Advies Amsterdamse Kunstraad inzake Kunstenplan 2021-2024 + bijlage voortgang AMBKC.pdf

Betreft: Advies Kunstenplan 2021-2024

Eerlijk speelveld



Cluster Cultuureducatie

 

Corona

 

Codes



Voortgangsrapportage Amsterdamse Maatschappij voor het Behoud van Kunst en Cultuur

.

AMBKC Geacht gemeentebestuur, In de gemeenteraad zijn vragen gesteld over de stand van zaken in de Amsterdamse culturele sector ten tijde van de coronapandemie. Ook is er gevraagd in hoeverre gevolg is gegeven aan het advies van de kunstraad van 14 mei jl. waarin de kunstraad opriep tot de creatie van een ‘grootstedelijk fonds met oplossingen op maat voor de knelpunten die in de komende maanden en jaren gaan ontstaan’. Graag geven wij u met dit schrijven en bijgevoegde onderzoeksrapportage een update. In de afgelopen maanden heeft Felix Rottenberg, voorzitter van de Amsterdamse Kunstraad in goede samenwerking met Annabelle Birnie, directeur van het Amsterdams Fonds voor de Kunst (AFK), gesprekken gevoerd met sleutelfiguren binnen de Amsterdamse bancaire sector om te kijken hoe de financiële problemen in de kunstwereld, ontstaan door het wegvallen van publiekinkomsten, opgelost zouden kunnen worden. Namens de Amsterdamse instellingen was voorzitter van het ACI Annet Lekkerkerker aanwezig, evenals Olga Leijten, directeur Kunst en Cultuur. Ook de Treasurer van de gemeente Amsterdam is betrokken bij het initiatief en de burgemeester heeft samen met wethouder Meliani deze publiek-private samenwerking gesteund door op 24 juni jl. een ambtswoningbijeenkomst te organiseren. De werktitel luidt inmiddels Amsterdamse Maatschappij voor het Behoud van Kunst en Cultuur (AMBKC).

ANALYSE GEVOLGEN COVID-19 VOOR CULTURELE SECTOR Het eerste resultaat van deze publiek-private samenwerking is een onderzoek dat door een toonaangevend bureau belangeloos is uitgevoerd op basis van de cijfers die de gemeente Amsterdam en het Amsterdams Fonds voor de Kunst hebben aangeleverd. In het rapport (d.d. augustus 2020) dat in opdracht van de kunstraad en het AFK is uitgevoerd, heeft het onderzoeksbureau circa 500 kunst- en cultuurinstellingen gecategoriseerd in de podiumkunsten, visuele kunsten en beeldende kunsten. Instellingen die een winstdoelstelling hebben, kunstvakopleidingen en cultuur-educatieve instellingen zijn buiten beschouwing gelaten. De impact van Covid-19 op de inkomsten van 2020-2021 zijn uitgewerkt in negen scenario’s, waaronder de twee meest waarschijnlijke: scenario A, waarin het virus snel onder controle is en scenario B met heroplevingen van het virus en een lagere lange termijn groei.

VERLIEZEN Uit de analyse blijkt dat de misgelopen inkomsten voor de culturele sector in Amsterdam in 2020 ongeveer 1,2 miljard euro bedragen. Dit tekort kunnen de instellingen grotendeels opvangen door de externe steun en significante interne compensatie, waaronder het inzetten van reserves. Mede door de generieke maatregelen van het Rijk en de extra ondersteuning van 17 miljoen euro voor de kunst- en cultuursector van de stad, zullen de meeste instellingen in 2020 het hoofd boven water kunnen houden. Besparingen bestaan vooral uit niet gemaakte kosten (annulering/sluiting) en reorganisaties, inclusief ontslagen. Inkomsten uit nieuwe businessmodellen is nog zeer beperkt.

VOORTGANGSRAPPORTAGE AMSTERDAMSE MAATSCHAPPIJ VOOR HET BEHOUD VAN KUNST EN CULTUUR

2

AMBKC Voor 2021 is de situatie minder gunstig. In scenario B, het scenario waarin rekening is gehouden met een tweede tijdelijke sluiting van de culturele instellingen zoals nu het geval is, lopen de tekorten in de Amsterdamse culturele sector in dat jaar op tot 2,5 miljard euro. De landelijke corona-steunmaatregelen stoppen vooralsnog medio 2021, de haalbare besparingen zijn door de instellingen al doorgevoerd in 2020 en de reserves zijn op. Uit de steekproef van het onderzoeksbureau blijkt dat een meerderheid van de instellingen verwacht 2021 niet te overleven als de anderhalve meter maatregel van kracht blijft. De grootste klappen vallen bij instellingen met hoge vaste lasten en geen of weinig subsidie. Het financieel tekort dat zich in 2021 zal manifesteren, raakt sommige instellingen harder dan andere. Veel festivals bijvoorbeeld kunnen het langer volhouden, omdat zij vaak weinig vaste lasten hebben en veel flexibel personeel. Het onderzoek ordent de knelpunten langs drie hoofdlijnen. → De vaste infrastructuur komt onder druk als de coronasteun van de overheid stopt en de zalen niet volledig benut kunnen worden. → De artistieke inhoud kan niet meer op het oude niveau gefinancierd worden. Dit probleem speelt nu ook al en heeft een groot effect op de rest van de artistieke ‘keten’. Steeds minder makers zullen iets produceren en opdrachten verwerven.

→ De maatschappelijke functie komt in de knel. Met de publieksopbrengsten worden door de culturele instellingen zonder winstdoelstelling, maatschappelijke doelen gefinancierd, zoals educatie. Zie bijlage 1 voor de volledige resultaten van het onderzoek

VERVOLGSTAPPEN De kunstraad heeft in het advies van 14 mei jl. gesteld dat er in aanvulling op de landelijke maatregelen een grootstedelijk fonds nodig is om de culturele en creatieve infrastructuur in Amsterdam overeind te houden. De voorzitter van de kunstraad en de directeur van het AFK praten hierover dagelijks met fondsen en andere (particuliere) geldschieters - deze hebben echter allen hun specifieke financieringsvoorwaarden. Alleen activiteiten die potentieel winstgevend zijn, komen in aanmerking voor leningen of garantiestellingen. Fondsen en banken willen investeren en participeren in aansprekende plannen en/of projecten; zij financieren geen tekorten. Instellingen zijn eveneens terughoudend bij het aangaan van financiële verplichtingen, zolang het niet duidelijk is, wanneer zij weer publiek kunnen ontvangen. Uit het verloop van de gesprekken wordt duidelijk dat het essentieel is dat de gemeente ook zelf bijdraagt aan het in standhouden van de culturele en creatieve sector. De AMBKC wil in eerste instantie als platform fungeren waarop professioneel advies en financiering worden samengebracht. Aldus kan per individuele culturele instelling, in nauwe samenspraak met haar bestaande stakeholders, een maatwerk oplossing worden gevonden die haar in staat stelt om op middellange termijn te overleven.

VOORTGANGSRAPPORTAGE AMSTERDAMSE MAATSCHAPPIJ VOOR HET BEHOUD VAN KUNST EN CULTUUR

3

AMBKC De advies- en regiefunctie zal worden ingevuld door deskundige professionals die zich pro bono een dagdeel per week beschikbaar stellen aan een culturele instelling. In nauwe samenspraak tussen deze AMBKC-adviseur en (de stakeholders van) de culturele instelling wordt er een werkbaar businessplan opgesteld. Bij het vinden van een passende oplossing wordt de huisbank van de betreffende instelling betrokken om een lening te verstrekken, waarbij de AMBKC borg staat.

“Ik ben een groot kunstliefhebber en een fervent gebruiker van Amsterdamse culturele voorzieningen. Als ik een dagdeel per week mijn kennis, ervaring en netwerk onbezoldigd kan inzetten om een instelling te helpen, dan beschouw ik dat als een prachtige kans om iets terug te geven.” Els Sweeney-Bindels, Hoofd Europese Investerings Bank, kantoor Amsterdam

In oktober is een kwartiermaker aangesteld. Deze bouwt (om niet) aan een eenvoudige, transparante uitvoeringsorganisatie, die niet hoeft te voldoen aan complexe regelgeving van de Nederlandse Bank en de Autoriteit Financiële Markten. Door slimme samenwerkingsverbanden aan te gaan, bijvoorbeeld met Cultuur en Ondernemen, particuliere fondsen en de landelijke Taskforce culturele en creatieve sector, zal de AMBKC proberen flexibel op sectorontwikkelingen in te spelen.

REVOLVEREND WAARBORGFONDS Het streven is te komen tot een revolverend waarborgfonds, met publieke en private middelen. Voor de financiering zal samengewerkt worden met overheden, cultuurfondsen, filantropen (o.a. Geefkringen) en financiële instellingen. Via financiële instellingen kan mogelijk gebruik gemaakt worden van aanvullende overheidsinstrumenten (nationaal, Europees). Op basis van het businessplan kan een aanvraag tot afgifte van een borgstelling bij de AMBKC worden ingediend, als onderdeel van een integrale financieringsoplossing. De looptijd van de financiering waartoe de borgstelling wordt afgegeven, is maatwerk. Met elke aflossing c.q. verlaging van de borgstelling wordt weer ruimte vrijgespeeld om nieuwe financieringen mogelijk te maken. Bij gebleken succes van de werkwijze van de AMBKC kan ook een gunstig hefboomeffect optreden, vergelijkbaar met de werkwijze van de Stichting Waarborgfonds Sport (SWS). Indien deze stichting positief adviseert omtrent de financieringsaanvraag van een sportvereniging, accepteren de Nederlandse banken borgstellingen van SWS tot een totaal van vijfmaal haar kapitaal.

VOORTGANGSRAPPORTAGE AMSTERDAMSE MAATSCHAPPIJ VOOR HET BEHOUD VAN KUNST EN CULTUUR

4

AMBKC ACTUELE KNELPUNTEN Uit het onderzoek blijkt dat de situatie in de tweede helft van 2021 nijpend wordt. Op dit moment leunt de Amsterdamse cultuursector op de generieke en specifieke maatregelen. De kunstraad wijst op een onvoorziene complicatie die ook in de Tweede Kamer is gesignaleerd: lokale financiële steun aan culturele instellingen wordt door het Rijk opgeteld bij de omzet en in mindering gebracht op de reeds verstrekte NOW. Dit betekent dat de specifieke steun die Amsterdam met 17 miljoen euro heeft verstrekt aan de instellingen in het kunstenplan, wordt verrekend met de NOW die ze eerder ontvingen. Het geld gaat dus voor een belangrijk deel naar de Rijksoverheid en niet naar Amsterdamse cultuur. Overigens geldt dit ook voor het specifieke steungeld dat via de Rijksfondsen aan Amsterdamse instellingen wordt uitgekeerd. Deze weeffout van incongruent overheidsbeleid moet in het belang van de sector zo snel mogelijk worden gerepareerd. De kunstraad adviseert de gemeente hierover op korte termijn in gesprek te treden met de Rijksoverheid. Namens de Amsterdamse Kunstraad en het Amsterdams Fonds voor de Kunst,

Felix Rottenberg, voorzitter AKr Annabelle Birnie, directeur AFK Guikje Roethof, algemeen secretaris AKr Hans van Hooren, kwartiermaker AMBKC

VOORTGANGSRAPPORTAGE AMSTERDAMSE MAATSCHAPPIJ VOOR HET BEHOUD VAN KUNST EN CULTUUR

5

Amsterdamse Maatschappij voor het Behoud van Kunst en Cultuur (AMBKC) Impact COVID-19 op kunst en cultuur in Amsterdam

September 2020

Opmerkingen vooraf Het hierna volgende overzicht is tot stand gekomen in augustus 2020 in opdracht van en in samenwerking met de Amsterdamse Kunstraad, het Amsterdams Fonds voor de Kunst en Gemeente Amsterdam. De overzichten en analyses zijn bedoeld om inzicht te krijgen in de impact van COVID-19 op de kunst- en cultuursector in Amsterdam als geheel. De analyses zijn niet bedoeld om de impact op individuele instellingen te bepalen. Individuele instellingen worden in het overzicht genoemd ter illustratie. Op basis hiervan kunnen geen conclusies ten aanzien van deze instellingen worden getrokken. Op basis van 23 interviews in de Amsterdamse kunst- en cultuursector is in dit rapport de meest voorkomende en dringende problematiek benoemd. Dit overzicht is niet uitputtend. Dit overzicht is uitsluitend bedoeld voor intern gebruik.

2

AMBKC wil zich richten op ca. 500 kunst- en cultuurinstellingen in Amsterdam Doelgroep AMBKC1 1.

2.

3.

1. 2. 3.

Organisaties in Amsterdam Individuen en ZZP'ers zijn niet meegenomen

Subsectoren: podiumkunsten, beeldende kunsten, visuele kunsten

Zowel gesubsidieerde, als niet-gesubsidieerde instellingen Instellingen in privaat eigendom en for-profit instellingen zijn niet meegenomen

Type instellingen in scope2

Type instellingen niet in scope

Totaal in scope

521

Totaal culturele instellingen Amsterdam

1.092

Galeries en kunstbeurzen Podia

115

Musea

36

Arthouse cinema

9

Festivals

78

Gezelschappen

Andere makers

228

55

210

Entertainment, nachtclubs, primair eetgelegenheid

91

Broedplaatsen, ateliers, residenties

92

Evenementenlocaties

38

Musea (niet in Museumvereniging)

35

Bibliotheken

27

Commerciële bioscopen

7

Educatie3

71

Totaal in scope

521

For-profit instellingen vallen niet in de doelgroep. Dit onderscheid is zo goed mogelijk gemaakt maar niet 100% accuraat omdat de for-profit/ non-profit structuur niet voor iedere individuele instelling in kaart is gebracht. Voor onze analyse hebben we interviews gedaan met 23 instellingen in scope Kunstvakopleidingen en cultuureducatie

Bron: Database gemeente Amsterdam/Metropoolregio Amsterdam (2018), AFK- en A-Bis-data

3

De gevolgen van de COVID-19 maatregelen resulteren in een inkomstenverlies van ca. 1,2 EUR mld in 2020 tot totaal ca. 2,0-2,5 EUR mld eind 2021 Deze analyse is gemaakt in augustus 2020

Verwacht inkomstenverlies1 op basis van twee waarschijnlijk geachte COVID-19 scenario’s Verwacht inkomsten verlies t.o.v. geen COVID-19, EUR mln

Zonder COVID

Geen COVID

De blauwe lijn is doorgetrokken vanuit 2019 en laat de verwachtte situatie zien zonder COVID. De twee dips geven het laagseizoen voor de meeste kunst- en cultuurinstellingen aan.

Scenario A

Totaal inkomstenverlies, 2020-2021 EUR mld

2020

2023

Q1

Q2

Q3

Q4

Q1

Q2

Q3

Q4

A

-140

-430

-280

-350

-340

-350

-100

0

B

-140

-430

-310

-360

-340

-350

-280

-340

Inkomstenverlies: In dit scenario loopt het verlies aan inkomsten in 2020 en 2021 samen op tot 2.0 miljard euro (verlies van 47%). Daarvan wordt 1.2 miljard euro verlies verwacht in 2020 en 0.8 miljard euro in 2021.

200

Scenario B

150

-2.5

Aanname dat er een tweede lock down komt (periode is willekeurig gekozen maar gaat uit van 1 maand volledige sluiting en 1 maand strenge regels), dat na deze golf de ‘basisregels’ zullen terugkeren en aanblijven tot en met eind 20212 en het BNP door een volgende economische crisis na Q1 2023 hersteld zal zijn. Tot 2023 verwacht men lagere inkomsten van zowel bezoekers als sponsors. Inkomstenverlies: In dit scenario loopt het verlies aan inkomsten in 2020 en 2021 samen op tot 2.5 miljard euro (verlies van 61%). Daarvan wordt 1.2 miljard euro verlies verwacht in 2020 en 1.3 miljard euro in 2021. 1.

2021

Scenario B

Q1

-2.0

Aanname dat er geen tweede lock down komt, dat de ‘basisregels’ zullen doorlopen tot en met de eerste helft van 20212 en het BNP in september 2021 hersteld zal zijn.

Totaal inkomstenverlies, 2020-2021 EUR mld

Scenario A

100

50

0

jan-20

apr-20

jul-20

okt-20

jan-21

apr-21

jul-21

okt-21

jan-23 apr-23

O.b.v. de non-profit status van de instellingen in scope wordt ervan uitgegaan dat alle inkomsten nodig zijn om kosten te dekken of investeringen te maken. Verlies van inkomsten resulteert hierdoor in een tekort. 2. Aanname over duur ‘basisregels’ gebaseerd op moment dat het meeste duidelijkheid/invloed op resultaat voor sector heeft i.v.m. seizoensgebondenheid

Bron: Team analyse; AFK verantwoording 2017-2019; Jaarverslagen 2019 A-BIS; Jaarverslagen 2019 BIS

4

Het tekort is kleiner dan het inkomstenverlies en wordt in 2020 deels opgevangen door zowel externe als interne maatregelen, voor 2021 zijn de maatregelen nog niet volledig bekend

Dit overzicht is gecreëerd in augustus 2020, later aangekondigde maatregelen zijn daartoe in deze analyse niet meegenomen

2020 sector onder druk: meeste instellingen lijken gat te kunnen dichten middels externe steun en significante interne compensatie

2021 kritieke toestand: externe compensatie nog veelal onbekend, reserves reeds benut in 2020

Tekort en beschikbare fondsen, EUR mln

Tekort en beschikbare fondsen, EUR mln

Extern

1.200

40 280

Toelichting

Intern

Aanvullende subsidie telt mee als inkomsten wat betekent dat een deel van de ontvangen NOW teruggestort moet worden

Terugstorting van NOW i.v.m. bijdrage uit “noodfondsen”1 100

820

Max. 150 230

1. 2. 3. 4.

Kunst & cultuur “noodfondsen”3

Toelichting

Intern

Meerderheid instellingen verwacht 2021 niet te overleven indien 1,5m maatregelen blijven, veel instellingen hebben geen plan

800-1300

Besparingen bestaan uit niet gemaakte kosten (vb vanwege annulering/sluiting) en reorganisaties (vaste lastenreductie)

Ca. 400

Inkomsten- NOW, TVL, verlies TOGS2 2020 (o.b.v. scenario’s)

Extern

n.t.b.

Resterend Besparingen Inkomsten Totaal Resterend tekort na uit nieuwe beschikbare tekort externe business- algemene compenmodellen reserves4 satie

Impact van inkomsten uit nieuwe businessmodellen is nog beperkt (ca. <10% van pre-COVID19 inkomsten)

Eerste ondersteuning voor 2021 (NOW) en extra cultuurfonds zijn toegezegd voor komende negen maanden (tot mid21) InkomstenExterne Interne aanverlies compensatie passingen 2021 (o.b.v. scenario’s)

Resterend tekort

Intern zullen reserves op zijn en veel ‘makkelijke’ besparingen reeds gerealiseerd in 2020

O.b.v. interviews aanname dat 40 EUR mln aan NOW (40% van steun uit “noodfondsen”) teruggestort moet worden, aangezien bijdragen uit “noodfondsen” meetellen als inkomsten in NOW-calculatie Schatting op basis van beschikbare data: ~306 mln EUR NOW (aanname NOW 1.0 en 2.0 volledig aangevraagd voor vaste personeelslasten), ~2mln EUR TOGS (4,000 EUR/instelling), ~13 mln EUR TVL (25,000 EUR/instelling) 78 EUR mln (MinOCW), 17 EUR mln van Gemeente en 4 EUR mln (Kickstart Cultuurfonds, aanname 25% van 16 EUR mln totaal beschikbaar) Gemiddeld 11% algemene reserves (o.b.v. uitvraag in maart 2020) van pre-COVID-19 jaarlijkse inkomsten

Bron: Interviews; Web- en personderzoek; Team analyse; Data op uitvraag verkregen van MinOCW; Uitvraag AFK & Gemeente Amsterdam over COVID-19 impact bij culturele instellingen (maart 2020)

5

Het tekort is in 2020 het grootst voor de instellingen die geen of weinig vaste subsidie ontvangen en hoge vaste lasten hebben Hoe hoger de subsidie, hoe meer extra steun, hoe kleiner het tekort Subsidie en “noodfondsen”3

Omvang tekort % van totale scope (ca. 500 instellingen)1

15-20%

2-3%

30-50%

10-15%

3%

10%

Type instelling

Organisaties met vaste locatie en geen vaste subsidie1

Podia met vaste locatie en weinig vaste subsidie 1

Festivals en makers zonder vaste subsidie1

Festivals en makers met ca. helft van inkomsten uit vaste subsidie1

Musea met vaste locatie en ca. helft van inkomsten uit vaste subsidie1 en veel extra steun

Instellingen (zalen en makers) met veel subsidie en steun, daardoor een overbrugbaar tekort in 2020

Verklaring

Hebben hoge vaste lasten (pand en personeel)

Hebben hoge vaste lasten (pand en personeel)

Hebben lagere vaste lasten

Hebben lagere vaste lasten

Ontvangen relatief lage subsidiebijdrage (gemiddeld ca. 35% van inkomsten)

Kunnen beperkt NOW aanvragen

Kunnen beperkt NOW aanvragen

Hebben hoge vaste lasten (pand en personeel)

Kunnen nagenoeg geen aanspraak maken op “noodfondsen”2

Ontvangen ca. 20% van totaal beschikbare “noodfondsen”2

Ontvangen hoge meerjarensubsidie1, daarom beperkt afhankelijk van publieksinkomsten

Kunnen NOW aanvragen Kunnen nagenoeg geen aanspraak maken op “noodfondsen”2

Ontvangen ca. 15% van totaal beschikbare “noodfondsen”2 Ondervinden veel last van capaciteitsbeperkingen

Ontvangen ca. 55% van totaal beschikbaar van “noodfondsen”2 Ondervinden minder last van capaciteitsbeperkingen en kunnen tentoonstellingen langer laten staan

Ontvangen ca. 10% van totaal beschikbaar van “noodfondsen”2

1. Analyse gebruikt data over meerjarige subsidie uit BIS, A-Bis of van AFK. Gezien beperkte data van overige fondsen die instellingen meerjarig financieren, wordt in sommige gevallen de groepsomvang benaderd met een range 2. Additionele steun van Rijk (300 EUR mln) en Gemeente (17 EUR mln) Bron: Gemeente Amsterdam, Creatief Ecosysteem MRA data; AFK 2019 verantwoordingendata; jaarrekeningen van BIS- en A-Bis instellingen; Team analyse

6

Door het resulterend tekort komen vaste infrastructuur, artistieke inhoud en het vervullen van de maatschappelijke functie in gevaar Categorie

Wat komt in de knel

Implicaties

Wie wordt het meest geraakt

1. Vaste

Huisvesting

Verlies van pand en daarmee mogelijkheid om inkomsten te genereren

Podia, musea en arthouse cinema:

infrastructuur

Acute maandelijkse lasten (o.a. hypotheek/huur, GWL, beveiliging, verzekering) niet kunnen opbrengen Lange termijn en acuut onderhoud (aan pand en collectie) niet kunnen opbrengen

Personeel

Acute personeelslasten niet kunnen opbrengen



Ca. 85-90% heeft pand in eigen bezit of huurt van een andere partij dan de gemeente. Ook voor gemeentelijke panden betaalt men huur die doorloopt



Ca. 83%-98% FTE van gesubsidieerde instellingen is in vaste dienst. Ca. 35% van totale kosten gaat naar artisitiek personeel (vgl 9-10% naar overhead personeel).

Panden krijgen na verlies langdurig andere bestemming

Ontslag specifiek talent dat niet/moeilijk vervangen kan worden of na lange stop niet meer beschikbaar is. Onvoldoende (artistiek) personeel om inkomsten te genereren na COVID-19

2. Artistieke inhoud

3. Maatschap-

pelijke functie

Programmeren

Gebrek aan liquide middelen om te (voor)investeren in (nieuwe) programmering

Verschraling van programmering en relatie met publiek Risico dat publiek(sinkomsten) helemaal verloren gaan

Podia, festivals, gezelschappen en andere makers:



Podia en festivals zijn veelal afhankelijk van gezelschappen/makers voor inhoud



Gezelschappen/makers werken met relatief veel ZZP’ers (ca. 58% FTE voor gezelschappen is in vaste dienst en ca. 29% FTE voor andere makers) . Inkomens van dit artistiek personeel kwetsbaar als podia sluiten.

Maken

Onvoldoende inkomsten voor makers door verminderde programmering en kleinere zaalbezetting; business model niet meer sluitend

Keteneffect

In de knel geraakte artistieke inhoud heeft voorbij de instellingen groot effect op artistieke partners en ZZP-ers die betrokken zijn bij deze producties maar niet in scope zijn van dit rapport. Dit ‘spillover’-effect in de artistieke ‘keten’ heeft grote impact voor de gehele kunst- en cultuursector, zowel op korte als lange termijn.

Educatie

Geen inkomsten die kunnen worden ingezet voor cross-subsidiëring van educatie/gebiedsfunctie

Uitstroom van talent uit de sector

Verminderde connectie met toekomstig/nieuw publiek en/of talent vooral in buitengebieden Geen verrijking van kunst en cultuur in curriculum, minder kans dat dit onderdeel van levensstijl zal worden

Bron: Interviews; Gemeente Amsterdam, Creatief Ecosysteem MRA data; AFK 2019 verantwoordingendata; jaarrekeningen van BIS- en A-Bis instellingen; Team analyse

Podia, musea en festivals:



Ca. 40% (festivals) tot 80% (musea) van instellingen organiseert educative projecten met subisidie en/of uit eigen inkomsten. De projecten die zelf gefinancierd worden vallen nu weg. 7

Situatie vraagt om aanpassingen, zowel in het financiële model als in het operatiemodel Het verdienmodel en de marktvraag van kunst en cultuurinstellingen worden in verschillende mate geraakt; meerdere oplossingsrichtingen dienen te worden verkend

Oplossing

Hoog

Operatiemodel wijzigen

Operatiemodel aanpassen

Verstoring operatiemodel

Nieuw operatiemodel Besparen en additioneel ondersteunen

Mate waarin instelling haar aanbod kan aanpassen aan COVID-19 maatregelen

Laag

In binnen- en buitenland worden oplossingen gevonden

Ondersteun en herstel

Verstoring marktvraag Hoog Mate waarin bezoekersaantallen teruglopen (als gevolg van restricties COVID-19) en snelheid waarmee ze weer zullen toenemen

Oproep aan overheid voor minimaal 4 USD mld (3,4 EUR mld) steun voor musea 1,6 GBP mld (1,7 EUR mld) steunpakket voor cultuur en erfgoed

Reorganiseer

20% reductie in personeel sinds maart in verschillende golven Al het personeel zonder vast contract ontslagen

Reorganiseer

Geen probleem

Bron: Web- en personderzoek

Ondersteun en herstel

Organisatie

Business model aanpassen

Speciaal gebouwd openlucht theater op het strand

Nieuw business model

Drive-thru museum in Ahoy

The Warren, Brighton, UK

10:00-11:00u alleen toegang voor senioren en risico-groepen

Wekelijks nieuw stuk op Youtube, binnenkort screenings in bioscopen

8

Er wordt al heel veel gedaan op het niveau van de individuele instellingen Kosten besparen

Beperking van openingstijden

Musea sluiten aantal dagen per week. Coördinatie tussen musea om deze oplossing op te schalen is wenselijk

Tentoonstellingen

 Tentoonstellingen uitstellen en uitspreiden  Geplande tentoonstelling vervangen door goedkopere versie, beter afgestemd op Nederlands i.p.v. internationaal publiek

Aanbod optimaliseren onder COVID-19 maatregelen

Structurele samenwerkingen tussen instellingen om te optimaliseren voor het gezamenlijk belang

Bron: Interviews; Web- en personderzoek

Grotere zaal en/of kleiner gezelschap

Makers van voorstellingen en vertoningen zoeken alternatieve locaties (zoals kerken, vergaderzalen van hotels) en alternatieve gezelschappen (kleiner)

Herinrichten van ruimte

Alternatief gebruik van de podiumzalen waarbij COVID-maatregelen goed in acht genomen kunnen worden

Open voor specifiek publiek

Instellingen organiseren voorstellingen en dagen speciaal voor een doelgroep voor wie 1,5mmaatregel niet geldt

Digitaliseren

Makers brengen een alternatief online programma of digitale uitzendingen

Horeca

Instellingen maken gebruik van tijdelijke uitbreiden terrasvergunning

Tussen zalen

Zalen werken samen voor gezamenlijke programmering in zalen die beter op COVIDmaatregelen aan te passen zijn

Tussen zalen en makers

Intensievere samenwerking tussen ‘huisgezelschappen’ en zalen door wegvallen internationale programmering

Educatie

Gezamenlijk educatieprogramma’s 9

Vijf bespreekpunten voor de sector als collectief

Financiele mogelijkheden:

1. Vaste infrastructuur: op welke manier kan sectorondersteuning ook

gericht worden op ca. 25% instellingen die voor COVID-19 op eigen kracht draaiden met grote eigen (publieks)inkomsten en geen of beperkte subsidie, maar nu zwaar getroffen worden?

2. Artistieke inhoud: welke financiële modellen kunnen worden

ontwikkeld om programmering te ondersteunen onder beperkende COVID-maatregelen?

3. Maatschappelijke functie: waar kan specifieke tijdelijke financiële

ondersteuning gezocht worden voor die maatschappelijke projecten die uit eigen inkomsten werden betaald en grote waarde hebben?

Niet financiele mogelijkheden:

4. Welke best practices en ideeën kunnen gedeeld worden in onderdelen van de sector om kosten te besparen en nieuwe operatiemodellen te ontwikkelen?

5. Welke collectieve oplossingen kunnen worden ontwikkeld (met hulp van experts) voor het werken met in acht neming van beperkende COVID-19 maatregelen?

10

Appendix - Verantwoording Impactinschatting tot stand gekomen na extrapolatie

De omvang van het financieel tekort bij Amsterdamse kunst- en cultuurinstellingen ten gevolge van de COVID-crisis is een inschatting op basis van een extrapolatie van een combinatie van jaarverslagen, verantwoordingsdata zoals bij het AFK bekend en een kwalitatieve controle in diverse interviews met de sector. Het voorspeld financieel tekort dient daartoe als een zo accuraat mogelijk inschatting, maar is geen exacte voorspelling. Het tekort is gekwantificeerd voor twee scenario’s waarin andere aannames zijn gedaan over de mate van benodigde restricties om virusverspreiding te voorkomen en de kracht van de economische (ketting)reactie en over de impact van deze factoren op een categorie instellingen. Deze aannames worden in Bijlage 1 (COVID impact scenario’s) nader toegelicht.

Categorisering instellingen gericht op niveau gehele sector, niet op individueel niveau

Ten behoeve van de inschatting van het financieel tekort en het begrijpen van acute problematiek die daaruit voortkomt, is de Amsterdamse kunst- en cultuursector opgedeeld in zes categorieën met een vergelijkbare modus operandi (podia, musea, (arthouse) cinema, festivals, gezelschappen en andere makers). De categorisering is gemaakt om na extrapolatie zeggingskracht te hebben op het niveau van de gehele Amsterdamse kunst- en cultuursector, niet op het niveau van individuele instellingen.

Probleemanalyse

De probleemanalyse is gedaan op basis van 23 interviews met instellingen in de Amsterdamse kunst- en cultuursector. In dit rapport is de meest voorkomende en dringende problematiek benoemd. Deze lijst is niet uitputtend.

11