Afd. moties 528 en 529.23
Tekst van het document
Raadsinformatiebrief
Aan: Datum Portefeuille(s) Portefeuillehouder(s): Behandeld door Onderwerp
De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 20 maart 2024 Algemene Zaken Burgemeester Halsema Dienstverlening, dienstverlening@amsterdam.nl Plan van aanpak opkomstbevordering – update maart 2024 en afhandeling moties (23.528 en 23.529) en een toezegging (TA2023-001111.
Geachte leden van de gemeenteraad, In de raadsinformatiebrief van 24 augustus 2023 heb ik u het Plan van aanpak opkomstbevordering – Luisteren én Doen aangeboden. Hierin staan themagewijs de interventies die we willen doen om de opkomt bij verkiezingen te verhogen, en dan met name onder die groepen Amsterdammers die minder geneigd zijn te gaan stemmen. Hoewel we vanaf 2024 extra budget hebben voor opkomstbevordering en we het druk hadden en hebben met de organisatie rondom de ingelaste verkiezingen van de Tweede Kamer en de Europese verkiezingen in juni dit jaar, hebben we niet stil gezeten. In de bijlage kunt u lezen wat de vorderingen zijn per thema. We kunnen concluderen dat er al wat stappen gemaakt zijn, maar we er natuurlijk nog niet lang zijn en kunnen zijn. Opkomstbevordering is een traject van lange adem. Er zijn projecten die relatief makkelijk uit te voeren en zichtbaar zijn. Het lastigst en meest tijdrovend zijn de maatregelen die tot doel hebben tot de haarvaten van de stad door te dringen en het vertrouwen van de Amsterdammer weer terug te winnen. Met de activiteiten in het kader van de uitvoering van het Plan van aanpak opkomstbevordering hebben we aan de volgende moties en toezeggingen uitvoering gegeven: Motie 528 Stembureaus op MBO scholen (TA2023-001059).
Onderzoeken of er bij toekomstige verkiezingen op meer MBO scholen in Amsterdam stembureaus kunnen worden geplaatst en hierover te rapporteren aan de raad. Wijze van afhandeling: Aan de vijf MBO organisaties in Amsterdam is (per locatie) hiervoor expliciet aandacht gevraagd. Dit heeft direct geleid tot 5-7 meer stembureaus op MBO-locaties en met een aantal zijn we nog in gesprek. Sommige MBO-locaties kunnen niet meewerken omdat hun school niet voor een ieder openbaar toegankelijk is (toegangspoortjes) en op of nabij sommige MBOlocaties we al stembureaus hebben (bijv. Sporthallen Zuid en MBO-sport). Voor een aantal scholen kwamen deze verkiezingen ook ‘te snel’. Met hun is afgesproken dat we intensief gaan samenwerken naar de verkiezingen voor de Gemeenteraad in 2026. Met deze actie is een vruchtbare bodem gelegd voor verdere activiteiten op en met MBO-scholen en is er contact met een aantal docenten Maatschappijleer. We blijven MBO’s ook in de toekomst benaderen voor deelname als stemlocatie.
Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief
Datum 20 maart 2024 Pagina 2 van 2
Motie 529 Niet-Nederlandse kiesgerechtigden wijzen op hun stemrecht (TA2023-001060): Bij verkiezingen waar Amsterdammers zonder de Nederlandse nationaliteit mogen stemmen, deze doelgroep te wijzen op hun kiesrecht, door: • In oproepen en campagnes vanuit de gemeente die mensen moeten aansporen te stemmen, rekening te houden met deze groep. Bijvoorbeeld door sommige trotters te voorzien van de tekst “did you know you can vote too?” en een QR-code naar een Engelstalige webpagina met meer informatie; • Bij verkiezingen voor het Europees Parlement, Europeanen woonachtig in Amsterdam specifiek te herinneren aan het moeten invullen van een Y-32 formulier om in Nederland te kunnen stemmen. Wijze van afhandeling: • De communicatie in de openbare ruimte over de Europese Verkiezingen is Nederlands, met een verwijzing naar de Engelse website (amsterdam.nl/en/elections), waar mogelijk doen we dat met een QR-code (bij trotters die hoger staan is een QR-code bijvoorbeeld niet raadzaam). Ook wordt op de gebruikelijk wijze via internet en de verkiezingskrant in andere talen aandacht gevraagd voor de verkiezingen. • Aan alle onderdanen van landen van de Europese Unie die in Amsterdam wonen is een brief, in zeven talen, gestuurd met daarin het aanbod om in Amsterdam te stemmen. Men moet zich dan inschrijven en ontvangt vervolgens een stempas en kan stemmen via de Nederlandse procedure.
Deze brief is verzonden naar ongeveer 95.000 Europeanen in Amsterdam. Toezegging Opkomstbevordering verkiezingen - nieuwe Nederlanders (TA2023-001111): Burgemeester wil kijken of ze bij de naturalisatieceremonie van nieuwe Nederlanders aandacht kunnen geven aan het moment dat ze voor het eerst stemrecht krijgen Wijze van afhandeling: We hebben afspraken gemaakt om ook tijdens de Naturalisatieceremonie het belang van uitbrengen van je stem op een passende wijze onder de aandacht te brengen. Daarnaast is het nuttig te vertellen dat we ook in gesprek zijn met de opleiders om tijdens het inburgeringstraject meer aandacht te schenken aan verkiezingen en het belang van stemmen. Met deze brief en bijlage heb ik u een actuele update gegeven op de acties die genomen zijn om uitvoering te geven aan het Plan van aanpak opkomstbevordering. Tijdens de uitvoering van deze acties zijn een tweetal moties (23.528 en 23.529) en een toezegging (TA2023-001111) meegenomen. Ik beschouw deze moties en de toezegging hiermee als afgedaan. Met vriendelijke groet,
Femke Halsema Burgemeester
Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl
7 maart 2024
Plan van aanpak opkomstbevordering – update maart 2024 Luisteren én doen
Update maart 2024
Gemeente Amsterdam Plan van aanpak opkomstbevordering – update maart 2024
7 maart 2024
Inleiding In september 2023 is het Plan van Aanpak Opkomstbevordering – Luisteren én doen besproken in de raad. Dit plan is tot stand gekomen nadat de Universiteit van Amsterdam, op verzoek van de gemeenteraad, verklaringen heeft gegeven en advies heeft uitgebracht over de relatief hogere opkomst bij verkiezingen van de Tweede Kamer in vergelijking tot alle andere verkiezingen (gemeenteraad Provinciale Staten, Waterschappen, Europees Parlement). De UvA concludeerde dat een groter probleem dan de lagere opkomst het verschil is in opkomstpercentages tussen verschillende buurten in de stad en tussen verschillende groepen kiezers. De opkomst in de stadsdelen Noord, Nieuw-West en vooral Zuidoost is al jaren veel lager dan elders in de stad. Dit verschil is de afgelopen decennia groter geworden. Een lagere opkomst zorgt voor minder politieke vertegenwoordiging. De stem van Amsterdammers uit die stadsdelen, en in het bijzonder de Amsterdammers met specifieke demografische kenmerken (leeftijd, opleidingsniveau en migratieachtergrond), klinkt minder goed door in de gemeenteraad. Om het tij te keren is het Plan van aanpak opkomstbevordering -Luister én doen opgesteld. In dit plan worden interventies voorgesteld om ongelijk te investeren in ondervertegenwoordigde kiezersgroepen die met name in de stadsdelen Noord, Zuidoost en Nieuw-West wonen.
In het plan van aanpak worden interventies op vier thema’s voorgesteld: 1. Democratisch burgerschap 2. Aandacht voor verkiezingen 3. Informatievoorziening verbeteren 4. Extra basisinterventies Vanaf 2024 zijn er extra financiële middelen beschikbaar voor uitvoering van het Plan van aanpak opkomstbevordering. In 2023 is al een aanzet gemaakt van de uitvoering hiervan, hoewel daar verminderde ambtelijke capaciteit voor beschikbaar was door de verkiezingen op 15 maart en 22 november 2023 en de aankomende van 6 juni 2024. De beschikbare middelen en capaciteit is voornamelijk ingezet op projecten die snel resultaat boeken. De langere termijn interventies staan voor 2024 op het programma. De tabel op de volgende pagina geeft een update van de interventies uit het Plan van aanpak. In de pagina’s daarna wordt de stand van zaken op de vier thema’s nader toegelicht. Uit de update van het Plan van aanpak opkomstbevordering blijkt dat we goed op weg zijn; er is, gegeven de beschikbare capaciteit, al veel in gang gezet. Sommige maatregelen zijn direct zichtbaar, maar een groot deel is niet op korte termijn zichtbaar of te realiseren. Interventies die tot de haarvaten van de organisatie doordringen vergen meer tijd.
Voor alle interventies geldt dat opkomstbevordering bij verkiezingen een traject is met een lange adem, en we op korte termijn geen wonderen mogen verwachten van onze inspanningen. In de raad is ook gesproken over de noodzaak van een commissie die visuele uitingen controleert op politieke neutraliteit. Van deze commissie wordt geen gebruik gemaakt voor de uitingen van de verkiezingen voor het Europees Parlement. We gebruiken namelijk dezelfde uitingen als bij de twee verkiezingsdagen in 2023. Voor de gemeenteraadsverkiezingen zal deze commissie benaderd worden.
Gemeente Amsterdam Plan van aanpak opkomstbevordering – update maart 2024
7 maart 2024
Stand van zaken uitvoering Plan van aanpak opkomstbevordering – Luisteren én Doen, update maart 2024 Thema 1) Democratisch burgerschap
Interventie 1. Educatieve programma’s voor middelbare scholen en mbo’s 2. Actief werven voor verkiezingen onder mbo en hbo studenten 3. Stagemogelijkheden aanbieden 4. Betrekken van maatschappelijk middenveld 5. Faciliteren van politieke dialogen 6. Het organiseren van burgerschapsonderwijs voor Amsterdammers die geneigd zijn niet te gaan stemmen.
2) Aandacht voor verkiezingen
7.
3) Informatievoorziening verbeteren
11. Verbeteren van informatievoorziening naar specifieke doelgroepen
4) Extra basisinterventies
12. Bijzondere stembureaus 13. Prikkelarme stembureaus 14. Verjaardagskaart voor Amsterdammers op 18e verjaardag 15. Apart verzenden (informatieve) kandidaatslijsten
Politici laten interviewen door jongeren uit Nieuw-West, Noord en Zuidoost 8. Aandacht voor verkiezingsdag bij werkgevers 9. Oefenstembureaus 10. Bijzondere stembureaus Jongeren stembureaus
Stand van zaken Samenwerking Prodemos opgestart en hun producten onder de aandacht gebracht. Inzet Baanbrekers om sociale netwerken in beeld te brengen + advies over gebruik daarvan (medio 2024). Promoteams gaan op straat in gesprek in voornamelijk stadsdelen Noord, Zuidoost en Nieuw-West Betrekken MBO’s en hun leerlingen MBO-denktank Speciale aandacht voor dak- en thuislozen Aandacht bij inburgeringstraject en naturalisatieceremonie Oefenstembiljetten aangeboden aan middelbare scholen (oefen) stembureau bij Visio (school voor blinden en slechtzienden) Eerste doven tembureau door doven bemenst Speciale stembureaus (in bijzondere locaties, op logistieke knooppunten en in sociale bubbels) Benaderen sleutelfiguren in de stad en werkgevers Jongerenstembureau realiseren bij gemeenteraadsverkiezing (2026) Ook dit jaar naast de algemene campagne een jongerencampagne Extra uitingen op tram, Ziggodome, etc. Trotters, en abri’s met een QR-code naar Engelse website Extra functionaliteiten bij Amsterdam App Realisatie optimale verdeling van stembureaus over de stad Prikkelarme stembureaus worden niet verder ontwikkeld. Kaart van burgemeester voor First Time Voters Filmpje Amsterdammers met een beperking Voor de verkiezingen van de Tweede Kamer zijn de kandidatenlijsten apart verzonden.
Verkiezingskrant wordt ingezet voor de verkiezingen op 6 juni as.
Gemeente Amsterdam Plan van aanpak opkomstbevordering – update maart 2024
7 maart 2024
In de hiernavolgende pagina’s wordt de stand van zaken van de hiervoor genoemde interventies per thema toegelicht: 1. Democratisch burgerschap – Stand van zaken
Samen met Prodemos (voorlichtingscentrum voor burgerschap, rechtstaat en democratie) verkennen we de mogelijkheden om gezamenlijk te kunnen optrekken. Bij het aanbieden van oefenstembiljetten aan middelbare scholen, zie hieronder, worden ook de activiteiten van Prodemos onder de aandacht gebracht. We zetten de gemeentelijke Baanbrekers in om de sociale netwerken in de stadsdelen Noord, Zuidoost en Nieuw-West in beeld te brengen en te adviseren hoe we die het best in kunnen zetten/mee kunnen samenwerken om zo tot de zogenaamde haarvaten van de samenleving door te dringen. Dit onderzoek zal na de zomer 2024 starten. De Promoteams gaan op straat met mensen in gesprek over nut en noodzaak van het uitbrengen van je stem. Deze teams worden voornamelijk ingezet in de stadsdelen Noord. Zuidoost en Nieuw West. We attenderen MBO’s ook nadrukkelijk op de mogelijkheid om leerlingen actief mee laten doen aan de organisatie van de verkiezingen door zich als teller of stembureaulid op te geven. De gemeente Amsterdam heeft een zogenaamde MBO-denktank. Aan deze jongeren kan een vraag worden voorgelegd waarmee ze aan de slag gaan. Onze vraag luidde: wat kunnen we doen om meer MBO-ers naar de stembus te krijgen.
We kregen de volgende suggesties: o meer stembureaus op logistieke plekken o jongeren cultureel te ‘belonen’ door ze, na het uitbrengen van hun stem, gratis toegang te verlenen tot een culturele instelling. o jongeren meer te laten oefenen met stembureau en ze informatie te verschaffen o politici met jongeren in gesprek te laten gaan. Met een aantal ideeën waren we al bezig en we gaan deze jongeren verder inzetten voor uitwerking van hun suggesties. Gastcollege over nut en noodzaak van verkiezingen aan de MBO’s trainees van de gemeente Amsterdam. We hebben onderzocht wat het aandeel van jongeren (18 -25 jaar) bij verkiezingen voor de Tweede Kamer was. Dat was 65,5% (tov 71% voor alle Amsterdammers). De jongeren in de stadsdelen Noord, Nieuw-West en Zuidoost scoorden het laagst (respectievelijk 58,1,%, 54,1% en 47,3%). Dit is de eerste (nul)meting. Op grond hiervan kunnen we het resultaat van toekomstige acties proberen te meten. In bijlage 1 staan alle resultaten van het onderzoek. Om nieuwe Nederlanders te informeren en te leren over het belang van stemmen hebben we contact met hun opleiders (van het inburgeringstraject). We hebben afspraken gemaakt om ook tijdens de Naturalisatieceremonie het belang van stemmen opnieuw onder de aandacht te brengen. Speciale aandacht voor dak- en thuislozen.
Zij ontvangen extra informatie en kunnen in een voor hun vertrouwde omgeving, op één of meerdere opvangplekken gaan stemmen.
4
Gemeente Amsterdam Plan van aanpak opkomstbevordering – update maart 2024
7 maart 2024
2. Aandacht voor verkiezingen – Stand van zaken
Alle middelbare scholen krijgen oefenstembiljetten aangeboden. Dit zijn exact dezelfde stembiljetten als die we op 6 juni as. gebruiken (grootte, kandidaten), met die uitzondering dat ze overduidelijk herkenbaar zijn als oefenstembiljetten. Aan de scholen die geïnteresseerd zijn worden deze spullen een dikke week voor de verkiezingen beschikbaar gesteld. Visio is een basisschool en middelbare school voor slechtziende of blinde kinderen en jongvolwassenen in Nieuw-West. Op deze locatie hebben we een nieuw stembureau en daarom kan deze school gebruik maken van stemhokjes, stemmallen, soundbox, stembussen, etc. In de week voor de verkiezingen organiseert Visio oefenverkiezingen voor de scholieren. De scholieren kunnen zo enerzijds concreet oefenen met stemmen en krijgen anderzijds het gaan stemmen in hun systeem. In de Galerie “Beeldend Gesproken” in De Hallen in stadsdeel West komt het eerste dovenstembureau dat wordt bemenst door dove stembureaumedewerkers; en bijgestaan door gebarendeskundigen. Dit initiatief is afkomstig van een ervaringsdeskundige waarmee op de Stadsloketten werd gewerkt. We omarmen en faciliteren dit idee van harte. Ook het SWDA aan de Stadhouderskade is en blijft een stembureau dat extra aandacht heeft voor Amsterdammers die doof of slechthorend zijn.
Bij het Anne Frank Huis en het Levend Paarden Museum is een stembureau en krijgen stemmers, na het uitbrengen van hun stem, gratis toegang tot die gelegenheid. Met het Van Gogh Museum, waar ook een stembureau is, zijn we nog in gesprek over een speciale actie. Logistieke knooppunten. We maken het stemmers zo makkelijk mogelijk door stembureaus te realiseren bij logistieke knooppunten, zoals nabij NS Stations (WTC, Syrische horeca bij Zuid en Pancakes). Nieuw zijn stembureaus in de nieuwe fietsenstalling bij Centraal Station en in de ruimte van het GVB-ruimten bij CS (de ruimte voor de poortjes). Het idee om op de pontjes tussen CS en NDSM stembureaus te plaatsen is door ruimtegebrek op de pontjes niet verder uitgewerkt. We onderzoeken de mogelijkheden voor meer stembureaus in zogenaamde sociale bubbels. Zo profiteren we van sociale netwerkwerken waar wij moeilijk(er) mee in contact komen. Vorig jaar heeft Bonne Suits (Unisex pakken of delen van pakken) in de Warmoesstraat voor het eerst als stembureau meegedaan. In navolging doet dit jaar MAHA (sportmode voor vrouwen) op de Vijzelstraat mee. Maar ook hebben we steeds meer stembureaus in buurtcentra en ouderenhuizen. En we gaan op de markt Plein 40-45 in Nieuw-West een stembureau in een tent inrichten. In Amsterdam Noord hebben we stembureaus in oa Sexyland, Tolhuistuin.
Deze locaties bereiden alleen een speciaal programma voor. We hebben contact met het Cultureel Jongeren Paspoort (CJP) we gaan inzetten bij promotiecampagnes. Net als in voorgaande jaren benaderen we sleutelfiguren in de stad en werkgevers met de vraag hun achterban /medewerkers te wijzen op het belang van stemmen. Ook worden verzorgingstehuizen in de mailing opgenomen. Voor de gemeenteraadsverkiezingen van 2026 staat het realiseren van jongerenstembureaus nadrukkelijk op de agenda en gaan we meer gebruik maken van oefenstembureaus.
5
Gemeente Amsterdam Plan van aanpak opkomstbevordering – update maart 2024
3
7 maart 2024
Informatievoorziening verbeteren – Stand van zaken De jongerencampagne behoort inmiddels tot de standaard middelen die worden ingezet om jongeren te bereiken. De tekeningen van Sasja Osaje sluiten aan bij de belevingswereld van jongeren. Afbeeldingen worden op meerdere plekken in de stad ingezet; denk aan: Abri’s, Scholen, Sportverenigingen, Metro, Sportscholen. Naast de campagne voor jongeren hebben we een algemene campagne van drie posters die in de openbare ruimte worden vertoond. De eerste poster attendeert kiezers op de verzending van de stempas, de tweede maakt reclame voor digitale stemhulpen en de derde vertelt stemmers wat ze moeten meenemen naar het stembureau. Nieuw dit jaar is dat er extra aandacht is voor het moment dat alle stempassen verzonden zijn. Trotters ter voorbereiding op de verkiezingen van 6 juni 2024 worden voorzien van Nederlandse en verwijzingen naar de Engelstalige website, waar mogelijk met QR-codes. Op de achterkant van de trotters staat tekst over het referendum. Een maand voor de verkiezingen rijdt een speciaal bestickerde tram door Amsterdam die aandacht vestigt op de verkiezingen van donderdag 6 juni. Ook zijn we met ZiggoDome in gesprek of het technisch mogelijk is om via hun verlichte gevel extra aandacht voor de verkiezingen te genereren.
We overleggen met ontwikkelaars van de Amsterdam-App over het toevoegen van functionaliteiten aan deze app, zoals het sturen van bijvoorbeeld push berichten als Amsterdammers hun stempas ontvangen, oproep op de dag zelf om te gaan stemmen, etc. Dit initiatief wordt zichtbaar bij de gemeenteraadsverkiezingen van 2026.
4
Extra basismaatregelen – Stand van zaken
We richten elke verkiezingen stembureaus in op bijzondere locaties en met bijzondere programma’s. Hiervoor zijn we afhankelijk van de medewerking en het enthousiasme van deze locaties waardoor het aantal en de locatie van de bijzondere stembureau per verkiezing kan verschillen. Jongeren die voor het eerst mogen stemmen (first time voters) krijgen een briefkaart van de burgemeester met de oproep om gebruik te maken van hun nieuw verkregen stemrecht. Naast dit alles zijn we bezig om de stembureaus nog beter over de stad te verdelen. In overleg met de doelgroepen is besloten het idee voor prikkelarme stembureaus niet verder te ontwikkelen. Hoofdreden was dat de doorgaans langere weg naar een prikkelarm stembureau zelf niet prikkelarm kan zijn. Voor de laatste verkiezingen is een filmpje gemaakt dat is vertoond aan alle stembureauleden. In dit filmpje worden de leden toegesproken door blinde, dove, slechthorende en Amsterdammers met een licht verstandelijk handicap. Dit filmpje vraagt aandacht voor deze groepen en geeft tips en wordt blijvend ingezet bij de training voor stembureaumedewerkers. Voor de verkiezingen van de Tweede Kamer zijn de kandidatenlijsten apart verzonden op huisadres. Omdat de verkiezingskrant goed gelezen wordt, zal de kandidatenlijst voor de Europese Verkiezingen weer als vanouds in de Verkiezingskrant worden gepubliceerd.
6
Gemeente Amsterdam Plan van aanpak opkomstbevordering – update maart 2024
7 maart 2024
Bijlage 1
Nulmeting opkomstonderzoek onder 18-25-jarigen Om opkomstbevordering meetbaar te maken hebben we door Onderzoek & Statistiek een nulmeting laten uitvoeren van de opkomst van jongeren in Amsterdam, per stadsdeel. Met vervolgmetingen na verkiezingen hopen we de effecten van de interventies zichtbaar te maken. Opkomstonderzoek onder 18-25-jarigen Ruim 83.000 Amsterdamse 18-25-jarigen waren kiesgerechtigd voor de Tweede Kamerverkiezingen van 2023. De meeste kiesgerechtigde jongeren wonen in Nieuw-West en Oost. In Weesp wonen relatief weinig kiesgerechtigde jongeren. Hoe hoger de leeftijd, hoe meer kiesgerechtigden. Onder de kiesgerechtigde jongeren is de grootste groep 25 jaar en de kleinste groep 18 jaar. Tabel 1 Aantal en aandeel kiesgerechtigde 18-25-jarigen, per stadsdeel en leeftijd stadsdeel
aantal percentage
leeftijd
aantal percentage
Centrum
8635
10,4
18 jaar
7600
9,1
Nieuw-West
15985
19,2
19 jaar
8155
9,8
Noord
9125
10,9
20 jaar
9100
10,9
Oost
13495
16,2
21 jaar
9805
11,8
Weesp
1555
1,9
22 jaar
10770
12,9
West
12730
15,3
23 jaar
11725
14,1
Zuid
12545
15
24 jaar
12600
15,1
Zuidoost
9295
11,1
25 jaar
13610
16,3
totaal
83365
100
totaal
83365
100
Van de Amsterdamse kiesgerechtigden van 18-25 jaar heeft 65,5 procent gestemd. Ter vergelijking: van de totale groep Amsterdamse kiesgerechtigden heeft 71 procent gestemd. Daarbij verschilt de opkomst per stadsdeel: in Centrum, Zuid en Weesp hebben relatief veel jongeren gestemd. In Zuidoost en Nieuw-West relatief weinig. Daarnaast zien we hoe jonger de kiesgerechtigden, hoe minder vaak ze stemmen: van de 18-jarigen heeft 59,4 procent gestemd. Van de 25-jarigen is dat 71,9 procent. Tabel 2 Opkomst onder 18-25-jarigen, per stadsdeel en leeftijd stadsdeel
opkomstpercentage
leeftijd
opkomstpercentage
Centrum
81,1
18 jaar
59,4
Nieuw-West
54,1
19 jaar
60,3
Noord
58,1
20 jaar
60,9
Oost
66,7
21 jaar
63,4
Weesp
75,4
22 jaar
65,1
West
72
23 jaar
66,6
Zuid
78,9
24 jaar
69,7
Zuidoost
47,3
25 jaar
71,9
totaal
65,5
totaal
65,5
Op de hierboven genoemde cijfers zit een foutmarge van 0,8%.
7