 2022 vond er met de gemeente regelmatig een constructief gesprek plaats over
in december 2022 en zal in 2023 worden afgerond. Daarbij zijn de richtlijnen
strategie, onze onderlinge overeenkomst en voldoende dekking voor de organi-
voor gendergelijkheid van het ministerie OC&W en het protocol van Gemeente
satie. In 2022 kon het fonds de projectregelingen, de regeling Ontwikkeling én
Amsterdam aangaande diversiteit en inclusie meegenomen.
de Amsterdamse Cultuurlening nog stutten met geld uit de vierde fase van het JAARVERSLAG 2022
42
Pluk de Nacht. Foto: Erwin Verbruggen
Als toezichthouders vinden wij het belangrijk dat het AFK zich scherp houdt en regelmatig het beleid toetst aan de geformuleerde uitgangspunten. Elders in dit jaarverslag doen wij verslag van de wijze waarop het AFK de culturele codes hanteert: Code Good Governance, Fair Practice Code en Code Diversiteit en Inclusie. In 2022 voerde de rvt een interne evaluatie uit naar haar functioneren. De rvt vergaderde in 2022 vijf maal, de financiële commissie kwam drie maal bijeen. Vrijwel alle leden waren bij de vergaderingen aanwezig, live of digitaal. In de vergaderingen werd de termijnagenda behandeld waaronder de toetsing van regelingen, begroting en jaarstukken en benoeming van adviseurs. De jaarrekening en het accountantsverslag werden besproken met de financiële commissie en de voltallige rvt, óók afzonderlijk, met de accountant. Er was in 2022 bijzondere aandacht voor het actieplan diversiteit en inclusie van het AFK, het borgen van een veilige en inclusieve werkomgeving inclusief het aanstellen van een vertrouwenspersoon voor de organisatie, de overeenkomst met de gemeente, en de organisatiestructuur van het AFK. In mei voerde de rvt het jaarlijkse gesprek met de personeelsvertegenwoordiging. Ondanks de vele uitdagingen van 2022 viel er ook veel te vieren. Podia, festivals en andere presentatieplekken konden weer open en verwelkomde het publiek met open armen.
De sector plukte de vruchten van de noodgedwongen reflectieperiode tijdens corona en formuleerde zélf mogelijke wegen voorwaarts. Het stijgende aantal aanvragen ten opzichte van eerdere jaren laat zien dat de Amsterdamse kunsten zich niet laten kisten. En zo werd 2022, op de vijftigste verjaardag van het Amsterdams Fonds voor de Kunst, toch nog een feestje. Simone van den Ende, voorzitter raad van toezicht
JAARVERSLAG 2022
43
Communicatie
Vergroten van onze zichtbaarheid in de stad De cultuurverkenners verrichtten veel werk om de zichtbaarheid en toeganke-
134.000 gebruikers
www.afk.nl
89% groei
231.000 sessies
Gemiddelde percentage geopend: 58%
7.691 volgers
drie Speeddate-sessies in Nieuw-West, West en Noord, een uitgebreide AFK Meets in Zuidoost en vijf Mijn Eerste Aanvraag (MEA’s) in de stadsdelen Zuidoost (tweemaal), Oost, Noord en West. De bijeenkomsten van het AFK in de stadsdelen leverden een schat aan informatie op, zowel voor de deelnemers (advies en
2.656 abonnees
nieuwsbrief
95% groei
lijkheid van het AFK in de stadsdelen te vergroten. Het AFK organiseerde in 2022
2,5% groei
tips over hun aanvraag) als voor het AFK (beter beeld van de ontwikkelingen en behoeften in de stadsdelen). Ook in het komende jaar zet communicatie in op het toegankelijk en zichtbaar maken van het fonds voor nieuwe doelgroepen en aanvragers. In 2023 gaan we over op jaarlijks tien evenementen in tenminste vijf van de zeven stadsdelen: vijf
6.198 volgers
maal speeddates XL en vijf Art Tours. Vaak in combinatie met een Art Talk waarin
19.6% groei
inspirerende sprekers vertellen over hun eigen aanvragen bij fondsen en hoe ze
zichzelf als maker ontwikkeld hebben. De collega’s van het fonds maken kennis twitter
4.134 volgers
met het stadsdeel en breiden hun netwerk in het stadsdeel uit.
1,7% afname
Visuele communicatie In 2022 lanceerde het AFK een speciale online campagne om cultuurmakers in In 2022 zette communicatie in op de zichtbaarheid van het AFK in de stad, waar-
het zonnetje te zetten. In drie onlinevideo’s maakten volgers van het AFK kennis
onder ook onze aanwezigheid in de stadsdelen. Na de coronamaatregelen tot en
met Eternity Percussion, Habitat X en LGBT+ Youth Performance Initiative.
met begin 2022 kwam er eindelijk weer ruimte voor ontmoeting met aanvragers
Dit zijn Amsterdamse makerscollectieven die in hun vrije tijd bezig zijn met kunst
en stakeholders uit de sector: een verademing. Zodra het weer kon, zochten we
en cultuur. Met deze online campagne bereikte het AFK in totaal 7700 mensen.
kunstenaars en organisaties op in de stadsdelen. Daarnaast was er weer volop
De campagne vloeide voort uit de eerder ingezette aanpak om meer visuele en
ruimte voor ontmoeting tijdens de drukbezochte zomerborrel van het AFK, de
narratieve elementen te verwerken in onze sociale media, met uitgebreide inzet
Kunstraad en het Amsterdams overleg Culturele Instellingen in Muziekgebouw
van onze ambassadeurs en partners in de kunstwereld.
aan het IJ. Wethouder Touria Meliani gaf daar een speech om de sector een hart onder de riem te steken.
Op sociale media is beeld leidend en laten we het liefst anderen over ons aan het woord. We lichten opvallende toekenningen uit de verschillende regelingen uit en geven zo zichtbaarheid aan zowel het AFK als de aanvragende kunstenaars. JAARVERSLAG 2022
44
We zijn bovendien de afgelopen twee jaar video een meer prominente rol gaan
prijs in ontvangst uit handen van wethouder Touria Meliani en AFK-directeur
geven. Zo maakten we video’s ter introductie van de Cultuurverkenners en om
Laurien Saraber. We zien hier, net als bij de aanvragen in onze regelingen, een
aandacht te vragen voor de Amsterdamprijs voor de Kunst. In 2023 trekken we
duidelijke verschuiving naar de verbinding tussen kunst en samenleving. Alle
deze lijn door, met shout-outs van bekende Amsterdammers die het AFK een
winnaars hanteren in hun kunstpraktijk een bredere missie dan de kunst alleen.
fijne verjaardag wensen.
De uitreiking in ITA was feestelijk en werd goed bezocht. Onder het publiek waren door een breder uitnodigingsbeleid dit keer ook veel bezoekers die de uitreiking
Nieuwe aanvragers
nog niet eerder hadden meegemaakt.
Het bereiken van nieuwe aanvragers in de stad blijft één van de speerpunten van communicatie voor het AFK; met iedere campagne komen we een stukje dieper in
Veel publiek trok ook de feestelijke eindpresentatie van 3Package Deal in Felix
de culturele communities die onze stad rijk is. Cultuurverkenners en sleutelfiguren
Meritis op 24 november, in samenwerking met onze partner Bureau Broedplaatsen.
in de wijken en communities zijn daarbij van groot belang.
