Afd motie 36 22

Raadsinformatiebrief Afdoening motie

Aan:

Behandeld door

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 10 mei 2022 Diversiteit, Onderwijs en Volksgezondheid Rutger Groot Wassink, Marjolein Moorman, Simone Kukenheim Diversiteit (bestuurszaken.ojz@amsterdam.nl)

Onderwerp

Bestuurlijke reactie motie 36 van het lid Martens van de VVD

Datum Portefeuille(s) Portefeuillehouder(s):

Geachte leden van de gemeenteraad,

In de vergadering van de gemeenteraad van 26-01-2022 heeft uw raad bij de behandeling van de interpellatie inzake het WOB-verzoek over informatie omtrent het actieonderzoek lhbtiq+ gedaan door de afdeling diversiteit een interpretatie van motie 36 van raadslid Martens (VVD) aangenomen waarin het college gevraagd wordt om: 1. Onderzoek te doen naar de participatie van scholieren op het gebied van educatie omtrent seksualiteit en seksuele voorlichting; 2. Hierover per stadsdeel en school te rapporteren aan de raad; 3. Vervolgens met een plan van aanpak te komen om zo op elke school deze lessen mogelijk te maken, waarbij een hoge participatiegraad van belang is. In deze brief licht het college toe hoe uitvoering wordt gegeven aan deze motie. Het college vindt dat in Amsterdam iedereen zichzelf moet kunnen zijn en dat discriminatie, op welke grond dan ook, onaanvaardbaar is. Intolerantie tegen personen uit de lhbtiq+ gemeenschap is onacceptabel. Het college onderschrijft net als raadslid Martens het belang van seksuele voorlichting, onder andere op het gebied van seksuele geaardheid, aan de Amsterdamse jeugd. Het is onacceptabel dat Amsterdamse jongeren zich onveilig voelen in de stad waar zij opgroeien vanwege de reactie van anderen op hun geaardheid.

Daarom investeert de gemeente Amsterdam in een divers aanbod van educatie- en voorlichtingstrajecten dat bijdraagt aan tolerantie, acceptatie en informatie over seksuele diversiteit en stimuleren wij scholen om hier aan deel te nemen. Een overzicht hiervan is te vinden bij punt twee in deze brief.

1. Verzoek onderzoek naar participatie van scholieren Sinds 2012 zijn scholen verplicht om aandacht te besteden aan seksualiteit en seksuele diversiteit. Deze thema’s zijn opgenomen in de kerndoelen van het primair onderwijs, voortgezet onderwijs en speciaal onderwijs. Per 1 augustus 2021 is de Wet verduidelijking van de burgerschapsopdracht aan scholen in het funderend onderwijs in werking is getreden. Deze wet heeft nog sterker verankerd dat alle scholen verplicht zijn een schoolcultuur en een omgeving te creëren waarin leerlingen en personeel zich veilig en geaccepteerd weten. De school is verplicht tot het bijbrengen

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 10 mei 2022 Pagina 2 van 6

van kennis over en respect voor o.a. seksuele gerichtheid. Scholen worden door de Onderwijsinspectie (en dus niet door de gemeente) getoetst op hun onderwijskwaliteit vanuit onder andere de pijlers schoolklimaat (veiligheid) en onderwijsproces (aanbod). Het college is blij met deze aanscherping en de verantwoordelijkheid die de rijksoverheid met bovenstaande ontwikkeling pakt. In de motie wordt het college verzocht om onderzoek te doen naar de participatie van scholieren op het gebied van educatie omtrent seksualiteit en seksuele voorlichting en hierover per stadsdeel en school over te rapporteren aan de raad. Het is echter niet haalbaar een alomvattend en volledig beeld te geven van de mate waarin Amsterdamse scholen en scholieren gebruik maken van lesprogramma’s over seksualiteit. Scholen registeren niet op persoonsniveau hoeveel scholieren hebben deelgenomen aan dergelijke programma’s. Daarnaast maken niet alle scholen gebruik van het hieronder genoemde aanbod van de gemeente en zijn scholen vrij om naast het aanbod van de gemeente hun eigen programma’s in te kopen. Zij hoeven hierover niet te rapporteren aan de gemeente maar worden hierop getoetst door de Onderwijsinspectie. Wel kan informatie gegeven worden over de deelname aan door de gemeente gefinancierde educatie aanbod door Amsterdamse scholen.

Informatie over de interventies vindt u bij punt 2 en uitsplitsing per stadsdeel vindt u in de bijlage.

2. Aanbod en deelname educatie seksualiteit en seksuele voorlichting Het college vindt het van groot belang om zelf een actieve rol te pakken bij het ondersteunen en stimuleren van scholen bij de uitvoering van hun wettelijke taak omtrent schoolveiligheid en het bijbrengen van kennis over en respect voor o.a. seksuele gerichtheid. Deze ondersteuning biedt de gemeente vanuit verschillende programma’s en projecten, zowel vanuit het Diversiteitsbeleid, het programma Gezonde School en ‘Amsterdammerschap in het onderwijs’. Om evidence based bijdragen te leveren, is gekozen voor het ondersteunen van organisaties die evidence informed of based zijn, zodat aan Amsterdamse scholen programma’s met effectief bewezen interventies over seksuele en genderdiversiteit worden aangeboden aansluitend bij de doelgroepen. Eén van de speerpunten het Diversiteitsbeleid van de gemeente Amsterdam is het stellen van de norm dat er geen plek is voor discriminatie in Amsterdam. Vanuit dit speerpunt ondersteunt en stimuleert de gemeente Amsterdam educatieve programma’s die in het teken staan van genderen seksuele diversiteit en tolerantie. Vanuit het GGD-programma Gezonde School worden scholen in het primair onderwijs (PO), voortgezet onderwijs (VO) en het middelbaar beroepsonderwijs (mbo) ondersteund op het thema relationele en seksuele vorming en sociale veiligheid.

Via de Gezonde School aanpak kunnen scholen diverse lesprogramma’s inzetten en advies krijgen over het creëren van een veilige schoolomgeving, zodat iedereen zichzelf kan zijn ongeacht gender en seksuele oriëntatie.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 10 mei 2022 Pagina 3 van 6

Gezonde School adviseurs kunnen scholen ondersteunen bij opstellen van een visie omtrent gezonde relaties en seksualiteit en hoe dit vast te leggen in het beleid van de school zodat structureel aandacht besteed wordt aan dit onderwerp. Het college onderschrijft het belang van educatieve programma’s gericht op seksualiteit en genderdiversiteit en heef afgelopen coalitieperiode hier aan vormgegeven vanuit het beleid ‘Amsterdammerschap in het onderwijs’ d.d. 19 september 2019. Vanuit dit beleid is mede gewerkt aan het stimuleren en ondersteunen van scholen om met een zo hoog mogelijke participatiegraad deze lessen mogelijk te maken. U bent hierover geïnformeerd in de tweede voortgangsbrief ‘Amsterdammerschap in het onderwijs’ van 21 december 2021. Overzicht lesprogramma’s gefinancierd vanuit de gemeente Het is mogelijk om inzicht te bieden in het aantal scholen dat door de gemeente gefinancierde aanbod heeft afgenomen in het schooljaar 2020/2021. Zoals eerder aangegeven geeft dit echter een incompleet beeld van de inzet van seksuele voorlichting op scholen. Hieronder een overzicht van de interventies gefinancierd vanuit directies GGD en OJZD:  







Sexmatters biedt workshops aan over seks, gender, seksuele diversiteit en consent. Zij hebben in het schooljaar 2020/2021 op 5 mbo en 10 VO-scholen workshops gegeven. Gelijk = Gelijk is een prijswinnend lesprogramma waarin joodse, islamitische en homoseksuele peer educators taboes bespreekbaar in het primair en voortgezet onderwijs. Zowel in 2020 als 2021 hebben 15 klassen op 3 VO-scholen hieraan deelgenomen. Het COC Amsterdam geeft voorlichtingen over thema’s zoals gender- en seksuele diversiteit, discriminatie en gelijkheid. Zij hebben 282 voorlichtingen gegeven aan PO, VO, mbo en HBO instellingen in Amsterdam en omstreken. ‘Fok me Hokje’ is een toneelstuk over genderidentiteit en seksuele oriëntatie. Zij hebben 25 voorstellingen gegeven op scholen in Amsterdam en tijdens Pride ook in de OBA en bij Pakhuis de Zwijger. Het lespakket ‘Lang Leve de Liefde’ is een effectief bewezen programma en bestaat uit een hoofdmodule en diverse aanvullende modules. Er is een hoofdmodule voor VOonderbouw, VO-bovenbouw en het mbo en een los pakket voor de onderbouw van het VSO. Seksuele diversiteit is verwerkt in de verschillende hoofdstukken van de hoofdmodule. Het lespakket is op twee taalniveaus beschikbaar en wordt gefinancierd door de gemeente voor vmbo, praktijkonderwijs en VSO. De docenten die het lespakket gebruiken kunnen hiervoor een training van de GGD volgen.

Daar waar docenten een hoge drempel ervaren, zet de GGD ook in op gastlessen. Een aanvullende interactieve workshop voor docenten is beschikbaar over het reageren op homo-negatieve uitlatingen van leerlingen. De Lesbrief Seksuele Diversiteit is een verdiepingsles bij het lespakket Lang Leve de Liefde voor vmbo, havo en vwo die scholen zelf kunnen inzetten. Met de lesbrief kunnen scholen extra aandacht besteden aan seksuele diversiteit en lhbtiq+ acceptatie bevorderen. Het lesprogramma is op 11 mbo, 24 VO-scholen en 3 VSO-scholen uitgevoerd.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief



Datum 10 mei 2022 Pagina 4 van 6

Het lesprogramma ‘Kriebels in je buik’ is gericht op het primair onderwijs waarin de basis wordt gelegd voor gezond seksueel gedrag, met aandacht voor seksuele weerbaarheid en diversiteit. Het lesprogramma richt zich specifiek op basisschoolleerlingen die opgroeien in gezinnen waar relatief weinig of negatief over seksualiteit wordt gesproken. Het lesprogramma is op 58 PO-scholen uitgevoerd.

Inspiratiesessie Seks en School In november heeft GGD Amsterdam een inspiratiesessie georganiseerd voor schooldirecties en hun medewerkers om aandacht voor het thema relaties en seksualiteit nog steviger neer te zetten op scholen. In aanwezigheid van wethouder Kukenheim kregen scholen praktische tips en informatie over de ondersteuningsmogelijkheden vanuit de GGD voor de uitvoering van hun taak om leerlingen te ondersteunen bij een gezonde seksuele ontwikkelen en zorg te dragen voor een sociaal veilig klimaat op school. Eigen initiatief scholen Naast deze vanuit de gemeente aangeboden programma’s kunnen scholen allerlei eigen interventies inzetten. Scholen zijn vrij hun eigen programma’s in te kopen en expertise op dit punt op te bouwen. Vanuit de gemeentelijke VloA (2019) subsidieregeling kunnen primaire onderwijsscholen hiervoor ook financiële ondersteuning krijgen. Vanuit de landelijke Stichting School en Veiligheid worden workshops en programma’s aangeboden en zowel COC Amsterdam als COC landelijk verzorgen vele voorlichtingsactiviteiten. Scholen kunnen ook het initiatief nemen om een Gender and Sexuality Alliance (GSA) te starten. Een GSA is een groep scholieren die zich op hun school uitspreekt voor vrijheid op school en zich inzet zodat iedereen zichzelf kan zijn. Het is een verbond tussen allerlei seksuele oriëntaties, sekses, gender identiteiten en gender expressies.

In Amsterdam zijn er op 45 middelbare scholen GSA’s actief. GSA’s krijgen steun van COC Nederland door middel van gratis actiemateriaal, lokale ondersteuning door GSAcoördinatoren, regionale en landelijke GSA-dagen en landelijke campagnes zoals de International Day of Silence of Paarse Vrijdag. Paarse Vrijdag is dé grote actiedag van de GSA. Door elk jaar op de 2e vrijdag in december de school paars te kleuren, zet de GSA zich in voor seksuele- en genderdiversiteit als norm. Ook scholen zonder GSA kunnen ‘Paarse Vrijdag’- pakketten aanvragen bij het COC Nederland om aandacht te besteden aan gender en seksuele diversiteit. In Amsterdam hebben 27 VO-scholen en 88 PO-scholen een ‘Paarse Vrijdag’- pakket aangevraagd. Seksuele voorlichting en educatie buiten het onderwijs Het college is het met de indiener van de motie eens dat het onderwijs een belangrijke plek is om seksuele voorlichting te geven. Het is echter niet de enige plek waar gewerkt wordt aan seksuele gezondheid en acceptatie van gender en seksuele diversiteit. De gemeente stelt de norm dat er voor discriminatie geen plek is in Amsterdam, en doet dat naast te investeren in educatietrajecten ook door de publiekscampagnes ‘Kom op Amsterdam’. Een van de campagnes was specifiek gericht op het tegengaan van discriminatie van lhbtiq+ personen.

De boodschap van de campagne was om voor elkaar op te komen en je uit te spreken als je getuige bent van discriminatie van lhbtiq+ personen, en was gericht op jongeren met een diverse achtergrond. Ook zetten we in op het vergroten van de zichtbaarheid van de lhbtiq+ gemeenschap

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 10 mei 2022 Pagina 5 van 6

in de stad. We doen dat door het faciliteren van de jaarlijkse Pride week, waarbij zichtbaarheid en acceptatie van de gehele lhbtiq+ gemeenschap centraal staat, door het organiseren van symposia en fototentoonstellingen, door het hijsen van de regenboogvlag op belangrijke dagen voor de regenbooggemeenschap zoals IDAHOT en door ons als gemeente uit te spreken wanneer er incidenten plaats vinden. Scholen worden door de gemeente gestimuleerd om de openbare fototentoonstellingen te bezoeken. Daarnaast geeft de gemeentesubsidie aan twee allianties gericht op het vergroten van de zichtbaarheid en de empowerment en ondersteuning van de lhbtiq+ gemeenschap, waarvan een zich specifiek richt op BIPOC (Black, Indigenous, People of Color) lhbtiq+ personen. Jongeren tot 25 jaar kunnen met vragen over seks, relaties en veilig vrijen gratis en anoniem terecht bij het jongerenspreekuur van het Centrum voor Seksuele Gezondheid van GGD Amsterdam. Er zijn spreekuren voor jongeren op zes plekken in de stad (2x Nieuw-West, 2x Zuidoost, Noord en Centrum) en online. Zoals eerdergenoemd onder 1 is het echter niet haalbaar een alomvattend en volledig beeld te geven van de mate waarin Amsterdamse scholen en scholieren gebruik maken van lesprogramma’s over seksualiteit of dit weer te geven per stadsdeel.

Scholen registeren niet op persoonsniveau hoeveel scholieren hebben deelgenomen aan dergelijke programma’s. Daarnaast maken niet alle scholen gebruik van het hierboven genoemde aanbod van de gemeente en zijn scholen vrij om naast het aanbod van de gemeente hun eigen programma’s in te kopen. Zij hoeven hierover niet te rapporteren aan de gemeente maar worden hierop getoetst door de Onderwijsinspectie.

3. Nieuw meerjarenplan Gezonde School In de motie wordt het college verzocht om met een plan van aanpak te komen om op elke school deze lessen mogelijk te maken, waarbij een hoge participatiegraad van belang is. Het college omarmt de ambitie om zoveel mogelijk leerlingen, docenten en scholen te ondersteunen bij het bijbrengen van kennis over en respect voor seksuele diversiteit. Ook blijft het van belang om kritisch te kijken naar het beschikbaar aanbod. Daarom stelt het college voor te evalueren of het huidige aanbod voldoende aansluit op de behoeften van leerlingen, docenten en scholen en welke stappen er indien nodig genomen kunnen worden voor een effectievere inzet op seksuele voorlichting via het onderwijs. Deze evaluatie kan meegenomen worden in het nieuw te vormen meerjarenplan Gezonde School. Het huidige meerjarenplan voor de Gezonde School aanpak loopt eind dit schooljaar af. De voorbereiding op een nieuw plan worden opgestart in samenwerking met

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 10 mei 2022 Pagina 6 van 6

scholen om op lokaal niveau invulling te geven aan het landelijke meerjarenplan Gezonde School 2021-2024. Het nieuwe Amsterdamse plan zal onder het nieuw te vormen college vastgesteld moeten worden.

Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam,

Rutger Groot Wassink Wethouder Diversiteit

Simone Kukenheim Wethouder Jeugd en Zorg

Marjolein Moorman Wethouder Onderwijs

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl