Afd motie 683 21

Raadsinformatiebrief Afdoening motie

Aan: Datum Portefeuille(s) Portefeuillehouder(s): Behandeld door

Onderwerp

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 29 april 2022 Monumenten , R.O. Touria Meliani, Marieke van Doorninck Ruimte en Duurzaamheid/Monumenten en Archeologie, (bestuurszaken Monumenten en Archeologie@amsterdam.nl) Afdoening motie 683 inzake Waarderingskaarten van de leden Boomsma (CDA), Bakker (SP) en Van Renssen (GL)

Geachte leden van de gemeenteraad, Met de bestuursopdracht Erfgoed in een dynamische stad, stelt het college zich de opdracht om zorgvuldig om te springen met het erfgoed in de stad. Met het verbinden van dat wat er was met dat wat er is en wat moet gaan komen, bouwen we een stad die we kunnen begrijpen en waar we ons thuis voelen. Erfgoedkwaliteiten zijn kwetsbaar en beslissingen daarover kunnen niet worden teruggedraaid. De zorg daarover komt ook naar voren uit de motie van de leden Boomsma, Bakker en Van Renssen, die 7 oktober 2021 is aangenomen. In deze motie wordt het college gevraagd om te onderzoeken hoe bescherming tegen sloop van ordepanden van voor 1965, inclusief de panden die gelegen zijn in Stedenbouwkundige zone A en/of B, het beste kan worden geregeld. Dit onderzoek is gekoppeld aan het in voorbereiding zijnde paraplubestemmingsplan Orde 2- panden. Hieronder benoemen wij de uitkomsten van dit onderzoek waarmee de bovengenoemde motie wordt afgedaan. Onderzocht is om hoeveel panden het gaat, of er een koppeling gelegd kan worden met het in de maak zijnde paraplubestemmingsplan Orde 2-panden en wat uitvoering ervan aan capaciteit kost. Om de juiste context te geven volgt hieronder een korte uitleg over het instrument Waarderingskaarten en ordepanden.

Waarderingskaarten en ordepanden Niet alleen monumenten zijn van cultuurhistorisch belang, maar ook de beeldbepalende panden die samen met de beschermde monumenten het stadsbeeld bepalen. Om ervoor te zorgen dat ook zorgvuldig wordt omgegaan met deze waardevolle panden, heeft Amsterdam waarderingskaarten opgesteld1. Op de waarderingskaarten is de bebouwing per pand gewaardeerd in vier (19de-eeuwse Ring en Gordel ’20-’40) respectievelijk drie ordes (Binnenstad en AUP-gebieden). De waardering klimt op van de laagste basisorde respectievelijk orde 3 naar de hoogste: orde 1. De criteria die uit de waardering van de architectuur zijn afgeleid, vormen de basis

1 https://maps.amsterdam.nl/ordekaart/?LANG=nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 29 april 2022 Pagina 2 van 3

voor de beoordeling van bouwinitiatieven door de Commissie Ruimtelijke Kwaliteit. Daarbij wordt ook gekeken naar de stedenbouwkundige samenhang. Die is op de waarderingskaarten aangegeven als Stedenbouwkundige zone A, B, C of basisorde. Zo mag van een bouwplan in een Stedenbouwkundige zone A (hoogste waardering) meer verwacht worden dan van een plan in een basiszone. Paraplubestemmingsplan Orde 2- panden In het kader van de bestuursopdracht Erfgoed is een paraplubestemmingsplan in de maak waarin voor alle orde-2 panden een sloopvergunningsplicht is opgenomen. We willen uniformiteit aanbrengen in de manier waarop we met orde 2 panden omgaan. In slechts 19 van de 78 bestemmingsplannen waarin orde 2 panden (beeldbepalende panden) liggen, is voor orde-2 panden een sloopvergunningsstelsel opgenomen. In de overige bestemmingsplannen bestaat geen sloopvergunningplicht voor orde 2 panden. Het college zorgt er met dit paraplubestemmingplan voor dat het erfgoed dat geen monumentenstatus heeft maar wel van essentieel belang is voor het historische stadsbeeld, een betere bescherming tegen sloop krijgt. Op dit moment wordt het kaartmateriaal bij het paraplubestemmingsplan gemaakt. Daarna worden de stadsdelen om advies gevraagd. Volgens de planning wordt in april 2022 het voorontwerp voor dit parapubestemmingsplan afgerond.

Dat wordt gedurende 7 maanden ter inzage gelegd waarna de raad over het definitieve ontwerp-bestemmingsplan besluit. Onderzoek betere bescherming van alle ordepanden In de bovengenoemde motie van de leden Boomsma, Bakker en Van Renssen wordt gevraagd om te onderzoeken hoe betere bescherming geregeld kan worden van ordepanden van voor 1965, inclusief de panden die gelegen zijn in Stedenbouwkundige zone A en/of B. En of dit gekoppeld kan worden aan het in de maak zijde paraplubestemmingsplan Orde 2-panden. Het onderzoek wijst het volgende uit: 1. de waarderingskaarten laten zien dat met in de motie genoemde panden, namelijk alle panden van voor 1965 en de panden gelegen aan de Stedenbouwkundige zone A en/of B, het in feite gaat om álle panden binnen de Ring en veel panden in Nieuw-West, Noord en Buitenveldert; 2. een sloopbescherming voor deze panden kan goed geregeld worden in een paraplubestemmingsplan en realiseerbaar is middels het in de maak zijnde paraplubestemmingsplan Orde 2-panden. Echter zal de voortgang van het paraplubestemmingsplan Orde 2-panden sterk vertragen als ook de andere ordepanden hieraan worden toegevoegd. Met het van toepassing verklaren van de regels uit het paraplubestemmingsplan Orde 2panden, kunnen de bovengenoemde panden ook een sloopvergunningplicht krijgen.

Echter het voortraject, met een check van alle ordepanden op de correct weergegeven situatie (is het pand bijvoorbeeld inmiddels gesloopt), zal echter veel tijd en capaciteit vragen. Het gaat hier immers om bijna alle panden binnen de Ring en veel panden daarbuiten. 3. Om uitvoering te geven aan het paraplubestemmingsplan Orde 2-panden zal voor iedere sloopaanvraag een bestuurlijke afweging nodig zijn. Dit vraagt iedere keer om ambtelijke voorbereiding. Als dit paraplubestemmingsplan wordt opgeplust met alle panden binnen de Ring en veel daarbuiten is er extra capaciteit nodig bij Vergunningverlening, Toezicht

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 29 april 2022 Pagina 3 van 3

en Handhaving (VTH). Een globale berekening toont aan dat er ongeveer ruim 2500 extra vergunningen moeten worden afgehandeld. Alleen voor VTH komt dit neer op een structurele behoefte van 12,5fte per jaar. Ook bij de Commissie Ruimtelijke Kwaliteit (advisering) en Monumenten en Archeologie (toetsing) zal capaciteit nodig zijn. Globaal zal dat gaan om nog eens 2fte. Dat staat op gespannen voet met de gemeentebrede opgave om te komen tot besparingen. Concluderend Het college is het met de indieners van de motie eens dat het erfgoed in de stad, dat geen monumentenstatus heeft, ook een goede bescherming verdient. Echter moet dan de juiste balans gevonden worden tussen het beschermen van de meest waardevolle en beeldbepalende panden en het ruimte geven voor aanpassingen of vernieuwing. Het in de motie genoemde onderzoek wijst uit dat een sloopbescherming van alle ordepanden en panden aan een hoog gewaardeerde stedenbouwkundige zone goed geregeld kan worden met een paraplubestemmingsplan. Omdat het echter om heel veel panden gaat, is een koppeling met het in de maak zijnde paraplubestemmingsplan Orde 2-panden nu niet wenselijk. De voortgang van dit bestemmingsplan zal veel vertraging oplopen waardoor orde 2-panden het nog langer zonder sloopbescherming moet stellen.

Daarbij komt dat de uitvoering een sloopbescherming van alle panden binnen de Ring en veel daarbuiten, om veel extra capaciteit vraagt. Globaal zou het dan gaan om een structureel budget van € 1,5 miljoen waarvoor nu geen dekking is. Evenwel wil het college benadrukken dat zij met het voorgenomen paraplubestemmingsplan voor orde 2 panden werkt aan de verdere bescherming van erfgoed in onze stad. Daarnaast is de aanwijzingsprocedure tot beschermd gezicht van de meest waardevolle gebieden (in de stadsdelen Zuid, Oost en West) gestart.

Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam,

Marieke Van Doorninck Wethouder Ruimtelijke Ordening

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Touria Meliani Wethouder Monumenten