Adviesaanvraag stadsdeel mbt locatie NSM.docx

Adviesaanvraag college aan dagelijks bestuur Invullen door directie: Onderwerp adviesaanvraag: Locatie van het Nationaal Slavernijmuseum Portefeuille: Kunst & Cultuur/Diversiteit Directie: Kunst & Cultuur/Diversiteit Datum behandeling staf WH 5-2-2024 Datum adviesaanvraag: 13-2-2024 Deadline ontvangst advies: 2-4-2024 Advies mailen naar: Wilfred Schilt, w.schilt@amsterdam.nl - ‘Vertel het hele verhaal’, Plan voor de oprichting en bouw van een Nationaal Meegestuurde stukken:

Heeft er consultatie vooraf plaatsgevonden?

Slavernijmuseum o Bijlage 1: Locatieadvies o Bijlage 2: Programma van Eisen o Bijlage 3: Architectenselectie - ‘Over ons en met ons’, Participatieverslag Ja. Er heeft een intensief participatietraject plaatsgevonden. Zie hiervoor het participatieverslag. Daarnaast heeft er consultatie plaatsgevonden met omwonenden en nabijgelegen ondernemers. Invullen door stadsdeel:

Stadsdeel: … Procesbegeleider: … Datum weekstart/staf: … Datum stadsdeelcommissie: … Datum dagelijks bestuur: … Registratienr. (optioneel): …

Over gevraagde adviezen: Conform de Verordening stadsdelen en stadsgebied Amsterdam 2022: (art. 12, lid 1) betrekt college en BM het DB bij voorbereiding van stedelijke kaders als deze kaders betrekking hebben op taken en bevoegdheden van DB of DB een rol krijgt in uitvoering van die kaders, of -

(art. 12, lid 2) als college of BM voornemens is over stedelijke kaders besluit te nemen of voornemens is ander besluit te nemen waarbij belangen van een of meer stadsdelen zijn betrokken, in ieder geval bij vaststellen van bestemmingsplannen, wint college of BM bij DB advies in.

DB legt deze adviezen voor aan SDC (art. 19). Bij besluitvorming maakt DB inzichtelijk wat advies van SDC is en hoe eventuele voorstellen of moties als bedoeld in art. 30, lid 3, zijn verwerkt. DB neemt advies van SDC over indien is vastgesteld met meerderheid van stemmen en past binnen stedelijke en budgettaire kaders. DB kan uitsluitend schriftelijk met zeer zwaarwegende redenen afwijken van advies of voorstel van SDC. (art. 19, lid 5) Als standpunten van stadsdeelcommissieleden bij uitbrengen van advies uiteenlopen, worden in advies standaard alle verschillende standpunten binnen commissie kenbaar gemaakt. (art. 30, lid 5)

Adviesvraag college Formuleer hier de vraag aan het dagelijks bestuur

Inleiding De Amsterdamse gemeenteraad heeft eind 2017 unaniem het initiatief omarmd een verkenning uit te voeren naar de mogelijkheden voor een nationale museale voorziening over het slavernijverleden. De afgelopen jaren hebben verschillende belangenorganisaties en experts dit initiatief verder uitgedacht en uitgewerkt. Vanaf september 2022 zijn door het college drie kwartiermakers aangesteld om op verschillende deelonderwerpen (museaal, maatschappelijk en fysiek) de voorbereiding en de realisatie van een nationaal slavernijmuseum dichterbij te brengen. Pagina 1 van 4

Op 13 februari 2024 hebben de kwartiermakers hun bevindingen en adviezen aangeboden aan het college van B&W en op 15 februari zijn deze gepresenteerd aan pers en publiek. De kwartiermakers adviseren om het museum op de kop van het Java-eiland in Stadsdeel Oost te vestigen, in een nieuw, iconisch en hoogwaardig museumgebouw van ca. 9000m2 omringd door een park. Voordat het College van B&W en de gemeenteraad een besluit nemen over de locatie vraagt het College advies aan het Dagelijks Bestuur, met het verzoek om bij dit advies ook de stadsdeelcommissie te betrekken. Participatie en onderzoek Een uitvoerig participatietraject behoorde nadrukkelijk tot de opdracht van de kwartiermakers. Gedurende heel 2023 en middels vele bijeenkomsten (17 in totaal) – in Amsterdam, in de rest van Europees Nederland, Caribisch Nederland, Aruba en Suriname – is er met vele betrokkenen gesproken over het museum. In Amsterdam zijn in totaal 4 grote participatiebijeenkomsten georganiseerd, waaronder één in Oost. Daarnaast heeft R&D in opdracht van de kwartiermaker fysiek een locatieonderzoek uitgevoerd (zie bijlage). Hierbij is specifiek gekeken naar stedenbouwkundige en planologische kenmerken en mogelijkheden, met als doel uit een shortlist van negen locaties één voorkeurslocatie te kiezen.

Voorkeurslocatie Het advies van de kwartiermakers is om het toekomstige museum te situeren op Java-eiland, in Stadsdeel Oost. Dit advies is het resultaat van het participatietraject en het locatieonderzoek. Participatietraject Tijdens de participatiebijeenkomsten worden Java-eiland, Marineterrein en Gaasperplas het vaakst genoemd als locatie. In gesprekken met verschillende belangenorganisaties komt Java-eiland het vaakst naar voren als favoriete locatie, en worden af en toe Amstelpark, Marineterrein en Sixhaven genoemd. Hieruit volgt dat uit het participatietraject Java-eiland als voorkeur naar voren komt. Met omwonenden en Hotel Jakarta is in het afgelopen jaar een aantal keer gesproken en een aantal bewoners heeft een aangepast plan voor het park inclusief museum overhandigd. R&D onderzoek Het locatieonderzoek laat zien dat op basis van stedenbouwkundige en planologische criteria drie van de negen locaties eruit springen; deze locaties sluiten goed aan op het programma van eisen en zijn ruimtelijk inpasbaar. Javaeiland, Gaasperplas en Sixhaven hebben alle drie de fysieke ruimte voor een alleenstaand museum met park op een zichtbare, prominente locatie en liggen aan stromend water. Het zijn plekken die bereikbaar en zichtbaar zijn, zonder dat ze in het centrum van de stad liggen en de druk op de binnenstad door bezoekers nog verder doen toenemen.

Met de inzichten uit het participatietraject en gekeken naar de haalbaarheid in ontwikkeltempo en kosten, schuift dit onderzoek tenslotte de locatie Java-eiland nadrukkelijk als voorkeurslocatie naar voren. Gaasperplas heeft minder de voorkeur vanwege de meer decentrale ligging waarbij de verwachting is dat minder verschillende groepen de weg naar het museum gaan vinden. Sixhaven scoort minder vanwege de complexe herontwikkeling van het gebied dat gepaard gaat met hoge kosten en een langere looptijd o.a. vanwege de inpassing of verplaatsing van de jachthaven en de woonarken. Samenvattend concludeert het R&D onderzoek dat Java-eiland een centrale prominente plek aan stromend water inneemt, op een bereikbare plek en met een sterke visuele relatie met het centrale deel van het IJ. Tegelijkertijd ligt het op voldoende afstand van het drukke centrum waardoor er ruimte is voor rust en reflectie. Doordat het op enige afstand ligt van het centrum zorgt het er ook voor dat de gebieden met hoge toeristische druk niet verder belast worden. Relatie met de Omgevingsvisie Registratienummer Z17-81484 / 2605 Pagina 2 van 4

De locatie Java-eiland sluit goed aan bij de ambitie van Amsterdam om zich meer naar het IJ te richten. Het IJ speelt een centrale rol in Amsterdam en haar ontwikkeling en het realiseren van een stedelijke voorziening op deze plek versterkt het waterfront. In de Omgevingsvisie 2050 ‘Amsterdam een Menselijke Metropool’ is deze ambitie vertaald naar een kralenketting aan voorzieningen aan de noordkant van het IJ en een aantal groenblauwe hotspots ten zuiden van het IJ, waaronder de Kop Java-eiland. De inzet op deze plekken is om, gebruikmakend van de landschappelijke kwaliteit, hun stedelijke betekenis te vergroten door vrijetijdsvoorzieningen te realiseren. Bezoekerseconomie De gemeente werkt met de visie ‘Bezoekerseconomie 2035’ aan een toekomstbestendige bezoekerseconomie die bijdraagt aan leefbaarheid en een divers voorzieningenniveau in de hele stad. Dit betekent concreet de ontwikkeling van een meerkernige bezoekerseconomie met voorzieningen in andere delen van de stad dan het centrum. De opgave is de bezoekers, maar ook attracties en (culturele) voorzieningen die interessant zijn voor bezoekers zo veel mogelijk te spreiden over de stad. Het positioneren van grootstedelijke voorzieningen aan het water en buiten het centrum kan hier een rol bij spelen.

De locatiekeuze voor het Nationaal Slavernijmuseum sluit goed aan op deze gedachte, omdat het een plek is waar op dit moment geen grote aantallen bezoekers zijn of overlast gevend bezoek. Relatie met de omgeving De realisatie van het Nationale Slavernijmuseum biedt voor het stadsdeel kansen voor een definitieve invulling van de kop van Java-eiland. De invulling van dit gebied door middel van een openbaar toegankelijk park is een lang gekoesterde wens van vele omwonenden. Conclusie De kwartiermakers concluderen dat uit de participatie en uit het locatieonderzoek Java-eiland als meest geschikte locatie voor het museum naar voren is gekomen. Zij onderschrijven deze conclusie, zien vanuit hun expertise veel mogelijkheden voor het museum op deze plek en adviseren het college daarom om het museum op deze plek te vestigen. Adviesaanvraag Het college van B&W verneemt graag van het dagelijks bestuur van stadsdeel Oost of het DB zich vinden in het aanwijzen van deze locatie voor het Nationaal Slavernijmuseum. En welke aandachtspunten, kansen en mogelijkheden het DB ziet ten aanzien van deze locatie. Het college vraagt het DB nadrukkelijk om ook de stadsdeelcommissie te raadplegen bij het opstellen van haar advies. Het advies dient uiterlijk op 2 april binnen te zijn.

Vervolg Naar verwachting zal het college op 16 april met een bestuurlijke reactie komen op het eindadvies van de kwartiermakers, mede gebaseerd op verschillende extra ingewonnen adviezen, waaronder het advies van het stadsdeel. Instemming met een locatie zal in mei 2024 aan de raad worden voorgelegd. Bijlagen: - ‘Vertel het hele verhaal’, Plan voor de oprichting en bouw van een Nationaal Slavernijmuseum o Bijlage 1: Locatieadvies o Bijlage 2: Programma van Eisen o Bijlage 3: Architectenselectie - ‘Over ons en met ons’, Participatieverslag

Conceptadvies DB: Het dagelijks bestuur formuleert hier -indien van toepassing- t.b.v. de stadsdeelcommissievergadering een conceptadvies

…

Registratienummer Z17-81484 / 2605 Pagina 3 van 4

Advies stadsdeelcommissie: Advies van de stadsdeelcommissie aan het DB

…

Finaal advies DB: Advies van het dagelijks bestuur aan het college van burgemeester en wethouders

…

Registratienummer Z17-81484 / 2605 Pagina 4 van 4