Afd. motie 102.22

Raadsinformatiebrief Afdoening motie

Aan: Datum Portefeuille(s) Portefeuillehouder(s): Behandeld door Onderwerp

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 2 april 2024 Ruimtelijke Ordening Reinier van Dantzig Ruimte en Duurzaamheid, bestuurszaken.rd@amsterdam.nl afhandeling motie Behoud polder aan de Spaarndammerdijk van de leden Kuiper, Bloemberg-Issa, Van Soest en Boomsma.

Geachte leden van de gemeenteraad, In uw vergadering van 17 februari 2022 heeft u bij de behandeling van het Integraal Raamwerk Haven-Stad motie 102 aangenomen van de leden Kuiper, Bloemberg-Issa, Van Soest en Boomsma waarin het college gevraagd wordt de polder aan de Spaarndammerdijk tussen begraafplaats St. Barbara en de Buurtboerderij te beschermen en behouden in de oorspronkelijke staat. Via deze brief wil ik u informeren over de stappen die we genomen hebben om invulling te geven aan deze motie. De inzet van het college is om, conform de door u aangenomen motie, het veenweidegebied van ongeveer 1,5 hectare, de ‘polder aan de Spaarndammerdijk’, zoveel mogelijk in de huidige staat te behouden. Het behoud van het gebied in de huidige staat is belangrijk vanwege de ruimtelijke kwaliteit en de cultuur historische waarde; het betreft een voor Amsterdam uniek restant van een 300 jaar oud landschap. Daarnaast is behoud van het veenweidegebied belangrijk voor het in de toekomst beschikbaar zijn van voldoende openbaar toegankelijk groen voor de bewoners van Haven-Stad. Het veenweidegebied is eigendom van de stichting St. Barbara en heeft de bestemming “Maatschappelijk 1” waar naast de hoofdfunctie begraafplaats overige functies, zoals parkeervoorzieningen, fiets- en voetpaden, speelvoorzieningen, verkeersareaal etc. zijn toegestaan. Verzoek van Stichting begraafplaats St.

Barbara om een crematorium Al geruime tijd is de gemeente Amsterdam in gesprek met het bestuur van Stichting St. Barbara over een toekomstperspectief voor de begraafplaats. Directe aanleiding hiervoor waren meerdere verzoeken van St. Barbara om op het huidige terrein een crematorium te mogen bouwen. In reactie hierop heeft de gemeente laten weten dat dit niet bespreekbaar is vanwege de ligging in de Hoofdgroenstructuur en omdat er in de stad en regio al voldoende crematiecapaciteit aanwezig is. Om toch een crematorium te kunnen bouwen, moet er volgens de regels worden aangetoond dat deze noodzakelijk is en rendabel te exploiteren vanuit een stads- en regiobrede afweging. Uit een in opdracht van de gemeente uitgevoerde inventarisatie blijkt dat er genoeg capaciteit is tot 2050 en dat er dus geen noodzaak is voor een extra crematorium. Deze inventarisatie is in 2017 uitgevoerd en geactualiseerd in 2021 en 2023. Het bestuur van de stichting St. Barbara heeft ook na de laatste inventarisatie aangegeven zich niet te kunnen vinden in de conclusie dat er geen

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 2 april 2024 Pagina 2 van 4

ruimte is voor extra crematoriumcapaciteit. Daarbij heeft St. Barbara aangegeven dat indien er geen bezinningscentrum als alternatief voor een crematorium geboden kan worden, zij over zal gaan tot het in gebruik nemen van het veenweidegebied als begraafplaats. Voor het (al dan niet gedeeltelijk) in gebruik nemen van het huidige veenweidegebied als begraafplaats, inclusief de daarvoor benodigde ophoging met circa 4 meter van het terrein, heeft St. Barbara gezien de huidige bestemming geen toestemming van de gemeente nodig. Een melding volstaat. Meerdere opties onderzocht gericht op behoud van het veenweidegebied. Vanwege het belang van het behoud van het veenweidegebied heeft de gemeente in de afgelopen periode veel tijd en energie gestopt in het onderzoeken van alternatieven voor een duurzame exploitatie van deze particuliere begraafplaats. Zo is al in april 2021 aan het bestuur van St. Barbara bereidheid getoond, om in afwijking van het bestemmingsplan, ruimte te bieden aan de bouw van een bezinnings- uitvaartcentrum van maximaal 850 m2. Dit in ruil voor afspraken over het behoud van veenweidegebied. Daarnaast is bereidheid getoond, na een impasse en nadat St. Barbara was begonnen met gedeeltelijke ingebruikneming van het veenweidegebied, voor het in erfpacht nemen van het overige deel voor een langdurige periode.

Het bestuur van de stichting heeft afwijzend op dit aanbod gereageerd omdat dit, mede vanwege de beperkte omvang en het ontbreken van een crematoriumfunctie, onvoldoende perspectief zou bieden op een duurzame exploitatie van de begraafplaats. Vervolgens is gezocht naar een ruimtelijke oplossing die redelijkerwijs tegemoet komt aan de wens van rendabele exploitatie en tegelijkertijd in verhouding staat tot wat een begraafplaats van deze omvang qua functionaliteit nodig heeft en wat acceptabel is voor wat betreft het toe te voegen bouwvolume in de Hoofdgroenstructuur. Plan voor een bezinningscentrum Dit heeft geleid tot een in samenspraak met St. Barbara ontwikkeld plan voor een bezinningscentrum dat in gestapelde vorm een maximale zichtbare omvang heeft van 1150 m2 en dat (op termijn) ruimte kan bieden voor resomeren. Resomeren is een milieuvriendelijk alternatief voor cremeren waarbij het lichaam wordt opgelost in vloeistof, een methode die naar verwachting binnen afzienbare tijd bij wetsvoorstel mogelijk gemaakt gaat worden in Nederland. Het plan omvat de bouw van een uitvaart-/bezinningscentrum met mogelijk een publieke functie (kleinschalige horeca) in een beperkt deel van het veenweidegebied direct naast de huidige begraafplaats aan de westzijde van het entreegebied.

Belangrijke aandachtspunten bij de verdere uitwerking van het plan zijn de aansluiting van de nieuwbouw bij de bestaande bebouwing en functionaliteit daarvan en de verbetering van het entreegebied van de begraafplaats. Dit is ook relevant voor de toekomstige ontwikkeling van Haven-Stad en de ontsluiting van het Westerpark. Realisatie-overeenkomst met daarin opgenomen afspraken over behoud veenweidegebied In een realisatieovereenkomst met St Barbara is opgenomen dat de gemeente bereid is extra planologische ruimte te geven voor toevoeging van een bezinningscentrum met inachtneming van de nog te doorlopen geëigende planologische procedure waar inspraak en het inwinnen van een aantal vaste adviezen onderdeel van uit maken. In de overeenkomst is daarbij als voorwaarde opgenomen dat St. Barbara het veenweidegebied niet als begraafplaats in gebruik neemt en dat de gemeente het recht krijgt, zodra de vergunning voor het bezinningscentrum is verleend, het veenweidegebied tegen marktwaarde over te nemen. Hiertoe is aan de realisatieovereenkomst een koopovereenkomst voor het veenweidegebied bijgevoegd. Als voorwaarde geldt dat indien de

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 2 april 2024 Pagina 3 van 4

omgevingsvergunning voor het bezinningscentrum niet voor 1 mei 2025 onherroepelijk is verleend deze koopovereenkomst wordt ontbonden tenzij beide partijen, bijvoorbeeld in geval van beroepen bezwaarprocedures, besluiten deze termijn te verlengen. Hierbij geldt ook dat indien St Barbara de omgevingsvergunning niet voor 1 oktober 2024 aanvraagt de koopovereenkomst niet meer kan worden ontbonden. Aankoop van het veenweidegebied door de gemeente garandeert dat ook op de langere termijn het gebied in de huidige staat behouden kan blijven binnen de Hoofgroenstructuur. Deze aankoop kan gefinancierd worden uit onder meer beschikbare SHP middelen voor het Entreegebied Westerpark en een rijksbijdrage die in het kader van het Bestuurlijk Overleg Leefomgeving beschikbaar wordt gesteld voor de ontwikkeling van HavenStad. Gezien de ligging in de Hoofdgroenstructuur zal in de vergunningsprocedure TAC-advies worden ingewonnen. In het geval van een negatief advies zullen burgemeester en wethouders dit als een technisch advies meenemen in de afweging. Per raadsbrief van 18 juli 2023 bent u geïnformeerd dat zolang het referendum rondom de Hoofdgroenstructuur nog speelt en rekening houdend met het bindend adviesrecht van de raad, het college het voorstel voor afwijking vervolgens via een raadsvoordracht met onderbouwing aan u zal voorleggen.

Tot slot Indien de gemeenteraad in kan stemmen met de realisatie van een bezinningscentrum ontstaat er voor St Barbara voldoende perspectief op een duurzame exploitatie van de begraafplaats en hoeft zij niet over te gaan tot het in gebruik nemen van het veenweidegebied. Door aankoop door de gemeente kan dit cultuurhistorische waardevolle natuurgebied in de huidige staat behouden blijven en openbaar toegankelijk worden gemaakt voor bewoners uit de omliggende buurten en, in de toekomst, de bewoners van Haven-Stad. Het veenweidegebied wordt daarmee onderdeel van het groene netwerk van Haven-Stad, zoals beschreven in het Integraal Raamwerk Haven-Stad en levert een bijdrage aan het behalen van de afgesproken groennormen.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 2 april 2024 Pagina 4 van 4

Daarnaast vormt het veenweidegebied een belangrijke component van het nieuwe entreegebied van het uitgebreide Westerpark, aan de zijde van het nieuw te bouwen metrostation Hemknoop. Om de waarde van het veenweidegebied zoveel mogelijk intact te houden zal het openbaar toegankelijk maken van het veenweidegebied beperkt blijven tot een bescheiden laarzenpad. Het college beschouwt de motie hiermee als afgehandeld. Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders,

Reinier van Dantzig Wethouder Woningbouw en Stedelijke Ontwikkeling

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl