Afd. motie 113.22

Raadsinformatiebrief Afdoening motie

Aan: Datum Portefeuille(s) Portefeuillehouder(s): Behandeld door

Onderwerp

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 01-06-2023 Portefeuille Democratisering Rutger Groot Wassink c.kleisterlee@amsterdam.nl (dir BMA) en r.dijkhuizen@amsterdam.nl (stadsdeel Centrum)

Afdoening motie 113 “Onderzoek fractievertegenwoordiging” van de leden Vroege en Grooten

Geachte leden van de gemeenteraad,

In de vergadering van de gemeenteraad van 17 februari heeft uw raad bij de behandeling van de wijzigingsverordening Stadsdelen en stadsgebied Amsterdam 2022, motie 113 “Onderzoek fractievertegenwoordiging” van de leden Vroege en Grooten aangenomen. Daarin wordt het college gevraagd: 1. in afstemming met de griffie van de gemeenteraad en in overleg met vertegenwoordigers van de stadsdeelcommissie nader te onderzoeken of de mogelijkheid tot aanstellen van formele fractievertegenwoordigers voor de fracties in de stadsdeelcommissies en de bestuurscommissie Weesp mogelijk en wenselijk is 2. de gemeenteraad uiterlijk 1 maart 2023 over de uitkomsten hiervan te informeren.

Het college geeft als volgt uitvoering aan deze motie: De stadsdeelcommissies zijn -net als de raadscommissies- door de raad ingesteld. De stadsdeelcommissie heeft een andere rol dan de raadscommissie (niet voorbereidend) en is direct gekozen door de bewoners van het stadsdeel. De stadsdeelcommissie controleert en is richtinggevend ten aanzien van de uitvoering van taken en bevoegdheden van het dagelijks bestuur. Een stadsdeelcommissie is een bestuurscommissie ingesteld ex art. 83 Gemeentewet. De mogelijkheden, regels en uitwerkingen voor de samenstelling van de stadsdeelcommissie zijn uitgewerkt in de verordening stadsdelen en stadsgebied Amsterdam 2022. Fractievertegenwoordigers vanuit de gemeenteraad worden door de raad benoemd en voeren het woord namens de fractie in de commissies ter voorbereiding op de raadsvergaderingen. Fractievertegenwoordigers mogen niet deelnemen aan de

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 15 juni 2023 Pagina 2 van 6

beraadslagingen en stemmingen van de raad. Ze kunnen alleen in de raadscommissies benoemd worden op voordracht van de fractie en mogen dan alleen deelnemen aan de beraadslagingen van die commissie. De mogelijkheden, regels en uitwerkingen worden per gemeente vaak geregeld in het reglement van orde. In het Reglement van orde van de raad zijn de mogelijkheden, regels en uitwerkingen voor Samenstelling raadscommissies op grond van art. 82 Gemeentewet geregeld. Zie artikel 12 lid 2 van het Reglement van orde voor de raad van Amsterdam voor wat betreft de raadscommissies, waarin naast raadsleden dus ook fractievertegenwoordigers mogen zitten. Vergaderingen stadsdeelcommissies Bij stadsdeelcommissies is geen sprake van voorbereidende commissies zoals de raadscommissies ter voorbereiding op de raad. Aan vergaderingen van stadsdeelcommissies wordt deelgenomen door de leden die zijn benoemd door de raad op basis van de uitslag van de verkiezingen en die in de vergadering gebruik kunnen maken van hun instrumenten (moties, voorstellen, adviezen) en daarover stemmen. Het karakter van die vergaderingen (in die zin eerder te vergelijken met een raadsvergadering waarin de gekozen leden stemmen) biedt geen mogelijkheid voor formele fractievertegenwoordiging waar net als bij de raadscommissies in beperkte mate bevoegdheden aan overgedragen kunnen worden.

Er is wel ruimte voor ondersteuning van leden van de stadsdeelcommissie geregeld. Dit is geregeld in de Bijzondere subsidieverordening fractieondersteuning stadsdeelcommissies en bestuurscommissie stadsgebied Weesp. Hierin is de subsidie voor de fracties in de stadsdeelcommissies voorzien. Deze subsidie wordt beschikbaar gesteld in verband met het grote belang dat wordt gehecht aan het als gekozen fractie goed kunnen vervullen van de volksvertegenwoordigende rol op lokaal niveau en ter voorbereiding op de vergaderingen van de stadsdeelcommissie. Het is mogelijk voor fracties om dit bedrag in te zetten voor extra ondersteuning door bijvoorbeeld een fractiemedewerker of het organiseren van een steunfractie die helpt bij voorbereiding van de vergaderingen. De leden kunnen uiteraard als gekozen volksvertegenwoordigers ook andere leden van de fractie of bewoners of ondernemersgroeperingen betrekken bij de voorbereiding van de vergaderingen van de stadsdeelcommissie. Daarnaast is er de secretaris en adviseur van de stadsdeelcommissies om de voorbereiding van de agenda te begeleiden.

Vertegenwoordiging leden stadsdeelcommissie Hoewel formele fractievertegenwoordigers - die lid van de commissie zijn en enige bevoegdheden hebben, zoals in de raadscommissies - niet mogelijk zijn, bestaat wel de mogelijkheid om in het reglement van orde nadere afspraken te maken over deelname aan de vergadering door anderen dan commissieleden. Vooropgesteld dat aan deze deelname geen bevoegdheden kunnen worden verbonden en daarmee geen recht deel te nemen aan een stemming.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 15 juni 2023 Pagina 3 van 6

Er zijn in Amsterdam zeven stadsdeelcommissies en een bestuurscommissie Weesp. In de stadsdelen en stadsgebied Weesp zijn veel fracties met één zetel. Van de in totaal 60 fracties zijn er 31 partijen met één zetel in de stadsdeelcommissie. Deelname aan de beraadslaging door vertegenwoordigers van die partijen kan dan voor leden van de stadsdeelcommissies in een behoefte voorzien. Op die manier kunnen partijen met 1 zetel die niet aanwezig kunnen zijn zich toch laten vertegenwoordigen. Eenmansfracties in de gemeenteraad hebben de mogelijkheid meerdere fractievertegenwoordigers te benoemen in raadscommissies, waardoor deze partijen in elke raadscommissie vertegenwoordigd zijn en het woord kunnen voeren. Bij afwezigheid van een lid van een eenmansfractie in een stadsdeelcommissievergadering of andere activiteit van de stadsdeelcommissie kan die fractie op dit moment geen inbreng hebben. Om toch in deze mogelijkheid te voorzien is een vervangingsregeling mogelijk, waarbij een eenmansfractie zich bij afwezigheid kan laten vervangen door een vaste persoon die het standpunt van de partij of groepering kan vertegenwoordigen, zij het zonder beslissingsbevoegdheid en stemrecht.

Stadsdeelcommissies en de bestuurscommissie Weesp kunnen in hun eigen Reglement van Orde vervanging mogelijk maken door personen die bij afwezigheid van een stadsdeelcommissielid/bestuurscommissielid als woordvoerder kunnen fungeren tijdens vergaderingen van de stadsdeelcommissie/bestuurscommissie. De stadsdelen en het stadsgebied Weesp hebben hier thans de volgende afspraken over in hun reglement van orde. -Oost kent een regeling voor vervangers1 (geregeld in RvO) -West heeft fractievertegenwoordigers2 (geregeld in RvO) -Zuidoost ook (geregeld in RvO) -Noord: geen fractievertegenwoordigers, maar er is wel gevraagd of het mogelijk is -Zuid: wel behoefte, commissie wacht op beantwoording motie -Nieuw west: geen fractievertegenwoordigers op dit moment -Weesp: geen fractievertegenwoordigers, maar er is wel gevraagd of het mogelijk is -Centrum: geen fractievertegenwoordigers maar wel ooit discussie over geweest en mogelijkheid geboden aan eenmansfractie (die er uiteindelijk geen gebruik van hebben gemaakt) Deze afspraken waren er in sommige gevallen al in voorgaande bestuursperiodes en voorzien voor de stadsdeelcommissies/bestuurscommissie in een bepaalde behoefte.

Advies voor invulling fractievertegenwoordiging stadsdeelcommissies Het college heeft voorgesteld ervoor te kiezen om fractievertegenwoordiging alleen toe te staan in de zin van vervanging, en alleen voor partijen met één zetel en daarbij de volgende voorwaarden voor vervangers te hanteren: 1

Met vervangers wordt hier bedoeld: anderen dan de formele stadsdeelcommissieleden die een stadsdeelcommissielid dat zelf niet aanwezig kan zijn, (eenmalig) vervangen. 2 Met fractievertegenwoordiging wordt hier bedoeld: personen die standaard als aanvulling (naast de al aanwezige commissieleden van een fractie) of ter vervanging aanwezig mogen zijn (maar niet mee stemmen).

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

 

      

Datum 15 juni 2023 Pagina 4 van 6

de mogelijkheid tot instellen vervangers wordt opgenomen in het Reglement van Orde van de commissie worden geen lid van de commissie (schriftelijke mededeling door fractievoorzitter aan de voorzitter van de stadsdeelcommissie/bestuurscommissie die gepubliceerd wordt bij vergaderstukken is voldoende) geen stemrecht wel woordvoering tijdens de vergadering bij afwezigheid van het lid dat zij vervangen) geen inzage in geheime stukken geen vergoeding geen recht op gebruik van laptop of andere middelen van de gemeente geen mailadres van de gemeente Amsterdam deelname aan technische sessie van de stadsdeelcommissie, mits het niet over geheime stukken gaat.

Een mogelijkheid daarbij is ook om op te nemen dat de fractievertegenwoordiger op de lijst heeft gestaan voor de verkiezingen. Dit voorstel voor de afhandeling van de motie fractievertegenwoordigers is voorgelegd aan de vertegenwoordigers van de agendacommissies/werkgroepen werkwijze van de stadsdeelcommissies en de bestuurscommissie Weesp. Daarbij is aangegeven dat het de intentie is om dit voor de huidige bestuursperiode als richting mee te geven en voor de nieuwe bestuursperiode vanaf 2026 in de verordening Stadsdelen en stadsgebied Amsterdam op te nemen. Dit betekent dat als stadsdelen en/of het stadsgebied de werkwijze ruimer toepassen, dit voor de huidige periode (2022-2026) voortgezet kan worden. Met het opnemen in de verordening zal dan vanaf 2026 het reglement van orde van de stadsdeelcommissies en het stadsgebied hierop moeten worden aangepast. Vanuit de vertegenwoordigers van de stadsdeelcommissie zijn hierop de volgende reacties binnengekomen: Nieuw-West en Zuidoost hebben bericht dat zij hierop geen reactie hebben; Centrum vindt het een prima voorstel; West heeft niet gereageerd; Oost heeft gevraagd waarom de vervangingsregel enkel voor eenmansfracties geldt en niet voor grotere fracties en pleit voor vervanging van ieder individueel lid (D66, GL, PvdA).

De fracties DENK en De Groenen Basis Piraten kunnen instemmen met vertegenwoordiging alleen bij eenmansfracties, want de andere fracties hebben minstens 1 ander lid die het woord kan voeren; De werkgroep werkwijze uit Noord is positief over het voorstel. Vanuit de werkgroep wordt meegegeven dat het niet noodzakelijk zou moeten zijn dat een vervanger op de kandidatenlijst heeft gestaan. Weesp is positief over de voorgestelde gedeeltelijke vervanging bij afwezigheid van het gekozen lid van een eenpersoonsfractie; dit versterkt de democratische vertegenwoordiging. Het lijkt met het oog op transparantie mooi als de vast aangewezen fractievertegenwoordiger ook schriftelijke vragen in mag dienen.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 15 juni 2023 Pagina 5 van 6

Eenzelfde vorm van gedeeltelijke-fractievertegenwoordiging-bij-afwezigheid voor alle partijen in de bestuurscommissie is wat hen betreft geen vreemd idee. Zij zijn benieuwd naar de reden waarom het college dit impliciet afraadt. Als er bij een bepaald agendapunt sprake van is dat een commissielid om integriteitsredenen niet deelneemt, zou vervanging niet aan de orde moeten zijn. De voorwaarde dat de fractievertegenwoordiger op de kieslijst stond, lijkt hen netjes, maar kan evengoed onnodig beperkend zijn en is wat hen betreft dus niet per se nodig. Een minimaal partijlidmaatschap van één jaar lijkt hen een betere alternatieve representatiewaarborg. In Weesp kan het ook voor fracties zoals GroenLinks en het CDA - met twee leden waarvan 1 lid in het DB zit - handig zijn om bij ziekte van het niet-DB-lid deze te laten vervangen. Iedere fractie, groot of klein, moet gebruik kunnen maken van fractieondersteuning. Naar aanleiding van de binnengekomen reacties stelt het college voor om de voorwaarden bij te stellen en vertegenwoordiging van leden van grotere fracties toe te staan, zodat ieder lid van de commissie zich kan laten vervangen voor die portefeuille die het lid vertegenwoordigt.

Daarbij wordt vertegenwoordiging vanuit de kieslijst wél met nadruk geadviseerd, maar niet verplicht, omdat kieslijsten soms heel kort (eenpersoonslijst) zijn, al snel uitgeput kunnen zijn en juist bewonersgroeperingen (niet de grote partijen) vaak moeite hebben mensen op een lijst te zetten. Uitgangspunt is wat het college betreft dat deelname aan vergaderingen van de stadsdeelcommissies door vertegenwoordigers alleen in het geval van vervanging gebeurt en er niet meer mensen aan de vergadering deelnemen dan in de stadsdeelcommissie zijn gekozen. Stadsdeelcommissie- en bestuurscommissieleden zijn gekozen volksvertegenwoordigers, de stadsdeelcommissies en bestuurscommissie Weesp zijn bestuursorganen van de gemeente Amsterdam. Het is wenselijk dat bewoners in de commissievergadering -waarin ook de stemmingen plaatsvinden- een juiste afspiegeling zien van het aantal zetels dat groeperingen in de commissie hebben. Naast vertegenwoordiging in de vergaderingen van de commissie kunnen de vertegenwoordigers de fractie ook ondersteunen door deel te nemen aan technische sessies en werkbezoeken van de stadsdeelcommissie. Als het gaat om de mogelijkheid tot het stellen van schriftelijke vragen is deze mogelijkheid er al en ligt het primaat bij het commissielid. Vanzelfsprekend kan een vertegenwoordiger indien aanwezig in de vergadering - wel vragen stellen.

Na bovenstaande moet nog wel worden opgemerkt dat de verordening op de stadsdelen en stadsgebied Amsterdam de bepalingen voor vervanging uit hoofdstuk X van de Kieswet van toepassing verklaart. In die gevallen (zwangerschap, langdurige ziekte) kan men zich gedurende 16 weken laten vervangen door een ander die wel als volwaardig lid van de commissie kan deelnemen.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 15 juni 2023 Pagina 6 van 6

Weesp Voor de bestuurscommissie Weesp -die geen commissie van de gemeenteraad is- geldt dezelfde redenering als voor de stadsdeelcommissies. Ook in Weesp zou in het reglement van orde van de commissie een bepaling over vervanging opgenomen kunnen worden. Met daarbij wel de aantekening dat dit niet voor het dagelijks bestuur geldt, dat in Weesp onderdeel is van de bestuurscommissie. Verordening op de stadsdelen en het stadsgebied Amsterdam 2022 Het college stelt voor de mogelijkheid om vervangers toe te staan bij de vergadering en de voorwaarden waaronder dat kan op te nemen in de verordening op de stadsdelen. Dit als onderdeel van de actualisatie van de verordening Stadsdelen en stadsgebied Amsterdam voor de nieuwe bestuursperiode vanaf 2026. Tot die tijd kan de staande praktijk nog worden gehandhaafd. Het college beschouwt de motie hiermee als afgehandeld.

Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam,

Rutger Groot Wassink Wethouder Democratisering

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl