Afdoening toezegging iPGA-R CTER SUO
Tekst van het document
Raadsinformatiebrief Afdoening toezegging
Aan: Datum Portefeuille(s) Portefeuillehouder(s): Behandeld door Onderwerp
De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 7 oktober 2025 Openbare Orde en Veiligheid Femke Halsema secretariaatoov@amsterdam.nl Afdoening toezegging TA2023-000680: de burgemeester heeft op verzoek van het lid Khan (Denk) toegezegd om uit te zoeken of het mogelijk is om het automatisme te doorbreken dat wanneer iemand wordt aangemeld voor de iPGA-R tevens een CTER code wordt toegekend.
Geachte leden van de gemeenteraad, Het lid Khan (DENK) heeft verzocht na te gaan of het mogelijk is om het automatisme te doorbreken dat wanneer iemand wordt aangemeld voor de integrale persoonsgerichte aanpak – radicalisering (iPGA-R)1 tevens een zogenaamde CTER-code2 wordt toegekend. De achtergrond van dit verzoek is dat Nederlandse burgers mogelijk problemen ondervinden bij internationale reizen omdat zij geregistreerd staan in relatie tot CTER. In sommige gevallen bestaat het vermoeden dat de oorzaak hiervan ligt in het delen van gegevens door de Nederlandse politie en het Openbaar Ministerie (OM) met buitenlandse autoriteiten. In de jaren vóór 2018 werd door de landelijke eenheid van de politie een ‘Landelijk overzicht Politie Jihadgang’ (LOP-lijst) bijgehouden met daarop personen die destijds vermoedelijk betrokken waren bij het uitreizen naar het strijdgebied in o.a. Syrië. Dit kon ook betrekking hebben op potentiële uitreizigers. Het is aannemelijk dat personen die vóór 2018 in de IPGA-r zijn opgenomen door politie en OM op deze LOP-lijst zijn geplaatst.
Zij zijn destijds internationaal gesignaleerd voor onopvallende controle, ook zijn de gegevens van de personen op deze LOP-lijst gedeeld met autoriteiten in andere landen.3 Deze LOP-lijst bestaat nu niet meer maar het is wel mogelijk dat de personen die op deze LOP-lijst waren opgenomen nu nog problemen kunnen ondervinden wanneer zij reizen naar het buitenland. De afgelopen jaren zijn de werkprocessen voor instroom in de iPGA-R geprofessionaliseerd. Dit geldt ook voor de processen rondom toepassing van de CTER-code en de internationale signalering.
1
De iPGA-R is een samenwerkingsverband tussen gemeente, politie, Openbaar Ministerie, Reclassering Nederland en de Raad voor de Kinderbescherming. 2 CTER staat voor Contra-Terrorisme, Extremisme en Radicalisering 3 Zie voor meer informatie het Tweede Halfjaarbericht politie 2023 (bijlage 2) en de beleidsreactie van de minister van J en V op het onderzoek van de Nationale Ombudsman “Blind Vertrouwen”, https://berthub.eu/tkconv/getraw/2024D44530
Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief
Datum 7 oktober 2025 Pagina 2 van 3
In deze brief wordt nader toegelicht hoe instroom in de iPGA-R in zijn werk gaat, hoe de CTER-code momenteel door de politie wordt toegepast en hoe dit zich verhoudt tot internationale signalering. Opname in de iPGA-R In de iPGA-R werken zorg- en veiligheidspartners, onder regie van de gemeente, samen om het risico op extremistisch geweld zo veel mogelijk te verminderen en de personen perspectief en ondersteuning te bieden om deel te (blijven) nemen aan de samenleving. We nemen alleen personen op in de iPGA-R wanneer we een risico zien op geweld vanuit extremistisch gedachtegoed. Uiteindelijk is opname in de aanpak het gevolg van een eensluidende beoordeling door gemeente, politie en OM. Op dit moment zijn bijna alle personen in de iPGA-R wegens geweldsdelicten, het merendeel met een ideologische component, in beeld bij politie en justitie. Toepassing CTER-code Wanneer een persoon wordt opgenomen in de iPGA-R wordt dit geregistreerd in de politiesystemen met een zogenaamde ‘CTER-code’. Het gebruik van codes is een (landelijke) interne werkwijze, die handelingsperspectief biedt aan politiemedewerkers op straat. Omdat er een risico op geweld uit kan gaan van deze personen is dit van belang voor de veiligheid van de politie.
Verder betekent het dat als politiemedewerkers in hun werk geattendeerd worden op personen met een CTER-code, hun wordt gevraagd om waarnemingen te registreren die bijdragen aan de duiding van deze persoon op het gebied van (mogelijke) radicalisering, extremisme of terrorisme. De informatie is niet toegankelijk voor derden en wordt alleen ingezet voor de uitvoering van de politietaak. Internationale signalering Zoals eerder gegeven bestaat de LOP-lijst op basis waarvan personen vóór 2018 internationaal zijn gesignaleerd niet meer. Op basis van de Schengen Uitvoeringsovereenkomst kan wel een SUOsignalering worden toegekend (artikel 36 SIS-II). Het gaat om signalering t.b.v een onopvallende controle als de desbetreffende persoon een grens van een Schengenland oversteekt.4 Het toekennen van deze signalering is een eigenstandige bevoegdheid van het Openbaar Ministerie en hiervoor gelden duidelijke wettelijke vereisten. Zo moeten er aanwijzingen of vermoedens zijn dat een persoon ernstige misdrijven pleegt of gaat plegen. Denk aan terroristische misdrijven maar bijvoorbeeld ook aan mensenhandel, deelname criminele organisatie, seksuele uitbuiting etc. Overige waarborgen zijn o.a.: a. De signalering kan alleen worden opgelegd met toestemming van de Officier van Justitie. b. De signalering geldt voor maximaal één jaar, daarna wordt de signalering heroverwogen. c.
Je kunt een inzage verzoek doen in een tot het Schengengebied behorend land. d. Je kunt een verzoek om correctie of een verzoek om verwijdering van de signalering uit het SIS indienen, als je meent dat de signalering onjuiste gegevens bevat of niet in het SIS had mogen worden opgenomen. De opname van een persoon in de iPGA-R leidt niet automatisch tot een SUO-signalering. Gezien de strafbare feiten die personen in de iPGA-R plegen of hebben gepleegd, kan het voorkomen dat 4
Zie voor meer informatie: Schengeninformatiesysteem - Europese Commissie
Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl
Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief
Datum 7 oktober 2025 Pagina 3 van 3
personen binnen de aanpak SUO zijn gesignaleerd. Omdat de iPGA-R een persoonsgerichte aanpak is onder regie van de gemeente wordt een mogelijke SUO-signalering door het OM ingebracht in het overleg met de verschillende interventiepartners. Als er bezwaren zijn kan er geëscaleerd binnen de geldende iPGA-R structuren en uiteindelijk naar de driehoek. Tot slot Uit bovenstaande is op te maken dat opname in de iPGA-R, en de daaropvolgende toekenning van een CTER-code in het politiesysteem niet automatisch leidt tot een internationale signalering. Het gebruik van de CTER-code draagt bij aan de veiligheid, biedt handelingsperspectief aan agenten en is van belang voor het uitvoeren van de politietaak. Bovenal geldt dat de problemen die zich voordoen te maken hebben met een werkwijze uit het verleden. Er zijn op dit moment voldoende waarborgen ingebouwd die voorkomen dat personen zonder feitelijke grondslag internationaal gesignaleerd worden. Daarom acht het college het niet nodig om nog extra maatregelen te nemen in de het kader van de iPGA-R. Er zijn desondanks personen die nog steeds negatieve gevolgen ondervinden van de werkwijze uit het verleden. Zij zullen zich in eerste instantie moeten wenden tot de politie, aangezien de gemeente geen gegevens deelt met andere landen.
De gemeente is uiteraard bereid Amsterdammers hierbij te ondersteunen, zij kunnen contact opnemen via het Steunpunt Spanningen en Radicalisering.
Ik hoop u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd.
Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam,
Femke Halsema burgemeester
Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl