Afd. moties 012.21 en 020.21

Raadsinformatiebrief

Aan: Datum Portefeuille(s) Portefeuillehouder(s): Behandeld door Onderwerp

Commissie Zorg, Jeugd en Sport 6-7-2021 Zorg, Jeugd(zorg) en Sport S. Kukenheim m.volbers@amsterdam.nl Afdoening motie 12 en 20 van leden Boomsma (CDA) en Grave-Verkerk (VVD) en afdoening toezeggging aan commissie ZJS van 7 januari 2021 (TA2021000161,TA2021-000160 en TA2021-000096)

Geachte leden, In uw commissie ZJS van 7 januari dit jaar is het onderzoek van de rekenkamer naar Jeugdhulp in Amsterdam besproken. Het verbeteren van jeugdhulp is van cruciaal belang omdat, ondanks alle inspanningen, nog te veel kinderen niet de ondersteuning krijgen die nodig is. Daarnaast hebben we te maken met een krap budget, waardoor we niet alles kunnen doen wat we willen. Ik blijf in gesprek met het Rijk om structureel meer financiële middelen te ontvangen voor de kwetsbare kinderen en gezinnen. Ik zet mij in om steeds weer passende jeugdhulp te bieden maar zie ook dat de druk op de gespecialiseerde jeugdhulp niet afneemt. Integendeel, juist door corona zien we de druk toenemen. Het doet mij goed dat er door de gemeenteraad zo actief wordt meegedacht over dit complexe onderwerp. Daarom is afgesproken dat ik u middels twee brieven bijpraat. In deze brief, informeer ik u graag over de gewijzigde manier van monitoren en sturen en over de manier waarop alle aanbevelingen van de rekenkamer worden overgenomen, de ontwikkelagenda en de prestatiedialoog.

Afhandeling van motie 12 en motie 20 en toezegging inzake het Rekenkamerrapport Deze brief sluit aan op de moties TA2021-000161 ‘juiste indicatoren voor de jeugdhulp’ en TA2021-000160 ‘reële budgetten voor de specialistische jeugdhulp’ beide van de leden Boomsma en Grave-Verkerk en de toezegging (TA2021-000096) die vermeld staan op de termijnagenda Jeugd. TA2021-000161 verzoekt het college met een voorstel te komen voor indicatoren met het doel tot een betere monitoring van de effecten van het beleid in de jeugdhulp te komen, zoals de unieke in- en uitstroom in de jeugdhulp per jaar, uitstroom al dan niet in de Wet langdurige zorg of andere vormen van hulp op basis van leeftijd en/of andere indicatoren; dit voorstel voor de zomer 2021 aan de gemeenteraad te presenteren ter voorbereiding van een gesprek met d gemeenteraad over de indicatoren. TA2021-000160 verzoekt het college om de raad uiterlijk in het tweede kwartaal van 2021 te informeren welk budget van specialistische jeugdhulp in principe is bedoeld voor doorontwikkeling, innovatie en samenwerking en welke gedeelte voor zorg, en dat jaarlijks te doen voor opvolgende jaren. De andere brief, over de stand van zaken van de aanbesteding, heeft u op 1 maart 2021 via de Dagmail ontvangen en is vervolgens op uw commissieagenda geagendeerd.

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 6 juli 2021 Pagina 2 van 5

Ontwikkelagenda Gemeente Amsterdam gaat samen met de tien gecontracteerde kernpartners, het Ouder en Kindteam (OKT) en de Gecertificeerde Instellingen (GI) de jeugdhulp voor Amsterdamse kinderen en ouders verbeteren. In de ontwikkelagenda staan de opgaven van de kernpartners voor de komende zes jaar beschreven. De opgaven, die we gaan volgen en monitoren, richt zich (onder andere) op: 1. De verregaande samenwerking van kernpartners. Waardoor de specialistische Jeugdhulp in de buurt van kwetsbare ouders en kinderen aanwezig is, met zo veel mogelijk vaste gezichten en zo weinig mogelijk overgangen tussen hulpverleners. 2. Gezamenlijke toegang. Aanmeldingen voor de inzet van jeugdhulp wordt door het collectief van kernpartners behandeld. Verwijzers en ouders hoeven niet zelf te zoeken naar de best passende hulp en hulpverlener. 3. Specialistische jeugdhulp op scholen voor speciaal onderwijs wordt onderdeel van het totaal aan geboden jeugdhulp. 4. Hulp voor alle gezinsleden inzetten wanneer meer problemen spelen dan alleen jeugdproblematiek. Als knelpunten van andere gezinsleden (zoals schulden en woonproblemen) met hulp van de Buurtteams worden opgelost, kan dit bijdragen aan vermindering van problemen van het kind. 5. Jeugdhulp die het gewone leven zoveel mogelijk versterkt zodat kwetsbare kinderen kunnen meedoen thuis, op school en bij de sportclub.

Hulp die vooral bij complexe problemen snel ingezet kan worden en waar hulpverleners goed met elkaar samenwerken.

Gezamenlijke toegang Het vormgeven van de gezamenlijke toegang is een opgave uit de ontwikkelagenda en ook een belangrijke stap in de doorontwikkeling van het jeugdstelsel. Deze toegang is gericht op complexe en knellende jeugdhulpvragen en kinderen in urgente situaties. De positieve effecten van deze gezamenlijk toegang zien we nu al:  Door de gezamenlijke toegang krijgen we de kans om de zorg beter te verdelen en die jeugdigen de zorg te geven die ze het hardste nodig hebben.  Specifieke expertise kan veel preciezer worden ingezet en daardoor komt de jeugdige sneller op de juiste plek aan. Zo kwam een kind met een taalontwikkelingsstoornis, aangemeld bij een kernpartner zonder deze expertise, op de juiste plek doordat de experts van de kernpartners snel onderling afstemden.  Door zicht op elkaars wachtlijsten kunnen kernpartners bijspringen, wachtlijsten overnemen, of alvast met begeleiding beginnen in afwachting van behandeling bij een andere kernpartner waardoor jeugdigen eerder geholpen worden.  Vermindering van vraag naar verblijf. Al een paar maal is een vraag naar een residentiele voorziening gewijzigd in een ander passend aanbod waarbij een kind wel (weer) thuis kon wonen.  Door consequent knellende casuïstiek met elkaar te bespreken ontstaan gedeelde opvattingen over welke jeugdhulp aanvullend op het aanbod van de kernpartners nodig is.

En de komende periode door de kernpartners samen ontwikkeld moet worden.  Door de samenwerking van de kernpartners met onderwijs zijn twintig kinderen doorgestroomd naar passend onderwijs. Voor de lange termijn wordt nagegaan welke structurele inzet nodig is om ervoor te zorgen dat onderwijs bereikbaar is voor kinderen die uit een jeugdhulptraject komen.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 6 juli 2021 Pagina 3 van 5

Doorontwikkelen Jeugdstelsel Er is een overgang gaande van jeugdhulpinstellingen die met elkaar concurreerde naar kernpartners die elkaar als collega’s benaderen omwille van jeugdigen en gezinnen. In dit proces zijn we nu aangekomen bij een belangrijke fase. De tien kernpartners maken een analyse van de hoogspecialistische zorg. Op basis van doelgroepen wordt bekeken welke zorg wordt geleverd, welke zorg het meest efficiënt is, welke knelpunten worden ervaren en waar zorgprofessionals zien dat inzet van jeugdhulp wellicht niet de beste oplossing is. Ik heb hen gevraagd mij vanuit deze analyse voorstellen te doen over hoe we de jeugdhulp kunnen inrichten, rekening houdend met een dalend budgettair kader en toenemende kosten. De kernpartners kunnen alle mogelijke oplossingen en vraagstukken aandragen die zij als best voor de jeugdigen zien. Bijvoorbeeld over het wel of niet inzetten van jeugdhulp bij vechtscheidingen of over de doorstroom in de woonketen voor jongvolwassenen. Met de onlangs door het Rijk toegezegde extra rijksmiddelen, landelijk € 613 miljoen, voor de acute problemen in de Jeugdzorg in 2021, kan ik de GGZ-hulp voor de flink gestegen aantallen jongeren die lijden onder psychose, eetstoornissen en depressie financieren. Het besluit hierover leg ik bij de Najaarsnota 2021 aan u voor. Daarnaast informeer ik u hierover spoedig in een aparte brief.

Prestatiedialoog De prestatiedialoog bestaat uit periodieke gesprekken tussen gemeente, verwijzers en kernpartners en de gemeenteraad. Door met elkaar en met alle spelers in het jeugdstelsel in gesprek te gaan kunnen we de werkwijze verbeteren, bijsturen en gezamenlijk leren van elkaar. Dit niet voor een korte periode, maar voor in ieder geval de komende zes jaar. De gesprekken gaan over de doelen, inhoud, voortgang en resultaten. Samen met kernpartners en verwijzers duiden en analyseren we de cliëntstromen en reflecteren op wat goed gaat en waar bijsturing nodig is. Dit betekent dat we niet alleen op de basisindicatoren zoals cliëntaantallen, instroom, uitstroom en doorlooptijden zullen monitoren, maar ook indicatoren vast willen stellen die iets zeggen of we erin slagen kinderen meer thuis te laten opgroeien, gezinnen tevreden zijn over de jeugdhulp, kinderen ondersteuning krijgen in de wijk en niet verwezen worden naar gespecialiseerde jeugdhulp. Ook de inbreng van cliënten krijgt, naast het Jeugd Platform Amsterdam (JPA), op een nader in te vullen wijze, een plaats in de prestatiedialoog. Hiermee zorgen we dat we de verhalen en ervaringen van jeugdigen en hun gezinnen gebruiken bij de vormgeving en uitvoering van de jeugdhulp.

Hiermee werken we aan de aanbevelingen van het rekenkamerrapport: “Wees meer gericht op verbetering dan verandering”, ”Stel concrete doelen vast, “Maak een plan voor het volgen van effecten van de stelselwijziging” en “Maak meer gebruik van kennis en ervaringen van cliënten”. De informatie uit deze gesprekken komt samen in de prestatiedialoog tussen de wethouder en de gemeenteraad. Hierin komen ook de scherpe keuzes aan de orde voortkomende uit de analyses gemaakt door de kernpartners. De kernpartners moeten keuzes maken om hun opdracht goed uit te kunnen voeren omdat bij een krappe begroting niet alles meer kan. Keuzes gerelateerd aan de uitwerking van ‘doorstroom in de woonketen van jongeren’ en ‘kwetsbare jeugd’. Of over welke hulp vanuit de HSJH voor kinderen en ouders passend is en welk aanbod juist vanuit andere domeinen gegeven zou moeten worden, zoals Passend Onderwijs, Wmo, volwassen GGD. Door samen met de kernpartners deze vraagstukken op te pakken en met elkaar keuzes te maken werken we aan de aanbeveling van de rekenkamer aanbevelingen: “Creëer realistische verwachtingen over doelbereik” en “Schep passende voorwaarden”. Zodat kernpartners ook echt

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 6 juli 2021 Pagina 4 van 5

hun opdracht kunnen uitvoeren en er zicht is op wat de keuzes betekenen voor de te verlenen jeugdhulp voor de kinderen en gezinnen in Amsterdam.

Proces informeren gemeenteraad Ik vind het belangrijk om u zo goed mogelijk te informeren om de ambities zoals vermeld in de ontwikkelagenda en de kwaliteit van de jeugdhulp op een goede manier te kunnen volgen. U heeft daar ook om gevraagd middels de motie “Juiste indicatoren voor de jeugdhulp”. In deze motie wordt het college gevraagd: “Om met een voorstel te komen voor betere indicatoren met het doel tot een betere monitoring van de effecten van het beleid in de jeugdhulp te komen. Dit voorstel voor de zomer 2021 aan de gemeenteraad te presenteren”. Het college geeft als volgt uitvoering aan de motie. Ik wil daarin ook realistische verwachtingen meegeven. Er wordt hard gewerkt aan de basis voor betere indicatoren. Maar dit vergt nog langer de tijd om te ontwikkelen. Juist omdat we indicatoren willen ontwikkelen die beter de effectiviteit van de jeugdhulp aantonen. Op verschillende momenten wordt u betrokken in het proces over passende indicatoren en hoe we tot deze indicatoren komen. De volgende momenten zijn ingepland:  Na de zomer vindt een technische sessie plaats. Hierin wordt u bijgepraat over de stand van zaken van de hoog specialistische jeugdhulp en hoe we de gezamenlijke monitoring en sturing en de prestatiedialoog uitwerken.  In november 2021 wordt de prestatiedialoog met de commissie ZJS gevoerd.

Dan deel ik met u de eerste resultaten en bevindingen van de hoog specialistische jeugdhulp van het eerste half jaar. Ook heeft u middels de motie “Reële budgetten” aan het college gevraagd: “Om u op de hoogte te houden welk gedeelte van het budget van specialistische jeugdhulp in 2021 in principe bedoeld is voor doorontwikkeling, innovatie en samenwerking en welk gedeelte voor zorg en dat jaarlijks te doen”. De sturing en financiering van het jeugdbudget gebeurt op basis van een taakgerichte bekostiging waarbij een vast budget aan kernpartners wordt uitgekeerd en we op inhoud met de ontwikkelagenda en de prestatiedialoog gaan volgen wat er met het geld mogelijk is. Binnen het budget voor de kernpartners is geen onderscheid gemaakt tussen zorg en innovatie en daardoor kan ik u hierover ook niet informeren. Dat onderscheid mogen de kernpartners zelf bepalen. Wel kan ik u in de prestatiedialoog achteraf informeren over deze onderwerpen en welke inhoudelijke voortgang de kernpartners boeken op deze onderwerpen.

Segment B Naast de start van het nieuwe stelsel met de kernpartners, is nog aan andere belangrijke ontwikkeling aanstaande: eind van het jaar lopen de bovenregionale contracten af voor de lichtere vormen van specialistische jeugdhulp, segment B. De voorbereiding voor een nieuw inkoopprocedure is gestart en we zijn in gesprekken met verwijzers en aanbieders. Het huidige segment B bestaat uit een enorme diversiteit aan jeugdhulp die soms grote overlap kent met zowel het OKT als de HSJH. Ook binnen segment B zien we het gebruik en dus de kosten hard groeien. De stijging van jeugdhulp betreft met name in de jeugd-GGZ, de individuele ambulante behandeling. De gestage groei van het aantal scheidingen en de druk om te presteren op school spelen daarin een belangrijke rol. Om de jeugdhulp toegankelijk te houden voor jeugdigen en gezinnen die het echt nodig hebben en financieel te beheersen moeten we vooraf aan de inkoop bepalen wat er in dit onderdeel aan hulp geboden moet worden en wat niet. Welke hulp is niet nodig als we meer willen normaliseren, accepteren dat hobbels, mislukking en teleurstelling bij het leven horen. Dit betekent dat ook in dit segment duidelijke keuzes gemaakt moeten worden om te

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 6 juli 2021 Pagina 5 van 5

zorgen dat de kwetsbare jeugdigen en gezinnen passende ondersteuning krijgen binnen sterk afnemende beschikbare middelen.

Tot slot Naast deze opgaven ligt de focus van de kernpartners er de eerst maanden ook op dat, het gedurende deze overgangsperiode van oud naar nieuw, ondanks de coronapandemie, goed blijft gaan met jeugdigen en gezinnen en dat professionals op de been blijven. Het vernieuwde jeugdstelsel is ingegaan in een jaar waarin corona grote invloed heeft op de samenleving in het algemeen en op kinderen, jongeren en gezinnen in het bijzonder. Juist jongeren worden hard getroffen door de coronacrisis. Gebrek aan contacten en afleiding zorgen voor een toename aan stress, depressiviteit, eetstoornissen enzovoort. De druk op de jeugdhulp en met name op de Jeugd GGZ neemt toe. Dit zijn zorgelijke ontwikkelingen, die naar verwachting ook nadat de maatschappij weer open kan, nog geruime tijd blijven bestaan. Cruciaal is dat we ook deze jongeren de ondersteuning geven die ze nodig hebben. Het college beschouwt de moties hiermee als afgehandeld. Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam,

Simone Kukenheim Wethouder Zorg, Jeugd(zorg) en Sport Bijlagen 1. motie 161 juiste indicatoren voor de jeugdhulp (TA2021-000161) 2. motie 160 reële budgetten voor de specialistische jeugdhulp (TA2021-0001)

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl