Afdoening toezegging werking gemeentefonds.pdf

Raadsinformatiebrief Afdoening toezegging

Aan: Datum Portefeuille(s) Portefeuillehouder(s): Behandeld door Onderwerp

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 3 november 2022 Financiën Hester van Buren DMC (Begroting@amsterdam.nl) Afdoening toezegging TA2019-000842 uit de commissievergadering FEZ van 31-10-2019

Geachte leden van de gemeenteraad, In uw vergadering van 31-10-2019 is aan het lid Roosma toegezegd u nader te informeren over de systematiek van het Gemeentefonds en de trap-op/trap-af systematiek. Middels deze brief geef ik uitvoering aan de toezegging. Mijn verontschuldigingen voor de late beantwoording van de toezegging. Het gemeentefonds is het begrotingsfonds van het Rijk, waaruit gemeenten worden gesubsidieerd. Middels het gemeentefonds deelt het Rijk een deel van de belastinginkomsten met de gemeenten. Het totale gemeentefonds kent een totale omvang van ongeveer € 32 miljard. De omvang van het gemeentefonds wordt jaarlijks bepaald op grond van een vaste systematiek. Deze systematiek, ‘de normeringssystematiek’, berust op een bestuurlijke afspraak tussen het Rijk en de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) en houdt in dat de groei (of krimp) van het fonds gelijk is aan de groei of krimp van de rijksuitgaven. De filosofie hierachter valt samen te vatten onder het motto ”samen de trap op, en samen de trap af”. Deze groei (of krimp) heet het accres. De middelen uit het gemeentefonds worden verdeeld over de gemeenten aan de hand van een verdeelsystematiek. Deze verdeelsystematiek is opgebouwd uit verschillende indicatoren, zoals het aantal inwoners, aantal woningen, aantal ouderen, et cetera.

Amsterdam is de grootste gemeente, en derhalve de grootste ontvanger van middelen uit het gemeentefonds. De middelen uit het gemeentefonds worden uitgekeerd in de vorm een algemene uitkering aangevuld met zogenoemde integratie- en decentralisatie-uitkeringen. De uitkeringen uit het gemeentefonds zijn voor de gemeenten vrij besteedbaar. Gemeenten ontvangen naast de uitkering uit het gemeentefonds van het Rijk ook nog specifieke uitkeringen, deze uitkeringen zijn bedoeld voor een specifiek doel en hiermee niet vrij besteedbaar.

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 3 november 2022 Pagina 2 van 3

De omvang van het gemeentefonds, en de verdeling daarvan over de gemeenten wordt jaarlijks bijgesteld in de zogenoemde gemeentefondscirculaires. Jaarlijks verschijnen er drie circulaires: in mei, september en december. De meicirculaire geeft de vertaling van de voorjaarsnota van de rijksoverheid, de septembercirculaire geeft de vertaling van de miljoenennota en de decembercirculaire rondt het uitkeringsjaar zoveel mogelijk af. Een mogelijke groei of krimp van bijvoorbeeld het accres wordt middels een actualisatie in één van de circulaires bekend gemaakt aan de gemeenten. De belangrijkste circulaires zijn de meicirculaire (op basis van de voorjaarsnota van het Rijk) en de septembercirculaire (op basis van de miljoenennota/begroting van het Rijk). Hiernaast is er de decembercirculaire. Deze bevat voornamelijk afrekeningen over het lopende begrotingsjaar waarvan enkele doorwerken in de komende jaren. In uitzonderlijke jaren kan er buiten deze drie momenten ook een circulaire of brief verschijnen die de gemeenten informeert. Het accres van het gemeentefonds is in deze eigenlijk de loon en prijscompensatie die je als gemeente ontvangt om je voorzieningen in stand te houden. Het gemeentefonds betreft echter slechts ongeveer de helft van de inkomsten van de gemeente. De andere helft van de inkomsten zijn eigen middelen.

De systematiek werkt voor Amsterdam dus zodanig dat alleen het deel van onze gemeentefonds inkomsten automatisch meegroeien met de inflatie. Omdat de gemeente voor de helft wordt bekostigd door het rijk moet de andere helft van de nominale ontwikkelingen binnen de gemeente opgebracht worden door een indexatie van de eigen inkomstenbronnen.

Ik vertrouw erop dat met deze brief uw vragen voldoende zijn beantwoord en beschouw de toezegging uit de commissie FEZ van 31-10-2019 als afgedaan. Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam,

Hester van Buren Wethouder Financiën

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Datum 3 november 2022 Pagina 3 van 3