Afd. motie 108.23

Raadsinformatiebrief Afdoening motie

Aan: Datum Portefeuille(s) Portefeuillehouder(s): Behandeld door

Onderwerp

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 21 juni 2023 Opvang (MO/BW, ongedocumenteerden, vluchtelingen) Wethouder Groot Wassink Alexine van Olst, Programma migratie, asiel en ongedocumenteerden, bestuurszaken.wpi@amsterdam.nl Motie 108 van de leden Aslami, Van der Veen, Abdi, Broersen, Khan, Ahmadi en Bakker inzake pilot asielzoeker versneld aan het werk

Geachte leden van de gemeenteraad, In de vergadering van de gemeenteraad van 16 maart 2023 heeft uw raad bij de behandeling van de stand van zaken tijdelijke noodvoorziening aan het Westerhoofd en de bijbehorende humanitaire toets motie 108 van lid Aslami c.s. aangenomen. Daarin wordt het college gevraagd om: 1. In VNG-verband bij het Rijk te pleiten voor het zoveel mogelijk wegnemen van belemmeringen die nu gelden voor asielzoekers om te mogen werken; 2. Amsterdam aan te dragen als pilotproject – waarbij de randvoorwaarden voldoende waarborgen geven voor eerlijke arbeidsvoorwaarden, beloning en duurzaam perspectief, zodat asielzoekers zo snel als mogelijk mogen werken en kunnen meedoen; 3. De raad te informeren over de voortgang. Het college geeft als volgt uitvoering aan de motie: 1. In VNG-verband bij het Rijk te pleiten voor het zoveel mogelijk wegnemen van belemmeringen die nu gelden voor asielzoekers om te mogen werken Het afgelopen jaar heeft Nederland gezien dat ontheemden uit Oekraïne na aankomst in Nederland snel aan het werk zijn gegaan ondanks dat ze bijvoorbeeld de Nederlandse taal (nog) niet spreken. Dat deze vluchtelingen al aan het werk zijn, daardoor Nederlands leren en volop deelnemen aan de samenleving, juicht de gemeente Amsterdam toe. Dit wenst zij ook voor andere nieuwkomers, zoals asielzoekers.

De gemeente Amsterdam is er daarom, in lijn met het VNG-standpunt, voorstander van dat belemmeringen die nu gelden voor asielzoekers om te mogen werken, zoveel mogelijk worden weggennomen. Het verbeteren van de mogelijkheden voor taal, werk en dagbesteding tijdens de asielprocedure werpt, naast een soepelere inburgering, op meerdere onderdelen zijn vruchten af. Voor de asielzoeker zelf als het gaat om het vergroten van het persoonlijk welzijn, de waardering die men krijgt voor verrichte werkzaamheden en het daadwerkelijk mee kunnen doen in Nederland. Dit werkt bevorderlijk voor de kansen op een goede landing in de samenleving en draagt positief bij aan het maatschappelijk draagvlak om

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 21 juni 2023 Pagina 2 van 3

opvang te bieden aan asielzoekers. Ten slotte levert het een bijdrage aan het opheffen van het tekort op de arbeidsmarkt. De komst van de ontheemden uit Oekraïne waarbij er door de Richtlijn tijdelijke bescherming (2001/55/EG) gemakkelijk toegang tot de arbeidsmarkt is, laat zien dat het voor nieuwkomers erg goed werkt om zo vroeg mogelijk uitgebreide toegang tot de arbeidsmarkt te hebben. De gemeente Amsterdam pleit in VNG-verband, ook in lijn met de andere G5-steden, al geruime tijd bij het Rijk voor het zoveel mogelijk wegnemen van belemmeringen die nu van kracht zijn voor asielzoekers als zij aan het werk willen. Onderzoek van Regioplan1 toont aan dat alleen het afschaffen van de 24 weken eis, niet voldoende is.

Naast het aanpassen van de wet- en regelgeving voor arbeid tijdens de asielprocedure, moeten er ook gekeken worden naar: - Het bedrag dat bewoners van COA-opvanglocaties uit inkomsten moeten afstaan aan het COA, als bijdrage in hun opvang; - Mogelijk maken dat inburgeren en werken hand in hand gaan; - Praktische belemmeringen zoals de wachttijden in de BRP-straten wegnemen; - Onderzoeken hoe overige praktische belemmeringen zoals in het (nog) niet kunnen verkrijgen van een VOG weggenomen kunnen worden; - De eisen voor het inschrijven in het BIG-register te verruimen en het proces van diploma-erkenning te verbeteren; - Toekomstige bewoners van gemeenten in een vroeg stadium te begeleidende en tijdig te starten met inburgering. Op 18 april jl. stelde de rechter een asielzoeker die meer dan 24 uur per jaar wilde werken, in het gelijk. De rechter oordeelde dat het UWV niet langer een werkvergunning mag weigeren als dat met de reden is dat de asielzoekers anders meer dan 24 weken per jaar arbeid verricht. Volgens de rechter is deze regeling in strijd met Europese wetgeving, die voorschrijft dat asielzoekers toegang tot de arbeidsmarkt moeten hebben. Het UWV en het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid gaan in hoger beroep in de zaak.

Ook als in hoger beroep de eerdere uitspraak van de rechter zou worden weerlegd, blijft de gemeente Amsterdam de lobby voeren om deze en andere, bovengenoemde belemmeringen voor asielzoekers om deel te nemen aan de arbeidsmarkt, zoveel mogelijk weg te nemen. 2. Amsterdam aan te dragen als pilotproject – waarbij de randvoorwaarden voldoende waarborgen geven voor eerlijke arbeidsvoorwaarden, beloning en duurzaam perspectief, zodat asielzoekers zo snel als mogelijk mogen werken en kunnen meedoen Amsterdam doet al mee aan pilot ‘startbanen voor statushouders’ in het azc. Wethouder Groot Wassink heeft tijdens werkbezoek van minister Van Gennip op 12 april jl. te kennen gegeven dat hij ook voorstander is van werk voor asielzoekers en alles te doen om huidige belemmeringen daartoe weg te nemen. In navolging van de motie van lid Aslami c.s. heeft wethouder Groot Wassink bij de minister aangegeven in Amsterdam graag een pilot 1

Eindrapport Belemmeringen asielzoekers (overheid.nl)

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 21 juni 2023 Pagina 3 van 3

te starten om asielzoekers sneller aan het werk te helpen.. Uitvoering geven door het kabinet aan de initiatiefnota van kamerlid Podt (D66) ‘Meedoen vanaf dag één’ zal hopelijk de benodigde ruimte in wet- en regelgeving gaan creëren om ook voor deze doelgroep een pilot te kunnen starten om meer en sneller in te zetten op werk. Op maandag 5 juni jl. startte de behandeling van de initiatiefnota Podt in de Tweede Kamer. Vanwege tijdgebrek kon deze behandeling niet worden afgemaakt en zal daarom op 26 juni aanstaande worden voortgezet. Ook volgt de gemeente Amsterdam met interesse de pilot die de gemeente Almere in samenwerking met COA en uitzendbedrijf Randstad in maart van dit jaar is gestart waarin zij asielzoekers en statushouders zo snel mogelijk naar werk begeleiden.2 Het college onderzoekt, vooruitlopend op de uitvoering van initiatiefnota Podt, de mogelijkheden tot het starten van een pilot om asielzoekers versneld aan het werk te helpen. We onderzoeken hierbij ook of en hoe deze pilot zou kunnen aansluiten bij de pilot ‘startbanen voor statushouders’ in azc Willinklaan. 3. De raad te informeren over de voortgang Via de halfjaarlijkse verzamelraadsinformatiebrief van het programma Migratie, Asiel en Ongedocumenteerden wordt de raad op de hoogte gehouden van de voortgang. Het college beschouwt de motie hiermee als afgehandeld.

Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam,

Rutger Groot Wassink Wethouder Opvang (MO/BW, Ongedocumenteerden, Vluchtelingen)

2

Via: Mogen asielzoekers binnenkort hele jaar door werken in plaats van 24 weken? 'Meedoen is goed voor iedereen' - EenVandaag (avrotros.nl)

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl