Actieplan THOR 2025-2026 def.pdf

Actieplan Toezicht Handhaving Openbare Ruimte 2025-2026

2

Inhoud 1.

Voorwoord

4

2.

Inleiding

5

2.1 2.2 2.3

Betekenis en totstandkoming van het Actieplan Samenvatting Leeswijzer

5 6 6

3.

Prioritering

8

3.1 3.2 3.3

Proces totstandkoming Actieplan Informatie gestuurd werken Afwegingskader inzet

8 8 9

4.

Handhavingprioriteiten per thema

11

4.1 Stedelijke handhavingsprioriteiten 4.1.1 Overlast personen 4.1.2 Jeugdoverlast 4.1.3 Afval en milieu 4.1.4 Overlast van horeca en coffeeshops 4.1.5 Verkeer 4.1.6 Evenementen 4.1.7 Ondermijning 4.2 Lokale prioriteiten 4.2.1 Bouw/werken in de openbare ruimte 4.2.2 Overlast op en bij het water 4.2.3 Recreatie overlast bij en rondom water 4.2.4 Vercommercialisering van de openbare ruimte en graffiti 4.2.5 Overlast rond markten 4.2.6 Vuurwerkoverlast 4.2.7 Objecten in de openbare ruimte 4.3 Schematische weergave handhavingsprioriteiten 2025-2026

11 11 12 12 12 13 14 14 15 15 15 15 15 16 16 16 17

5.

Handhavings­taken specialistische teams

5.1 Team Snelle Interventies (TSI) 5.1.1 Taxi 5.1.2 Motorhandhaving (relatie met thema Verkeer) 5.1.3 Bruggen en kademuren 5.2 Team Boa Binnen (o.a. voor handhavingstaken met camerabeelden) 5.2.1 Kwaliteitscontrole, CityControl 5.2.2 Camerahandhaving 5.2.3 Digitaal Opkoop Register (relatie met thema ondermijning) 5.3 Openbaar vervoer 5.4 Team Fietsparkeren 5.5 Nautisch Team (relatie met thema overlast op en rondom het water) 5.6 Wegsleep 5.7 Toezichtpalet 5.7.1 Toezicht Algemeen 5.7.2 Boa’s in opleiding (BIO’s) 5.7.3 Coaches openbare ruimte (o.a. fietscoaches) en hosts 5.7.4 Gastvrouwen/gastheren 5.7.5 Team toezichthouders bijplaatsingen 5.8 Meldkamer en kaskantoor 5.8.1 Cameratoezicht Ruimte (CCTR) 5.8.2 Meldingen en regie 5.8.3 Kaskantoor 5.8.4 Verzinkbare palen

6.

Terugblik 2023-2024

19 19 20 20 20 20 20 20 21 22 22 22 23 23 23 24 24 24 24 25 25 25 25 25

27

Terugblik op inzet van gebiedsteams op de stedelijke prioriteiten Korte terugblik afgeronde pilots in 2023 en 2024

27 33

Actieplan Toezicht Handhaving Openbare Ruimte 2025/2026

3

1. Voorwoord

Voor u ligt het Actieplan Handhaving Openbare Ruimte 2025-2026. Dit plan licht toe op welke hand­ havings­prioriteiten de directie Toezicht en Handhaving ­Openbare Ruimte (THOR) in 2025 en 2026 zal inzetten. In het Actieplan zijn de prioriteiten van de stadsdelen en directies op het gebied van toezicht en handhaving in de openbare ruimte voor de komende twee jaar beschreven. Net als in andere grote steden ervaren inwoners van Amsterdam overlast en een lager veiligheids- en leefbaarheidsgevoel. Daarom is het van groot belang om toezicht en handhaving zo goed mogelijk in te zetten. THOR voert hierover elk kwartaal het gesprek met de stadsdeelbesturen. Ondanks de schaarste aan capaciteit lukt het om met elkaar het goede gesprek te voeren over de vraag waar handhaving op moet worden ingezet. Met de dagelijks besturen zijn afspraken gemaakt om de historisch bepaalde verdeling te actualiseren en de capaciteit te verdelen op een manier die meer rechtdoet aan de vraag in de verschillende gebieden.

De onverminderde krapte op de arbeidsmarkt blijft echter een uitdaging vormen voor de directie THOR. Naast de verschillende acties op het werven en ­behouden van nieuwe handhavers kijkt de ­directie THOR welke vernieuwende ontwikkelingen op het ­gebied van digitalisering kunnen bijdragen aan het ­beschikbaar ­komen van handhavingscapaciteit. Een andere ­ontwikkeling die bijdraagt aan het ontlasten van schaarse handhavingscapaciteit is de inzet van toezichthouders met een waarschuwende en signalerende functie. Toezichthouders spelen een waardevolle rol in het verbeteren van de leefbaarheid op straat. Onze handhavers en toezichthouders bij THOR ­ werken vaak op plekken waar de leefbaarheid en veiligheid onder druk staat en dat is niet altijd gemakkelijk. In dit Actieplan kunt u lezen hoeveel taken de handhavers en toezichthouders vervullen. Voor bewoners, ondernemers en bezoekers van onze stad, is hun werk en inzet onmisbaar. Femke Halsema Burgemeester Amsterdam

In dit Actieplan kunt u lezen hoeveel taken de handhavers en toezichthouders vervullen. Voor bewoners, ondernemers en bezoekers van onze stad, is hun werk en inzet onmisbaar.

2. Inleiding

2.1 Betekenis en totstandkoming van het Actieplan Met elkaar maken we de stad Amsterdam. Alles wat we doen, doen we voor Amsterdammers. De groei van het aantal inwoners zet zich onverminderd voort en het inwonertal nadert de 1 miljoen. Daarnaast kan Amsterdam jaarlijks rekenen op miljoenen bezoekers uit binnen- en buitenland die gebruik maken van de openbare ruimte. De directie Toezicht Handhaving Openbare Ruimte (THOR) heeft als taak bij te dragen aan een leefbare, ­veilige en schone openbare ruimte waardoor het prettig samenleven is in de stad. Problemen in de openbare ruimte waar burgers, bezoekers en ondernemers het meeste last van hebben, worden in nauwe samenwerking met stadsdelen en directies aangepakt. Dit gebeurt ­innovatief en flexibel, samen met meerdere partners.

De directie Toezicht Handhaving Openbare Ruimte (THOR) heeft als taak bij te dragen aan een leefbare, veilige en schone openbare ruimte waardoor het prettig samenleven is in de stad.

De gemeente heeft 80+ handhavingstaken in de openbare ruimte. Deze kunnen met de huidige beschikbare schaarse capaciteit en middelen niet allemaal worden uitgevoerd. Een aantal ontwikkelingen zorgt voor toenemende druk op handhaving. Het is druk in de stad en de stad groeit in oppervlakte. Hierdoor worden de opgaven gerelateerd aan een leefbare, veilige en schone stad steeds groter en veelzijdiger. Deze opgaven leiden tot toenemende vraag naar handhaving als instrument om beleid van gemeentelijke onderdelen en ketenpartners te realiseren. Verder neemt de druk op de handhavingsorganisatie toe omdat de politie zich steeds meer richt op haar kerntaken. Het vraagt om een flexibele organisatie waar steeds meer gebruik wordt gemaakt van slimme technologie en nieuwe innovatieve werkwijzen. Daarom optimaliseren we de komende jaren de handhavingsprocessen en de digitale ondersteuning van deze processen. THOR, haar ketenpartners en het I-domein werken intensief samen op gezamenlijke opgaven en de ontwikkeling van hulpmiddelen, technologische innovatie en het ontsluiten van

data. Doordat THOR informatie gestuurd werkt weten we steeds beter waar en wanneer de opgave het grootst is en lukt het om zo veel mogelijk op piekmomenten in te zetten. Een ander aandachtspunt is de veiligheid van de handhavers op straat. Ondanks dat handhavers in principe niet ingezet worden in gevaarlijke situaties, leert de ervaring dat ze alsnog onverwacht geconfronteerd kunnen worden met agressief gedrag waarbij terugtrekken voor de handhaver niet mogelijk of ongewenst is. Vanuit het oogpunt ‘goed werkgeverschap’ zijn de boa’s van het Centrum van 1 januari 2024 tot 31 december 2025 met een korte wapenstok uitgerust. Gezien de gelimiteerde handhavingscapaciteit moet binnen de taken en thema’s geprioriteerd worden. Samen met de stadsdelen zoeken we steeds hoe we de schaarste effectief en efficiënt verdelen. We blijven hierover het gesprek voeren, aan de hand van actuele data en informatie. In dit Actieplan staat hoe deze prioritering tot stand komt en in welke handhavingsinzet de prioritering concreet resulteert. De stedelijke prioriteiten zijn hetzelfde gebleven als voorgaande jaren. Om inzicht te bieden in de werkzaamheden die THOR op deze prioriteiten uitvoert is een korte, cijfermatige terugblik toegevoegd. Het Actieplan wordt door het college van B&W vastgesteld en ter kennisname geagendeerd in de raadscommissie Algemene Zaken.

Vervolgens gaat THOR er in overleg met de stadsdelen mee aan de slag. Het Actieplan wordt per gebied vertaald naar fijnmazige inzetplannen waarin wordt bepaald welke handhavingscapaciteit in een specifiek gebied op de geprioriteerde thema’s wordt ingezet. In de inzetplannen kunnen de stadsdelen binnen de handhavingsprioriteiten hun accenten leggen.

Actieplan Toezicht Handhaving Openbare Ruimte 2025/2026

5

2.2 Samenvatting Het Actieplan van THOR draagt bij aan de prioritering van de beschikbare handhavingscapaciteit, het Actieplan gaat niet over de capaciteitsverdeling per stadsdeel. Samenvattend is de inzet van THOR in 2025-2026 als volgt: 1. De stedelijke handhavingsprioriteiten die voor alle teams in de gebieden van THOR gelden: • Overlast personen • Jeugdoverlast • Afval en milieu • Verkeer • Overlast rond horecazaken en coffeeshops • Evenementen • Ondermijning

De gemeente heeft 80+ hand­havingstaken in de openbare ruimte. Deze kunnen met de huidige beschikbare schaarse capaciteit en middelen niet allemaal worden uitgevoerd. Een aantal ontwikkelingen zorgt voor toenemende druk op handhaving.

2. Lokale prioriteiten (die in één of enkele stadsdelen zijn benoemd) • Bouw/werken en objecten in de openbare ruimte • Overlast op/bij water – recreatie overlast bij en rondom water • Vercommercialisering • Markten • Vuurwerkoverlast 3. De belangrijkste specialistische taken van THOR die door aparte teams in de hele stad worden uitgevoerd: • Taxi • Openbaar vervoer • Fietsparkeren • Wegsleep • Nautische taken en overlast op het water

2.3 Leeswijzer In hoofdstuk 3 van het Actieplan wordt het proces van totstandkoming van het Actieplan nader toegelicht. Ook wordt hier het afwegingskader met betrekking tot de inzet besproken. In hoofdstuk 4 worden de handhavingsprioriteiten van THOR opgesomd en is per thema beschreven wat de problematiek is die als prioriteit wordt aangemerkt. In hoofdstuk 5 worden de handhavingstaken van de specialistische teams beschreven. In hoofdstuk 6 wordt een korte terugblik op de jaren 2023 en 2024 gegeven en worden ontwikkelingen nader toegelicht.

Actieplan Toezicht Handhaving Openbare Ruimte 2025/2026

6

7

3. Prioritering

3.1 Proces totstandkoming Actieplan THOR heeft opnieuw geïnventariseerd welke ­handhavingsprioriteiten aanpassing behoeven en/of waar de accenten dienen te liggen. Dit is gedaan in overleg met de zeven stadsdelen en stadsgebied Weesp en betrokken wethouders (portefeuilles Verkeer, Openbare ruimte en Afval en Reinigingen). Op ambtelijk niveau is overlegd met een aantal ­directies: Openbare Orde en Veiligheid (OOV), Verkeer & Openbare Ruimte (V&OR), Afval & Grondstoffen (A&G) en Stadswerken. Het toekennen van prioriteit aan een handhavings­ thema betekent dat er op dit handhavingsthema wordt ingezet. Daarnaast blijven handhavers optreden op thema’s die geen prioriteit krijgen wanneer structurele meldingen of heterdaadsituaties hierom vragen.

Door te sturen op basis van informatie bereiken we onze doelen, dragen we bij aan de opgaven in de stad en voeren we onze wettelijke taken uit.

3.2 Informatie gestuurd werken THOR wil een slimme en effectieve organisatie zijn en daarom werken we informatie gestuurd. Door te sturen op basis van informatie bereiken we onze doelen, dragen we bij aan de opgaven in de stad en voeren we onze wettelijke taken uit. THOR beschikt over een heleboel data omdat hand­ havers hun werkzaamheden registreren. Daarnaast ­leveren meldingen van bewoners en ondernemers informatie op. Hierdoor kunnen we goed inzichtelijk maken waar en wanneer er sprake is van overlast in de stad. Het blijft wel een uitdaging om door middel van deze informatie te kunnen meten wat de daad­werkelijke ­opgave in de stad is. Ook het kunnen meten van het effect van toezicht en handhaving blijft in ontwikkeling. We willen ons niet alleen laten sturen door meldingen van bewoners omdat we weten dat dit vaak ook iets zegt over de meldingsbereidheid in een buurt. Daarnaast weten we dat data over onze waarnemingen en sancties ook iets zeggen over de inzet van de handhavers. Met andere woorden: we zien alleen wat we zien en we kunnen niet overal zijn. We monitoren onze data in verschillende cycli. THOR voert elk kwartaal een gesprek met alle stadsdelen waarbij data over het afgelopen kwartaal wordt aangeleverd. Zo kunnen stadsdeelbesturen sturen met actuele informatie. Daarnaast maken teamleiders en aanvoerders gebruik van data om hun teams aan te sturen.

Actieplan Toezicht Handhaving Openbare Ruimte 2025/2026

8

3.3 Afwegingskader inzet Dit Actieplan beschrijft de prioriteiten en handhavingstaken van de directie THOR. Het Actieplan is het beleidsplan voor THOR voor de komende periode. Voor de gebiedsteams maken we vervolgens inzetplannen per half jaar. Dit wordt afgestemd met de stadsdelen en stadsgebied Weesp. De specialistische teams en TSI worden ingezet op hun specialisme en werken ook aan de stedelijke prioriteiten. Inzetplannen gebiedsteams In de inzetplannen van de gebiedsteams van THOR staat beschreven welke handhavingscapaciteit in een specifiek gebied op de geprioriteerde thema’s wordt ingezet. Elk half jaar beslist het dagelijks bestuur over het inzetplan. Het voorstel voor een nieuw inzetplan is gebaseerd op de analyse van kwantitatieve data (meldingen en registraties). Ook kwalitatieve informatie (veiligheidsbeelden en ervaringen van handhavers op straat) wordt hierin meegenomen. Hieruit volgt een beeld waar de meeste overlast is en wat de meest effectieve inzet van THOR is (monitor en opgavebeeld). In het inzetplan van een stadsdeel wordt per thema aangegeven hoe hoog de prioriteit van dit thema is ten opzichte van de andere prioriteiten. Met het inzetplan in de hand kijken de teamleiders naar de inzet van de medewerkers op straat. De geprioriteerde taken worden voorzien van werkopdrachten, die in samenspraak met analisten en ketenpartners tot stand komen.

Ook het afhandelen van meldingen wordt hierin meegenomen.

In de inzetplannen van de gebiedsteams van THOR staat beschreven welke handhavingscapaciteit in een specifiek gebied op de geprioriteerde thema’s wordt ingezet. Elk half jaar beslist het dagelijks bestuur over het inzetplan.

Inzet specialistische teams De inzet van specialistische teams wordt bepaald door hun specifieke taken en bevoegdheden. De prioritering van werkzaamheden binnen deze taken komt vanuit gemaakte beleidskeuzes. De teams en hun taken worden beschreven in hoofdstuk 5. Variabelen en onvoorziene omstandigheden Het is belangrijk op te merken dat de inzet van toezicht en handhaving op een bepaald thema ook wordt beïnvloed door allerlei variabelen zoals bijvoorbeeld • Roosters; • Het weer (bij regen is er bijvoorbeeld minder jeugd op straat); • Incidenten, calamiteiten en excessen; • Geplande acties (denk aan evenementen en acties met partners) Het kan gebeuren dat zich in de loop van het jaar onvoorziene ontwikkelingen voordoen en dat er structureel of substantieel moet worden afgeweken van het Actieplan, met gevolgen voor de inzetcapaciteit dan wel de te behalen resultaten in een gebied. Voor tussentijdse bijstellingen die beperkt zijn in omvang is met de partners afgesproken korte lijnen te bewandelen en ambtelijk af te stemmen. Dat blijkt heel goed te werken, we weten elkaar goed te vinden. Voor grote aanvullende verzoeken geldt dat we deze op de bestuurlijke tafel bespreken zoals bij het overleg tussen burgemeester en de stadsdeelvoorzitters en portefeuillehouders overleggen. De burgemeester neemt het uiteindelijke besluit over de inzet van THOR.

Voor nieuw beleid waarin een handhavingscomponent is opgenomen, is de afspraak om een handhavingsparagraaf op te nemen. Een dergelijke paragraaf geeft inzicht in de reikwijdte, budget, capaciteit en prioriteit met betrekking tot de handhaving.

Actieplan Toezicht Handhaving Openbare Ruimte 2025/2026

9

10

4. Handhavingprioriteiten per thema

De gemeente heeft 80+ handhavingstaken in de openbare ruimte. Deze zijn in Amsterdam gerubriceerd naar 14 thema’s. In dit hoofdstuk zijn deze thema’s ­om­schreven en onderverdeeld in stedelijke prioriteit en lokale prioriteit. Verder worden de prioriteiten van de stadsdelen aangegeven. Aan het eind van het hoofdstuk is alles samengevat in een overzichtsplaat.

4.1 Stedelijke handhavingsprioriteiten In 2025-2026 krijgen de volgende handhavings­ thema’s stedelijk prioriteit: • Overlast personen • Jeugdoverlast • Afval en Milieu • Overlast van horeca en coffeeshops • Verkeer • Evenementen • Ondermijning

4.1.1 Overlast personen Alle stadsdelen en de directie Openbare Orde en Veiligheid (OOV) geven prioriteit aan deze handhavingstaak. Deze continueren we daarom als stedelijke prioriteit. De overlast van personen is zeer divers. Het gaat meestal om overtredingen van de Algemene Plaatselijke Verordening zoals: • Doen van natuurlijke behoefte • Slapen op of aan de weg • Hinderlijk gebruik van drank • Verward en hinderlijk gedrag in de openbare ruimte of bij gebouwen • Vandalisme • Geluidsoverlast in de openbare ruimte (niet te verwarren met geluid afkomstig uit horeca) • Bedelarij • Recreatieoverlast tijdens de zomermaanden Een belangrijk deel van de overlast wordt door ­overlastveelplegers gepleegd. Binnen deze groep zitten personen met multi-problematiek zoals dakloosheid, ­illegaliteit of verslaving. THOR zet zich samen met politie en zorgpartners in voor een stedelijk brede integrale aanpak van de overlastveelplegers.

11

4.1.2 Jeugdoverlast Alle stadsdelen en de directie OOV geven prioriteit aan deze handhavingstaak. Deze continueren we ­daarom als stedelijke prioriteit. De gedragingen die onder de noemer jeugdoverlast geschaard kunnen worden, ­behoren voor een belangrijk deel bij de andere thema’s voor toezicht en handhaving openbare ruimte, met name ‘overlast personen’. Jeugdoverlast beschrijven we toch apart, omdat jongeren vaak specifieke overlast veroor­ zaken, zoals groepsvorming, lawaai rond hangplekken en het uitdagen van omwonenden en autoriteiten. Daarnaast wijkt de aanpak van overlast van jongeren vaak af van de aanpak van overlast van volwassenen. Jeugdoverlast vraagt om een ketengerichte aanpak, waarin partners ­zoals handhaving, straatcoaches, politie, zorg en onderwijs betrokken zijn. In overleg met de stadsdelen leiden we in steeds meer stadsdelen jeugdboa’s op. Zij zijn ­gespecialiseerde boa’s en zijn onderdeel van het gebiedsteam. Door preventieve inzet en een signalerende rol dragen zij bij aan het verminderen en voorkomen van jeugdoverlast en jeugdcriminaliteit.

In overleg met de stadsdelen leiden we in steeds ­meer stadsdelen jeugdboa’s op. Zij zijn gespecialiseerde boa’s en zijn onderdeel van het gebiedsteam. Door preventieve inzet en een signalerende rol dragen zij bij aan het verminderen en voorkomen van jeugdoverlast en jeugdcriminaliteit.

4.1.3 Afval en milieu Alle stadsdelen en ook de directies A&G en ­Stads­werken geven prioriteit aan deze handhavingstaak. Hierdoor worden ook de doelen van het college van B&W zoals benoemd in het coalitieakkoord met deze p ­ rioriteit gediend. Dit thema continueren we als stedelijke prioriteit. Het gaat hierbij om de aanpak van de overlast van afval in Amsterdam, veroorzaakt door bijvoorbeeld het verkeerd aanbieden van huis-, bedrijfs- en ander afval. Dit heeft als doel het tegengaan van bijplaatsingen bij afvalcontainers, vermindering van zwerfafval, handhaving van de 25 meter regel, vermindering van autowrakken op de openbare weg, dumpingen van klein chemisch afval, asbest in de openbare ruimte en verontreiniging van de openbare weg. In een schone en groene omgeving is het prettiger wonen, werken en leven. Afvaldumpingen en zwerfafval zijn van invloed op de leefbaarheid en kunnen gevaar opleveren voor bewoners en het milieu. Daarnaast kan het verkeerd aanbieden van afval leiden tot ongedierte, verkeersonveiligheid en hoge reinigingskosten. Schade aan het openbaar groen beïnvloedt het straatbeeld en het veiligheidsgevoel op een negatieve manier. Het op een goede manier omgaan met afval draagt bovendien bij aan duurzaamheid in Amsterdam. De aanpak van fietswrakken en bootwrakken valt buiten dit thema (zie inzet specialistische teams).

Sanctionerend optreden blijft noodzakelijk. Een grote groep bewoners en bedrijven houdt zich helaas nog niet aan de afvalregels. Om de pakkans te vergroten is een set van maatregelen aangekondigd. 4.1.4 Overlast van horeca en coffeeshops Alle stadsdelen en de directie OOV geven prioriteit aan dit thema. Hoewel het overgrote deel van het t­ oezicht hierop onder VTH valt, is dit ook voor THOR een stedelijke prioriteit. THOR richt zich hierbij met name op overlast in de openbare ruimte veroorzaakt door ­bezoekers van horecazaken en coffeeshops, zoals wildplassen, openbare verstoringen en hinderlijke rijvorming bij de entree.

Actieplan Toezicht Handhaving Openbare Ruimte 2025/2026

12

4.1.5 Verkeer Alle stadsdelen en de directie V&OR geven ­prioriteit aan dit thema. Amsterdam is een drukke stad met veel verkeersgebruikers. Het thema splitsen we in twee sub-­ thema’s: verkeersveiligheid en verkeersoverlast, waarbij verkeersveiligheid in de prioritering voorrang heeft op de verkeersoverlast. Bij verkeersveiligheid gaat het veelal om overtredingen van het Reglement verkeersregels en verkeerstekens (RVV) en de Algemene plaatselijke verordening (APV), gerelateerd aan bijvoorbeeld: • Betreden van de zone zwaar verkeer • Tijdelijke verkeersmaatregelen en RVV-ontheffingen • Maximale fietsparkeerduur • Milieuzonering en uitstootvrije zones • Programma autoluw • Snorfiets op de rijbaan/helmplicht

Amsterdam is een drukke stad met veel verkeersgebruikers. Het thema splitsen we in twee sub-thema’s: verkeersveiligheid en verkeersoverlast, waarbij verkeersveiligheid in de prioritering voorrang heeft op de verkeersoverlast.

Verkeersoverlast komt in vele vormen voor, zoals stank, lawaai, vervuiling, trillingen, omvang, gewicht, beperkte doorgang, drukte, opstoppingen, rondrijdende taxi’s, enzovoort. De typen parkeerproblemen zijn in alle gebieden in Amsterdam nagenoeg gelijk. Er wordt foutgeparkeerd op hoeken van straten, trottoirs, fietsstroken, bij scholen, in blauwe zones, op laad- en loshavens, op invalideparkeerplaatsen en oplaadplaatsen voor elektrische auto’s en autodeelplaatsen. Binnen het thema verkeersoverlast richt de gemeente zich op voertuigen zoals auto’s, touringcars, motoren, vrachtwagens, campers, aanhangwagens, snorfietsen, bromfietsen, brommobielen, (elektrische) fietsen en speed pedelecs, en bijzondere voertuigen, zoals segways, groepsfietsen en fiets- en paardentaxi’s. Maar ook is er aandacht voor het gebruik en verhuur van elektrische voertuigen (E-scooters, E-bikes, E-steps en andere elektrisch aangedreven voertuigen waaronder de fatbikes) door scholieren en toeristen dat toeneemt.

De fiets is cruciaal in het leefbaar en bereikbaar ­houden van Amsterdam. Het gebruik van de fiets leidt ook tot een grote vraag naar fietsparkeervoorzieningen. Het is daarom belangrijk om de fietsparkeercapaciteit op peil te houden en wrakken die plek innemen te verwijderen. Daarnaast zijn fietscoaches actief om onder andere te wijzen op het juist stallen van fietsen. Bovenstaande handhavingstaken worden vooral uitgevoerd door specialistische teams en zijn daarmee een gegeven. De prioritering in dit Actieplan is wel relevant voor de handhaving van de gebiedsteams, die vooral gericht is op de handhaving van parkeeroverlast en blauwe zones. Ook wordt ingezet op overlast van scooters en fietsers zoals fietsen op het voetpad. Daarnaast ondersteunt handhaving de politie bij de uitvoering van rollerbankacties waarmee de politie de snelheid van brom- en snorfietsen en elektrische fietsen (waaronder fatbikes) controleert. Sinds 1 januari 2023 is de landelijke helmplicht voor snorfietsers ingegaan. Boa’s zijn bevoegd hierop te handhaven en hierop wordt ingezet bij heterdaadsituaties. Sinds 1 januari 2024 hebben boa’s nieuwe bevoegd­heden voor kleine overtredingen van (elektrische) fietsers en voetgangers.

Boa’s kunnen handhaven op: • Het voeren van geen of onjuiste fietsverlichting • Het negeren van rood licht door fietsers en voetgangers • Het handheld telefoongebruik door fietsers De inzet door de handhavers in de gebiedsteams op deze nieuwe bevoegdheden wordt per stadsdeel bekeken. Waar mogelijk wordt de inzet van boa’s gekoppeld aan lopende campagnes over verkeersveiligheid.

Actieplan Toezicht Handhaving Openbare Ruimte 2025/2026

13

4.1.6 Evenementen Grootschalige evenementen hebben een stadsdeel overstijgend karakter en zijn daardoor stedelijke prioriteit. Deze keuze wordt door alle stadsdelen en OOV onderschreven. Binnen dit thema richt THOR zich ook op de aanpak van hinder en overlast in de omgeving van de evenementenlocaties (ook op het water). Grootschalige evenementen komen vaak jaarlijks terug, de inzet bepalen we op basis van informatie en evaluaties van voorgaande jaren, en de actualiteit. De hinder en ­overlast betreft onder andere parkeeroverlast, openbare dronkenschap, wildplassen, achterlaten van afval, illegale kaart­verkoop en aanbieden van diensten op of aan de openbare weg. Het kan ook om drukte gaan waarbij behoefte is aan crowd­ management waarbij we samenwerken met andere gemeentelijke ­onderdelen. Allemaal overtredingen die ook onder andere hand­havingsthema’s kunnen vallen, maar die (toch) onder het aparte thema Evenementen zijn geschaard, omdat de ­hand­havingsinzet gepland is en vooraf wordt afgestemd (o.a. in sub vijfhoek) met de ketenpartners van VTH en veilig­heidscoördinatoren, het Stedelijk Evenementen­bureau, OOV, politie en de organisatoren.

In 2025 wordt er een nog groter beroep op THOR gedaan. Dat is het jaar dat Amsterdam 750 bestaat en dat de tiende editie van SAIL naar Amsterdam komt.

4.1.7 Ondermijning Ondermijning is de vermenging van de onder­wereld met de bovenwereld. Het is een maatschappelijk p ­ robleem waar veel (zware) criminaliteit onder valt. Het beïnvloedt negatief de veiligheid, de leefbaarheid in wijken en buurten, financieeleconomische structuren en maatschappelijke voorzieningen. Ook tast het onze democratie en gezagsstructuren aan. Ondermijning merken we met inachtneming van een beperkte rol van THOR als stedelijke handhavingsprioriteit aan. In het kader van ondermijning voert THOR controles uit op het digitaal opkoopregister (DOR). Dit gebeurt door een specialistisch team (zie hoofdstuk 5.6.3). Tijdens deze controles kan THOR vermoedens van ondermijning signaleren. Denk daarbij aan het muteren van een waarneming zodat deze bij de juiste partij terecht komt. Hierbij willen we de controles meer risico- en informatie gestuurd inzetten in samenwerking met OOV/AAO, het RIEC en de politie. Actieplan Toezicht Handhaving Openbare Ruimte 2025/2026

14

4.2 Lokale prioriteiten 4.2.1 Bouw/werken in de openbare ruimte Dit thema heeft betrekking op (bouw-)werkzaamheden in de openbare ruimte (WIOR) en door deze bouwwerkzaamheden veroorzaakte hinder in de openbare ruimte. Voorheen werden alleen wegwerkzaamheden en graafwerkzaamheden die een WIOR-vergunning behoeven onder dit thema geschaard. Verkeershinder en objecten in de openbare ruimte vielen onder andere thema’s. Omdat veel stadsdelen bouw gerelateerde overlast als een thema noemden, is Bouw/werken in de openbare ruimte nu als één handhavingsthema benoemd. De overlast zit in de hoeveelheid bouwprojecten waarbij de vergunningvoorschriften niet worden nageleefd. Door dichte bebouwing en hoge bevolkingsdichtheid is de druk op de open­ bare ruimte groot. Het niet naleven van de voorschriften ver­oorzaakt al snel hinder, irritatie en overlast. Omdat deze problematiek aandacht en deskundigheid vragen is ­besloten om één gespecialiseerde toezichthouder per stadsdeel in te zetten. Naast THOR heeft VTH van de stadsdelen en de directie V&OR ook een rol in de handhaving. De stadsdelen Centrum, Zuid, Noord, West en stadsdeelgebied Weesp hebben Bouw/Werken in de openbare ruimte als lokale prioriteit genoemd. 4.2.2 Overlast op en bij het water De handhavingstaak rond dit thema wordt in ­belangrijke mate uitgevoerd door het specialistische Team Nautisch Toezicht en Handhaving.

In het hoofdstuk Handhavingstaken Specialistische Teams gaan we hier verder op in. Binnen dit thema richt THOR zich vooral op geluidsoverlast van bezoekers op het water en aan de kades (integrale aanpak), op overlast door het werven van klanten voor rondvaartboten en andere toeristische attracties op en rondom het water. De stadsdelen Zuid, Noord, Centrum, Oost en stadsdeelgebied Weesp benoemden dit als lokale prioriteit.

4.2.3 Recreatie overlast bij en rondom water Met recreatie overlast bij en rondom water wordt gedoeld op overlast voor de omgeving door recreatie bij mooi weer, waarbij de piek in de zomermaanden ligt. Deze overlast doet zich hoofdzakelijk voor op locaties in de woonomgeving die geen officiële recreatieplek zijn. Tijdens warme zomerperiodes hebben we afgelopen jaren het gebruik van recreatieplekken aan het water sterk zien toenemen. Het water en de oevers zijn onmisbaar als plek om te ontspannen en af te koelen. Denk aan de Bogortuin, Marineterrein, Park Somerlust en Schinkeleiland. Op deze locaties recreëren mensen niet alleen áán het water (barbecueën, picknicken, zonnen, etc.), er wordt ook veel gezwommen waardoor er ­gevaarlijke situaties ontstaan met kruisend verkeer; zwemmers en boten. Stadsdelen Oost en Nieuw-West benoemen specifiek de seizoensgebonden zwem- en recreatieoverlast. De stedelijke sturing en aanpak wordt voortgezet. Hierbij valt te denken aan preventieve inzet van hosts/toezichthouders zodat de lokale schaarse capaciteit van hand­ having niet of in veel mindere mate aangesproken hoeft te worden. 4.2.4 Vercommercialisering van de openbare ruimte en graffiti Voorheen werden alleen wildplakken, graffiti, flyeren en ongeoorloofde reclame als thema benoemd.

Diensten aanbieden, rondleidingen, klanten de zaak inlokken en dergelijke overlast gevende commerciële activiteiten werden onder andere thema’s geschaard (met name: overlast personen). Veel van deze overlast kan ook onder de noemer ‘vercommercialisering van de openbare ­ruimte’ worden ondergebracht en daarom is dit samengevoegd tot één handhavingsthema. Op dit thema werken we nauw samen met de afdeling Schoon van Stadswerken. Onder dit thema vallen ook rondleidingen. Stadsdeel Centrum heeft dit als prioriteit genoemd.

Actieplan Toezicht Handhaving Openbare Ruimte 2025/2026

15

4.2.5 Overlast rond markten Binnen dit thema richten we ons niet op het toezicht en de handhaving van de marktverordening. Afdeling Markten voert het toezicht op de markt uit tijdens de markttijden. De aanpak van THOR beperkt zich tijdens de markttijden tot de aanpak van overlast zoals fietsen op de markt, (bedrijfs)afval buiten het marktterrein, parkeren door bezoekers en marktkoopmannen in de omgeving van de markt en op laad- en losplekken. De stadsdelen Noord, West, Zuid en Oost hebben hier prioriteit aan toegekend. 4.2.6 Vuurwerkoverlast Sinds 2021 geldt er in Amsterdam een lokaal afsteekverbod voor consumentenvuurwerk. Dit vraagt inzet van THOR, waarbij wel rekening moet worden gehouden met de mogelijke gevaarsetting van zwaar vuurwerk. Ook is de pakkans afhankelijk van het kunnen doen van heterdaad waarnemingen. In de maand december wordt er met de politie afgestemd over het gezamenlijk uitvoeren van gecoördineerde acties. Naast de inzet op hotspots in de stadsdelen wil THOR de overlast beperken op die plekken die het college in het verleden heeft aangewezen, namelijk in de directe omgeving van inrichtingen waar dieren worden verzorgd of opgevangen, ziekenhuizen en parken. Stadsdelen West en stadsdeelgebied Weesp hebben prioriteit toegekend aan vuurwerkoverlast.

4.2.7 Objecten in de openbare ruimte Bewoners en ondernemers hebben toestemming nodig voor het plaatsen van een container, mobiel toilet, uitstalling, reclamebord of ander object op straat, stoep of een parkeervak. Uitgangspunt is de toegankelijkheid van de openbare ruimte en met name de stoep. THOR richt zich binnen dit thema op de aanpak van illegaal en/of hinderlijk geplaatste objecten, waarbij objecten die voor gevaar zorgen in de openbare ruimte met voorrang worden opgepakt. Stadsdelen Centrum, West, Zuid en stadsdeelgebied Weesp hebben hier prioriteit aan toegekend evenals directie V&OR.

Actieplan Toezicht Handhaving Openbare Ruimte 2025/2026

16

4.3 Schematische weergave handhavingsprioriteiten 2025-2026 De beschikbare capaciteit per stadsdeel zetten we in op de stedelijke prioriteiten en de lokale prioriteiten. De stedelijke prioriteiten voeren we in alle stadsdelen uit. Dat heeft onder andere te maken met het stadsdeel overstijgende aspect van de proble­matiek. Daarmee voorkomen we verdringing en verplaatsing van het probleem. De specifieke aandachtspunten en focusgebieden van de stadsdelen inzake de stedelijke prioriteiten werken we uit in de inzetplannen.

Centrum:

Lokale prioriteiten: West: • Bouw/Werken in de openbare ruimte • Overlast rond markten • Vuurwerkoverlast • Objecten in de openbare ruimte

• Bouw/Werken in de openbare ruimte • Overlast op en bij het water • Vercommercialisering van de openbare ruimte en graffiti • Objecten in de openbare ruimte

Noord: • Bouw/Werken in de openbare ruimte • Overlast op en bij het water • Overlast rond markten

Noord

West

Stedelijke prioriteiten: • Overlast personen • Jeugdoverlast • Afval en Milieu • Overlast van horeca en coffeeshops • Verkeer • Evenementen • Ondermijning

Nieuw-West

Nieuw-West:

Oost: Centrum Oost

• Overlast op en bij het water • Recreatie overlast bij en rondom water • Overlast rond markten

Zuid

• Recreatie overlast bij en rondom water Zuidoost

Zuid: • Bouw/Werken in de openbare ruimte • Overlast op en bij het water • Objecten in de openbare ruimte • Overlast rond markten • Zuid werkt daarnaast met focusgebieden waar de inzet mee wordt bepaald

Zuid-Oost: • Geen lokale prioriteiten

Weesp

Weesp: • Bouw/Werken in de openbare ruimte • Overlast op en bij het water • Vuurwerkoverlast • Objecten in de openbare ruimte

Actieplan Toezicht Handhaving Openbare Ruimte 2025/2026

17

Actieplan Toezicht Handhaving Openbare Ruimte 2025/2026

18

5. Handhavings­taken specialistische teams

THOR voert een aantal handhavingstaken uit met specialistische teams. Deze teams hebben een vaste taak, waarbij we prioriteren op basis van andere beleidskeuzes. Hoewel we de hoofdtaak van deze teams niet jaarlijks herijken in het Actieplan, zijn de activiteiten van deze teams hiervoor wel relevant: • Omdat zij vaak onderdeel zijn van te prioriteren handhavingsthema’s. • Als bijvoorbeeld de onderwerpen Verkeer of Ondermijning geen prioriteit zouden krijgen in het Actieplan, dan is het relevant om te weten dat er een team Taxi/Zwaar verkeer en een team Digitaal Opkoop Register (ter voorkoming van heling) bestaat, dat doorgaat met handhaven. • Omdat er sprake is van samenhangende handhavingsthema’s. Bijvoorbeeld: het bestaan van handhavers in het openbaar vervoer (Domein 4) kan van invloed zijn op de handhavingsbehoefte in het aangrenzendehandhavingsthema Overlast Personen. Domein 4 handhavers hebben alleen ‘overlast personen’ rondom het OV als taakgebied. • Omdat het soms (toch) wenselijk is om binnen de vastgestelde hoofdtaak extra richting te geven aan de activiteiten van het specialistische team. • Vanuit TSI wordt ook ingezet op het project Zwaar verkeer. Dit ter bescherming van de bruggen en kademuren in het centrum. Hierna volgt een opsomming van de specialistische teams en hun taken.

5.1 Team Snelle Interventies (TSI) In 2024 is ervoor gekozen de capaciteit van de gebiedsteams te herverdelen. Daarbij is gekozen om de gebiedsteams in de stadsdelen te versterken door een deel van Team Snelle Interventies toe te voegen. Daarnaast blijft een deel beschikbaar bij TSI en deze medewerkers blijven inzet leveren voor de stedelijke prioriteiten. Gebiedsgebonden en specialistische inzet Het Team Snelle Interventies (TSI) heeft tot taak om, in aanvulling op de gebiedsgebonden en specialistische inzet, te zorgen voor projectmatige interventies en acties in de stad daar waar de opgave en actualiteit dat vragen. Het takenpakket en de bevoegdheden van TSI zijn integraal en gelijk aan dat van de gebiedsteams. De informatie rondom deze inzet en prioriteiten komt onder andere uit de (kwartaal)gesprekken met stadsdelen en de directies. Daarnaast werkt TSI aan een aantal stedelijke thema’s. Zoals de handhaving op taxi’s en de controle op zwaar verkeer in het kader van het programma Bruggen en Kademuren. Vanaf 1 januari 2025 is TSI ook belast met de handhaving van het nieuwe touringcarbeleid. Verder speelt TSI een belangrijke rol in het handhaven van exceptioneel transport, dat betrekking heeft op grote voertuigen die schade kunnen veroorzaken aan wegen, kades en bruggen.

Aangezien de kosten bij overbelasting of schade aan deze infrastructuur erg hoog kunnen oplopen, is een goede samenwerking met vergunningverleners en specialisten in exceptioneel transport van essentieel belang.

Actieplan Toezicht Handhaving Openbare Ruimte 2025/2026

19

5.1.1 Taxi Een aantal TSI-handhavers is gespecialiseerd in de Amsterdamse taxiverordening en houden zich bezig met de naleving hiervan. Samen met verschillende ­ketenpartners, zoals taxi-team Politie, Inspectie Leef­ omgeving en Transport, de Dienst Wegverkeer (RDW) en uitkeringsinstanties houden zij geregeld acties. Momenteel wordt er vanuit directie V&OR gewerkt aan actualisatie van de Amsterdamse Taxiaanpak die naar verwachting in Q1 2025 zal worden voorgelegd aan het college. De taakstelling en prioriteiten met betrekking tot dit thema zijn tot stand gekomen in overleg met directie V&OR en het bestuur. 5.1.2 Motorhandhaving (relatie met thema Verkeer) Dagelijks zijn er zo’n vier handhavers op de motor in de stad actief. Zij zijn voornamelijk inzetbaar voor acties rondom verkeer. De belangrijkste thema’s hierbij zijn de handhaving op taxi, snor- en bromfiets, en zwaar verkeer. De motorhandhaving is er eveneens voor de veiligheid van de andere collega’s. Door hun wendbaarheid en snelheid kunnen zij snel ter plaatse zijn om assistentie te verlenen.

5.1.3 Bruggen en kademuren Voor het behoud en de levensduur van de bruggen en kademuren zijn er in oktober 2021 strengere regels ingegaan voor zwaar verkeer in het Centrum. Hand­ having vindt plaats met een combinatie van camera­ toezicht op het hebben van een ontheffing en aanvullende hand­havingsinzet op de naleving van de regels en de ­strengere ontheffingsvoorschriften. Uit de evaluatie (2023) blijkt dat het aantal voertuigen zwaarder dan 30 ton met 60% is verminderd. Ook het totaal aantal zware voertuigen (> 7,5ton) is flink gedaald (20%). Het aantal voertuigen met ontheffing is gestegen van 63% naar 93%. De combinatie van camerahandhaving bij alle ingangen en (gerichte) boa handhaving binnen de zone is succesvol. Om deze resultaten te kunnen behouden is voortzetting van camerahandhaving gecombineerd met inzet van handhavers ten behoeve van de naleving van de ontheffingsvoorwaarden essentieel. Niet alle bruggen en kademuren worden voldoende ontlast door de zone zwaar verkeer. Met name in de binnenstad zijn op specifieke locaties nog strengere regimes en handhaving noodzakelijk om te voorkomen dat een hele kade afgesloten moet worden of een dure veiligheidsconstructie geplaatst moet worden. Ook daar is handhavingsinzet voor nodig ten behoeve van de veiligheid en de bereikbaarheid van de stad.

5.2 Team Boa Binnen (o.a. voor handhavingstaken met camerabeelden) Team Boa Binnen is deels ondersteunend aan ­andere THOR-onderdelen. De werkzaamheden van het team ­vinden zowel binnen als buiten plaats. Het team ­controleert onder meer of alle bonnen juist en compleet worden doorgestuurd naar de invorderingsinstanties (kwaliteitscontrole). Daarnaast voert dit team een aantal specialistische handhavingstaken uit aan de hand van camerabeelden van kentekencamera’s, inclusief de maandelijkse schouw ten behoeve van het CVOM (camera handhaving). ­Binnen het team controleren handhavers ook het ­Digitaal O ­ pkopers Register. De vierde taak van dit team is het beheer, ­administreren en de eventuele verkoop van ­weggesleepte voertuigen. Daarbij hoort ook het beheer van de hal waar we weggesleepte voertuigen stationeren. 5.2.1 Kwaliteitscontrole, CityControl Het team Kwaliteitscontrole controleert het sanctionerend optreden (bonnen) van alle handhavers bij THOR. De kwaliteitseisen van de Belastingdienst en Centraal Justitieel Incasso Bureau (CJIB) zijn hierbij leidend. 5.2.2 Camerahandhaving Er bestaat een brede behoefte en urgentie om ­beleidsdoelstellingen voor de leefbaarheid met betrekking tot verkeer, digitaal te gaan handhaven, waarbij we de privacy van bewoners, ondernemers en bezoekers in acht nemen.

Met het basisnetwerk kentekencamera’s handhaven we op grote opgaven zoals de milieuzones, autoluwe stad, zwaar verkeer en in de nabije toekomst ook op touringcars, helmplicht en logistiek.

Actieplan Toezicht Handhaving Openbare Ruimte 2025/2026

20

Milieuzones en uitstootvrije zones THOR heeft met Verkeer en Openbare Ruimte (V&OR) en Ruimte en Duurzaamheid (R&D) een samenwerkingsverband wat de Milieuzone betreft. Vanaf 2025 gelden er nieuwe regels voor de ­milieuzone en worden er verschillende uitstootvrije zones ingevoerd. Deze zones worden door middel van ­k­entekencamera’s gehandhaafd. Deze camera’s zijn in een ring rondom de stad en in de stad zelf geplaatst. Zo hangen er langs de Ring A10 ruim 70 kentekencamera’s waarmee de milieuzones voor diesel (personen (taxi)-, bestel-, en vrachtauto’s, touringcars, OV-bussen) worden gehandhaafd. Ook worden er buitenlandse kentekens gehandhaafd. De milieuzone wordt voor dieselpersonen- en bedrijfsauto’s per 1 januari 2025 aangescherpt naar emissieklasse 5 of hoger. Dit betekent dat vanaf 1 januari 2025 dieselpersonen(taxi’s) – en bestelauto’s met een emissieklasse 4 of lager geen toegang meer tot de milieuzone hebben. Ook worden er vanaf 1 januari 2025 uitstootvrije zones ingevoerd voor brom- en snorfietsen binnen de bebouwde kom en bestel- en vrachtauto’s binnen de S100. In de loop van 2025 wordt er voor pleziervaart een uitstootvrije zone in het centrum van Amsterdam ingevoerd. Voor taxi’s is de invoering van de uitstootvrije zone voorlopig uitgesteld, maar de gemeente houdt de ambitie om deze uitstootvrije zone in te voeren.

De milieuzones en de uitstootvrije zones worden in het kader van het vastgestelde Actieplan Schone Lucht stapsgewijs uitgebreid. Zwaar verkeer De camera-handhaving op zwaar verkeer, zoals beschreven in paragraaf 5.1.3 Bruggen en kademuren is ondergebracht bij het team Boa Binnen.

Autoluwe stad De medewerkers van Boa Binnen bekijken één keer in de 14 dagen of de geplaatste borden op locaties waar een geslotenverklaring geldt nog correct zijn tijdens een schouw. Hiervan wordt een proces-verbaal van opgemaakt. Alle schouw-verbalen worden naar het CVOM verstuurd. De verkeersmaatregelen in de omgeving van het Muntplein worden al enige tijd succesvol met kentekencamera’s gehandhaafd. Medio 2024 is gestart met camerahandhaving van verkeersmaatregelen in de Paleisstraat, onderdeel van de nieuwe hoofdroutes door de binnenstad die in 2018 zijn ingevoerd. Deze hoofdroutes zijn ingevoerd om, door het weren van doorgaand verkeer, de leefbaarheid en kwaliteit van de openbare ruimte te verbeteren. Mogelijk wordt camerahandhaving op inrijverboden op de hoofdroutes in 2025 verder uitgebreid. Snorfiets op de rijbaan/helmplicht Sinds eind 2021 registreren kentekencamera’s in de stad of snor- en bromfietsen op de rijbaan rijden. Overtreders krijgen een boete thuisgestuurd. Naast vaste kentekencamera’s zijn ook verplaatsbare camera’s geactiveerd. Dit gebeurt bij grote overlast of wanneer de verkeersveiligheid hierom vraagt, zoals in augustus 2023 op de Nesciobrug. 5.2.3 Digitaal Opkoop Register (relatie met thema ondermijning) Dit THOR team ziet toe op de naleving van artikel 2.28 en 2.29 van de Algemene Plaatselijke Verordening.

Deze artikelen verplichten handelaren onder meer tot het registreren van bepaalde opgekochte goederen om heling te voorkomen. Behalve het uitvoeren van de kerntaak van het DOR-team, namelijk uitvoering van register­controles (zowel digitaal als fysiek), is prioriteit gegeven aan ­onder­mijningsdoelstellingen in de vorm van het doorgeven van signalen van ondermijning. Naast het uitvoeren van reguliere controles door de stad bij alle handelaren in tweedehandsgoederen, levert het team inzet in de ­Ondermijningsbrigade (flexibele uren) en in de stads­ delen (soms gezamenlijk optreden met de politie). Actieplan Toezicht Handhaving Openbare Ruimte 2025/2026

21

5.3 Openbaar vervoer Het team Veiligheid Openbaar Vervoer van THOR (VOV) zorgt samen met de verschillende ketenpartners voor een sociaal veilig openbaar vervoer. Jaarlijks wordt een monitor Sociale Veiligheid OV opgesteld. Deze wordt voorgelegd aan de burgemeester en wethouder Verkeer en Vervoer. Het team Veiligheid Openbaar Vervoer werkt volgens een informatie gestuurde aanpak. Daarbij werken we via gezamenlijk overleg, informatiedeling en evaluatie intensief samen met andere partners in het ov-domein. Criminaliteit gaan we tegen door op risicolocaties en tijden aanwezig te zijn. Sinds januari 2022 heeft THOR de coördinatietaken van de politie binnen het VOVteam overgenomen.

5.4 Team Fietsparkeren De (e-)fiets is cruciaal voor het leefbaar en bereikbaar houden van Amsterdam. In vergelijking met andere ver­ voermiddelen in de stad is de fiets gezond, goedkoop en schoon. Bewoners, ondernemers en bezoekers van Amsterdam omarmen dit vervoermiddel dan ook massaal en de gemeente ondersteunt dit. Van de verplaatsingen binnen de Ring wordt meer dan 50% met de fiets afgelegd. Het toegenomen gebruik van de fiets leidt tot een grotere vraag naar fietsparkeervoorzieningen. Deze worden daarom in de woonbuurten, ov-knooppunten en in winkelgebieden bijgebouwd. Amsterdam wil op een kosteneffectieve wijze de beschikbare fietsparkeercapaciteit verhogen, met oog voor andere gebruikers van de openbare ruimte. Dit begint met het goed benutten van de bestaande fietsvoorzieningen. Het Team Fietsparkeren dat valt onder Specialisme Buiten, zet zich in om het aantal ongebruikte (en te lang geparkeerde) fietsen dat de bestaande fietsvoorzieningen en de openbare ruimte (handhaving 6 wekenregel, 2-wekenregel bij NS-stations en pontaanlandingen) bezet houdt tot een minimum te beperken. De kosten voor het

verwijderen van wrakken, verwaarloosde en ongebruikte fietsen zijn namelijk veel lager dan die voor het bijplaatsen van (extra) fietsnietjes. Zolang voor handhavingsinzet capaciteitsuitbreiding niet nodig is, besparen we daarmee geld en wordt er geen extra druk gelegd op de openbare ruimte. Activiteiten: • Verwijderen van fietswrakken, verwaarloosde, ongebruikte en foutgeparkeerde fietsen. • Afhandelen van meldingen van bewoners. • Voorkomen dichtslibben rekken. • Faciliteren actieve fietsers. • Inzet fietscoaches op drukke locaties.

5.5 Nautisch Team (relatie met thema overlast op en rondom het water) Sinds 31 december 2019 is het team Nautisch Toezicht en Handhaving onderdeel van THOR (Specialismen Buiten). De reguliere taken betreffen zowel de nautische vaarregels op het water (vlot en veilig gebruik van de vaarweg) als de aanpak van overlast op het water. De aanpak van overlast op het water gebeurt in samenwerking met de THOR-handhavers op de wal als ook de ketenpartners. Jaarlijks maken we een inzetplan water dat we afstemmen met het programma Varen. Dit inzetplan water leggen we ter instemming aan de burgemeester voor. De wethouder Varen ontvangt het plan ter kennisname. De prioriteiten van het team Nautisch zijn: • Veilige en vlotte doorvaart van scheepvaartverkeer • Controle op het binnenhavengeld • Handhaven op overlast, snelheid en geluid • Handhaven op illegale passagiersvaart • Handhaven op vergunningsvoorwaarden van de vergunde rondvaart en Binnenvaartwet • Handhaven 12 + 1 maatregel • Controle op Nautische Kaders i.s.m. Nautisch Beheer 22

5.6 Wegsleep

5.7 Toezichtpalet

Het team Wegsleep werkt aan de hand van een prioriteitenlijst die een aantal jaren geleden met (stadsdeel-) bestuurders is afgestemd. Als er veel behoefte is aan verslepingen en er prioriteit moet worden toegekend, dan hanteert het team de volgende vastgestelde criteria (in volgorde van belangrijkheid): • Vrijmaken invalidenparkeerplaatsen. • Calamiteiten. • Evenementen. • Markten (vrijmaken t.b.v. opbouw kramen e.d.). • Tijdelijke verkeersmaatregelen. • Vrijmaken: stopverboden en vergunninghouders- plaatsen (autodeelplaatsen, artsenplaatsen e.d.). • Vrijmaken elektrische oplaadplaatsen, laad- en losplaatsen en taxistandplaatsen. • Vrijmaken openbaar vervoersroutes. • Verwijderen wegens belemmering bushalte, kruispunt of uitrit. • Slepen in opdracht van belastingdienst of Bond van Verzekeraars (m.n. veiligstellen van gestolen voertuigen). • Wegslepen wegens grote openstaande (parkeer-) belastingschuld

De afdeling Toezichtpalet is een belangrijke pijler binnen de organisatie THOR met verantwoordelijkheid voor de opleiding van boa’s en de uitvoering van ­toezichtstaken in de openbare ruimte. De afdeling biedt diverse vormen van toezicht en leidt handhavers en ­toezichthouders op met een unieke, Amsterdamse signatuur. Dit versterkt niet alleen de zichtbaarheid en veiligheid op straat, maar voorziet ook in de ­toenemende behoefte aan toezicht in de stad. Tegelijkertijd draagt Toezichtpalet bij aan betere doorstroommogelijk­heden en een sterke samenwerking binnen THOR, waarmee het inspeelt op de uitdagingen van een krappe ­ rbeidsmarkt. a

De toezichthouders worden flexibel ingezet in verschillende stadsdelen en werken nauw samen met andere afdelingen binnen THOR. Hun werkzaamheden zijn divers en omvatten onder meer het toezicht op de naleving van regels rondom overlast, afval, zomerrecreatie en evenementen. Ze opereren preventief en informeren burgers, ondernemers en bezoekers over de geldende regels.

5.7.1 Toezicht Algemeen In januari 2024 is het team Toezichthouders Algemeen gestart met een proefjaar. Dit initiatief is opgezet om te onderzoeken hoe toezichthouders kunnen bijdragen aan een schoon, veilig en leefbaar Amsterdam. Inmiddels is deze proef verlengd tot 2026. Het team vervult een breed scala aan taken, variërend van het afhandelen van SIG-meldingen tot het signaleren van onregelmatigheden in de openbare ruimte. De toezichthouders worden flexibel ingezet in verschillende stadsdelen en werken nauw samen met andere afdelingen binnen THOR. Hun werkzaamheden zijn divers en omvatten onder meer het toezicht op de naleving van regels rondom overlast, afval, zomerrecreatie en evenementen. Ze opereren preventief en informeren burgers, ondernemers en bezoekers over de geldende regels. Daarnaast fungeren de toezichthouders als aanspreekpunt voor het publiek, wat bijdraagt aan een positieve interactie tussen de gemeente en de inwoners van Amsterdam.

Actieplan Toezicht Handhaving Openbare Ruimte 2025/2026

23

5.7.2 Boa’s in opleiding (BIO’s) De BIO’s leiden we in 6 tot 9 maanden op tot ­volwaardig en gecertificeerde boa’s. Dagelijks leren de BIO’s, naast hun (theoretische) opleiding, in de praktijk wat het vak behelst. Hiertoe worden zij door senioren en begeleiders meegenomen de stad in en/of lopen zij mee met de bestaande teams. Deze praktijkperiode betekent ook een uitgebreid inwerkproces waarin wordt geleerd te observeren, te rapporteren en handelend op te treden. Het BIO traject is er voor HTV-studenten, zij-instromers én voor boa’s die vanuit andere gemeentes bij Amsterdam komen werken.

Dagelijks leren de BIO’s (Boa’s in opleiding), naast hun (theoretische) opleiding, in de praktijk wat het vak behelst.

5.7.3 Coaches openbare ruimte (o.a. fietscoaches) en hosts De coaches attenderen proactief op de fietsparkeerregels en verwijzen naar de juiste stallingsplekken. Zij zijn zichtbaar aanwezig om te zorgen voor een fietsvrije omgeving om hiermee gevaarlijke situaties te voorkomen en voetgangers zoveel mogelijk ruimte te geven. Op de Wallen en het Rembrandtplein zijn daarnaast ook hosts actief. De hosts en de coaches worden in de praktijk ook vaak benaderd door bezoekers die om informatie over de omgeving vragen. Zowel de hosts als de coaches hebben daarnaast een signalerende rol richting hand­ having en de politie.

5.7.4 Gastvrouwen/gastheren De gastvrouwen/heren werken opgavegericht en ­dragen door te signaleren en te registreren, bij aan ­efficiënte en informatie gestuurde handhaving. De functie gastvrouw/heer openbare ruimte is een additionele functie ter aanvulling van de handhavingsketen. De gastvrouwen/heren signaleren en registreren afwijkingen in de openbare ruimte. Dit kunnen signalen zijn van zeer verschillende aard. Dit kan van een losliggende stoeptegel tot overlast door jongeren zijn. De gastvrouw/heer draagt bij aan de leefbaarheid in de buurt door niet alleen te observeren maar ook te luisteren naar de signalen die uit de wijk komen en deze te rapporteren. 5.7.5 Team toezichthouders bijplaatsingen Verkeerd aangeboden afval veroorzaakt veel ergernis in Amsterdam, en samen met de directie Afval & Grondstoffen, Stadswerken en de stadsdelen, zet THOR zich in voor een schonere stad. De Aanpak Bijplaatsingen richt zich op het voorkomen van verkeerd aangeboden afval bij containers door een gezamenlijke inzet van technologie, reiniging, handhaving, communicatie en participatie. We werken samen om de meest vervuilde container­ locaties schoner te maken. Dit doen we door: • Het schoon en toegankelijk houden van containers en hun omgeving; • Zorgen dat de afvalregels duidelijk zijn en nageleefd worden. Dagelijks controleren we meerdere containerlocaties in elk stadsdeel.

Hierbij registreren we de staat van de locatie, maken foto’s, doorzoeken afval om overtreders te achterhalen, schrijven constateringen die tot boetes kunnen leiden, ruimen bijplaatsingen op en melden volle of defecte containers. Ook vegen we de locaties schoon. Samen met bewoners en lokale organisaties werken we aan gedragsverandering, wat bijdraagt aan een schoner Amsterdam.

Actieplan Toezicht Handhaving Openbare Ruimte 2025/2026

24

5.8 Meldkamer en kaskantoor De meldkamer is het centrale contactpunt voor de operationele teams van THOR en levert een bijdrage aan het informatie gestuurd handhaven. Dit team vervult een belangrijke ondersteunende taak voor andere THOR onderdelen. 5.8.1 Cameratoezicht Ruimte (CCTR) Cameratoezicht fungeert als cruciaal informatiepunt voor de gehele organisatie en speelt een centrale rol in het waarborgen van de veiligheid in de stad. Vanuit deze kernfuncties monitort het team dagelijks de live ­beelden van in totaal 243 vaste en tijdelijke gemeentelijke ­camera’s in Groot Amsterdam. Medewerkers ­signaleren actief (APV) overtredingen en schakelen snel via de meldkamer voor handhaving of rechtstreeks met de ­politie. Door deze strategische samenwerking en hun positie als veiligheidsback-up, zorgen zij voor een ­constante ondersteuning van collega’s op straat, zowel voor de politie als THOR. De inhoud van de uitkijkopdracht die bij een ­cameragebied hoort, wordt bepaald door het stadsdeel en de wijkagent. Cameratoezicht heeft regelmatig overleg met de stadsdelen om de opdracht eventueel aan te passen op basis van hun bevindingen. Dit kan gaan om zaken die tijdens het toezicht opvallen of om onjuiste informatie in de oorspronkelijke opdracht, zoals de uitkijkuren.

Verder speelt Cameratoezicht een belangrijke rol bij het beoordelen van cameraposities, door middel van schouwen, wat bijdraagt aan de optimale inzet van de camera’s. De burgemeester stelt de cameragebieden vast en besluit over eventuele bij plaatsingen van camera’s. De afgelopen tijd zijn er veel tijdelijke spoedcamera’s geplaatst, een trend waarvan verwacht wordt dat deze verder zal toenemen. Dit vraagt om nog meer alertheid en flexibiliteit van het team.

5.8.2 Meldingen en regie De belangrijkste taak van de meldkamer is het waar­ borgen van de veiligheid van de handhavers en toezichthouders buiten. De meldkamer staat continu in contact met de handhavers en kunnen extra versterking inschakelen van zowel collega handhavers als de politie. Daarnaast wordt vanuit de meldkamer de regie gevoerd op de inzet bij grote evenementen. Ook verzoeken voor het weg­ slepen van voertuigen en andere meldingen door burgers worden via het Actie Service Center (ASC) en de meld­ kamer uitgezet bij de handhavers. De meldkamer zorgt voor het direct doorzetten van urgente en minder urgente meldingen naar de juiste handhavers en toezichthouders van alle THOR teams inclusief de specials binnen en buiten. De medewerkers meldkamer doen dit op basis van een snelle en adequate analyse en urgentiebepaling. Bij calamiteiten kan de meldkamer direct actie ondernemen richting handhavers en toezichthouders van alle THOR teams inclusief de specials binnen en buiten en ook samenwerkingspartners zoals medewerkers van Afval en Grondstoffen, politie, brandweer en ambulance. Het Bestuurlijk Team Prostitutie en het team Ondermijning van de gemeente Amsterdam zijn ook aangesloten op de meldkamer THOR. 5.8.3 Kaskantoor Het kaskantoor doet 24/7 de afhandeling van de betalingen en het retourneren van weggesleepte auto’s aan burgers en ondernemers.

5.8.4 Verzinkbare palen De ruim 100 verzinkbare palen in de stad hebben een anti-terreur functie of dienen voor het afsluiten van de weg. Door ze te laten verzinken krijgen hulpdiensten en onderhoudsprofessionals te allen tijde toegang tot afgeschermde gebieden. De bediening door de meldkamer gebeurt alleen in geval van nood of bij het niet goed functioneren van transponders of herkenning van de voertuigen. Actieplan Toezicht Handhaving Openbare Ruimte 2025/2026

25

26

6. Terugblik 2023-2024 In het Actieplan Handhaving Openbare Ruimte 2023-2024 stonden de prioriteiten van THOR benoemd. Eind 2023 is besloten om het Actieplan een jaar te verlengen. Het Actieplan 2023 gold dus ook voor 2024. In dit h ­ oofdstuk wordt kort teruggeblikt op de stedelijke prioriteiten, projecten en de afhandeling van meldingen. In de gesprekken met de stadsdelen wordt elk kwartaal middels een monitor kwantitatief en kwalitatief teruggeblikt op de behaalde resultaten van de gebiedsteams. Er wordt gerapporteerd over het aantal boetes, waarschuwingen en waarnemingen. Registraties kunnen als OK (oké, geen overlast geconstateerd) beoordeeld worden en als NOK (niet-oké, wel overlast geconstateerd). Hierdoor krijgen we meer inzicht in de situatie op straat en of er overlast voorkomt of niet. Op een NOK registratie kan een interventie zoals een waarneming, waarschuwing of boete volgen.

Terugblik op inzet van gebiedsteams op de stedelijke prioriteiten THOR heeft in 2023 en 2024 ingezet op de prioriteiten zoals benoemd in het Actieplan. Deze prioriteiten zijn door de stadsdelen in halfjaarlijkse inzetplannen verder uitgewerkt. Hiermee heeft elk stadsdeel de verdeling en zwaarte van inzet op elke prioriteit zelf bepaald. Hieronder wordt kort teruggeblikt op de stedelijke prioriteiten. n.b.: de cijfers in de tabellen die volgen zijn van 1 januari 2023 tot peildatum 25 november 2024

27

Overlast personen De inzet op overlast van personen betreft met name de handhaving op overtredingen van de Algemene Plaatselijke Verordening. THOR zag de afgelopen twee jaar een toename van dak- en thuislozen op straat. Dak- en thuislozen worden zo veel mogelijk verwezen naar opvang en hulp in de stad. De registraties op

“Slapen elders” gaan over alle personen (niet alleen dak- en thuislozen) en de boetes die hieruit volgen gaan vaak over een ander feit dan het slapen zelf. Het slapen is dan de aanleiding waardoor iemand werd aangesproken en werd daarom onder deze situatie geregistreerd.

2023 sub situatie

2024

aan­houding

boete

waar­neming

waarschuwing

aan­houding

boete

inbeslagname

waar­neming

waarschuwing 2.266

slapen elders

39

333

2.423

2.623

13

287

1

2.721

bezit/nuttigen/onder invloed alcohol

45

517

820

1.152

19

376

1

734

836

hangen/zich ophouden

12

90

1.305

389

11

130

1

1.807

367

bedelen

8

376

747

490

2

394

841

649

24

1.210

108

25

797

53

bezit/nuttigen/onder invloed (nep)drugs

Top vijf type interventies op overlast personen in 2023 en 2024

2.000 1.800

1.696

1.600 1.400

1.491 1.361

1.299

1.734 1.491

1.799 1.724

1.811 1.651

1.740 1.728

1.596 1.582

1.690 1.675 1.308

1.263

1.322

1.200 1.000

916

920

996

1.143

800 600 400

434

481

april

271

236

januari

februari

maart

2022

2023

2024

703

654

mei

juni

786

815

857

augustus

september

oktober

767

747

november

december

740

200 0 juli

Figuur 1 Personenoverlast tijdlijn NOK registraties