De presentatie werd na twee alternatieve corona-edities in een nieuw jasje gestoken als (gratis toegankelijk) International Art Talent Festival, met een uitgebreide
We zijn in 2022 begonnen bewust in kaart te brengen hoe aanvragers in verschil-
postercampagne in de stad. Ook online was er de nodige promotie met een
lende fasen in aanraking komen met het fonds en hun weg wel of niet (online)
videoreeks van de 15 jonge talenten. Het resultaat: 500 bezoekers die zich tot
vinden. Door meer zicht op deze ‘client journey’ kunnen we in 2023 onze commu-
middernacht uitwaaierend over alle zalen van Felix Meritis tegoed deden aan de
nicatie en werkwijzen beter afstemmen op nieuwe groepen aanvragers. Het gaat
nieuwste kunst van 2022.
daarbij ook om inclusief en helder taalgebruik op onze site en sociale media om de toegankelijkheid van onze informatie en het gemak van aanvragen te vergroten.
In 2022 vierden we meer: het AFK werd 50 jaar! De uitlopers van de pande-
Hier hebben we in 2022 al de eerste stappen in gezet met o.a. het herschrijven
mie dwongen ons de feestelijkheden even uit te stellen en in eerste instantie
van de toelichting op de projectregeling voor cultuurmakers, het aanpassen van
klein te houden. We troffen in 2022 de voorbereidingen voor verjaardag-
onze taal op sociale media, een meer informele en genderneutrale aanspreektoon
activiteiten. Daarbij stellen we in 2023 vooral kunstenaars centraal en kijken we
te hanteren in alle communicatie met aanvragers en op onze website.
vooruit. Het startschot voor het jubileum is in januari 2023 online gegeven door AFK-directeur Laurien Saraber en wethouder Touria Meliani, die samen proostten
AFK Evenementen
op de komende vijftig jaar, en een hartelijke felicitatie van burgemeester Femke
De Amsterdamprijs voor de Kunst is de belangrijkste kunstprijs van Amsterdam,
Halsema. In het verschiet voor 2023 liggen onder meer een podcast serie over
die het AFK jaarlijks in opdracht van de gemeente toekent en uitreikt. Uit 550
kunst in Amsterdam in samenwerking met AT5, en een weggeefactie ‘Makers van
voordrachten selecteerde de jury zes genomineerden voor de Stimuleringsprijs
de Toekomst’. Bij de verjaardag-activiteiten richten we ons vanzelfsprekend ook
en Werk van het jaar, en de winnaar van de prijs voor Bewezen kwaliteit. In de
op de pers en media-aandacht voor het AFK en de kunst in de stad. Intussen
Rabozaal van ITA namen op 10 oktober online radiostation Echobox, visueel
tekent Parool-journalist Edo Dijksterhuis in opdracht van het AFK in vijf delen de
kunstenaar Bodil Ouédraogo en makerscollectief Rainbow Soulclub hun
ontstaansgeschiedenis van het fonds op.
JAARVERSLAG 2022
45
ADE (vierjarig). Foto: Marco Scheurink
AFK in de pers De Amsterdamprijs voor de Kunst blijft het publicitaire hoogtepunt van het jaar. Het Parool pakte uit met een groot aantal artikelen over de genomineerden en de uiteindelijke winnaars. Daarnaast werden ook AFK-directeur Laurien en juryvoorzitter Micha Hamel geïnterviewd over de belangrijkste kunstprijs van Amsterdam. Ook AT5 besteedde veel aandacht aan de Amsterdamprijs, van de genomineerden werden videoportretten gemaakt die op de website en sociale media werden gepubliceerd. Daarnaast kregen de genomineerden en de bekendmaking aandacht op de zender. Met de inzet van My Daily Shot of Culture was de prijs prominent aanwezig op sociale media. Het AFK werd in 2022 in positieve zin genoemd in interviews, zoals door kunstenaar Raquel van Haver in het Parool. Daarnaast zorgden nieuwe initiatieven met samenwerkingspartners voor zichtbaarheid in de media. Zo was er met name in lokale media regelmatig aandacht voor Cultuurherstel, waar culturele organisaties met coaches uit bank- en bedrijfsleven werken aan bedrijfsmatige vraagstukken. De uitkomsten van de eerste coachingstrajecten uit 2021 werden zichtbaar in 2022. Projectleider Hans van Hooren en de deelnemers deelden hun ervaringen op sociale media en in de lokale media. Zo trokken zij direct nieuwe gegadigden voor coaching.
Daarnaast is het AFK als backoffice partner zichtbaar bij de media-aandacht rondom de aanvraagrondes in stadsdelen van stichting Amsterdam 750 jaar.
JAARVERSLAG 2022
46
JAARVERSLAG 2022 - IN DE PERS
47
Foto: Eva Plevier
Foto: Eva Plevier
‘De Amsterdamprijs is een groot compliment aan de groep. We waren totaal verrast. Eigenlijk zijn we niet bezig met gezien worden en toch zijn we opgevallen.’ Saskia Janssen, Rainbow Soulclub
‘We willen Echobox Radio in de gemeenschap brengen en op verschillende locaties in de stad live uitzendingen maken. Als we twee kanalen hebben kun je ook naar ons luisteren terwijl we in een café, club of park zitten.’ Chalice Cox-Hynd, Echobox Radio
‘Ik zie mijn werk als losse hoofdstukken die elkaar aanvullen en versterken. Maar ik heb best grote dromen over waar ik heen wil gaan.’ Bodil Ouédraogo, modeontwerper en beeldend kunstenaar
JAARVERSLAG 2022 - AMSTERDAMPRIJS VOOR DE KUNST
48
Foto’s: Eva Plevier
Toptalent stimuleren en binden aan Amsterdam als internationale cultuurstad. Dat is het doel van de 3Package Deal, een initiatief van het AFK en Bureau Broedplaatsen. Jonge, veelbelovende kunstenaars uit diverse kunstdisciplines krijgen één jaar lang een ontwikkelbudget, plus betaalbare woon- en/ of werkruimte. Per discipline stelt het AFK de coalities samen uit gerenommeerde kunstinstellingen uit Amsterdam. Zij selecteren en begeleiden de toptalenten gedurende een jaar waarin ze toewerken naar de eindpresentatie, die hun ontwikkeling zichtbaar maakt voor de stad. JAARVERSLAG 2022 - 3PACKAGE DEAL
49
De 3 codes voor de cultuursector De Stichting Amsterdam Fonds voor de Kunst verstrekt subsidies aan organisaties
Met het oog op transparantie, zorgvuldigheid en uitvoerbaarheid van de
die culturele programma’s maken en presenteren. Voor de beoordeling van de
regelingen stellen we ons daarnaast regelmatig op de hoogte van de laatste
aanvragende organisaties vraagt het AFK aan deze organisaties om de Governance
ontwikkelingen in het bestuursrecht. Ook is er uitwisseling met lokale en
Code Cultuur toe te passen en uit te leggen. Het AFK past de Code ook zelf toe
landelijke collega-subsidiënten (publiek en privaat) over innovaties in subsidie-
voor het bestuur en toezicht, en in het verlengde daarvan de Fair Practice Code
instrumentarium, aanvraagmethodes en beleid. Het AFK waarborgt transparantie
en de Code Diversiteit en Inclusie.
over de manier waarop zij haar publieke taak uitoefent, om zo bij te dragen aan het vertrouwen van aanvragers en burgers in de stad. Dat doen we onder meer
Het AFK realiseert zijn maatschappelijke doelstelling door het financieren van orga-
door de publicatie van onze subsidiebesluiten en volledige vierjarige adviezen, en
nisaties die culturele waarde creëren, overdragen en/of bewaren. De vernieuwde
door publicatie van toelichtingen op onze regelingen die de wijze van beoordelen
missie van het AFK in de periode 2021-2024 is om te investeren in fantastische
inzichtelijk maken.
kunst voor alle Amsterdammers. Met de diverse regelingen die het AFK opstelt en uitvoert, in opdracht en binnen de beleidskaders van gemeente Amsterdam, is het
Integriteit
beschikbare budget aan deze doelstelling besteed. Het jaarverslag is de weergave
Het voorkomen van belangenverstrengeling is essentieel voor een eerlijke, objec-
en verantwoording van deze activiteiten in 2022. De beleidslijnen voor de periode
tieve beoordeling van subsidieaanvragen. Adviseurs die betrokken zijn bij een
2021-2024 zijn gedeeld met gemeente, rijk, Amsterdamse Kunstraad en binnen
aanvraag kunnen nooit adviseren over de betreffende aanvraag en kunnen bij
het overlegorgaan Amsterdamse Culturele Instellingen (ACI). Bij het opstellen van
advisering in de commissie zelfs niet deelnemen aan de gehele subsidieronde.
regelingen raadpleegt het AFK de sector, om het veld van makers en culturele
Het AFK heeft in zijn werkwijze verschillende instrumenten om belangenverstren-
organisaties zo goed mogelijk te faciliteren. Regelingen worden goedgekeurd door
geling, en de schijn daarvan, tegen te gaan. Onderdeel daarvan zijn bijvoorbeeld
de directeur-bestuurder van het AFK en vastgesteld door het college van B&W
protocollen voor medewerkers en adviseurs, en het werken met onafhankelijke
van de gemeente Amsterdam.
selecteurs voor meerjarige adviseurs. Naast protocollaire maatregelen zorgen we voor een cultuur van alertheid en verantwoordelijkheid bij alle betrokkenen, zodat
Formele en informele interactie met onze stakeholders is een van de pijlers van
mogelijke belangenverstrengeling tijdig wordt herkend en gemeld. Het is een
de werkwijze van het AFK. We borgen op deze wijze aansluiting bij de behoeftes
terugkerend onderwerp bij commissievergaderingen, vergaderingen van de raad
van onze doelgroepen en bij bredere culturele en maatschappelijke ontwikkelin-
van toezicht en andere vergaderstructuren.
gen. Die aansluiting is wezenlijk voor de kwaliteit en innovatie in onze regelingen. We doen dit door regelmatig consultaties en gesprekken te initiëren met het veld,
De bestuurder en toezichthouders zijn onafhankelijk en handelen integer. Zij zijn
evaluaties uit te voeren en deel te nemen aan landelijke, gemeentelijke en interna-
alert op en vermijden ongewenste belangenverstrengeling, en de schijn daarvan,
tionale debatten, symposia en culturele missies.
en gaan op een transparante en zorgvuldige wijze om met tegenstrijdige belangen. Belangenverstrengeling is een belangrijk onderdeel van het toegepaste reglement JAARVERSLAG 2022
50
voor bestuurder en raad. In 2022 is tijdig gehandeld wanneer er sprake bleek
ook afzonderlijk en expliciet de zorg voor een veilige werkomgeving benoemd.
van mogelijke risico’s op belangenverstrengeling bij toezichthouders, bestuurder,
Het is één van de mogelijkheden die het fonds in handen heeft om bij te dragen
medewerkers van het fonds inclusief subsidiebehandelaars, of adviseurs. Indien
aan het voorkomen en bestrijden van grensoverschrijdend gedrag in de culturele
nodig zijn er passende maatregelen genomen voordat de besluiten of adviezen
sector. Het AFK werkt doorlopend aan de lijn van handelen bij meldingen van
tot stand zijn gekomen.
grensoverschrijdend gedrag van kunstenaars en organisaties die door het AFK zijn gesubsidieerd en andere betrokkenen bij het AFK. Hiervoor onderhouden
De bestuurder en de toezichthouders zijn zich steeds bewust van hun taken,
directie en MT onder meer contact met Mores, meldpunt voor ongewenste
verantwoordelijkheden en bevoegdheden. Zij handelen naar het reglement
omgangsvormen in de culturele sector. Voor interne zaken heeft het AFK in 2022
waarin deze taken zijn vastgelegd. In het reglement is eveneens vastgelegd hoe
een vertrouwenspersoon aangesteld. In samenspraak met haar en het voltallige
en wanneer de raad geïnformeerd wordt. Om zijn rol goed te vervullen heeft de
personeel wordt een gedragscode ontwikkeld voor de organisatie.
raad van toezicht te allen tijde ongelimiteerd en zonder restricties toegang tot alle onderdelen van het AFK.
Een van de belangrijkste aandachtspunten naar de aanvragende organisaties is een goede afspiegeling van de samenstelling van de Amsterdamse bevolking
Bestuur
in het personeelsbestand, bereik, activiteiten en locaties. De Code Diversiteit &
De directeur-bestuurder van het AFK is verantwoordelijk voor de algemene
Inclusie hanteren we ook voor het AFK zelf. In 2022 stelde het AFK een actie-
en dagelijkse leiding, het functioneren en de resultaten van de organisatie.
plan Diversiteit & Inclusie op, een levend document dat kan worden aangepast
De raad van toezicht houdt hier toezicht op en beoordeelt de bestuurder jaarlijks.
bij nieuwe ontwikkelingen of bevindingen. In het actieplan wordt onder meer
De bestuurder heeft voldoende mogelijkheden om zich professioneel te ontwik-
aandacht besteed aan de samenstelling, cultuur en kennis van de organisatie en
kelen en doet dat in de praktijk door intervisie, consultatie en overleg met andere
de werving van nieuw personeel, adviseurs en toezichthouders.
fondsen. Er is een opleidingsbudget beschikbaar. Een belangrijke rol bij het waarborgen van diversiteit bij toegekende aanvragen, Het bestuur gaat zorgvuldig en verantwoord om met de mensen van de organisatie
spelen onze circa 130 adviseurs met zeer uiteenlopende achtergrond en expertise.
en de middelen. De gedrag- en integriteitscodes zijn geborgd in het huishoude-
De samenstelling van de adviseurspool is daarom een doorgaand aandachtspunt.
lijk reglement van het AFK en in de personeelsvoorwaarden (medewerkersgids).
Voor de werving van adviseurs voor projectaanvragen en meerjarige aanvragen
Het bespreken van de codes is een vast onderdeel van de sollicitatiegesprekken
wordt gebruik gemaakt van specialistische wervingsbureaus met expertise op het
voor nieuwe werknemers en adviseurs. In de personeelsvertegenwoordiging
gebied van diversiteit en inclusie. Voor de selectie van adviseurs voor meerjarige
van het AFK hebben vier werknemers zitting uit verschillende geledingen van de
regelingen werken we bovendien met een onafhankelijke selectiecommissie, die in
organisatie.
2022 bestond uit Nanette Ris (voorzitter), Brian Elstak en Darija Kalkan. Begin 2022 heeft een openbare wervingsronde plaats gevonden voor nieuwe adviseurs voor
Toepassing van de Governance Code Cultuur is als voorwaarde opgenomen in de
de meerjarige regelingen. Begin 2023 volgt een brede openbare wervingsronde
verschillende regelingen van het AFK. In de jongste regelingen hebben we hierbij
voor projectadviseurs. JAARVERSLAG 2022
51
Het AFK zorgt voor een goede spreiding van de eigen activiteiten in de stad en
interne controle en de procedures van het AFK, evenals de terugkoppeling van
bij de beoordeling van de subsidieaanvragen wordt Diversiteit en Inclusie als een
de eventuele adviserende taken die buiten de vergadering hebben plaatsgevon-
van de (sub)criteria toegepast. Binnen het AFK is een werkgroep Diversiteit &
den. In 2022 kwam de raad van toezicht vijf maal bijeen en de financiële commissie
Inclusie actief met vertegenwoordiging uit uiteenlopende teams en afdelingen.
drie maal.
De werkgroep brengt gevraagd en ongevraagd advies uit aan het bestuur en kan zo nodig onderwerpen agenderen voor de organisatie. In 2022 introduceerde het
De raad is verantwoordelijk voor zijn eigen samenstelling en waarborgt daar-
ministerie van OCW richtlijnen voor gendergelijkheid in het cultureel bestuur in
bij deskundigheid, diversiteit en onafhankelijkheid. De rvt van het AFK voldeed
Nederland. Het AFK voldeed in 2022 ruimschoots aan het minimum streefcijfer
in 2022 aan de richtlijn van het ministerie van OCW met vier vrouwelijke leden
van 33% vrouwen in de top en subtop. Het management team bestaat, inclusief
en drie mannelijke leden. Vier leden hebben een cultureel diverse achtergrond.
de directeur-bestuurder, voor 50% uit vrouwen. Het inhoudelijk leidinggevend
Werving van nieuwe leden van de raad van toezicht geschiedt publiekelijk en
team van het subsidiebureau bestaat voor 100% uit vrouwen (de hoofden van
volgens een vooraf opgesteld profiel dat past bij de opgave van de organisatie
de vakdisciplines).
in de komende jaren en welke per werving wordt aangepast. Nieuwe leden worden volgens het door de gemeente gestelde protocol geworven en voor-
Ook de Fair Practice Code is opgenomen in de uitwerking van de regelingen
gedragen aan het college van B&W. De nieuwe leden volgen een op hen
van het AFK. Daarbij is de Fair Practice Code geen afzonderlijk criterium maar
toegespitst introductieprogramma. In 2022 werd de termijn van één van de leden
speelt het een rol in de beoordeling van het realisme van de begroting, met name
verlengd met nog een termijn. Aan het einde van 2022 kondigde een ander lid
aangaande personeelskosten, en aspecten van de bedrijfsvoering zoals arbeids-
haar afscheid aan in verband met mogelijke belangenverstrengeling bij haar
voorwaarden, en aandacht en budget voor ontwikkeling en scholing. Zelf hanteert
nieuwe positie. Er werd een nieuw lid geworven, waarvan de benoeming in
het AFK de Fair Practice Code ook, waaronder op het gebied van fair pay, transpa-
2023 zal plaatsvinden. De raad ontvangt geen vergoeding of vacatiegeld.
rantie, ontwikkeling en scholing, diversiteit en inclusie zoals hierboven beschreven, en vertrouwen. Het AFK waarborgt een laagdrempelige manier om geschillen af te wikkelen, zowel extern als binnen de organisatie.
Toezicht De raad van toezicht voert zijn toezichthoudende, adviserende en werkgeversrol op een professionele en onafhankelijke wijze uit door het systematisch toepassen en uitvoeren van een termijnagenda waarin alle taken en verantwoordelijkheden zijn geagendeerd. Van vergaderonderwerpen tot aandachtspunten en van zelfevaluatie tot informele checks and balances; al deze zaken komen aan de orde in de vergaderingen van de raad en de financiële commissie. Hier valt ook de beoordeling van de directeur-bestuurder onder, de checks op de risicobeheersing,
JAARVERSLAG 2022
52
Activiteiten en nevenactiviteiten bestuur en raad van toezicht AFK Laurien Saraber, directeur-bestuurder
Sietze Haringa, lid raad van toezicht en financiële commissie
Nevenactiviteiten
Activiteiten:
Lid van de Adviescommissie Kunsten van het Vlaamse departement
Wethouder Terschelling (tot 1 juni)
voor Cultuur, Jeugd en Media
Zelfstandig adviseur Nevenactiviteiten:
Simone van den Ende, voorzitter raad van toezicht
Lid raad van toezicht Dunamare Onderwijs, Haarlem
Activiteiten:
Lid raad van toezicht Openbaar Onderwijs, Terschelling (tot 1 juni)
Van den Ende Coaching – presentatiecoach, mediatrainer en Creative Drama Consultant
Rachelle Virginia Sanders, lid raad van toezicht en financiële commissie
Nevenactiviteiten:
Activiteiten:
Lid van de raad van toezicht van Pan-Asian Connections (PAC)
Senior toezichthouder bij De Nederlandsche Bank
Bertan Selim, lid raad van toezicht en financiële commissie
Nevenactiviteiten:
Activiteiten:
Lid Kunstcommissie DNB
(i.s.m. de Europese Centrale Bank)
Hoofd Fundraising & Communications Prins Claus Fonds Nevenactiviteiten:
Charl Landvreugd, lid raad van toezicht
Oprichter VID Foundation for Photography
Activiteiten:
Portfolio Reviewer New York Times
Kunstenaar bij Studio Landvreugd
Board member (vice-chairman) DokuFest, Prizren
Nevenactiviteiten: Hoofd Onderzoek en Curatorial Practice , Stedelijk Museum Amsterdam Head of Research in Visual Arts & Post-Contemporary Practices, Masters Institute of Visual Cultures, AKV|St. Joost, Den Bosch Lid bestuur Akademie van Kunsten, Amsterdam Lid raad van toezicht Het Nationale Theater, Den Haag Commissielid Hartwig Art Production | Collection Fund '21-’23
JAARVERSLAG 2022
53
Financiën en organisatie Els van der Plas, lid raad van toezicht (tot 1-1-2023)
In dit hoofdstuk van het jaarverslag hebben we het over de belangrijkste
Activiteiten:
bedrijfsmatige ontwikkelingen in 2022. Onderdeel van dit jaarverslag is ook de
Directeur Bonnefanten Museum (tot 1-4-2023)
jaarrekening 2022, bestaande uit de balans per 31 december 2022 en de staat
Directeur Allard Pierson (vanaf 1-4-2023)
van baten en lasten over het boekjaar 2022. De jaarrekening is samengesteld
Nevenactiviteiten:
conform de Richtlijnen voor de jaarverslaggeving artikel 640 (Organisaties zonder
Lid raad van toezicht CODARTS Rotterdam
winstoogmerk). In de jaarrekening zijn per onderdeel toelichtingen opgenomen
Lid raad van advies NWO Nederland
en is de resultaatverwerking weergegeven.
Lid raad van advies Faculteit van Geesteswetenschappen Universiteit van Amsterdam Lid van bestuur Kunsten ’92
Inkomsten en beschikbaar budget Het AFK voert voor de gemeente Amsterdam het merendeel van de subsidieregelingen voor kunst en cultuur uit, waaronder regelingen voor projectsubsidies
Rahma el Mouden, lid raad van toezicht
en regelingen voor meerjarige subsidies. Deze regelingen hebben hun basis in
Activiteiten:
het gemeentelijk Kunstenplan 2021-2024, dat eind 2020 is vastgesteld. De over-
Oprichter/eigenaar MAS dienstverleners groep
eenkomst van opdracht die de gemeente Amsterdam met AFK in 2016 heeft
Nevenactiviteiten:
afgesloten was ook in 2022 van kracht. Het AFK en gemeente hadden in 2022
Lid raad van toezicht Atria
regelmatig en constructief overleg over ontwikkelingen in het veld en daaruit
Ambassadeur – The Experience Award
voortvloeiend beleid, aanpassingen in en uitkomsten van regelingen, en over
Voorzitter raad van toezicht Zone3
financiële kaders.
Voorzitter Z3 Academie Voorzitter RL&D platform
De financiële kaders waren in 2022 anders opgebouwd dan gebruikelijk. Dat is
Ambassadeur RIGHTABOUTNOW Inc
enerzijds het gevolg, net als in 2021, van de impact van corona op de sector en
Ambassadeur ZakiChildHeArt Foundation
tijdelijke bijdragen uit het coronasteunplan van de gemeente. Anderzijds is het een
Lid comité van aanbeveling Stg. Emergo
gevolg van kortingen en overhevelingen die nog voortvloeiden uit de vaststel-
Ambassadeur Jeugdfonds Sport & Cultuur Amsterdam
ling van het Kunstenplan 2021-2024. Daar hebben gemeenteraad en college, bij
Lid Maatschappijraad Stadgenoot
wijze van financiële noodoplossing, middelen verschoven van AFK-subsidies voor
Bestuurslid WeMakeThe.City
projecten en ontwikkeling van makers naar meerjarige instellingssubsidies (in de Amsterdam Bis en bij het AFK). Vanaf 2022 werd bovendien een integrale korting van € 500.000 op de begroting doorgevoerd, vanwege de financiële situatie van
JAARVERSLAG 2022
54
de gemeente. Het AFK heeft van deze korting € 200.000 op de bedrijfsvoerings-
We hebben in 2022 vanwege de inzichtelijkheid besloten de presentatie te richten
lasten laten rusten en € 300.000 op de subsidieregelingen Professionele kunst
op de in het jaar beschikbare middelen in plaats van toekenningen en meerjarig
en Cultuurmakers.
aangegane verplichtingen. .
Het budget bij aanvang van verslagjaar 2022 bedroeg in totaal € 34.424.294 voor
Beheerslasten
alle regelingen en voor de bedrijfsvoering om deze regelingen uit te voeren. Dit
Ook in 2022 zijn de beheerslasten binnen de (in juni bijgestelde) begrotings-
was inclusief een nominale prijscompensatie (accres) van 1,5% ten opzichte van
kaders gebleven. Er is rekening gehouden met een verlies vanwege extra inzet
het budget 2021 en verder gebaseerd op de vaste componenten uit het budget
voor vacaturevervanging, ziektevervanging en het verwerken van de weer toene-
2021, na aftrek van de korting van € 500.000.
mende aantallen aanvragen. Daarnaast was er inzet nodig om de beschikkingen voor de nieuwe driejarige regeling Cultuurcoaches voor te bereiden en werd er
Daarboven konden we voor verschillende subsidieregelingen nog gebruik maken
aan het eind van het jaar gewerkt aan de beschikkingen voor de tweejarige rege-
van gelden uit de vierde fase noodsteun (coronasteungelden) uit 2021 die medio
ling Cultuurmakers 2023-2024 (zo’n 250 aanvragen worden dan beoordeeld en
november waren toegekend. Het ging daarbij in totaal om € 2.300.000, inclusief
verwerkt).
een bijdrage aan uitvoeringskosten. De totale beheerslasten (€ 2.896.713) vielen bijna een ton lager uit dan die over Ook hebben we in 2022 gebruik gemaakt van nog resterende gelden voor de
2021. Hierin zitten alle kosten die het AFK maakt om de regelingen uit te voeren,
projectregelingen. Coronamaatregelen en het voortdurend op- en afschalen van
alsmede de organisatiekosten voor bijvoorbeeld Amsterdamprijs voor de Kunst
projecten in de sector leidden toen tot een grillig verloop van aanvragen door het
en het zomerevent in samenwerking met ACI en Amsterdamse Kunstraad (AKr)
jaar heen. Hierdoor bleef er ondanks de taakstelling voor de betreffende subsidie-
voor de culturele sector, dat in 2022 voor het eerst de nieuwjaarsborrel verving.
regelingen in 2022 voldoende budget beschikbaar en bedroeg de korting op de
Ook tariefstijgingen, cao-componenten, de inhuur van tijdelijke medewerkers en
bedrijfsvoering in 2022 per saldo € 100.000.
wervingskosten voor nieuwe medewerkers zijn erin verwerkt. Het percentage beheerslasten ten opzichte van de totale lasten is gedaald naar 8% (2021 8,6%).
Activiteitenlasten Bij de projectregelingen nam het totaal aangevraagde bedrag gedurende
Dat deze beheerslasten toch binnen de begrotingskaders zijn gebleven komt door
het jaar weer toe. De kunstensector stond op na twee moeizame coronajaren.
strak budgetbeheer, extra tussentijdse budgetbewaking en het voorlopig schrap-
Vergelijkende cijfers elders in dit jaarverslag geven daar meer informatie over.
pen van de rol van adjunct-directeur. Daarnaast konden we rekenen op de loyale inzet van de vaste medewerkers van het AFK, die insprongen waar dat nodig was.
Doordat we gebruik konden maken van de overgehevelde middelen uit 2021 was er geen tijdelijke sluiting van de projectregeling nodig eind 2022, in tegenstelling
In 2022 hebben we een traject gelopen met een extern adviseur om te bezien
tot eerdere jaren. Wel waren er 135 laat in het jaar ingediende aanvragen, die pas
welke verbeteringen in de organisatiestructuur van het AFK wenselijk zijn. Daarin
in 2023 behandeld worden en dan op het budget drukken.
komt onder meer naar voren dat het wegvallen van een centraal leidinggevende functie op het subsidiebureau te veel druk verlegt naar andere plekken in de JAARVERSLAG 2022
55
organisatie. Ook werd duidelijk dat HR in de huidige dynamiek van de arbeidsmarkt
AFK ondersteunt deze nieuwe stichting op basis van een samenwerkingsovereen-
en regelgeving meer aandacht vraagt dan uitgevoerd kan worden als deel-
komst bij het maken van de regeling, bij de behandeling van de projectaanvragen,
verantwoordelijkheid van het management financiën en bedrijfsvoering.
de (financieel)administratieve afhandeling en ICT-inrichting.
Besloten is om, in 2022 een interim-manager subsidiebureau aan te stellen als
Beide samenwerkingen verlopen positief en zijn ook voor het AFK inspirerend.
oplossing voor de korte termijn en ter ontwikkeling van een langetermijnoplossing.
Ze sluiten goed aan op onze rol en kennis van het culturele veld, en vergroten
Voor HR is tijdelijk externe ondersteuning aangetrokken, in voorbereiding op een
ondertussen onze verbinding met een breder deel van de samenleving. De betrok-
vaste parttime functionaris.
kenheid van het AFK wordt door deelnemers bovendien vaak als keurmerk gezien.
We hebben in 2022 meer planmatig gewerkt aan talentontwikkeling en het werven
Functies personeel in dienst gemiddeld over 2022
en inwerken van medewerkers voor de zogeheten flexibele schil: zzp-ers die met Gemiddeld aantal fte's 2022
Gemiddeld aantal personen 2022
Gemiddeld aantal fte's 2021
Directeur-bestuurder
1,0
1,0
1,0
Hoofden
2,7
3,2
3,6
Stafmedewerkers
4,9
6,0
4,8
Communicatie
1,2
1,3
1,6
Teammedewerkers, Secretariaat en directiemedewerker
5,6
6,7
5,0
Financiën en ICT
3,7
4,0
2,9
Cultuurverkenners
1,1
5,0
1,0
Stagiaires, oproepkrachten en vrijwilligers
0,7
1,0
0,7
20,9
28,2
20,6
kennis van zaken bij piektijden of ziekte inspringen, met name bij het behandelen van de subsidieaanvragen. Hiermee zorgen we ook tijdig voor goed ingewerkte extra medewerkers voor de behandeling van de vierjarige aanvragen in 2024. Bovendien geeft het doorstroommogelijkheden voor bijvoorbeeld cultuurverkenners en adviseurs van het AFK. In 2022 hebben we, net als in 2021, vanuit ons specialisme als vakkundig verdeler van middelen voor cultuur, en ons brede zicht op de sector, de organisaties Cultuurherstel en Stichting Amsterdam 750 ondersteund bij hun werk (zie toelichting elders in dit jaarverslag).
Formatie
Projectmedewerker
In 2021 is voor de uitvoeringskosten van Cultuurherstel € 100.000 beschikbaar gesteld door de gemeente. Het AFK beheert dit budget en verantwoordt dat
Formatielasten
separaat in de jaarrekening. In 2022 is voor € 8.376 aan kosten gemaakt. Dit is veel lager dan de begroting van Cultuurherstel en dit komt vooral doordat de
De vaste formatie kent een iets hoger aantal fte’s, maar door vacatures is dat
projectleider op eigen verzoek geen honorarium in rekening heeft gebracht in
hierboven niet goed terug te zien. Daar waar een vacature tijdelijk vervuld moet
de startfase.
worden omdat er nog geen nieuwe medewerker is aangenomen, wordt een externe ingehuurd.
Stichting Amsterdam 750 is door de gemeente opgericht om regelingen uit te voeren voor culturele en maatschappelijke initiatieven en projecten die bijdragen aan de feestelijke viering van Amsterdam 750 jaar, tot en met de verjaardag op 27 oktober 2025. JAARVERSLAG 2022
56
De medewerkers die aanvragen behandelen en toegekende aanvragen monitoren,
De meerjarenbegroting kent een drietal jaren met een neutraal of positief resultaat
vormen samen het subsidiebureau: de hoofden, stafmedewerkers, teammedewer-
en één jaar (het jaar waarin we de behandeling van de vierjarige aanvragen
kers, en gedeeltelijk de cultuurverkenners en stagiairs. Verder is er een team dat
uitvoeren) met een negatief resultaat, waarvoor dus ‘gespaard’ moet worden.
de financiën en ICT-ondersteuning verzorgt en een communicatieteam. Het secre-
Helaas moesten we in 2022 ook met een negatief begrotingsresultaat op de
tariaat ondersteunt het MT en de organisatie in bredere zin, en vanzelfsprekend de
bedrijfsvoering werken, vanwege de opgelegde subsidiekorting die niet in één
directeur en directiemedewerker.
keer verwerkt kon worden. Dit negatief resultaat is verwerkt op de post frictiefinanciering uit de bestemmingsreserve 'Kunstenplansubsidies 2017-2020’.
Het ziekteverzuimpercentage bedroeg in 2022 3,83% (in 2021 4,45%). Dit betrof met name een langer lopend ziektegeval en aan het begin van het jaar nog een
Het bestemmingsfonds ‘Risicoreserve Kunstenplan beroepen en bezwaren’
tweetal collega’s die daarvoor langdurig ziek waren geweest. We worden bij het
(groot € 2.000.000) kennen we vanwege de financiële risico’s die AFK loopt bij
begeleiden van zieke medewerkers ondersteund door ArboNed.
de besluitvorming van de meerjarige regelingen, met name de regeling Vierjarige subsidies 2021-2024. Het gaat bij deze regeling om grote bedragen, voor de
Treasury
complete vier jaren van het kunstenplan. Er loopt op dit moment nog één beroeps-
Het AFK voert de betaalrekening en enkele spaarrekeningen bij de ING-bank
zaak die van invloed kan zijn op deze reserve.
en heeft in het Treasury statuut bepaald dat er bij nog twee andere banken (ABNAMRO en ASN) rekeningen worden gevoerd. Ook in 2022 was het grootste
In het bestemmingsfonds ‘Nog te besteden projectsubsidies 2021-2024’ dote-
gedeelte van het jaar nog sprake van negatieve rente over tegoeden boven de
ren en onttrekken we de resultaten van de diverse projectenregelingen, zodat
€ 100.000. Aan het einde van het jaar is dit gekenterd en de verwachting is dat er
het geld beschikbaar blijft voor een volgend jaar. Per saldo onttrekken we in 2022
in 2023 weer sprake zal zijn van een licht positieve rente.
€ 133.755 aan deze reserve. Dat is minder dan voorzien. Dat komt vooral doordat we eerste de coronagelden uit de vierde fase noodsteun zijn gaan toekennen.
In 2022 is er per saldo € 31.044 aan rentelasten betaald (2021: € 38.000). De iets lagere lasten komen mede door het in 2021 in gang gezette beleid om organisa-
De bestemmingsreserve ‘Behandeling meerjarige aanvragen 2024’ is in het leven
ties automatisch voor 90% te bevoorschotten (voorheen 80%), tenzij de organisatie
geroepen om de hogere bedrijfsvoeringslasten in 2024 voor de behandeling van
anders aangeeft. Gevolg is dat het rekeningsaldo van het AFK aan het dalen is.
vierjarige aanvragen te kunnen dekken. Ook dit jaar doteren we vanuit enkele regelingen de uit herbesteedbare middelen afkomstige bedragen.
Vermogenspositie AFK kent een algemene reserve voor de bedrijfsrisico’s van iets minder dan
Tot slot zijn er enkele speciale bestemmingsreserves omdat de toegekende
€ 1 miljoen. Het is al enkele jaren onze wens om deze reserve te verhogen
middelen specifiek voor een bepaald doel zijn toegekend: Cultuurherstel,
vanwege onder andere de groei van de organisatie en de daarmee gepaard
Cultuurcoaches en Ontwikkelregeling. De gelden voor de Ontwikkelregeling
gaande risico’s. Dit is echter moeilijk te realiseren omdat AFK weinig mogelijkheden
worden komende jaren gebruikt vanuit meerjarige toekenningen. Voor de andere
heeft om positief resultaat te boeken op de bedrijfsvoering, en in het geval van
twee doelen is telkens nauw contact met de betreffende afdelingen van de
een positief resultaat dit nodig heeft voor dekking van kosten in andere jaren.
gemeente om de besteding aan te kunnen wenden. JAARVERSLAG 2022
57
Balanstotaal
Een eerder genoemd financieel risico is dat het in de basis lagere beschikbare
We gaven vorig jaar in het jaarverslag al aan dat in de vierjarige cyclus van een
subsidiebudget voor de periode 2021-2024 (en dus een lager toekennings-
Kunstenplan er een ‘spronggolfbeweging’ te zien is in het balanstotaal door
percentage op aanvragen) de kans op bezwaren en beroepen en daarmee
de jaren heen. In het jaar voorafgaande aan het eerste jaar van een nieuwe
gepaard gaande kosten zou kunnen verhogen. Dit is in 2022 grotendeels uitge-
kunstenplanperiode is er een ophoging met de toekenningen aan de vierjarig
bleven, mede omdat het subsidiebudget voor projecten met tijdelijke middelen
gesubsidieerde organisatie aan de passivakant (kortlopende schulden) en
weer op peil is gebracht vanuit het coronasteunplan van de gemeente.
eenzelfde bedrag als vordering op de gemeente Amsterdam aan de activazijde van de balans (in 2020 met zo’n € 88 miljoen). Elk jaar wordt dit met een kwart
In 2021 en 2022 was er wel duidelijkheid over de basisbudgetten waar we mee
verlaagd vanwege de uitbetaling in dat jaar aan de organisaties en de ontvangsten
werken voor subsidies en bedrijfsvoering, zij het dat die op onderdelen lager zijn
van deze middelen van de gemeente.
dan daarvoor bij gelijkblijvende taken. De constructieve samenwerking met de gemeente heeft de afgelopen twee jaar geleid tot substantiële tijdelijke aanvul-
Risicoparagraaf
lingen van dit budget in het belang van de makers in de stad. Daarvoor zijn aan
Het AFK kent als organisatie risico’s die de continuïteit van de bedrijfsvoering en
het begin van een jaar echter geen garanties, en het steunplan is tijdelijk. Het AFK
het uitvoeren van de regelingen kunnen bedreigen. Deze risico’s bevinden zich
werkt dus vaker en langer dan voorheen met onzekerheden in de begroting voor
op het vlak van financiën, personeel, ICT en juridische zaken.
zowel (subsidie-)activiteiten als bedrijfsvoering. Tegelijkertijd is ook het gedrag van aanvragers minder voorspelbaar geworden, door de grote fluctuaties in maken en
Financiën
presenteren als gevolg van corona(nasleep) en de daarop volgende energiecrisis.
De gemeente Amsterdam is de enige geldverstrekker van het AFK. Dit hangt samen met het voornaamste doel waarvoor de organisatie is opgericht. Door de
In eigen huis zien we eveneens dat de kosten fors toenemen op allerlei terreinen:
overeenkomst met de gemeente over de uitvoering van de diverse regelingen
huisvesting, energie, onderhoud, tarieven van freelance medewerkers en cao-
voor Kunstenplanperiode 2021-2024, is er enige zekerheid voor de middellange
ontwikkelingen. We willen als een van de pijlers in de cultuur ons vanzelfsprekend
termijn. Het brengt echter ook financieel risico met zich mee. De financiële kaders
ook houden aan principes als fair pay. De combinatie van onzekerheden in de
van het AFK zijn immers verbonden met politieke besluitvorming en beschikbaar-
budgetten met stijgende kosten is een van de redenen waarom we in 2021 en
heid van gemeentelijk budget. Het AFK heeft geen mogelijkheid om wegvallende
met name ook 2022 extra stappen hebben gezet in budgetbewaking en -beheer
middelen op een andere manier aan te vullen. Zo waren er in de aanloop naar deze
en tussentijdse bijstelling van de begroting.
kunstenplanperiode na uitvoerig overleg, verhogingen doorgevoerd in het budget voor de bedrijfsvoering. Een jaar later deed een taakstelling dit deels teniet.
In de overgangsperiode naar een nieuw Kunstenplan is er nog een ander type
In het coalitie-akkoord 2023-2026 is de intentie opgenomen om deze korting
onzekerheid, omdat dan ook beslissingen worden genomen over de inrichting
terug te draaien. We hopen hier zo spoedig mogelijk duidelijkheid over te verkrij-
van het bestel, regelingen en de precieze taakverdeling tussen gemeente en AFK
gen zodat we de benodigde formatie van de organisatie op peil kunnen brengen.
bij de behandeling van meerjarige subsidie-aanvragen. Dit is bijvoorbeeld mede afhankelijk van de afbakening tussen Amsterdamse Basisinfrastructuur (waarover de gemeente zelf besluit) en vierjarige subsidies via het AFK. In 2023 publiceert JAARVERSLAG 2022
58
de wethouder de contouren en hoofdlijnen van haar beleid 2025-2028.
contact met een veelzijdig en mondig veld. Voor een deel van het personeel is
Die vormen de basis voor de omvang van taken van het AFK in die periode.
daarnaast inzicht in aspecten van bestuursrecht, subsidierecht en beginselen van
Nauw contact en goede afstemming met de afdeling Kunst & Cultuur is uiteraard
openbaar bestuur wezenlijk. Over het geheel genomen heeft het AFK voor een
wezenlijk voor het tijdig in beeld hebben van eventuele risico’s voor het AFK in
goede uitoefening van zijn taken gespecialiseerd personeel nodig, in een arbeids-
financiële en personele zin.
markt waar dat personeel schaars is.
Personeel
We zijn dan ook in 2021 begonnen met het geleidelijk opzetten en scholen van een
De organisatie heeft in 2022 qua personele lasten en daaraan gerelateerde kosten
eigen talentenpool van zowel freelancemedewerkers als medewerkers met een
zo goed als binnen de daartoe gestelde financiële kaders gewerkt, door zorgvul-
dienstverband. Door verloop in de organisatie blijkt dit een permanent noodzake-
dige bewaking, tijdelijk budget voor uitvoeringskosten uit het steunplan, én het
lijk proces. Immers in een organisatie met zo’n 25 medewerkers is het niet vreemd
voorlopig schrappen van de functie van adjunct-directeur. Het budget is echter
dat collega’s gemiddeld na vijf tot tien jaar doorstromen naar een andere baan. Ook
krap bemeten na de opgelegde taakstelling, ook in het licht van ontwikkelingen
afgelopen jaar is gebleken dat een arbeidsverleden bij het AFK een positieve refe-
die het komend jaar zullen doorzetten.
rentie op het CV is voor medewerkers die een volgende stap in hun carrière willen
Centrale aansturing van het subsidiebureau is een belangrijke schakel voor
maken. We houden er dan ook rekening mee dat er per jaar zo’n drie tot vijf collega’s
de uitvoering van de kerntaken van het fonds, zodat vanaf september 2022
vertrekken. Vervolgens moeten er nieuwe collega’s worden geworven en ingewerkt.
een parttime interim-manager is aangesteld.
Daarnaast zijn er zo’n tien medewerkers in de flexibele schil en daarmee is het
Er komen forse cao-gerelateerde loonstijgingen en freelance tariefstijgingen, een moeilijke arbeidsmarkt, overall kostenstijgingen, en aanvragers die door
inwerken en begeleiden van (nieuwe) medewerkers een continu proces geworden dat meer aandacht vraagt dan in het verleden.
onzekerheden in de markt steeds meer begeleiding vragen. Toenemende digitalisering, regelgeving en aandacht voor gedegen perso-
Afgelopen jaar hebben we bij sollicitatieprocedures weer met verschillende
neelsvoorwaarden en integriteit, vraagt meer inzet op deze vakgebieden.
gespecialiseerde wervingsbureaus gewerkt, die we uitzoeken op specifieke exper-
Voor gedeeltelijke dekking van de stijgende kosten in 2023 is het AFK aangewe-
tise voor de vacature waar het om gaat. Denk daarbij aan zaken als diversiteit en
zen op de implementatie van het coalitieakkoord 2023-2026. Daarin wordt voorzien
inclusie, kennis van een bepaalde kunstdiscipline, of technische kennis. In 2022
in het terugdraaien van de taakstelling die het AFK vanaf 2022 is opgelegd.
waren Binoq Atana, Colourful People, Dixon & De Jaeger en ICT Career hiervoor onze partners. Daarnaast hebben we één procedure zelf uitgevoerd.
Er is heel specifieke knowhow nodig bij medewerkers van een publiek cultuur-
In 2022 hebben we de eerste fase uitgevoerd van een grondige update in drie
fonds: (kunst)inhoudelijk, subsidietechnisch en administratief (om aanvragen te
fasen van onze ‘Medewerkersgids’, in samenspraak met de personeelsverte-
kunnen verwerken in een computersysteem dat daarvoor wordt gebruikt). Naast
genwoordiging. Primaire en secundaire arbeidsvoorwaarden zijn aangepast aan
kennis van het werkveld en de ontwikkelingen daarin, is ook inzicht in allerhande
de nieuwste ontwikkelingen, mede in het verlengde van de overheidscao’s. Wat
andere aspecten bij aanvragers van belang zoals de diverse codes die in de
medewerkers en het AFK als werkgever van elkaar kunnen verwachten wordt
cultuursector worden gehanteerd en kennis van financiën en bedrijfsvoering van
beter vastgelegd, met gedetailleerde aandacht voor een veilige werkomgeving.
culturele organisaties. Goede communicatieve vaardigheden zijn essentieel voor
In 2022 is een externe vertrouwenspersoon aangesteld, waarmee we in 2023 JAARVERSLAG 2022
59
een gedragscode uitwerken in samenspraak met de organisatie. Deze intensie-
We maken daarbij inschattingen van de financiële risico’s die hiermee gepaard
vere aandacht voor en upgrade van de personeelsvoorwaarden, draagt ook bij aan
kunnen gaan, bijvoorbeeld bij beroep en bezwaar op (gedeeltelijke) toekenningen
beheersing van personele risico’s.
of afwijzingen. Ook bij de keuze voor de werkwijze of systematiek van een regeling spelen deze risico-afwegingen mee: hoeveel overvraag verwachten we bijvoor-
Na corona hebben we in 2022 blijvend de overstap gemaakt naar hybride werken,
beeld, welke bedragen zijn ermee gemoeid, kunnen aanvragers snel nog eens
omdat we zien dat dit bijdraagt aan prettige arbeidsomstandigheden op maat voor
terugkomen of wordt het budget meteen voor meer jaren tegelijk vergeven?
collega’s, waarbij ook onderling contact gewaarborgd kan blijven. In 2022 zijn vormen gevonden om zowel thuis als op kantoor goed te kunnen werken. Er zijn
We werken hiervoor samen met een externe jurist die goed thuis is in subsidierecht
afspraken dat teams sommige dagen op kantoor met elkaar werken en op andere
en bestuursrecht en de werkpraktijk van het AFK (en enkele landelijke fondsen)
dagen juist vanuit huis. Om de online vergaderfaciliteiten verder te verbeteren zijn
door en door kent. Bij complexe beroeps- of andere zaken kan specifieke juridi-
er aan het einde van het jaar enkele investeringen gedaan in andere (vergader)
sche expertise van andere bureaus worden ingezet. Het AFK beschikt over een
apparatuur.
onafhankelijke bezwaarcommissie voor een deskundige weging wanneer aanvragers bezwaar maken tegen het besluit op hun aanvraag bij het AFK.
ICT De ICT-risico’s zijn permanent en ook groot voor een organisatie als de onze. Niet alleen het thuiswerken vergt allerlei systeemtechnische vereisten en beveiligingen,
In 2022 hebben we in totaal vijf bezwaren op besluiten over projectsubsidies
maar ook het digitaal aanvragen kent specifieke aandachtspunten. We beheren
ontvangen. Daarvan is één bezwaar ingetrokken na een gesprek met de
immers de bedrijfsgegevens van onze aanvragers. Dit werd weer eens onder-
stafmedewerker, zijn twee bezwaren ongegrond verklaard en is één bezwaar
streept toen bij de door ons ondersteunde organisatie Stichting Amsterdam 750
gegrond verklaard, waarop de aanvraag gedeeltelijk is gehonoreerd. Tot slot
door de gemeente verschillende ICT-tests op hoog niveau werden vereist. Onze
heeft één bezwaarmaker gevraagd om een schriftelijke afdoening en deze
systemen bleken deze tests goed te doorstaan en de paar aanbevelingen die hier-
zaak loop nog.
uit naar voren kwamen zijn ook in onze eigen AFK-systemen verwerkt. Toch blijft er alertheid geboden op ICT-risico’s als phishing, verzoeken om geld over te maken,
In 2022 ontvingen we één beroepschrift tegen onze beslissing op bezwaar in
protocollen om wachtwoordbeveiliging adequaat te houden, etc. We werken
het kader van een projectsubsidie. Dit beroep is inmiddels door de rechtbank
met goede back-upprocedures s en veiligheidssystemen zoals certificaten. Maar
behandeld en ongegrond verklaard. Verder is één van de twee resterende
kwetsbaarheid ligt ook bij de mens. We delen en bespreken daarom organisatie-
beroepen in het kader van de regeling Vierjarige subsidies 2021-2024
breed regelmatig aspecten van ICT- en digitale veiligheid.
(besluitvorming in 2020) op zitting behandeld en ongegrond verklaard. Voor het laatste beroep is de zitting bij de rechtbank gepland in 2023.
Juridisch Er zijn heel verschillende juridische risico’s, bijvoorbeeld bij de overeenkomsten met (tijdelijke) medewerkers en inhuur van personeel, maar ook bij het opzetten en uitvoeren van de regelingen. JAARVERSLAG 2022
60
Functionaris gegevensbescherming en AVG Het AFK kent een functionaris gegevensbescherming, zoals de AVG (ingevoerd in 2018) dat vereist. We werken naar de vereisten die de AVG stelt op het gebied van verwerking persoonsgegevens. De functionaris gegevensbescherming heeft een jaarverslag 2022 uitgebracht. De functionaris gegevensbescherming meldt in zijn jaarverslag dat er geen noemenswaardige incidenten hebben plaatsgevonden.
JAARVERSLAG 2022
61
Museum Rembrandthuis (vierjarig). Foto: Maarten Nauw
JAAR REKENING 2022
Staat van baten en lasten over 2022
Balans per 31 december 2022 (na bestemming van saldo van baten en lasten)
noot
Realisatie 2022
Begroting 2022
Realisatie 2021
Activiteiten
noot
31 december 2022
31 december 2021
Immateriële Vaste Activa
1
47.310
64.596
Gemeente Amsterdam projectsubsidies
15
5.940.636
4.940.636
8.458.312
Materiële Vaste Activa
2
50.351
53.210
Gemeente Amsterdam regeling Vierjarige subsidies
16
22.403.469
22.403.469
22.072.384
Financiële Vaste Activa
3
19.470
19.470
Gemeente Amsterdam subsidie regeling Ontwikkeling
17
2.603.810
1.603.810
3.160.216
117.131
137.276
Gemeente Amsterdam subsidie Cultuurcoaches
18
1.460.000
1.460.000
-
Gemeente Amsterdam overige subsidies
19
745.767
535.032
2.000.000
Lager vastgestelde en ingetrokken bijdragen
20
ACTIVA
Activiteitenbaten
Vlottende Activa Vorderingen en overlopende activa Vorderingen
4
49.302.000
Vooruitbetaalde kosten
5
15.992
70.805.218 30.876
49.317.992
70.836.094
Liquide Middelen
Totaal Activiteitenbaten
360.342
-
219.790
33.514.024
30.942.947
35.910.702
Activiteitenlasten Projectsubsidies
21
6.291.211
4.940.636
8.816.348
Regeling Vierjarige subsidies
22
22.391.442
22.403.469
22.067.897
Spaarrekeningen en deposito's
6
8.329.716
11.040.655
Regeling Ontwikkeling
23
2.624.616
1.603.810
1.848.000
Betaalrekeningen
7
2.284.456
2.747.245
Cultuurcoaches
24
1.530.179
1.460.000
-
10.614.172
13.787.900
Overige verstrekte subsidies
25
587.380
535.032
-
33.424.828
30.942.947
32.732.245
89.196
-
3.178.457
TOTAAL ACTIVA
60.049.295
84.761.270
Saldo activiteiten
PASSIVA
Beheer
Eigen Vermogen Algemene reserve
8
Bestemmingsfondsen
9
933.773
933.773
5.756.950
5.805.578
6.690.723
6.739.351
10
3.296.906
6.198.818
Kortlopende Schulden Nog te betalen projectbijdragen op toekenningen Nog te betalen subsidiebijdragen meerjarig
11
49.168.570
68.764.911
Crediteuren en overige schulden
12
460.321
237.646
Belastingen/pensioenpremies/personeel
13
320.417
429.345
Nog te betalen kosten/vooruitontvangen bedragen
14
TOTAAL PASSIVA
Totaal Activiteitenlasten
112.358
2.391.199
53.358.572
78.021.919
60.049.295
84.761.270
Baten Bijdrage gemeente Amsterdam Beheerslasten
26
Totaal Beheersbaten
2.754.968
2.708.089
3.210.160
2.754.968
2.708.089
3.210.160
2.495.984
Beheerslasten Beheerslasten personeel
29
2.436.902
2.497.252
Beheerslasten communicatie en project-advisering
30
45.224
40.000
42.827
Beheerslasten materieel overig
31
310.322
340.525
348.861
Uitvoeringskosten
32
104.265
80.250
101.161
Cultuurherstel
33
8.376 2.905.089
2.958.027
3.004.809
Saldo beheer (* inclusief Cultuurherstel)
-150.121
-249.938
205.351
Exploitatiesaldo
-60.925
-249.938
3.383.809
-36.250
-39.314
12.298
-36.250
-16.414
-48.627
-286.188
3.367.394
Totaal Beheerslasten
15.976
Overigen Rentebaten (negatief is rentelast)
34
-32.307
Overige baten en lasten
35
44.605
Totaal Overigen Saldo van baten en lasten
22.900
De resultaatbestemming 2022 wordt op de volgende pagina weergegeven.
JAARVERSLAG 2022 - JAARREKENING
63
Resultaatbestemming 2022
Kasstroomoverzicht over 2022 dotatie aan bestemmingsfonds
onttrekking uit bestemmingsfonds
Saldo Van Baten En Lasten