Afd. motie 613.21

Raadsinformatiebrief Afdoening motie

Aan: Datum Portefeuille(s) Portefeuillehouder(s): Behandeld door Onderwerp

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 21 december 2021 Ruimtelijke Ordening, Openbare Ruimte en Groen Marieke van Doorninck, Jakob Wedemeijer Ruimte en Duurzaamheid (bestuurszaken.rd@amsterdam.nl) Afdoening motie 613.21 van het lid van Renssen, Boutkan, Bakker en De Jager inzake integraal dakenplan

Geachte leden van de gemeenteraad, In de vergadering van de gemeenteraad van8 juli 2021 heeft uw raad bij de behandeling van Motie 613.21 dd. 7 juli 2021 van raadsleden Van Renssen, Boutkan, Bakker en De Jager inzake integraal dakenplan de motie aangenomen waarin het college gevraagd wordt om: 1. Het integraal dakenplan voor de bestaande stad, met ruimte voor groene en blauwe daken en ruimte voor gebruik ten behoeve van duurzame energievoorziening, met voorrang uit te werken en uiterlijk januari 2022 aan de raad een plan van aanpak met de reikwijdte en planning voor te leggen. Het College geeft als volgt uitvoering aan de motie: De afgelopen jaren zien wij steeds meer de gevolgen van klimaatverandering en hebben wij meer en meer te maken met een groeiende behoefte aan groen in onze steeds meer verdichtende stad. Hete zomerdagen, heftige regenbuien en de energietransitie zijn terugkomende onderwerpen waar we op verschillende manieren aan werken. Het college onderschrijft de ambitie vanuit de Omgevingsvisie om daken beter en integraal te benutten ten behoeve van effectief ruimtegebruik. Het dak als meerwaarde voor de stad Gecombineerde functies op het dak kunnen waarde toevoegen aan de (groei van de) stad.

Dit betekent dat het dak niet enkel moet worden ingezet om bij te dragen aan CO2 reducerende maatregelen in het kader van de energietransitie, maar dat het dak ook kan worden ingezet ten behoeve van andere grootstedelijke (ruimtelijke) opgaven. Denk hier aan klimaatadaptatie, de groenopgave, zowel recreatief als biodivers, ruimte voor sportvoorzieningen, lokale voedselvoorziening en de bouwopgave. Het is van belang een integrale afweging te maken tussen alle beleidsdoelstellingen, inclusief prioritering, met als doel om een betere levenskwaliteit in de stad te bevorderen voor mens, plant en dier. Het is daarnaast van belang om rekening te houden met bestaande gebouw typologieën om op deze manier ook een prettig aangezicht van de stad te behouden in het kader van de Welstandsnota.

Dakfuncties

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 21 december 2021 Pagina 2 van 4

Als wordt gesproken over een integraal dakenplan denkt het college aan het combineren van verschillende functies op het dak. In de dakenwereld wordt dit vaak uitgedrukt in kleuren: 1. Blauwe daken (waterberging en vertraagde afvoer naar het riool), 2. Groene daken (biodiversiteit) 3. Gele daken (energieopwekking) 4. Rode daken (sociaal gebruik; recreatie in de vorm van daktuin, stadslandbouw, sport en horeca) 5. Paarse daken (woondaken) 6. Oranje daken (mobiliteit) 7. Grijze daken (techniek en nutsvoorzieningen). Wat gebeurt er al? Er is via meerdere projecten en programma’s de afgelopen jaren al gewerkt aan het dak. - Voor postcodegebied 1012 (oude binnenstad) is bijvoorbeeld in het kader van het project Green Light District een duurzame dakenkansenkaart opgesteld en worden er gratis dakadviezen weggegeven. - Vanuit het Programma Zon zijn in 2020 onder andere 10 gemeentelijke daken benut voor zonne-energie en 25% van de totaal 40 gemeentelijke daken met zonne-energie zijn coöperatief gerealiseerd. Ook zijn 38 zonadviezen gegeven aan VVE’s en er is ondersteuning geboden bij de realisatie van zonnepanelen op 45 basisscholen. Ook aan groen en blauwe daken wordt gewerkt. - Het Handboek natuurinclusief bouwen en ontwerpen schetst 20 ideeën om biodiversiteit van Amsterdam te vergroten en gaat daar ook in op het dakenlandschap.

Zo onderstreept het document de meerwaarde van natuurdaken en wordt het verschil tussen intensieve en extensieve daken uitgelegd. - In RESILIO, een voor een groot deel door Europa (programma Urban Innovative Actions) gefinancierd klimaatadaptief onderzoeksproject, fungeert Amsterdam als ‘living lab’ waarbij 10.000 m2 dakoppervlak blauw-groen wordt aangelegd, grotendeels op woningcorporatiedaken. In april 2022 eindigt dit project. - De subsidieregeling Groen 2020-2022 kan onder andere aangewend worden voor de realisatie van groene daken in de stad. In 2021 is vanuit de regeling voor 28000m2 subsidie verleend. Daarmee is het subsidieplafond van de gehele regeling bereikt. - In mei 2021 is de Hemelwaterverordening vastgesteld. Deze verordening regelt een verplichting voor nieuwe gebouwen en voor bestaande gebouwen die ingrijpend worden gerenoveerd om per m² minimaal 60 liter hemelwater te bergen en vertraagd af te voeren. Het dak is een logische plek voor deze waterberging. - Tot slot is er op gemeentelijk vastgoed met behulp van subsidiebudgetten geëxperimenteerd met (blauw)-groene daken, met als resultaat dat er kennis is opgebouwd over daken met zonnefolie, mos sedum daken, daktuinen en waterbergende daken.

Beperkingen Bovenstaande projecten, expertinterviews en het document ‘inventarisatie knelpunten gebruiksdaken’ (bijlage 2) dat vanuit de markt aan Amsterdam is aangeboden, hebben ons geleerd

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 21 december 2021 Pagina 3 van 4

dat pandeigenaren en uitvoerende partijen in de praktijk stuiten op beperkingen als het gaat om de realisatie van multifunctionele daken. Die beperkingen komen veelal voort uit regelgeving, welstandseisen, bouwbesluiten en/of bestemmingsplannen. Acties Op korte termijn voert het college daarom twee acties uit bijgevoegd plan van aanpak uit waarmee inzicht wordt verkregen in stedenbouwkundige, constructieve en juridische belemmeringen. 1. Samen met steden uit het Nationaal Daken Plan wordt uitgewerkt welk instrument in het kader van de Omgevingswet geschikt is om huidige daken te transformeren tot daken van de toekomst. Het Nationaal Daken Plan is een coalitie van 57 publiek-private partners, waaronder de G4 gemeenten, die de ruimte op de Nederlandse daken als kans ziet om de urgente opgaven waar Nederland voor staat op een aantrekkelijke manier op te lossen. 2. Een stedenbouwkundige gaat in samenwerking met een constructeur aan de slag met een handreiking (digitaal boekje) voor daken waarin mogelijkheden voor verschillende gebouwtypologieën in Amsterdam worden uitgewerkt. Dakenplan De transformatie van het dakenlandschap van Amsterdam kan enkel slagen als de gemeente de ambities uit de Omgevingsvisie daadwerkelijk vertaalt in regelgeving die juridisch verankerd wordt in het Omgevingsplan. In het plan van aanpak staat beschreven welke actie ervoor nodig zijn om zo ver te komen.

Daarbij realiseert het college zich dat een groot deel van de daken in de stad in handen is van private eigenaren, zoals bewoners, bedrijven, woningcorporaties, vastgoedeigenaren en verenigingen van eigenaren. Deze partijen spelen een grote rol in het gebruik van het dakenlandschap van de stad. Het meest logische moment om een dak multifunctioneel in te richten is op het moment van nieuwbouw, grootschalige renovatie of vervanging van het dak. Uitgangspunt in het plan van aanpak is om dakeigenaren zo ver te krijgen om zelf te investeren in hun dak tijdens deze natuurlijke momenten. Verder zal energie uit moeten gaan naar het meenemen van onderwijsinstellingen en marktpartijen in de transformatie van het dakenlandschap. Het toevoegen van het dakenlandschap aan het Samen Stad Maken biedt mogelijkheden om op een ander niveau de stad leefbaar te maken en te houden. Afhankelijk van de intensiteit van de inzet zal dit vele jaren vergen tot ver na 2030. Capaciteit en middelen Een team van verschillende gemeentelijke disciplines zou de acties in het plan van aanpak verder uit moeten werken en uitvoeren. Hiervoor zijn echter additionele middelen nodig. Daarom zal er tot de coalitieonderhandelingen met beperkte capaciteit aan dit onderdeel worden gewerkt.

Indien de Raad het bijgevoegde plan van aanpak daadwerkelijk in de volle breedte uitgevoerd wenst te zien dan vergt dit een fors capaciteits- en budgetbeslag. De dekking daarvoor ontbreekt vooralsnog. Hoe de inbedding van het multidisciplinaire team in de organisatie moet plaatsvinden is beter te beoordelen als er een nieuw coalitieakkoord ligt, al ligt het voor de hand dat samenwerking wordt gezocht met bestaande programma’s die in de Omgevingsvisie staan omschreven en zich bezighouden met gebruik van het dak (o.a. de Groenvisie, Uitvoeringsagenda Klimaatadaptatie, Routekaart Klimaatneutraal, Gemeentelijk Vastgoed).

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 21 december 2021 Pagina 4 van 4

Wij hopen u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd en gaan er vanuit dat met deze brief motie 613 van raadsleden Van Renssen, Boutkan, Bakker en De Jager is afgedaan.

Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam,

Marieke van Doorninck Wethouder Ruimtelijke Ontwikkeling en Duurzaamheid

Bijlagen 1. Plan van aanpak integraal dakenplan 2. Inventarisatie knelpunten gebruiksdaken

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Jakob Wedemeijer Wethouder Openbare Ruimte en Groen