Actualiteit van het lid Meerburg (PvdD) inzake Risicos vitale infrastructuur bij verkoop AEB aan partijen buiten Europa

Commissieactualiteit voor de Commissie FKD van 20 juni 2024 Portefeuille Agendapunt

Deelnemingen (AEB) 2c

Onderwerp Risico’s vitale infrastructuur bij verkoop AEB aan partijen buiten Europa

Aan de commissie Onze fractie ziet problemen bij de verkoop van het AEB vanwege het grote publiek belang dat het bedrijf dient op het gebied van afvalverwerking, energieopwekking en circulariteit, nu en in de toekomst. De mogelijke verkoop aan een buitenlandse partij baart de Partij voor de Dieren Amsterdam bovendien extra zorgen. Tijdens de vorige verkooppoging kwam het Chinees-Rotterdamse AVR langs als serieuze kandidaat1. Dit is niet doorgegaan vanwege bezwaren van het ACM over de monopolie positie die AVR zou verkrijgen bij de koop van AEB. Echter, verkoop aan een partij buiten Europa is niet uitgesloten in de huidige verkoopronde. Naar aanleiding van een toezegging in de commissievergadering van donderdag 22 juni 2023 aan het lid Garmy is het college in gesprek gegaan met het ministerie van Binnenlandse Zaken over de gevolgen van een mogelijke verkoop aan een partij buiten de EU2. De wethouder heeft bovendien toegezegd het advies van de Rijksoverheid serieus mee te nemen. Echter heeft wethouder Van Dantzig tijdens de raadsvergadering van donderdag 29 juni 2023 ook laten weten dat hij niet zeker is of het AEB een dermate grote systemische asset is dat er heel uitgebreid advies nodig is van de Rijksoverheid over de nationale veiligheid.

Onze fractie betwist dat: In de recente kamerbrief ‘Versterkte aanpak bescherming vitale infrastructuur’ vraagt de Minister van Justitie en Veiligheid aandacht voor de uitval, verstoring of manipulatie van vitale processen en de mogelijke grote gevolgen voor het functioneren van de Nederlandse economie3. Onder andere het produceren van energie is voor Justitie en Veiligheid een criterium om te voldoen aan de

1 https://www.ad.nl/amsterdam/eindelijk-verkocht-vuilverbrander-aeb-komt-in-chinees-rotterdamse-handen~a95f86f2/?refer-

rer=https%3A%2F%2Fwww.google.com%2F 2 https://amsterdam.raadsinformatie.nl/vergadering/1120623 3 Https://www.rijksoverheid.nl/documenten/kamerstukken/2023/05/30/tk-versterkte-aanpak-bescherming-vitale-infrastructuur

Gemeente Amsterdam

Datun 20 juni 2024 Pagina 2 van 2

definitie ‘vitale infrastructuur’. In 2017 produceerde AEB nog 2.766 TerraJoule binnen de stadsgrenzen van Amsterdam. Het AEB levert ook warmte aan tientallen duizenden Amsterdamse woningen. Als er sprake is van een koper buiten de EU, verliezen we een vitale functie, wat ons mogelijk (geopolitiek) kwetsbaar maakt. Ook Tom Berendsen, Europarlementariër voor het CDA, waarschuwde in het artikel ‘Weg is weg: Europese havens in de uitverkoop’ voor de gevaarlijke situatie waarin landen zoals China cruciale Europese infrastructuur in handen krijgen en daarmee verschillende Europese landen tegen elkaar weten te spelen4.

Reden van spoedeisendheid Op 2 juni j.l. heeft het Militaire Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (MIVD) Chinese cyberspionage in Nederland blootgelegd. De dienst ontdekte geavanceerde Chinese malware die dit mogelijk maakt. Een Chinese statelijke actor is hiervoor verantwoordelijk. Dit stelt de MIVD op basis van eigen inlichtingen vast. 5 Ook is deze week bekend gemaakt dat de gemeente Amsterdam ruim 1200 camera's van Chinese makelij gaat weghalen uit de stad vanwege zorgen over spionage en mensenrechten. Dat meldt wethouder Alexander Scholtes (ICT en digitale stad) in een brief aan de gemeenteraad vanwege de zorgen over spionage en mensenrechtenschendingen door fabrikanten. Dit is mede naar aanleiding van de waarschuwing van het AIVD dat China een "offensief cyberprogramma" gericht op Nederland heeft. 6 Onze fractie vindt het onbegrijpelijk dat het stadsbestuur wél stappen onderneemt tegen de invloed van China op onze surveillance-infrastructuur maar géén actie onderneemt als het gaat om vitale infrastructuur zoals afvalverwerking en energieopwekking. In het licht van deze ontwikkelingen wil onze fractie het gesprek aan met wethouder van Dantzig over de vitale rol van het AEB en de geopolitieke risico’s bij verkoop aan partijen (uit onvrije en vijandige landen) buiten de EU.

Het lid van de commissie Mischa Meerburg – Partij voor de Dieren

4 https://www.telegraaf.nl/watuzegt/1825998200/weg-is-weg-europese-havens-in-de-uitverkoop 5 https://www.defensie.nl/actueel/nieuws/2024/02/06/mivd-onthult-werkwijze-chinese-spionage-in-nederland 6 https://nos.nl/artikel/2523941-amsterdam-haalt-1200-chinese-camera-s-de-komende-jaren-weg