AdviesWerkgroepEvaluatieRegelingen.pdf

Advies WG verhuisregelingen over evaluatie Van

Bestuurlijk Gesprek Aanpak Doorstroming 23 januari Werkgroep verhuisregelingen

Datum

maandag 20 januari 2025

Aan

Opdracht: verbeter de verhuisregelingen Op 11 oktober 2024 heeft DSP de evaluatie van de Verhuisregelingen VHNL en VGNB voltooid. De werkgroep verhuisregelingen (bestaande uit deelnemers van gemeente, corporaties, de AFWC en Stichting WOON!) adviseert de verhuisregeling VGNB te verruimen aan de hand van de aanbevelingen uit evaluatie verhuisregelingen VGNB en VHNL 2020-2023 van de DSP-groep. Deze notitie bevat het advies van de werkgroep Verhuisregelingen (vanaf nu: de werkgroep) over de verschillende aanbevelingen die DSP heeft gedaan. Deze notitie bevat eerst een algemeen advies van de werkgroep; vervolgens geeft de werkgroep advies over de volgende aanbevelingen: 1. Opheffen (geografische) beperkingen aan nieuwe woning bij verhuizing met VGNB 2. Verminderen begrenzing (woon)oppervlak bij VGNB 3. Inzetten directe bemiddeling als extra optie bij VGNB 4. Persoonlijkere benadering bij verhuizingen 5. Automatisch aanzetten van de regelingen in Woningnet/mijn dak 6. Zorg voor focus 7. Extra adviezen van de werkgroep ter verbetering van de verhuisregeling Algemeen advies werkgroep: geen wijzigingen aan VHNL De Werkgroep Verhuisregelingen adviseert om op dit moment geen aanpassingen te doen aan de verhuisregeling VHNL.

De werkgroep vindt namelijk dat eerst onderzocht moet worden wat de meerwaarde van VHNL is binnen een woonruimtesysteem waar er al een voorrang voor senioren, een voorrang voor mensen met een Wmo-indicatie en een voorrang ‘eerst Wmo, dan senioren’ bestaan. In 2025 worden de voorrangsregels geëvalueerd door gemeente en corporaties. De werkgroep adviseert om de noodzaak van VHNL mee te nemen in de evaluatie van de voorrangsregels. 1 . Opheffen beperkingen aan nieuwe woning bij verhuizing met VGNB De werkgroep ziet het opheffen van geografische beperkingen aan de nieuwe woning bij VGNB als een quick win. De werkgroep adviseert het volgende: - Keer de subsidie voor VGNB ook uit bij verhuizingen naar een woning buiten Amsterdam o N.B. zonder voorrang en zonder behoud oude huurprijs. - Keer de subsidie VGNB ook uit bij verhuizingen naar ander type woningen (bijvoorbeeld coöperatie, mantelzorgwoning, woningruil, woongroep).

Gemeente Amsterdam

-

Datum 20 januari 2025 Pagina 2 van 5

o N.B. zonder voorrang en zonder behoud van de oude huurprijs. Keer de subsidie VGNB ook uit bij een verhuizing naar het gereguleerd middeldure segment (mits de woningzoekende een sociale huurwoning achterlaat). o N.B. de werkgroep vindt het belangrijk dat de uitkering van de verhuiskostenvergoeding aan deelnemers met meer geld niet ten koste gaat van deelnemers die naar het sociale segment verhuizen. o De werkgroep adviseert om te onderzoeken of er in WoningNet ook voorrang kan worden gegeven aan mensen die een grote woning achterlaten en een gereguleerd middeldure huurwoning zoeken. Dit is naar verwachting makkelijk in te regelen in WoningNet.

De verhuisregeling van Groot naar Beter bestaat uit drie elementen: voorrang, behoud oude huurprijs en tegemoetkoming verhuiskosten. Deze elementen moeten volgens de werkgroep los van elkaar worden gezien. Onderstaande tabel geeft voor bovenstaande drie voorstellen weer welk effect ze hebben op het krijgen van voorrang, het behoud van de oude huurprijs en het uitkeren van de verhuiskostenvergoeding: Voorrang Oude huurprijs Subsidie Buiten Amsterdam Nee Nee Ja Andere type woningen Nee Nee Ja Naar gereguleerd middelduur Mogelijkheid Nee Ja onderzoeken Aparte verhuisregeling bij verhuizing naar vrije sector of koopwoningen Zoals hierboven al benoemd wordt, vindt de werkgroep het zonde als de uitkering van een verhuiskostenvergoeding aan iemand die verhuist naar een hoger segment ten koste gaat van de uitkering aan iemand die zoekt in een sociaal segment. De werkgroep begrijpt het als de gemeente een verhuisregeling wil starten voor mensen die een woning willen kopen of in de vrije sector willen huren, maar geeft in dat geval het aandachtspunt mee dat deze groepen geen verhuiskostenvergoeding ten koste van sociale huurders moeten krijgen. Ook als een deelnemer vanuit een sociale huurwoning naar een vrije sectorwoning of koopwoning verhuist, kan de mogelijkheid van voorrang op vrijen sectorwoningen en koopwoningen van corporaties onderzocht worden.

2. Verminderen begrenzing (woon)oppervlak bij VGNB Op dit moment mogen alleen huishoudens die een woning van vier kamers of meer van meer dan 70 vierkante meter achterlaten meedoen aan de verhuisregeling VGNB. De werkgroep ziet het loslaten van deze grens zeker als kans om de verhuisregeling te verbreden, maar denkt dat er meer onderzoek nodig is, voordat hier een beslissing over kan worden genomen. Het allergrootste aandachtspunt bij het verruimen van de criteria voor VGNB is dat niet uit het oog wordt verloren wat het doel van de regeling is: het vrijspelen van woningen met de voorrang voor grote gezinnen (in WoningNet: gezinnen met drie kinderen of meer) . Een uitbreiding van de criteria heeft alleen zin als zeker is dat de woning als deze vrijkomt ook echt naar een gezin gaat.

Gemeente Amsterdam

Datum 20 januari 2025 Pagina 3 van 5

Het advies van de werkgroep is om de effecten van de volgende opties tot verruiming van VGNB te onderzoeken: - Verruiming naar alle vijfkamerwoningen ongeacht het woonoppervlak; o N.B. verruiming naar alleen kameraantal (zonder vierkante metervoorwaarde) zorgt voor een beter begrijpelijke regeling voor woningzoekenden. - Verruiming naar alle 18.950 vierkamerwoningen ongeacht het woonoppervlak; - Verruiming naar alle 14.400 vierkamerwoningen van meer dan 60m²; - Verruiming door i.s.m. corporaties en gemeente tot een proces te komen, waarbij er maatwerk kan worden geboden, zodat er in specifieke gevallen een afgeweken kan worden gemaakt van de vierkante metervoorwaarde bij VGNB voor plaatsing grote gezinnen. De werkgroep adviseert om hierbij mee te nemen of er bij verruiming van de groep VGNBkandidaten 1) aan bepaalde woningzoekenden misschien een ‘VGNB-light’ optie kan worden aangeboden (bijvoorbeeld met voorrang en behoud kale huur, maar zonder of beperkt verhuiskostenvergoeding). Hierbij kan er ook gekeken worden naar een minder grote voorrang voor huishoudens die een kleinere woning achterlaten. 2) ervoor kan worden gekozen om de subsidiepot te splitsen, zodat een kleiner deel van de pot naar verhuizingen van kleinere gezinnen gaat en het grootste deel wordt ingezet voor de verhuizing van grotere gezinnen.

Een aandachtspunt voor de werkgroep is namelijk dat het is niet wenselijk is als verhuizing uit grote woningen ten koste gaat van verhuizing uit kleine woningen. Daarnaast moet er in dit geval worden gewaarborgd dat er voldoende driekamerwoningen overblijven voor andere doelgroepen. 3. Inzetten directe bemiddeling als extra optie bij VGNB De werkgroep ziet het aanbieden van directe bemiddeling als extra optie naast het zelf zoeken als Quick Win. Hierbij zijn er wel de volgende aandachtspunten: - De voorwaarden voor het aanbieden van directe bemiddeling moeten duidelijk worden vastgelegd; - Directe bemiddeling moet alleen aangeboden worden als optie als verhuizing d.m.v. zelf zoeken niet lukt, als er omstandigheden zijn waardoor iemand niet lang kan wachten, als het inkomen net te hoog is voor sociale huur of als iemand naar een andere gemeente wil verhuizen; - Corporaties moeten de afmeldcode ‘directe bemiddeling VGNB’ gebruiken (en niet de 5% ruimte voor maatwerk); - Er moet gemonitord worden hoe vaak corporaties directe bemiddeling inzetten zodat verschillen tussen corporaties besproken kunnen worden. Het lijkt de werkgroep goed om op langere termijn te onderzoeken of bemiddeling naar een woning van een andere corporatie mogelijk kan worden gemaakt. 4.

Persoonlijkere benadering verhuizingen De werkgroep constateert dat er zowel aan de kant van de woningcorporaties (bijvoorbeeld als het gaat om de verhuistools) als aan de kant van de gemeente (bijvoorbeeld als het gaat om de informatiemarkten voor ouderen) te weinig uniformiteit is als het gaat om het benaderen van

Gemeente Amsterdam

Datum 20 januari 2025 Pagina 4 van 5

woningzoekenden en het verschaffen van informatie. Het advies van de werkgroep is daarom als volgt: - Vergroot de naamsbekendheid van de verhuisregelingen in het algemeen. Huurders zijn doorgaans zelf pas met de verhuizing bezig als het zelfstandig wonen op de huidige woning bijna niet meer gaat. Vrienden en familie zijn er vaak wel al eerder mee bezig en meer naamsbekendheid kan ervoor zorgen dat zij het gesprek over de verhuisregelingen aangaan. - Zorg voor uniforme informatie & uniforme werkwijze aan de kant van de gemeente en bij de corporaties; o Zorg er bijvoorbeeld voor dat alle stadsdelen senioren benaderen en bij hen langsgaan & zorg dat corporaties een gedeelde verhuiswijzer ontwikkelen voor huurders; o Zorg dat er altijd een schriftelijke uitnodiging voor de informatiemarkt is vanuit het stadsdeel in plaats van flyers; o Benader Woningnet voor behoud van het Digizine in Mijn Dak; o Breng het bezit van seniorenwoningen voor ouderen in kaart en zorg voor een online overzicht zodat senioren kunnen zien wat er online komt. - Zorg dat partijen elkaar kennen, goed met elkaar samenwerken en naar elkaar doorverwijzen.

- Streef ernaar dat elke deelnemer aan de verhuisregelingen die dat nodig heeft 1) eerst een persoonlijk gesprek over verhuiswensen krijgt 2) dan hulp bij het zoeken ontvangt, waarbij Stichting !WOON een rol kan spelen en 3) dan gebruik kan maken van de verhuisservice. - De werkgroep adviseert de gemeente daarnaast om door te gaan met het ontwikkelen van een verhuisservice en heeft daarbij de volgende praktische aanbevelingen: o Kijk naar een oplossing voor het omzetten parkeervergunningen; o Ontzorg bij het opleveren van de oude woning; o Zorg ervoor dat iemand die verhuist makkelijk Wmo-voorzieningen en een parkeervergunning mee kan nemen. Een aandachtspunt is dat bovenstaande aanbevelingen tijd, geld en capaciteit kosten. De werkgroep ziet dit dus niet als quick win. 5. Automatisch aanzetten van de regelingen in WoningNet / Mijn Dak De werkgroep verhuisregelingen ziet dat het idee om de regelingen standaard aan te zetten in potentie goede gevolgen kan hebben, maar ziet het niet als een Quick win. Het belangrijkste aandachtspunt hierbij is dat de werkgroep wil voorkomen dat woningzoekenden vanwege een fout in de koppeling van gegevens denken dat ze kunnen meedoen aan de regeling, maar er te laat achter komen dat ze niet aan de voorwaarden voldoen.

De werkgroep adviseert daarom het volgende: - Zet de verhuisregelingen alleen standaard aan in het profiel van een woningzoekende als zeker is dat deze woningzoekende echt voldoet aan de voorwaarden. o Hiervoor is een koppeling tussen de bestanden corporaties en WoningNet nodig, omdat het bewonersprofiel vaak niet klopt. o Een goede monitoring van toewijzing is hierbij noodzakelijk om verdringing van andere groepen te voorkomen.

Gemeente Amsterdam

Datum 20 januari 2025 Pagina 5 van 5

o

-

Als ervoor wordt gekozen om de regeling standaard aan te zetten, dan is communicatie een aandachtspunt. Daarnaast moet er aandacht zijn voor de werkwijze van individuele corporaties, die er bijvoorbeeld soms voor kiezen om in een excel bij te houden wie er meedoet aan de verhuisregelingen. Onderzoek de mogelijkheid om woningzoekenden in WoningNet de maten van de woonkamer, slaapkamers, badkamer en keuken te laten invullen. Vraag aan WoningNet hoe makkelijk de koppeling tussen bestanden van de corporaties en van WoningNet te maken zou zijn en maak dan pas de keuze of het een goed idee is om de verhuisregeling standaard aan te zetten.

6. Zorg voor focus Uit de evaluatie van de verhuisregelingen kwam naar voren dat het goed zou zijn om focus aan te brengen bij de benadering van deelnemers aan de verhuisregelingen. De werkgroep heeft in dat kader de volgende adviezen: - Benader gericht bewoners die een verhuisbehoefte hebben en in grote woningen wonen, (zoals huurders in grote woningen aan de rand van Amsterdam). - Organiseer communicatie meer rond renovatie- en nieuwbouwprojecten. 7. Extra aanbevelingen uit de werkgroep verhuisregelingen De werkgroep ziet het eerder uitbetalen van de subsidie voor VGNB als een quick win. Voor een snellere uitbetaling zou het helpen als de toets op de nieuwe woning helemaal vervalt. Daarnaast adviseert de werkgroep om de volgende punten nader te onderzoeken: - Het vaker inzetten van de 7.5% voor hogere inkomens voor mensen die een te hoog inkomen hebben en toch gebruik willen maken van een verhuisregeling; - Het mogelijk maken om in MijnDak woonpunten samen te voegen als mensen die gaan samenwonen twee sociale huurwoningen woningen achterlaten; - Toch de mogelijkheid bieden om woonduur in WoningNet in te zetten (eventueel met een vervaldatum) als mensen willen doorstromen en nog geen inschrijving hebben. N.B. over de wenselijkheid hiervan moet heel goed worden afgestemd.

- Het aanbieden van een gratis WoningNet-inschrijving door de gemeente aan mensen die aan een verhuisregeling deel willen nemen; - Het mogelijk maken om de voorrang voor SV-urgenten en de voorrang VGNB/VHNL te combineren in één WoningNetprofiel. Op dit moment is afgesproken dat beide regelingen niet tegelijk aan kunnen staan in één profiel; - De mogelijkheid om een volwassen kind van 18+ of 23+ tijdelijk mee kan verhuizen naar een seniorenwoning; - Tot slot adviseert de werkgroep om de plek van de voorrangsregelingen in de volgordebepaling in WoningNet mee te nemen in de evaluatie van de voorrangsregels.