Afd. motie 572.21

Raadsinformatiebrief Afdoening toezegging

Aan:

Portefeuillehouder(s): Behandeld door

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 28 april 2022 Vluchtelingen en ongedocumenteerden Rutger Groot Wassink Stan Diederen s.diederen@amsterdam.nl

Onderwerp

Uitwerking motie Mondzorg voor alle Amsterdammers

Datum Portefeuille(s)

Geachte leden van de gemeenteraad, In uw vergadering van 7 juli 2021 heeft uw raad bij de discussie van de Voorjaarsnota 2021 motie TA2021-000919 van raadsliden Veldhuyzen, Kiliç,Taimounti, de Fockert, van Lammeren en Kuiper aangenomen waarin het college gevraagd wordt de mogelijkheid te onderzoeken, eventueel in samenwerking met partijen als ACTA en Dokters van de Wereld, om een fonds op te zetten om mondzorg toegankelijk te maken voor Amsterdammers zonder papieren en hierover te rapporteren naar de raad. Om de mogelijkheid hiertoe te onderzoeken is contact geweest met Dokters van de Wereld, ACTA en Jeugd Tand Verzorging Amsterdam. De uitwerking van de motie richt zich op de omvang van het probleem en de (on)mogelijke oplossingsrichtingen. Het is aan het volgend college om te besluiten of, en zo ja welke, structurele oplossing geboden wordt. De omvang van het probleem Het college onderscheid hierin de groepen minderjarigen en volwassenen. Omdat de twee groepen een ander basispakket hebben binnen de zorgverzekeringswet. De omvang van de mondzorgvraag bij ongedocumenteerde volwassenen: Dokters van de Wereld is een belangrijke zorgorganisatie voor ongedocumenteerden. Dokters van de Wereld indiceert dat ongeveer 1 op de 4 van de ongedocumenteerden die zorg ontvangen bij hen, ook een mondzorgvraag heeft1.

Het college schat in dat er 15 tot 30 duizend ongedocumenteerden in de stad verblijven. Dat zou neerkomen op ca. 5.625 ongedocumenteerden met een mondzorgvraag. Dokters van de Wereld kan op dit moment beperkt mondzorg realiseren voor ongedocumenteerden, door te leunen op vrijwillige inzet van mondzorgverleners2 en door een deel van de benodigde materialen en spoedbehandelingen te bekostigen.

1

Dokters van de Wereld ziet niet alle ongedocumenteerden verblijvend in Amsterdam. Het is een schatting gebaseerd op de bevindingen van DvdW. 2 Onder mondzorgverleners wordt verstaan: tandartsen, mondhygiënisten en assistenten.

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 28 april 2022 Pagina 2 van 4

Zowel de minimaverzekeringen, de individuele bijzondere bijstand en het Fonds Bijzondere Noden Amsterdam zijn niet beschikbaar voor mensen zonder geldige verblijfsstatus. Voor ongedocumenteerde volwassenen zijn reguliere oplossingen geen optie. Het college heeft andere oplossingsrichtingen geïnventariseerd. De omvang van de mondzorgvraag bij ongedocumenteerde kinderen: De schooltandartsen van Jeugd Tandverzorging Amsterdam (JTVA) gaan langs op basisscholen om kinderen mondzorg te geven. Die tandartsen benaderen alle ouders van kinderen uit een klas met de vraag of zij hun kinderen willen aanmelden voor de JTVA. In hun praktijk worden ook de ongedocumenteerde kinderen geholpen. Als een kind niet aan de eisen voldoet voor het CAK, dan geeft JTVA altijd- wanneer mogelijk- de noodzakelijke noodhulp. Omdat mondzorg voor minderjarigen wel in het basispakket van de zorgverzekering zit, kunnen de kosten van mondzorg bij ongedocumenteerde kinderen door de zorgverlener gedeclareerd worden op de regeling onverzekerbare vreemdelingen van het CAK[1]. De tandarts (of andere zorgverlener) stuurt de rekening naar het CAK en krijgt 80% vergoed. Voor ongedocumenteerde kinderen wordt daarom geconstateerd dat de huidige werkwijze voldoende goed loopt. Er zijn ook kinderen van Europese arbeidsmigranten die naar het JTVA gaan, waarbij wel een knelpunt is.

Hun ouders zijn verplicht zich te verzekeren, waarbij de kinderen dan automatisch ook verzekerd zijn voor basis mondverzorging. In de praktijk blijkt echter dat een deel van deze kinderen niet geholpen kan worden, omdat hun ouders zich niet hebben laten verzekeren. Het CAK schrijft deze groep aan, met een aanmaning om zich alsnog te laten verzekeren. Als zij dat na 3 maanden nog niet gedaan hebben, krijgen zij een boete, na 3 maanden nog een. Na 9 maanden sluit het CAK zelf een verzekering voor deze persoon af. Ook het JTVA probeert, mondeling, de ouders te wijzen op de noodzaak om zich alsnog te verzekeren. In noodsituaties probeert JTVA wel ook aan deze onverzekerde kinderen mondzorg te geven. Voor deze kinderen van Europese arbeidsmigranten blijft de oplossing dat hun ouders zich alsnog laten verzekeren. Bij financiële problemen kunnen zij daarbij zorgtoeslag ontvangen.

Mogelijke oplossingen voor ongedocumenteerde volwassenen Het college heeft mogelijke oplossingsrichtingen geïnventariseerd, voornamelijk rondom de problemen van de groep volwassen ongedocumenteerden. Namelijk; 1. het opzetten van een fonds; 2. de samenwerking ACTA en Dokters van de Wereld; 3. de inzet Dokters van de Wereld versterken. 1. Opzetten van een fonds Op basis van de inschatting van de omvang van de mondzorgvraag is een grove inschatting van de totale kosten minimaal 800.000€ per jaar. Het college schat dat er tussen de 15.000 en 30.000 ongedocumenteerden in de stad verblijven. Als 1 op de 4 ongedocumenteerden een [1]

https://www.hetcak.nl/zakelijk/regelingen/onverzekerbare-vreemdelingen

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 28 april 2022 Pagina 3 van 4

mondzorgvraag heeft, dan zouden dat 5.625 mensen zijn die naar de tandarts of andere mondzorgverlener moeten. Uitgaande van alleen basis noodhulp met kosten van gemiddeld €200/250 tot €400/500, zouden de kosten voor 5.625 ongedocumenteerden uitkomen op €1.125.000 a 2.500.000. Als mondzorgverleners zelf bereid zijn de helft van de kosten op zich te nemen, dan zou het benodigde bedrag ca. €400.000 a €800.000 zijn. Dit bedrag is exclusief de kosten van ingewikkeldere ingrepen. Het volgend college kan in overweging nemen te beslissen om dit bedrag structureel jaarlijks beschikbaar te stellen en de werkwijze en voorwaarden vast te stellen. Deze oplossingsrichting heeft het voordeel dat je een hogere mate van garantie hebt dat de mondzorg verleend zal worden, waar oplossingsrichting 2 en 3 berusten op een klein netwerk van mondzorgverleners. 2. De samenwerking ACTA en Dokters van de Wereld Er zijn gesprekken gevoerd over een samenwerking tussen Dokters van de Wereld en de ACTA. In gesprekken met beiden partijen is de optie besproken dat de ACTA hun gebouw, en beperkte materialen in de avonden en weekenden beschikbaar kan stellen aan mondzorgverleners, om ongedocumenteerden te helpen. Dokters van de Wereld zou in dit geval de mondzorgverleners werven en de organisatie op zich nemen.

De kosten zouden voor de gemeente tussen de €25.000 à €60.000 uitkomen, afhankelijk van de mate waarin ook materiaalkosten vergoed zullen worden. Om dit te verwezenlijken in Amsterdam voor ongedocumenteerde Amsterdammers, dient het bestuur van de ACTA toestemming te geven om hun faciliteiten beschikbaar te stellen. De ACTA zou dit willen omdat de studenten dan kunnen meekijken in de behandeling van kwetsbare doelgroepen en bij simpele ingrepen kunnen studenten oefenen onder begeleiding. Dokters van de Wereld zal mondzorgverleners werven. De werving zal veelal gebaseerd zijn op vrijwillige inzet van de mondzorgverleners, waar financiële hulp nodig is kan de gemeente bijspringen. Deze optie wordt in de loop van 2022 door het bestuur van de ACTA besproken. 3. De inzet Dokters van de Wereld versterken DvdW heeft een ‘friendly network’ van mondzorgverleners die voor gereduceerd tarief noodhulp geven aan ongedocumenteerden. Dit is een beperkte hoeveelheid mondzorgverleners die moeilijk een grote groep ongedocumenteerden kan behandelen. De gemeente zou dan DvdW een financiële bijdrage kunnen geven waarmee zij gaan werven om méér mondzorgverleners in het netwerk te krijgen. Ook zou de gemeente de vergoeding die de mondzorgverleners voor sommige kosten krijgen, kunnen aanvullen.

Dat zou ca € 15.000 aan werving en coördinatie vragen, en €10.000 ter aanvulling van de materiaal vergoedingen. Tot dat het bestuur van de ACTA het voorstel in overweging kan nemen, zal ACTA op casusniveau kijken welke hulp geboden kan worden. In de tussentijd is de inzet van DvdW om mondzorg te geven aan de groep ongedocumenteerden doorlopend. Als ACTA in de loop van 2022 besluit aan te sluiten, zou dit de toegangkelijkheid van mondzorg voor de groep ongedocumenteerden vergroten. Tevens zou de huidige werkwijze van DvdW versterkt en uitgebreid kunnen worden. Een punt van aandacht is dat het Fonds Bijzondere Noden Amsterdam ook aanspraak doet op mondzorgverleners, om op vrijwillige basis of gereduceerd tarief de zorg te bieden. Er moet worden voorkomen dat verschillende onderdelen van de gemeente elkaar beconcurreren op

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 28 april 2022 Pagina 4 van 4

mondzorgverleners. De afdelingen ongedocumenteerden en armoede blijven daarover met elkaar in gesprek. Samenvattend Het college draagt via Dokters van de Wereld €25.000 euro bij om de mondzorg aan Amsterdamse ongedocumenteerden te versterken. In de loop van 2022 informeert het college over het besluit van de ACTA om wel of niet hun faciliteiten beschikbaar te stellen en aan te sluiten op de samenwerking met Dokters van de Wereld. Het is vervolgens aan een volgend college om te overwegen om structureel jaarlijks budget beschikbaar te stellen voor mondzorg voor ongedocumenteerde volwassenen en minderjarigen, zodat er een hogere mate van garantie is dat de mondzorg verleend zal worden. Ik hoop u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd. Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam,

Rutger Groot Wassink Wethouder Vluchtelingen en Ongedocumenteerden

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl